https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%B0%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C 2026-05-13T20:50:17Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%B0%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1292786&oldid=prev 2024-03-07T14:47:25Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = عبیدالله بن عبدالله هذلی | عنوان مدخل = عبیدالله بن عبدالله هذلی | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%B0%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="عبیدالله بن عبدالله هذلی در تاریخ اسلامی">عبیدالله بن عبدالله هذلی در تاریخ اسلامی</a> | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == عبیدالله بن عبدالله بن عتبه در اواخر <a href="/wiki/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8" class="mw-redirect" title="خلافت عمر بن خطاب">خلافت عمر بن خطاب</a> یا اندکی پس...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = عبیدالله بن عبدالله هذلی | عنوان مدخل = عبیدالله بن عبدالله هذلی | مداخل مرتبط = [[عبیدالله بن عبدالله هذلی در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط = }}<br /> == مقدمه ==<br /> عبیدالله بن عبدالله بن عتبه در اواخر [[خلافت عمر بن خطاب]] یا اندکی پس از آن، در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد. جدّش (عتبه) [[برادر]] تنی [[عبداللّه بن مسعود]] و از [[صحابیان]] دیرین [[پیامبر]]{{صل}} است که در [[زمان]] [[خلافت عمر بن خطاب]]، درگذشت. پدرش ([[عبدالله بن عتبه]]) از [[فقها]] و محدّثانِ بنام [[مدنی]] است که به [[کوفه]] نیز آمد و رفت داشته، پس از سال ۷۰ﻫ.ق در همان جا [[وفات]] یافته است. نیز برادرش [[عون بن عبدالله]] از [[محدّثان]] موثّق نزد محدّثان عامّه است.<br /> <br /> او که منسوب به [[قبیله]] بزرگ ([[بنی هذیله]]) از [[قبایل]] [[وادی]] [[نخله]] در اطراف [[مکّه]] و از ناحیه چشم آسیب دیده و [[نابینا]] بود، [[روحی]] سرشار از [[ادب]] و [[شعر]] داشت و در [[حدیث]] و [[فقه]] سرآمد بود. از این رو نام او را در شمار حافظانِ حدیث و هفت [[فقیه]] معروفِ مدینه در عصر [[تابعین]]، آورده‌اند&lt;ref&gt;شش فقیه دیگر عبارتند از: سعید بن مسیّب، سلیمان بن یسار، سالم بن عبداللّه بن عمر، عروة بن زبیر، خارجة بن زید بن ثابت و قاسم بن محمّد بن ابی بکر (تهذیب الکمال ۱۰/ ۱۵۰).&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[ابن اثیر]] درباره او می‌‌نویسد: عبیداللّه در سال ۷۲ﻫ.ق در کوفه [[قاضی]] بوده است.<br /> <br /> او استاد و شیخ [[محمد بن مسلم بن شهاب زهری]] ([[محدّث]] معروف) و نیز معلّم و [[مربّی]] [[عمر بن عبدالعزیز]] ([[خلیفه]] هشتم [[اموی]]) بود.<br /> <br /> زُهری می‌‌گوید: او دریای [[دانش]] بود؛ هرگاه نزدش می‌‌رفتم، تازه‌هایی می‌‌یافتم.<br /> <br /> عمر بن عبدالعزیز بیش از هر کس از وی تأثیر پذیرفته است تا آنجا که از عبیداللّه به عنوان معلّم ومؤدِّب وی یاد کرده‌اند. او می‌‌گوید: اگر عبیداللّه زنده می‌‌بود، از [[رأی]] او سر برنمی تافتم. به [[خدا]] [[سوگند]]، یک شب از شب‌های عبیدالله را به هزار دینار می‌‌خرم؛ زیرا با رأی و نظر اوست که هزاران دینار به [[بیت المال]] باز می‌‌گردد و در گفت و گو با چنین کسانی است که [[عقل]] بارور، [[دل]] شاداب و [[خرسند]]، و [[اخلاق]]، [[پاک]] می‌‌شود.<br /> <br /> [[ابن اثیر]] زیر عنوان (ذکر سبب ترک [[سبّ امیرالمؤمنین علی]] {{ع}}) می‌‌نویسد: [[بنی امیه]] از [[علی]]{{ع}} [[بدگویی]] می‌‌کردند تا آنکه عمر بن عبدالعزیز به [[خلافت]] رسید. او [[سبّ علی]] را ترک کرد و به همه [[کارگزاران]] خود دستور داد تا از [[سبّ علی]] {{ع}} منع کنند.<br /> <br /> خود او می‌‌گوید: در [[مدینه]] به تحصیل [[دانش]] [[اشتغال]] داشتم و همواره ملازمِ [[عبیداللّه بن عبداللّه بن عتبه]] بودم. به او گفته بودند که من نیز علی را [[سبّ]] می‌‌کنم. روزی به حضور وی رفتم، دیدم [[نماز]] می‌‌خواند. نمازش را طول داد و من نیز به انتظارش نشستم تا آنکه نماز را تمام کرد. به من نگاهی کرد و گفت: از کی فهمیدی که [[خداوند]] پس از آنکه از [[اهل بدر]] و [[بیعت رضوان]] [[خرسند]] بود، بر آنان [[خشمناک]] شده است.