عدالت تشریعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '# 22px '''فرهنگ شیعه'''' به '# 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، '''فرهنگ شیعه''''

2023-01-26T07:30:29Z

جایگزینی متن - '# 22px '''فرهنگ شیعه'''' به '# 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، '''فرهنگ شیعه''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|'''چلچراغ حکمت''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|'''چلچراغ حکمت''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: /* تعریف عدالت تشریعی */

2022-12-29T08:43:50Z

تعریف عدالت تشریعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۳
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	== ~~تعریف عدالت تشریعی~~ ==		== معناشناسی ==
	'''عدل تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، ۲۸۶.</ref>.		'''عدل تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، ۲۸۶.</ref>.

Bahmani در ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۸

2022-12-29T07:48:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عدل		\| موضوع مرتبط = عدل
	\| عنوان مدخل = ~~[[عدالت تشریعی]]~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = ~~[[عدالت تشریعی در قرآن]] - [[عدالت تشریعی در حدیث]] - [[عدالت تشریعی در نهج البلاغه]] -~~ [[عدالت تشریعی در کلام ~~اسلامی]] - [[عدالت تشریعی در عرفان~~ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[عدالت تشریعی در کلام اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = عدالت ~~تشریعی~~ (پرسش)		\| پرسش مرتبط = عدالت (پرسش)
	}}		}}

	== تعریف عدالت تشریعی ==		== تعریف عدالت تشریعی ==
	* '''عدالت تشریعی''' یعنی اینکه در [[نظام]] [[جعل]] و [[تشریع]] و قانونگذاری همواره اصل [[عدل]] مرکز ثقل قرار گیرد و هر نوع قانونی که بر خلاف اصل [[عدل]] و [[عدالت]] باشد کنار گذاشته شود. ایشان، فراوان با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> می‌فرمایند: کتاب همان [[جعل احکام]] [[دین]] و [[شریعت]] برای [[اداره جامعه اسلامی]] بر اساس [[عدل الهی]] می‌باشد<ref>[[محمد زارع قراملکی\|زارع قراملکی\|محمد]]، [[عدالت اسلامی (مقاله)\|عدالت اسلامی]]، [[منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب)\|منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای]]</ref>.		'''عدل تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، ۲۸۶.</ref>.
	* '''عدالت تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، ~~286.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 335~~.</ref>.
	* [[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ~~ص 336~~.</ref>.		[[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۳۳۵ ـ ۳۳۶.</ref>.
	* '''عدالت تشریعی''' به این ~~معنا است~~ که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref><ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]]</ref>.
			'''عدالت تشریعی''' به این معناست که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>.<ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]].</ref>

	== نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]] ==		== نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]] ==
	# در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.		# در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.
	# [[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.		# [[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.
	# برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ~~ص 336~~.</ref>.		# برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۳۳۶.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:عدالت تشریعی]]~~
	{{مفاهیم اخلاقی}}		{{مفاهیم اخلاقی}}

			[[رده:عدالت]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:08:18Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==تعریف عدالت تشریعی==		== تعریف عدالت تشریعی ==
	*'''عدالت تشریعی''' یعنی اینکه در [[نظام]] [[جعل]] و [[تشریع]] و قانونگذاری همواره اصل [[عدل]] مرکز ثقل قرار گیرد و هر نوع قانونی که بر خلاف اصل [[عدل]] و [[عدالت]] باشد کنار گذاشته شود. ایشان، فراوان با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> می‌فرمایند: کتاب همان [[جعل احکام]] [[دین]] و [[شریعت]] برای [[اداره جامعه اسلامی]] بر اساس [[عدل الهی]] می‌باشد<ref>[[محمد زارع قراملکی\|زارع قراملکی\|محمد]]، [[عدالت اسلامی (مقاله)\|عدالت اسلامی]]، [[منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب)\|منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای]]</ref>.		* '''عدالت تشریعی''' یعنی اینکه در [[نظام]] [[جعل]] و [[تشریع]] و قانونگذاری همواره اصل [[عدل]] مرکز ثقل قرار گیرد و هر نوع قانونی که بر خلاف اصل [[عدل]] و [[عدالت]] باشد کنار گذاشته شود. ایشان، فراوان با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> می‌فرمایند: کتاب همان [[جعل احکام]] [[دین]] و [[شریعت]] برای [[اداره جامعه اسلامی]] بر اساس [[عدل الهی]] می‌باشد<ref>[[محمد زارع قراملکی\|زارع قراملکی\|محمد]]، [[عدالت اسلامی (مقاله)\|عدالت اسلامی]]، [[منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب)\|منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای]]</ref>.
	*'''عدالت تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، 286.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 335.</ref>.		* '''عدالت تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، 286.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 335.</ref>.
	* [[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.		* [[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.
	*'''عدالت تشریعی''' به این معنا است که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref><ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]]</ref>.		* '''عدالت تشریعی''' به این معنا است که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref><ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]]</ref>.

