عدالت امام در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) */

2025-10-04T10:04:01Z

شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:

	=== شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) ===		=== شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) ===
			ادلۀ ‌روایی دال بر عصمت خلفای پیامبر{{صل}} در منابع روایی [[اتباع]] اهل‌بیت{{عم}} فراوان است، ما در اینجا به گزیده‌ای از آنها بسنده می‌کنیم و ابتدا به احادیثی اشاره می‌کنیم که نظیر آن در منابع [[اهل‌سنت]] آمده با این [[تذکر]] که در اینجا قصد استقصا نداریم و تنها به نمونه‌ای از این [[احادیث]] اشاره می‌کنیم:

			==== [[حدیث ثقلین]] ====
			حدیث ثقلین در منابع اتباع اهل‌بیت{{عم}} به طرق متعدد وارد شده است از جمله: [[کلینی]] در [[اصول کافی]] به سندش از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که در ضمن [[حدیثی]] فرمود: {{متن حدیث\|وَ قَالَ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ إِنْ أَخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا: كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَهْلَ بَيْتِي عِتْرَتِي، أَيُّهَا النَّاسُ اسْمَعُوا وَ قَدْ بَلَّغْتُ إِنَّكُمْ سَتَرِدُونَ عَلَيَّ الْحَوْضَ فَأَسْأَلُكُمْ عَمَّا فَعَلْتُمْ فِي الثَّقَلَيْنِ، وَ الثَّقَلَانِ كِتَابُ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ وَ أَهْلُ بَيْتِي فَلَا تَسْبِقُوهُمْ فَتَهْلِكُوا وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْكُمْ...}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۹۴.</ref>؛ و ایشان{{صل}} فرمودند: به [[یقین]] در میان شما دو چیز می‌گذارم اگر آن دو را گرفتید هرگز [[گمراه]] نمی‌شوید: [[کتاب خدا]] و اهل‌بیت عترتم، ای [[مردم]] گوش کنید که به من خبر رسید به یقین شما بر [[حوض کوثر]] بر من وارد می‌شوید پس از شما می‌پرسم با [[ثقلین]] چه کردید، ثقلین همان کتاب خدا و اهل‌بیتم هستند از ایشان پیشی نگیرید که هلاک شوید و چیزی به ایشان نیاموزید که به یقین آنها از شما داناترند... .

			نیز کلینی به سندش از امام صادق{{ع}} روایت می‌کند - ‌در ضمن حدیثی - که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|أُوصِيكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَ أَهْلِ بَيْتِي فَإِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ لَا يُفَرِّقَ بَيْنَهُمَا حَتَّى يُورِدَهُمَا عَلَيَّ الْحَوْضَ، فَأَعْطَانِي ذَلِكَ، وَ قَالَ: لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَهُمْ أَعْلَمُ مِنْكُمْ وَ قَالَ: إِنَّهُمْ لَنْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ بَابِ هُدًى وَ لَنْ يُدْخِلُوكُمْ فِي بَابِ ضَلَالَةٍ...}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۸۷.</ref>؛ شما را توصیه به [[کتاب خدا]] و اهل‌بیتم می‌کنم پس به [[یقین]] از [[خداوند]] خواستم که بین آن دو فاصله نیندازد تا بر [[حوض کوثر]] بر من واردشان کند، پس [[اجابت]] کرد، و فرمودند: چیزی به ایشان نیاموزید که آنها از شما داناترند. و فرمودند: به یقین آنها هرگز شما را از در [[هدایت]] بیرون نبرند و هرگز به در [[گمراهی]] وارد نکنند... .

			[[صدوق]] در [[امالی]] به سندش از [[زید بن ثابت]] [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ: كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي أَلَا وَ هُمَا الْخَلِيفَتَانِ مِنْ بَعْدِي، وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۶۴، ح۱۵؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۱۰.</ref>؛ گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به یقین من در میان شما [[ثقلین]] را می‌گذارم: کتاب خدا و [[اهل‌بیت]] عترتم، هان پس از من این دو جانشینند و هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر حوض کوثر بر من وارد شوند.

			نیز صدوق در [[خصال]] به سندش از عطیۀ عوفی از [[ابی‌سعید خدری]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَطْوَلُ مِنَ الْآخَرِ كِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِي، أَلَا وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ، فَقُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍ: مَنْ عِتْرَتُهُ؟ قَالَ: أَهْلُ بَيْتِهِ}}<ref>خصال، ج۱، ص۶۵.</ref>؛
			گفت: پیامبر خدا{{صل}} فرمودند: به یقین در میان شما دو چیز می‌گذارم یکی بلندتر بلند مرتبه از دیگری است کتاب خدا که ریسمانی است کشیده شده از [[آسمان]] به [[زمین]] و عترتم، هان که آن دو هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر حوض کوثر بر من وارد شوند، پس به [[ابوسعید]] گفتم: عترتش کیانند؟ گفت: اهل‌بیتش.

