عجله - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2024-03-03T05:20:15Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۳:		خط ۳:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "[[المفردات]]" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن [[طلب]] نماید. از این‌رو عجله معمولاً با [[حماقت]] همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref>.		[[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "المفردات" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن طلب نماید. از این‌رو عجله معمولاً با حماقت همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref>.

	به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.		به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	در همین راستا است که [[عجله کاران]]، [[قیامت]] را وا می‌نهند و به دنیای فانی زودگذر می‌پردازند: {{متن قرآن\|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ}}. این [[آیات]]، نشان می‌دهد که اینان به خاطر عجله‌ای که در نهاد آنان متمکّن شده است، [[آخرت]] را از دست نهاده به [[دنیا]] روی آورده‌اند<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست می‌دارید و جهان واپسین را وا می‌گذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱</ref>. در اینجا، دنیا به همین علّت "عاجلة" (شتابیدنیِ غیر عاقلانه) نامیده شده است.		در همین راستا است که [[عجله کاران]]، [[قیامت]] را وا می‌نهند و به دنیای فانی زودگذر می‌پردازند: {{متن قرآن\|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ}}. این [[آیات]]، نشان می‌دهد که اینان به خاطر عجله‌ای که در نهاد آنان متمکّن شده است، [[آخرت]] را از دست نهاده به [[دنیا]] روی آورده‌اند<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست می‌دارید و جهان واپسین را وا می‌گذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱</ref>. در اینجا، دنیا به همین علّت "عاجلة" (شتابیدنیِ غیر عاقلانه) نامیده شده است.

	كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، [[مقام~~]] [[~~لقاء]] را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.		كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، مقام لقاء را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.

	== [[شتاب‌کاری]] و پیشی گرفتن در نیکی‌ها ==		== [[شتاب‌کاری]] و پیشی گرفتن در نیکی‌ها ==

Bahmani: /* پرسش مستقیم */

2024-03-03T05:19:44Z

پرسش مستقیم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست فراموشی می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.		کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست فراموشی می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.

	~~== پرسش مستقیم ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* شتاب‌کاری و پیشی گرفتن در نیکی‌ها */

2024-03-03T05:19:35Z

شتاب‌کاری و پیشی گرفتن در نیکی‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که عجله در نیکی‌ها ناپسند نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.		در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که عجله در نیکی‌ها ناپسند نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.

	از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن [[عجله]] نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.		از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن عجله نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.

	این سخن به‌وضوح [[خطا]] است، چه منظور از "تعجیل در کار خیر"، آن است که آن کار از وقت خاصّ خود به تأخیر نیفتد و [[فرصت]] آن از دست نرود؛ نه آنکه کاری را در غیر وقت خودش طلب نموده به آن [[اقدام]] نماید. [[حدیثی]] که در اینجا از امام صادق {{ع}} [[نقل]] نمودیم، به‌روشنی این مطلب را [[ثابت]] می‌نماید.		این سخن به‌وضوح [[خطا]] است، چه منظور از "تعجیل در کار خیر"، آن است که آن کار از وقت خاصّ خود به تأخیر نیفتد و فرصت آن از دست نرود؛ نه آنکه کاری را در غیر وقت خودش طلب نموده به آن [[اقدام]] نماید. [[حدیثی]] که در اینجا از امام صادق {{ع}} [[نقل]] نمودیم، به‌روشنی این مطلب را [[ثابت]] می‌نماید.

	از این‌رو، می‌توان گفت که عجله، چه در [[امور خیر]] و چه در غیر آن، ناپسند بوده بوئی از [[صلاح]] و [[فلاح]] در آن نیست. به عنوان نمونه اشاره می‌کنیم که به‌جایْ آوردن [[نماز]] در اوّلین [[زمان]] لحظات وقت آن، مصداق عجله شمرده نمی‌شود؛ امّا به‌جای آوردن آن پیش از ورود خاصّ آن، عجله است.		از این‌رو، می‌توان گفت که عجله، چه در [[امور خیر]] و چه در غیر آن، ناپسند بوده بوئی از [[صلاح]] و [[فلاح]] در آن نیست. به عنوان نمونه اشاره می‌کنیم که به‌جایْ آوردن [[نماز]] در اوّلین [[زمان]] لحظات وقت آن، مصداق عجله شمرده نمی‌شود؛ امّا به‌جای آوردن آن پیش از ورود خاصّ آن، عجله است.

	کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست [[فراموشی]] می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.		کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست فراموشی می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani: /* شتاب‌کاری و پیشی گرفتن در نیکی‌ها */

2024-03-03T05:19:02Z

شتاب‌کاری و پیشی گرفتن در نیکی‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، [[مقام]] [[لقاء]] را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.		كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، [[مقام]] [[لقاء]] را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.