	==نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]]==		== نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]] ==
	#در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.		# در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.
	# [[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.		# [[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.
	#برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.		# برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:35:37Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	*'''عدالت تشریعی''' یعنی اینکه در [[نظام]] [[جعل]] و [[تشریع]] و قانونگذاری همواره اصل [[عدل]] مرکز ثقل قرار گیرد و هر نوع قانونی که بر خلاف اصل [[عدل]] و [[عدالت]] باشد کنار گذاشته شود. ایشان، فراوان با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> می‌فرمایند: کتاب همان [[جعل احکام]] [[دین]] و [[شریعت]] برای [[اداره جامعه اسلامی]] بر اساس [[عدل الهی]] می‌باشد<ref>[[محمد زارع قراملکی\|زارع قراملکی\|محمد]]، [[عدالت اسلامی (مقاله)\|عدالت اسلامی]]، [[منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب)\|منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای]]</ref>.		*'''عدالت تشریعی''' یعنی اینکه در [[نظام]] [[جعل]] و [[تشریع]] و قانونگذاری همواره اصل [[عدل]] مرکز ثقل قرار گیرد و هر نوع قانونی که بر خلاف اصل [[عدل]] و [[عدالت]] باشد کنار گذاشته شود. ایشان، فراوان با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> می‌فرمایند: کتاب همان [[جعل احکام]] [[دین]] و [[شریعت]] برای [[اداره جامعه اسلامی]] بر اساس [[عدل الهی]] می‌باشد<ref>[[محمد زارع قراملکی\|زارع قراملکی\|محمد]]، [[عدالت اسلامی (مقاله)\|عدالت اسلامی]]، [[منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب)\|منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای]]</ref>.
	*'''عدالت تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، 286.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 335.</ref>.		*'''عدالت تشریعی''' بدین معنا است که [[اوامر و نواهی]] و هر آنچه [[خداوند]] بر [[انسان]] [[تکلیف]] کرده است، بر [[دادگری]] و [[عدالت]] است<ref>{{متن قرآن\| لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ}}؛ سوره بقره، 286.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 335.</ref>.
	*[[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.		* [[قرآن کریم]]، [[بعثت پیامبران]] {{صل}} را برای‌ آن می‌داند که [[جامعه انسانی]] را به سوی [[قسط]] و [[عدالت]] برند<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref> و به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد: "بگو پروردگارم مرا به [[قسط]] و [[عدالت]] امر فرموده است"<ref>{{متن قرآن\| قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}}؛سوره اعراف، آیه ۲۹.</ref>. [[قسط]] و [[عدالت]] آن‌گاه پای می‌گیرد که [[نظام]] قانونگذاری، دادگرانه باشد و دیگر آنکه [[قوانین]] با [[دادگری]] [[اجرا]] گردند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.
	*'''عدالت تشریعی''' به این معنا است که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref><ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]]</ref>.		*'''عدالت تشریعی''' به این معنا است که در [[نظام]] [[جعل]] و وضع و [[تشریع قوانین]]، همواره اصل [[عدالت]] رعایت شده و می‌شود. در [[قرآن]] تصریح شده است که [[حکمت بعثت]] و [[ارسال رسل]] این است که [[عدالت و قسط]] بر [[نظام]] زندگانی [[بشر]] [[حاکم]] باشند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref>: {{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. بنابر [[آیه]] فوق، [[برقراری عدالت]] در [[نظام‌های اجتماعی]] به دو امر متکی است: نخست اینکه [[نظام تشریعی]] و قانونی، نظامی عادلانه باشد و دوم آنکه عملاً به مرحله [[اجرا]] درآید<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱، ص۶۰.</ref><ref>[[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|چلچراغ حکمت]]</ref>.