			[[شیخ طوسی]] در امالی به سندش از ابی‌سعید خدری روایت می‌کند: {{متن حدیث\|أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ، أَلَا إِنَّ أَحَدَهُمَا أَكْبَرُ مِنَ الْآخَرِ: كِتَابَ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ، وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي، وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ...}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۹، ح۵۳؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۱۴.</ref>؛
			از [[رسول خدا]]{{صل}} شنید که می‌فرمودند: به [[یقین]] من در میان شما دو ثقل می‌گذارم؛ هان به یقین یکی بزرگتر از دیگری است [[کتاب خدا]] که ریسمانی است کشیده شده از آسمان به [[زمین]] و عترتم اهل‌بیتم، و به یقین آن دو هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر [[حوض کوثر]] بر من وارد شوند... .

			این [[حدیث]] از طرق بسیار دیگری در منابع حدیث [[اهل‌بیت]] [[روایت]] شده که در اینجا به همین مقدار اکتفا می‌کنیم<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۳۸.</ref>.

			==== [[حدیث سفینه]] ====
			[[صدوق]] به سندش از [[ابن عباس]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}: مَثَلُكَ وَ مَثَلُ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِكَ بَعْدِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۴۵، ح۱۹؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۰۰.</ref>؛ گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} به [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} فرمودند: تو و [[امامان]] از نسلت پس از من مانند کشتی نوح‌اید هرکس بر آن سوار شد، [[نجات]] یابد، و هرکس از آن باز ماند، غرق شود.

			[[شیخ طوسی]] به سندش از [[رافع]] مولای [[ابوذر]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: صَعِدَ أَبُو ذَرٍّ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) عَلَى دَرَجَةِ الْكَعْبَةِ حَتَّى أَخَذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ، ثُمَّ أَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَيْهِ، فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ، مَنْ عَرَفَنِي فَقَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ أَنْكَرَنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ، مَنْ رَكِبَهَا نَجَا، وَ مَنْ تَرَكَهَا هَلَكَ، وَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: اجْعَلُوا أَهْلَ بَيْتِي مِنْكُمْ مَكَانَ الرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ، وَ مَكَانَ الْعَيْنَيْنِ مِنَ الرَّأْسِ، فَإِنَّ الْجَسَدَ لَا يَهْتَدِي إِلَّا بِالرَّأْسِ، وَ لَا يَهْتَدِي الرَّأْسُ إِلَّا بِالْعَيْنَيْنِ}}<ref>امالی طوسی، مجلس ۱۷، ح۲۴؛ ترتیب الامالی، ج۳، ص۱۵۲، ح۱۲۰۳.</ref>؛ گفت: ابوذر (رض) بر پله [[کعبه]] بالا رفت تا حلقۀ در را گرفت، سپس پشتش را بر آن تکیه داد و گفت: ای [[مردم]] هرکس مرا می‌شناسد که می‌شناسد و هرکس نمی‌شناسد بداند من ابوذرم، از [[پیامبر خدا]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: به [[یقین]] [[اهل‌بیت]] من در میان این [[امت]] مانند کشتی نوح‌اند، هرکس بر آن سوار شد، [[نجات]] یابد و هرکس آن را رها کرد هلاک شود، و شنیدم که پیامبر خدا{{صل}} می‌فرمودند: اهل‌بیتم را نسبت به خود همانند سر نسبت به بدن، و دو چشم نسبت به سر قرار دهید، پس به یقین بدن جز با سر راه نیابد، و سر جز با دو چشم راه نیابد.

			[[شیخ طوسی]] به سندش از [[حذیفة بن اسید]] [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) مُتَعَلِّقاً بِحَلْقَةِ بَابِ الْكَعْبَةِ، فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: أَنَا جُنْدَبٌ لِمَنْ عَرَفَنِي، وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: مَنْ قَاتَلَنِي فِي الْأُولَى وَ قَاتَلَ أَهْلَ بَيْتِي فِي الثَّانِيَةِ، فَهُوَ مِنْ شِيعَةِ الدَّجَّالِ، إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِي أُمَّتِي كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ فِي لُجَّةِ الْبَحْرِ، مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا، وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ، أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ؟ - قَالَهَا ثَلَاثاً -}}<ref>امالی طوسی، مجلس ۱۶، ح۳۲؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۰۴.</ref>؛ گفت: [[ابوذر]] (رض) را دیدم که دست در حلقۀ در [[کعبه]] آویخته، پس شنیدم که می‌گفت: من جندبم برای هرکس که می‌شناسدم، و هرکس نمی‌شناسدم من ابوذرم، از پیامبر خدا{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: هرکس نخستین بار با من بجنگد و دوم بار با اهل‌بیتم بجنگد، پس او از پیروان دجال است، تنها اهل‌بیت من در امتم مانند کشتی نوح‌اند در گرداب دریا، هرکس در آن سوار شد، نجات یابد و هرکس از آن باز ماند غرق شود، هان آیا رساندم؟ - این را سه بار تکرار فرمودند -<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۰.</ref>.