	== [[شتاب‌کاری]] و [[پیشی گرفتن در نیکی‌ها]] ==		== [[شتاب‌کاری]] و پیشی گرفتن در نیکی‌ها ==
	در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که [[عجله در نیکی‌ها~~]] [[~~ناپسند]] نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.		در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که عجله در نیکی‌ها ناپسند نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.

	از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن [[عجله]] نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.		از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن [[عجله]] نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست [[فراموشی]] می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.		کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست [[فراموشی]] می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani در ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۸

2024-03-03T05:18:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{ولایت}}		{{ولایت}}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عجله در قرآن]] - [[عجله در حدیث~~]] - [[عجله در نهج البلاغه~~]] - [[عجله در اخلاق اسلامی~~]] - [[عجله در معارف دعا و زیارات~~]] - [[عجله در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = ~~عجله (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عجله در قرآن]] - [[عجله در حدیث]] - [[عجله در اخلاق اسلامی]] - [[عجله در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "[[المفردات]]" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن [[طلب]] نماید. از این‌رو عجله معمولاً با [[حماقت]] همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰~~.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴~~.</ref>.		[[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "[[المفردات]]" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن [[طلب]] نماید. از این‌رو عجله معمولاً با [[حماقت]] همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref>.
	* به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.
	* [[رذیلت]] عجله نیز -مانند رذیلت [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافته‌اند. قرآن کریم این مطلب را به این‌گونه بیان داشته است: {{متن قرآن\|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریده‌اند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا می‌خواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، به‌خوبی دلالت می‌نماید که عجله‌ورزیدن در [[کارها]]، موجب می‌شود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله می‌نماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه [[شرّ]] است می‌نهد، امّا [[گمان]] می‌برد که به تحصیل خیر پرداخته است!~~<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴-۶۵.</ref>~~.		به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.
	* در همین راستا است که [[عجله کاران]]، [[قیامت]] را وا می‌نهند و به دنیای فانی زودگذر می‌پردازند: {{متن قرآن\|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ}}. این [[آیات]]، نشان می‌دهد که اینان به خاطر عجله‌ای که در نهاد آنان متمکّن شده است، [[آخرت]] را از دست نهاده به [[دنیا]] روی آورده‌اند<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست می‌دارید و جهان واپسین را وا می‌گذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱</ref>. در اینجا، دنیا به همین علّت "عاجلة" (شتابیدنیِ غیر عاقلانه) نامیده شده است.
	* كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، [[مقام]] [[لقاء]] را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق ~~اسلامی، ج۲،~~ ص ۶۵-۶۶.</ref>.		[[رذیلت]] عجله نیز -مانند رذیلت [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافته‌اند. قرآن کریم این مطلب را به این‌گونه بیان داشته است: {{متن قرآن\|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریده‌اند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا می‌خواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، به‌خوبی دلالت می‌نماید که عجله‌ورزیدن در [[کارها]]، موجب می‌شود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله می‌نماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه [[شرّ]] است می‌نهد، امّا [[گمان]] می‌برد که به تحصیل خیر پرداخته است!.

			در همین راستا است که [[عجله کاران]]، [[قیامت]] را وا می‌نهند و به دنیای فانی زودگذر می‌پردازند: {{متن قرآن\|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ}}. این [[آیات]]، نشان می‌دهد که اینان به خاطر عجله‌ای که در نهاد آنان متمکّن شده است، [[آخرت]] را از دست نهاده به [[دنیا]] روی آورده‌اند<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست می‌دارید و جهان واپسین را وا می‌گذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱</ref>. در اینجا، دنیا به همین علّت "عاجلة" (شتابیدنیِ غیر عاقلانه) نامیده شده است.

			كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، [[مقام]] [[لقاء]] را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن\|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.