<br /> <br /> گفتم: چیزی نشنیده‌ام.<br /> <br /> گفت: پس اخباری که از تو به من رسیده چیست گفتم: از [[خدا]] و تو [[پوزش]] می‌‌خواهم و از این به بعد از آن چه می‌‌کردم،دست می‌‌شویم&lt;ref&gt;الکامل فی التاریخ ۵/ ۴۲.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> نیز او نسبت به دیگر کسان از [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} [[احترام]] می‌‌گذاشت. [[ذهبی]] می‌‌نویسد: عبیداللّه نمازش را طول می‌‌داد. روزی [[علی بن حسین]] {{ع}} برای سؤال از چیزی، نزد وی به [[مسجد]] رفت و او در حال نماز بود و نماز را با همان ویژگی تمام کرد. حاضران او را به سبب [[منتظر]] نگاه داشتن فرزند [[دختر پیامبر]]{{صل}} [[نکوهش]] کردند. او گفت: خدایا مرا ببخش! آنکه این [[مقام]] را خواهد باید درنگ کند&lt;ref&gt; سیر اعلام النبلاء ۴/ ۴۷۸.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> او از [[طبقه سوم راویان]] [[حدیث]] و از برجستگان تابعیان [[مدنی]] است. [[نووی]] می‌‌نویسد: دانشمندان بر [[جلالت]] و امامت‌اش اتفاق دارند. [[طبری]] او را از پیش گامان [[علم]] و [[معرفت]] به [[احکام]] و [[حلال و حرام]] دانسته و در عین حال به [[شاعر]] بودن وی اشاره می‌‌کند.<br /> <br /> نام او در منابع رجالی [[شیعه]] - جز در جامع الرواة و کتاب‌های پس از آن - نیامده است، لکن در سه کتاب روایی آنان؛ یعنی کافی، [[من لایحضره الفقیه]] و [[تهذیب الاحکام]]، یک [[حدیث]] با واسطه وی از [[ابن عبّاس]] در باره [[ابطال]] عول، نقل شده است&lt;ref&gt;الغدیر ۶/ ۲۶۹.&lt;/ref&gt;. هم او از [[ابن عباس]] نقل می‌‌کند که: عُمَر بن خطاب نخستین کسی بود که [[فرائض]] را اِعاله کرد&lt;ref&gt;حلیة الاولیاء ۲/ ۱۸۸.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> اغلب [[روایات]] او در [[جوامع روایی]] [[اهل سنّت]]، مانند: [[صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[سنن ابن ماجه]]، [[سنن ترمذی]]، [[سنن نسائی]]، و [[سنن ابوداوود]] به چشم می‌‌خورد. او این روایات را از افرادی چون: [[عبداللّه بن عباس]]، پدرش ([[عبدالله بن عتبه]]) [[عثمان بن حنیف]]، [[عروة بن زبیر]]، [[ابوسعید خدری]]، [[نعمان بن بشیر]]، [[ابو هریره]]، [[عائشه]] و نیز از [[عمر بن خطاب]] و [[عمار بن یاسر]] به طور مرسل، نقل کرده است و کسانی چون: [[ابوالزناد عبدالله بن ذکوان]]، برادرش ([[عون بن عبدالله بن عتبه]]) و [[محمد بن مسلم بن شهاب زهری]] از او، [[روایت]] کرده‌اند&lt;ref&gt;الطبقات الکبری ۵/ ۲۵۰؛ تهذیب الکمال ۱۹/ ۷۶ و تاریخ الاسلام ۶/ ۴۲۲.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[ابونعیم]] به سند خود از وی و او از [[ابن عباس]] نقل می‌‌کند: [[پیامبر]]{{صل}} به مردار گوسفندی گذشت و فرمود: [[ارزش]] [[زندگی دنیا]] در نزد [[خدا]]، از ارزش این (مردار) در نزد صاحبش، کم‌تر است&lt;ref&gt; تاریخ الاسلام ۴۲۱/ ۶ و تهذیب التهذیب ۲۴/ ۷.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> عبیدالله پس از سال ۹۰ﻫ.ق بدرود [[حیات]] گفت&lt;ref&gt;نک: الکافی ۷/ ۷۹ ح ۳؛ من لا یحضره الفقیه ۴/ ۱۸۷ (ح ۶۵۶)و تهذیب الاحکام ۹/ ۲۴۸ (۹۶۳).&lt;/ref&gt;. همان گونه که نوشته‌اند [[امام زین العابدین]]{{ع}} از کسانی بود که در [[تشییع جنازه]] عبیدالله شرکت کرد&lt;ref&gt;نک: رجال صحیح بخاری / ش ۷۰۰؛ رجال صحیح مسلم / ش ۱۰۲۴و تهذیب الکمال ۱۹/ ۷۳ - ۷۵.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)|راویان مشترک]]، ج۲، ص 72.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==جستارهای وابسته ==<br /> *[[عبدالله بن عتبه]] (پدر)<br /> *[[عون بن عبدالله بن عتبه]] (برادر)<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> # [[پرونده:IM010597.jpg|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;راویان مشترک ج۲&#039;&#039;&#039;]]<br /> {{پایان منابع}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> <br /> [[رده:عبیدالله بن عبدالله هذلی]]</div>

Ali