			==== [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي}} ====
			این حدیث نیز در منابع حدیث اهل‌بیت از طرق فراوان و به الفاظ متقارب وارد شده است، از جمله: شیخ طوسی به سندش از [[ایاس بن سلمه]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: النُّجُومُ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ، وَ أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۱۰، ح۸؛ ترتیب الامالی، ج۳، ص۱۶۶، ح۱۲۱۸.</ref>؛ از پدرش نقل کرد که گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: [[ستارگان]] موجب [[ایمنی]] [[اهل]] آسمانند، و اهل‌بیتم موجب ایمنی امتم هستند.

			[[شیخ صدوق]] به سندش از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَنْ أَبِيهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ{{عم}} قَالَ: نَحْنُ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَ حُجَجُ اللَّهِ عَلَى الْعَالَمِينَ، وَ سَادَةُ الْمُؤْمِنِينَ، وَ قَادَةُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِينَ، وَ مَوَالِي الْمُؤْمِنِينَ، وَ نَحْنُ أَمَانُ أَهْلِ الْأَرْضِ كَمَا أَنَّ النُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۳۴، ح۱۵؛ ترتیب الامالی، ح۱۲۱۶.</ref>؛ از پدرش [[امام باقر]] از پدرش [[امام سجاد]]{{عم}} نقل کرد که فرمود: ما [[امامان]] [[مسلمانان]]، [[حجت‌های خدا]] بر جهانیان، سروران [[مؤمنان]]، [[رهبران]] سپیدرویان و اولیای مؤمنان هستیم، و ما موجب ایمنی اهل زمینیم چنان‌که ستارگان موجب ایمنی اهل آسمانند.

			[[شیخ طوسی]] روایت می‌کند به سندش از [[جابر بن عبدالله انصاری]]، و [[ابوموسی اشعری]] و [[ابن عباس]]: {{متن حدیث\|قَالُوا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: النُّجُومُ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ، وَ أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي، فَإِذَا ذَهَبَتِ النُّجُومُ ذَهَبَ أَهْلُ السَّمَاءِ، وَ إِذَا ذَهَبَ أَهْلُ بَيْتِي ذَهَبَ أَهْلُ الْأَرْضِ}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۱۳، ح۶۳؛ ترتیب الامالی، ح۱۲۱۹.</ref>؛ گفتند: پیامبر خدا{{صل}} فرمودند: ستارگان موجب ایمنی اهل آسمانند، و اهل‌بیتم موجب ایمنی امتم هستند، پس هرگاه ستارگان رفتند آسمانیان نیز می‌روند، و هرگاه اهل‌بیتم رفتند زمینیان نیز می‌روند.

			در منابع [[حدیث]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[روایات]] فراوانی با مضامین نزدیک به مضمون روایات فوق‌الذکر وارد شده که در اینجا به همین مقدار اکتفا می‌کنیم<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۲.</ref>.

			==== حدیث {{متن حدیث\|نَحْنُ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ}} ====
			[[صدوق]] در [[عیون اخبار الرضا]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَرَّاقُ الرَّازِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ أَبِي مَسْرُوقٍ النَّهْدِيُّ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ تِسْعَةٌ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ}}<ref>عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۶۵.</ref>؛ [[علی بن عبداللّه‌ وراق]] رازی برای ما [[روایت]] کرده و گفت: سعد بن عبداللّه برای ما روایت کرده و گفت: هیثم بن ابو مسروق نهدی از [[حسین بن علوان]] از عمرو بن خالد از [[سعد بن طریف]] از [[اصبغ بن نباته]] از [[عبداللّه بن عباس]] روایت کرده است که گفت: از [[رسول خدا]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: من، علی، حسن، حسین و نُه تن از [[فرزندان حسین]] [[پاکیزه]] و معصومیم.