	== [[شتاب‌کاری]] و [[پیشی گرفتن در نیکی‌ها]] ==		== [[شتاب‌کاری]] و [[پیشی گرفتن در نیکی‌ها]] ==
	* در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که [[عجله در نیکی‌ها]] [[ناپسند]] نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.		در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که [[عجله در نیکی‌ها]] [[ناپسند]] نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن\|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن\| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.
	* از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن [[عجله]] نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲~~. </ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۶~~.</ref>.
	* این سخن به‌وضوح [[خطا]] است، چه منظور از "[[تعجیل]] در کار خیر"، آن است که آن کار از وقت خاصّ خود به تأخیر نیفتد و [[فرصت]] آن از دست نرود؛ نه آنکه کاری را در غیر وقت خودش [[طلب]] نموده به آن [[اقدام]] نماید. [[حدیثی]] که در اینجا از امام صادق {{ع}} [[نقل]] نمودیم، به‌روشنی این مطلب را [[ثابت]] می‌نماید.		از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن [[عجله]] نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث\| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.
	* از این‌رو، می‌توان گفت که عجله، چه در [[امور خیر]] و چه در غیر آن، ناپسند بوده بوئی از [[صلاح]] و [[فلاح]] در آن نیست. به عنوان نمونه اشاره می‌کنیم که به‌جایْ آوردن [[نماز]] در اوّلین [[زمان]] لحظات وقت آن، مصداق عجله شمرده نمی‌شود؛ امّا به‌جای آوردن آن پیش از ورود خاصّ آن، عجله است.
	* کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست [[فراموشی]] می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ~~ج۲، ص~~ ۶۷.</ref>.		این سخن به‌وضوح [[خطا]] است، چه منظور از "تعجیل در کار خیر"، آن است که آن کار از وقت خاصّ خود به تأخیر نیفتد و [[فرصت]] آن از دست نرود؛ نه آنکه کاری را در غیر وقت خودش طلب نموده به آن [[اقدام]] نماید. [[حدیثی]] که در اینجا از امام صادق {{ع}} [[نقل]] نمودیم، به‌روشنی این مطلب را [[ثابت]] می‌نماید.

			از این‌رو، می‌توان گفت که عجله، چه در [[امور خیر]] و چه در غیر آن، ناپسند بوده بوئی از [[صلاح]] و [[فلاح]] در آن نیست. به عنوان نمونه اشاره می‌کنیم که به‌جایْ آوردن [[نماز]] در اوّلین [[زمان]] لحظات وقت آن، مصداق عجله شمرده نمی‌شود؛ امّا به‌جای آوردن آن پیش از ورود خاصّ آن، عجله است.

			کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست [[فراموشی]] می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.
	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

خط ۲۴:		خط ۳۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]		# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۳۱:		خط ۳۹:

	[[رده:امام مهدی]]		[[رده:امام مهدی]]
	[[رده:~~عجله~~]]		[[رده:رذایل اخلاقی]]
	[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]		[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]

Wasity: جایگزینی متن - '-،' به '-'

2022-11-24T12:16:17Z

جایگزینی متن - '-،' به '-'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۶
خط ۳:		خط ۳:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "[[المفردات]]" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده -، عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن [[طلب]] نماید. از این‌رو عجله معمولاً با [[حماقت]] همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴.</ref>.		* [[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "[[المفردات]]" [[راغب اصفهانی\|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن [[طلب]] نماید. از این‌رو عجله معمولاً با [[حماقت]] همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴.</ref>.
	* به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.		* به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.
	* [[رذیلت]] عجله نیز -مانند رذیلت [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافته‌اند. قرآن کریم این مطلب را به این‌گونه بیان داشته است: {{متن قرآن\|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریده‌اند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا می‌خواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، به‌خوبی دلالت می‌نماید که عجله‌ورزیدن در [[کارها]]، موجب می‌شود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله می‌نماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه [[شرّ]] است می‌نهد، امّا [[گمان]] می‌برد که به تحصیل خیر پرداخته است!<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴-۶۵.</ref>.		* [[رذیلت]] عجله نیز -مانند رذیلت [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافته‌اند. قرآن کریم این مطلب را به این‌گونه بیان داشته است: {{متن قرآن\|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریده‌اند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا می‌خواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، به‌خوبی دلالت می‌نماید که عجله‌ورزیدن در [[کارها]]، موجب می‌شود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله می‌نماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه [[شرّ]] است می‌نهد، امّا [[گمان]] می‌برد که به تحصیل خیر پرداخته است!<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴-۶۵.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:07:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:35:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[تأنی]]		* [[تأنی]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~

	[[رده:امام مهدی]]		[[رده:امام مهدی]]
	[[رده:عجله]]		[[رده:عجله]]
	[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]		[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:37:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{ولایت}}		{{ولایت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عجله در قرآن]] - [[عجله در حدیث]] - [[عجله در نهج البلاغه]] - [[عجله در اخلاق اسلامی]] - [[عجله در معارف دعا و زیارات]] - [[عجله در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = عجله (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عجله در قرآن]] - [[عجله در حدیث]] - [[عجله در نهج البلاغه]] - [[عجله در اخلاق اسلامی]] - [[عجله در معارف دعا و زیارات]] - [[عجله در معارف مهدویت]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عجله (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Hosein: جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{امام مهدی}}' به '== پانویس == {{پانویس}}'

2022-05-31T05:07:34Z

جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{امام مهدی}}' به '== پانویس == {{پانویس}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~{{امام مهدی}}~~

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]