	==نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]]==		==نمونه‌هایی از [[عدالت]] [[تشریعی]]==
	#در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.		#در [[نظام]] قانونگذاری [[اسلام]] شخص نابالغ و مجنون از [[تکلیف]] فارغ است؛ زیرا این دو، [[توان]] بدنی و نیروی [[عقلانی]] بایسته [[تکلیف]] را ندارند.
	#[[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.		# [[اسلام]] تکلیفی بر ننهاده است که [[مکلفان]] نتوانند و بدین روی، [[روزه]] بر بیماران [[واجب]] نیست و چون [[آب]] پیدا نشود، [[تکلیف]] وضو ساقط است و کسی که [[ایستاده]] نمی‌تواند، می‌باید نشسته [[نماز]] بگزارد و به طور کلی هیچ [[حکم]] شاق و حرجی در [[قوانین]] [[اسلام]] نیست<ref>{{متن قرآن\|وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ }}؛ سوره حج، آیه ۷۸.</ref>.
	#برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.		#برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.

خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:عدالت تشریعی]]		[[رده:عدالت تشریعی]]
	{{مفاهیم اخلاقی}}		{{مفاهیم اخلاقی}}

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:18:44Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۸
خط ۱: خط ۱:

{{نبوت}}
{{نبوت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[عدل]]''' است. "'''[[عدالت تشریعی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عدالت تشریعی در قرآن]] - [[عدالت تشریعی در حدیث]] - [[عدالت تشریعی در نهج البلاغه]] - [[عدالت تشریعی در کلام اسلامی]] - [[عدالت تشریعی در عرفان اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = عدل

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عدالت تشریعی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[عدالت تشریعی]]

| مداخل مرتبط = [[عدالت تشریعی در قرآن]] - [[عدالت تشریعی در حدیث]] - [[عدالت تشریعی در نهج البلاغه]] - [[عدالت تشریعی در کلام اسلامی]] - [[عدالت تشریعی در عرفان اسلامی]]

| پرسش مرتبط = عدالت تشریعی (پرسش)

}}

==تعریف عدالت تشریعی==
==تعریف عدالت تشریعی==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:21:27Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۵۱
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|'''چلچراغ حکمت''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[نجمه کیخا\|کیخا، نجمه]]، عدالت اجتماعی (در اندیشه شهید مطهری)، [[چلچراغ حکمت ج۳۰ (کتاب)\|'''چلچراغ حکمت''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T00:49:29Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۱۹
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T20:41:59Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۱۱
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	#برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.		#برخی امور [[حرام]]، در حال [[اضطرار]]، [[مباح]] می‌گردند و [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، بنابر [[روایت]]، نُه امر را از [[امت]] خویش برداشته است<ref>بحارالانوار، ۵/ ۳۰۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 336.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T14:44:11Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''[[عدل]]''' است. "'''~~[[عدالت تشریعی]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عدالت تشریعی در قرآن]] - [[عدالت تشریعی در حدیث]] - [[عدالت تشریعی در نهج البلاغه]] - [[عدالت تشریعی در کلام اسلامی]] - [[عدالت تشریعی در عرفان اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = عدل
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عدالت تشریعی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[عدالت تشریعی]]
			\| مداخل مرتبط = [[عدالت تشریعی در قرآن]] - [[عدالت تشریعی در حدیث]] - [[عدالت تشریعی در نهج البلاغه]] - [[عدالت تشریعی در کلام اسلامی]] - [[عدالت تشریعی در عرفان اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = عدالت تشریعی (پرسش)
			}}

	==تعریف عدالت تشریعی==		==تعریف عدالت تشریعی==