			[[کلینی]] روایت می‌کند: به سندش از [[امام]] صادق{{ع}} که در ضمن [[حدیثی]] فرمود: {{متن حدیث\|نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ، نَحْنُ تَرَاجِمَةُ أَمْرِ اللَّهِ، نَحْنُ قَوْمٌ مَعْصُومُونَ أَمَرَ اللَّهُ‏ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِطَاعَتِنَا وَ نَهَى عَنْ مَعْصِيَتِنَا، نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَى مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ فَوْقَ الْأَرْضِ}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۶۹ و ۲۷۰.</ref>؛ ما خزانه‌داران [[علم]] خداییم، ما ترجمان امر خداییم، ما گروهی معصومیم، [[خدای تبارک و تعالی]] امر به [[فرمانبرداری]] از ما فرموده و از [[نافرمانی]] ما [[نهی]] کرده، ما بر همۀ آنکه زیر [[آسمان]] و روی [[زمین]] است [[حجت]] رساییم.

			مراد از {{متن حدیث\|نَحْنُ}} [[امامان دوازده‌گانه]] اهل‌بیت‌اند چنان‌که در [[روایات]] فراوان آمده است از جمله: کلینی به سند صحیح از [[امام باقر]]{{ع}} روایت می‌کند: {{متن حدیث\|نَحْنُ اثْنَا عَشَرَ إِمَاماً مِنْهُمْ حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ ثُمَّ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ{{عم}}}}<ref>کافی، ج۱، ص۵۳۳.</ref>؛ ما [[دوازده امام]] هستیم که حسن و حسین و سپس [[امامان]] از نسل حسین{{ع}} از آنان هستند.

			نیز کلینی به سند صحیح از ابوحمزۀ ثمالی روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ{{ع}} يَقُولُ: إِنَّ اللَّهَ‏ خَلَقَ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً وَ أَحَدَ عَشَرَ مِنْ وُلْدِهِ مِنْ نُورِ عَظَمَتِهِ فَأَقَامَهُمْ أَشْبَاحاً فِي ضِيَاءِ نُورِهِ يَعْبُدُونَهُ قَبْلَ خَلْقِ الْخَلْقِ يُسَبِّحُونَ اللَّهَ وَ يُقَدِّسُونَهُ، وَ هُمُ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}}}}<ref>کافی، ج۱، ص۵۳۱.</ref>؛ گفت: از [[امام سجاد]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: به [[یقین]] [[خدا]]، محمد، علی و یازده تن از فرزندانش را از [[نور]] عظمت خود آفرید و آنها را پرتویی در نور خود برپا داشت که پیش از [[آفرینش]] [[آفریدگان]] می‌پرستیدندش، و خدا را [[تسبیح]] و [[تقدیس]] می‌کردند و آنان همان [[امامان]] از [[فرزندان پیامبر]] خدا{{صل}} هستند<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2025-10-04T09:42:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:

	این قرائن روی‌هم‌رفته موجب اطمینان به صدور روایت از معصوم{{ع}} می‌شود<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۱۸۴-۱۹۷.</ref>.		این قرائن روی‌هم‌رفته موجب اطمینان به صدور روایت از معصوم{{ع}} می‌شود<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۱۸۴-۱۹۷.</ref>.

			=== شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) ===

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷

2025-10-04T09:37:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

			== مقدمه ==
			روایات درباره شرط عدالت در [[حاکم]] پس از رسول‌ [[خدا]] در دو مرحله بحث می‌شود:
			# مرحلۀ نخست: شرط عدالت بالمعنی الأعم ـ عدالت جامع بین مرتبۀ عصمت و عدالت مادون آن ـ در حاکم پس از [[رسول خدا]]{{صل}} مطلقاً ـ [[منصوب]] بالمباشره یا بالواسطه -.
			# مرحلۀ دوم: شرط عدالت بالمعنی الأخص یعنی عدالت در مرتبۀ عصمت، در حاکم منصوب بالمباشره از سوی [[رسول]] ‌خدا‌{{صل}}<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۱۳۸.</ref>.

	=== روایات دال بر شرط عدل حاکم بالمعنی الأعم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}} ===		=== روایات دال بر شرط عدل حاکم بالمعنی الأعم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}} ===

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۶

2025-10-04T09:36:30Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۱

2025-10-04T09:11:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

			== مقدمه ==
			روایات درباره شرط عدالت در [[حاکم]] پس از رسول‌ [[خدا]] در دو مرحله بحث می‌شود:
			# مرحلۀ نخست: شرط عدالت بالمعنی الأعم ـ عدالت جامع بین مرتبۀ عصمت و عدالت مادون آن ـ در حاکم پس از [[رسول خدا]]{{صل}} مطلقاً ـ [[منصوب]] بالمباشره یا بالواسطه -.
			# مرحلۀ دوم: شرط عدالت بالمعنی الأخص یعنی عدالت در مرتبۀ عصمت، در حاکم منصوب بالمباشره از سوی [[رسول]] ‌خدا‌{{صل}}<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۱۳۸.</ref>.

	==روایات دال بر شرط عدل حاکم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}}==		==روایات دال بر شرط عدل حاکم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}}==

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۹

2025-10-04T06:59:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = عدالت امام		\| موضوع مرتبط = عدالت امام
	\| عنوان مدخل = عدالت امام		\| عنوان مدخل = عدالت امام
	\| مداخل مرتبط = [[عدالت امام در قرآن]] - [[عدالت امام در حدیث]] - [[عدالت امام ~~در حدیث~~ اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[عدالت امام در قرآن]] - [[عدالت امام در حدیث]] - [[عدالت امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

Jaafari در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۵

2025-09-21T06:05:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = عدالت امام		\| موضوع مرتبط = عدالت امام
	\| عنوان مدخل = عدالت امام		\| عنوان مدخل = عدالت امام
	\| مداخل مرتبط = [[عدالت امام در قرآن]] - [[عدالت امام در حدیث]] - [[عدالت امام در ~~منابع~~ اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[عدالت امام در قرآن]] - [[عدالت امام در حدیث]] - [[عدالت امام در حدیث اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عدالت امام | عنوان مدخل = عدالت امام | مداخل مرتبط = عدالت امام در قرآن - عدالت امام در حدیث - عدالت امام در منابع اهل سنت | پرسش مرتبط = امامت (پرسش) }} ==روایات دال بر شرط عدل حاکم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}}== روایات...» ایجاد کرد

2025-09-20T06:31:29Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عدالت امام | عنوان مدخل = عدالت امام | مداخل مرتبط = عدالت امام در قرآن - عدالت امام در حدیث - عدالت امام در منابع اهل سنت | پرسش مرتبط = امامت (پرسش) }} ==روایات دال بر شرط عدل حاکم در منابع حدیث اهل‌بیت{{عم}}== روایات...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:

	=== شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) ===		=== شرط عدالت بالمعنی الأخص (عصمت) ===
			ادلۀ ‌روایی دال بر عصمت خلفای پیامبر{{صل}} در منابع روایی [[اتباع]] اهل‌بیت{{عم}} فراوان است، ما در اینجا به گزیده‌ای از آنها بسنده می‌کنیم و ابتدا به احادیثی اشاره می‌کنیم که نظیر آن در منابع [[اهل‌سنت]] آمده با این [[تذکر]] که در اینجا قصد استقصا نداریم و تنها به نمونه‌ای از این [[احادیث]] اشاره می‌کنیم:

			==== [[حدیث ثقلین]] ====
			حدیث ثقلین در منابع اتباع اهل‌بیت{{عم}} به طرق متعدد وارد شده است از جمله: [[کلینی]] در [[اصول کافی]] به سندش از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که در ضمن [[حدیثی]] فرمود: {{متن حدیث\|وَ قَالَ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ إِنْ أَخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا: كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَهْلَ بَيْتِي عِتْرَتِي، أَيُّهَا النَّاسُ اسْمَعُوا وَ قَدْ بَلَّغْتُ إِنَّكُمْ سَتَرِدُونَ عَلَيَّ الْحَوْضَ فَأَسْأَلُكُمْ عَمَّا فَعَلْتُمْ فِي الثَّقَلَيْنِ، وَ الثَّقَلَانِ كِتَابُ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ وَ أَهْلُ بَيْتِي فَلَا تَسْبِقُوهُمْ فَتَهْلِكُوا وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْكُمْ...}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۹۴.</ref>؛ و ایشان{{صل}} فرمودند: به [[یقین]] در میان شما دو چیز می‌گذارم اگر آن دو را گرفتید هرگز [[گمراه]] نمی‌شوید: [[کتاب خدا]] و اهل‌بیت عترتم، ای [[مردم]] گوش کنید که به من خبر رسید به یقین شما بر [[حوض کوثر]] بر من وارد می‌شوید پس از شما می‌پرسم با [[ثقلین]] چه کردید، ثقلین همان کتاب خدا و اهل‌بیتم هستند از ایشان پیشی نگیرید که هلاک شوید و چیزی به ایشان نیاموزید که به یقین آنها از شما داناترند... .

			نیز کلینی به سندش از امام صادق{{ع}} روایت می‌کند - ‌در ضمن حدیثی - که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|أُوصِيكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَ أَهْلِ بَيْتِي فَإِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ لَا يُفَرِّقَ بَيْنَهُمَا حَتَّى يُورِدَهُمَا عَلَيَّ الْحَوْضَ، فَأَعْطَانِي ذَلِكَ، وَ قَالَ: لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَهُمْ أَعْلَمُ مِنْكُمْ وَ قَالَ: إِنَّهُمْ لَنْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ بَابِ هُدًى وَ لَنْ يُدْخِلُوكُمْ فِي بَابِ ضَلَالَةٍ...}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۸۷.</ref>؛ شما را توصیه به [[کتاب خدا]] و اهل‌بیتم می‌کنم پس به [[یقین]] از [[خداوند]] خواستم که بین آن دو فاصله نیندازد تا بر [[حوض کوثر]] بر من واردشان کند، پس [[اجابت]] کرد، و فرمودند: چیزی به ایشان نیاموزید که آنها از شما داناترند. و فرمودند: به یقین آنها هرگز شما را از در [[هدایت]] بیرون نبرند و هرگز به در [[گمراهی]] وارد نکنند... .

			[[صدوق]] در [[امالی]] به سندش از [[زید بن ثابت]] [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ: كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي أَلَا وَ هُمَا الْخَلِيفَتَانِ مِنْ بَعْدِي، وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۶۴، ح۱۵؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۱۰.</ref>؛ گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: به یقین من در میان شما [[ثقلین]] را می‌گذارم: کتاب خدا و [[اهل‌بیت]] عترتم، هان پس از من این دو جانشینند و هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر حوض کوثر بر من وارد شوند.

			نیز صدوق در [[خصال]] به سندش از عطیۀ عوفی از [[ابی‌سعید خدری]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَطْوَلُ مِنَ الْآخَرِ كِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِي، أَلَا وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ، فَقُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍ: مَنْ عِتْرَتُهُ؟ قَالَ: أَهْلُ بَيْتِهِ}}<ref>خصال، ج۱، ص۶۵.</ref>؛
			گفت: پیامبر خدا{{صل}} فرمودند: به یقین در میان شما دو چیز می‌گذارم یکی بلندتر بلند مرتبه از دیگری است کتاب خدا که ریسمانی است کشیده شده از [[آسمان]] به [[زمین]] و عترتم، هان که آن دو هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر حوض کوثر بر من وارد شوند، پس به [[ابوسعید]] گفتم: عترتش کیانند؟ گفت: اهل‌بیتش.

			[[شیخ طوسی]] در امالی به سندش از ابی‌سعید خدری روایت می‌کند: {{متن حدیث\|أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ، أَلَا إِنَّ أَحَدَهُمَا أَكْبَرُ مِنَ الْآخَرِ: كِتَابَ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ، وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي، وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ...}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۹، ح۵۳؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۱۴.</ref>؛
			از [[رسول خدا]]{{صل}} شنید که می‌فرمودند: به [[یقین]] من در میان شما دو ثقل می‌گذارم؛ هان به یقین یکی بزرگتر از دیگری است [[کتاب خدا]] که ریسمانی است کشیده شده از آسمان به [[زمین]] و عترتم اهل‌بیتم، و به یقین آن دو هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا بر [[حوض کوثر]] بر من وارد شوند... .

			این [[حدیث]] از طرق بسیار دیگری در منابع حدیث [[اهل‌بیت]] [[روایت]] شده که در اینجا به همین مقدار اکتفا می‌کنیم<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۳۸.</ref>.

			==== [[حدیث سفینه]] ====
			[[صدوق]] به سندش از [[ابن عباس]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}: مَثَلُكَ وَ مَثَلُ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِكَ بَعْدِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۴۵، ح۱۹؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۰۰.</ref>؛ گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} به [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} فرمودند: تو و [[امامان]] از نسلت پس از من مانند کشتی نوح‌اید هرکس بر آن سوار شد، [[نجات]] یابد، و هرکس از آن باز ماند، غرق شود.

			[[شیخ طوسی]] به سندش از [[رافع]] مولای [[ابوذر]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: صَعِدَ أَبُو ذَرٍّ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) عَلَى دَرَجَةِ الْكَعْبَةِ حَتَّى أَخَذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ، ثُمَّ أَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَيْهِ، فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ، مَنْ عَرَفَنِي فَقَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ أَنْكَرَنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ، مَنْ رَكِبَهَا نَجَا، وَ مَنْ تَرَكَهَا هَلَكَ، وَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: اجْعَلُوا أَهْلَ بَيْتِي مِنْكُمْ مَكَانَ الرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ، وَ مَكَانَ الْعَيْنَيْنِ مِنَ الرَّأْسِ، فَإِنَّ الْجَسَدَ لَا يَهْتَدِي إِلَّا بِالرَّأْسِ، وَ لَا يَهْتَدِي الرَّأْسُ إِلَّا بِالْعَيْنَيْنِ}}<ref>امالی طوسی، مجلس ۱۷، ح۲۴؛ ترتیب الامالی، ج۳، ص۱۵۲، ح۱۲۰۳.</ref>؛ گفت: ابوذر (رض) بر پله [[کعبه]] بالا رفت تا حلقۀ در را گرفت، سپس پشتش را بر آن تکیه داد و گفت: ای [[مردم]] هرکس مرا می‌شناسد که می‌شناسد و هرکس نمی‌شناسد بداند من ابوذرم، از [[پیامبر خدا]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: به [[یقین]] [[اهل‌بیت]] من در میان این [[امت]] مانند کشتی نوح‌اند، هرکس بر آن سوار شد، [[نجات]] یابد و هرکس آن را رها کرد هلاک شود، و شنیدم که پیامبر خدا{{صل}} می‌فرمودند: اهل‌بیتم را نسبت به خود همانند سر نسبت به بدن، و دو چشم نسبت به سر قرار دهید، پس به یقین بدن جز با سر راه نیابد، و سر جز با دو چشم راه نیابد.

			[[شیخ طوسی]] به سندش از [[حذیفة بن اسید]] [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) مُتَعَلِّقاً بِحَلْقَةِ بَابِ الْكَعْبَةِ، فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: أَنَا جُنْدَبٌ لِمَنْ عَرَفَنِي، وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: مَنْ قَاتَلَنِي فِي الْأُولَى وَ قَاتَلَ أَهْلَ بَيْتِي فِي الثَّانِيَةِ، فَهُوَ مِنْ شِيعَةِ الدَّجَّالِ، إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِي أُمَّتِي كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ فِي لُجَّةِ الْبَحْرِ، مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا، وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ، أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ؟ - قَالَهَا ثَلَاثاً -}}<ref>امالی طوسی، مجلس ۱۶، ح۳۲؛ ترتیب الامالی، ج۳، ح۱۲۰۴.</ref>؛ گفت: [[ابوذر]] (رض) را دیدم که دست در حلقۀ در [[کعبه]] آویخته، پس شنیدم که می‌گفت: من جندبم برای هرکس که می‌شناسدم، و هرکس نمی‌شناسدم من ابوذرم، از پیامبر خدا{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: هرکس نخستین بار با من بجنگد و دوم بار با اهل‌بیتم بجنگد، پس او از پیروان دجال است، تنها اهل‌بیت من در امتم مانند کشتی نوح‌اند در گرداب دریا، هرکس در آن سوار شد، نجات یابد و هرکس از آن باز ماند غرق شود، هان آیا رساندم؟ - این را سه بار تکرار فرمودند -<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۰.</ref>.

			==== [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي}} ====
			این حدیث نیز در منابع حدیث اهل‌بیت از طرق فراوان و به الفاظ متقارب وارد شده است، از جمله: شیخ طوسی به سندش از [[ایاس بن سلمه]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: النُّجُومُ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ، وَ أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۱۰، ح۸؛ ترتیب الامالی، ج۳، ص۱۶۶، ح۱۲۱۸.</ref>؛ از پدرش نقل کرد که گفت: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: [[ستارگان]] موجب [[ایمنی]] [[اهل]] آسمانند، و اهل‌بیتم موجب ایمنی امتم هستند.

			[[شیخ صدوق]] به سندش از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَنْ أَبِيهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ{{عم}} قَالَ: نَحْنُ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَ حُجَجُ اللَّهِ عَلَى الْعَالَمِينَ، وَ سَادَةُ الْمُؤْمِنِينَ، وَ قَادَةُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِينَ، وَ مَوَالِي الْمُؤْمِنِينَ، وَ نَحْنُ أَمَانُ أَهْلِ الْأَرْضِ كَمَا أَنَّ النُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ}}<ref>امالی صدوق، مجلس ۳۴، ح۱۵؛ ترتیب الامالی، ح۱۲۱۶.</ref>؛ از پدرش [[امام باقر]] از پدرش [[امام سجاد]]{{عم}} نقل کرد که فرمود: ما [[امامان]] [[مسلمانان]]، [[حجت‌های خدا]] بر جهانیان، سروران [[مؤمنان]]، [[رهبران]] سپیدرویان و اولیای مؤمنان هستیم، و ما موجب ایمنی اهل زمینیم چنان‌که ستارگان موجب ایمنی اهل آسمانند.

			[[شیخ طوسی]] روایت می‌کند به سندش از [[جابر بن عبدالله انصاری]]، و [[ابوموسی اشعری]] و [[ابن عباس]]: {{متن حدیث\|قَالُوا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: النُّجُومُ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ، وَ أَهْلُ بَيْتِي أَمَانٌ لِأُمَّتِي، فَإِذَا ذَهَبَتِ النُّجُومُ ذَهَبَ أَهْلُ السَّمَاءِ، وَ إِذَا ذَهَبَ أَهْلُ بَيْتِي ذَهَبَ أَهْلُ الْأَرْضِ}}<ref>امالی شیخ طوسی، مجلس ۱۳، ح۶۳؛ ترتیب الامالی، ح۱۲۱۹.</ref>؛ گفتند: پیامبر خدا{{صل}} فرمودند: ستارگان موجب ایمنی اهل آسمانند، و اهل‌بیتم موجب ایمنی امتم هستند، پس هرگاه ستارگان رفتند آسمانیان نیز می‌روند، و هرگاه اهل‌بیتم رفتند زمینیان نیز می‌روند.

			در منابع [[حدیث]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[روایات]] فراوانی با مضامین نزدیک به مضمون روایات فوق‌الذکر وارد شده که در اینجا به همین مقدار اکتفا می‌کنیم<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۲.</ref>.

			==== حدیث {{متن حدیث\|نَحْنُ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ}} ====
			[[صدوق]] در [[عیون اخبار الرضا]] روایت می‌کند: {{متن حدیث\|حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَرَّاقُ الرَّازِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ أَبِي مَسْرُوقٍ النَّهْدِيُّ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ تِسْعَةٌ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ}}<ref>عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۶۵.</ref>؛ [[علی بن عبداللّه‌ وراق]] رازی برای ما [[روایت]] کرده و گفت: سعد بن عبداللّه برای ما روایت کرده و گفت: هیثم بن ابو مسروق نهدی از [[حسین بن علوان]] از عمرو بن خالد از [[سعد بن طریف]] از [[اصبغ بن نباته]] از [[عبداللّه بن عباس]] روایت کرده است که گفت: از [[رسول خدا]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمودند: من، علی، حسن، حسین و نُه تن از [[فرزندان حسین]] [[پاکیزه]] و معصومیم.

			[[کلینی]] روایت می‌کند: به سندش از [[امام]] صادق{{ع}} که در ضمن [[حدیثی]] فرمود: {{متن حدیث\|نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ، نَحْنُ تَرَاجِمَةُ أَمْرِ اللَّهِ، نَحْنُ قَوْمٌ مَعْصُومُونَ أَمَرَ اللَّهُ‏ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِطَاعَتِنَا وَ نَهَى عَنْ مَعْصِيَتِنَا، نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَى مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ فَوْقَ الْأَرْضِ}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۶۹ و ۲۷۰.</ref>؛ ما خزانه‌داران [[علم]] خداییم، ما ترجمان امر خداییم، ما گروهی معصومیم، [[خدای تبارک و تعالی]] امر به [[فرمانبرداری]] از ما فرموده و از [[نافرمانی]] ما [[نهی]] کرده، ما بر همۀ آنکه زیر [[آسمان]] و روی [[زمین]] است [[حجت]] رساییم.

			مراد از {{متن حدیث\|نَحْنُ}} [[امامان دوازده‌گانه]] اهل‌بیت‌اند چنان‌که در [[روایات]] فراوان آمده است از جمله: کلینی به سند صحیح از [[امام باقر]]{{ع}} روایت می‌کند: {{متن حدیث\|نَحْنُ اثْنَا عَشَرَ إِمَاماً مِنْهُمْ حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ ثُمَّ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ{{عم}}}}<ref>کافی، ج۱، ص۵۳۳.</ref>؛ ما [[دوازده امام]] هستیم که حسن و حسین و سپس [[امامان]] از نسل حسین{{ع}} از آنان هستند.

			نیز کلینی به سند صحیح از ابوحمزۀ ثمالی روایت می‌کند: {{متن حدیث\|قَالَ: سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ{{ع}} يَقُولُ: إِنَّ اللَّهَ‏ خَلَقَ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً وَ أَحَدَ عَشَرَ مِنْ وُلْدِهِ مِنْ نُورِ عَظَمَتِهِ فَأَقَامَهُمْ أَشْبَاحاً فِي ضِيَاءِ نُورِهِ يَعْبُدُونَهُ قَبْلَ خَلْقِ الْخَلْقِ يُسَبِّحُونَ اللَّهَ وَ يُقَدِّسُونَهُ، وَ هُمُ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}}}}<ref>کافی، ج۱، ص۵۳۱.</ref>؛ گفت: از [[امام سجاد]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: به [[یقین]] [[خدا]]، محمد، علی و یازده تن از فرزندانش را از [[نور]] عظمت خود آفرید و آنها را پرتویی در نور خود برپا داشت که پیش از [[آفرینش]] [[آفریدگان]] می‌پرستیدندش، و خدا را [[تسبیح]] و [[تقدیس]] می‌کردند و آنان همان [[امامان]] از [[فرزندان پیامبر]] خدا{{صل}} هستند<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۵ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۵]]، ص ۲۴۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==