عدل در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹

2025-06-26T10:09:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[تیر]]\|روز=[[5]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عدل		\| موضوع مرتبط = عدل

Bahmani: /* مبانی عدالت قضایی */

2025-06-26T09:54:56Z

مبانی عدالت قضایی

نمایش تغییرات

Bahmani: /* عدالت در ساحت اقتصادی */

2025-06-26T09:47:06Z

عدالت در ساحت اقتصادی

نمایش تغییرات

Bahmani: /* خداوند معیار عدالت */

2025-06-26T09:46:29Z

خداوند معیار عدالت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۲۸۳:		خط ۲۸۳:
	به سخن دیگر، عقل فطری بسیاری از [[مردم]] گرفتار [[تغییر]] است؛ زیرا تغییر در نفس و [[فطرت]] موجب می‌‌شود تا نفس در مرتبه عقل نتواند [[تعقل]] و [[تفقه]] کند و به [[حقیقت]] [[بصیرت]] یابد و حق و مصادیق آن را بشناسد<ref>{{متن قرآن\|وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا * قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا}} «و به جان (آدمی) و آنکه آن را بهنجار داشت، * پس به او نافرمانی و پرهیزگاری را الهام کرد، * بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد، * و آنکه آن را بیالود نومیدی یافت» سوره شمس، آیه ۷-۱۰؛ {{متن قرآن\|خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ * وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ * يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا يَشْعُرُونَ * فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ قَالُواْ إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ * أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِن لاَّ يَشْعُرُونَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُواْ كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُواْ أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاء أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاء وَلَكِن لاَّ يَعْلَمُونَ * وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُونَ * اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ}} «خداوند بر دل‌ها و بر شنوایی آنان مهر نهاده و بر بینایی‌های آنها پرده‌ای است و عذابی سترگ خواهند داشت * و برخی از مردم می‌گویند: به خداوند و روز واپسین ایمان آورده‌ایم با آنکه آنان مؤمن نیستند * با خداوند و با کسانی که ایمان دارند فریب می‌ورزند در حالی که جز خود را نمی‌فریبند و در نمی‌یابند * به دل بیماری‌یی دارند و خداوند بر بیماریشان افزود؛ و برای دروغی که می‌گفتند عذابی دردناک خواهند داشت * و چون به ایشان گفته شود در زمین تباهی نورزید می‌گویند جز این نیست که ما مصلحیم * آگاه باشید! آنانند که تبهکارند امّا در نمی‌یابند * و چون به آنان گویند که مانند (دیگر) مردمان ایمان بیاورید می‌گویند آیا ما چون کم خردان ایمان بیاوریم؟ آگاه باشید! آنان خود کم خردند امّا نمی‌دانند * و هرگاه با کسانی که ایمان آورده‌اند دیدار کنند می‌گویند ایمان آورده‌ایم و چون با شیطان‌های خود تنها شوند می‌گویند ما با شماییم، ما تنها (مؤمنان را) ریشخند می‌کنیم * خداوند است که آنها را به ریشخند می‌گیرد و آنان را در سرکشی‌شان در حالی که سرگشته‌اند فرو می‌گذارد» سوره بقره، آیه ۷-۱۵؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ}} «و بی‌گمان بسیاری از پریان و آدمیان را برای دوزخ آفریده‌ایم؛ (زیرا) دل‌هایی دارند که با آن درنمی‌یابند و دیدگانی که با آن نمی‌نگرند و گوش‌هایی که با آن نمی‌شنوند؛ آنان چون چارپایانند بلکه گمراه‌ترند؛ آنانند که ناآگاهند» سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref>.		به سخن دیگر، عقل فطری بسیاری از [[مردم]] گرفتار [[تغییر]] است؛ زیرا تغییر در نفس و [[فطرت]] موجب می‌‌شود تا نفس در مرتبه عقل نتواند [[تعقل]] و [[تفقه]] کند و به [[حقیقت]] [[بصیرت]] یابد و حق و مصادیق آن را بشناسد<ref>{{متن قرآن\|وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا * قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا}} «و به جان (آدمی) و آنکه آن را بهنجار داشت، * پس به او نافرمانی و پرهیزگاری را الهام کرد، * بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد، * و آنکه آن را بیالود نومیدی یافت» سوره شمس، آیه ۷-۱۰؛ {{متن قرآن\|خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ * وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ * يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا يَشْعُرُونَ * فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ قَالُواْ إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ * أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِن لاَّ يَشْعُرُونَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُواْ كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُواْ أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاء أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاء وَلَكِن لاَّ يَعْلَمُونَ * وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُونَ * اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ}} «خداوند بر دل‌ها و بر شنوایی آنان مهر نهاده و بر بینایی‌های آنها پرده‌ای است و عذابی سترگ خواهند داشت * و برخی از مردم می‌گویند: به خداوند و روز واپسین ایمان آورده‌ایم با آنکه آنان مؤمن نیستند * با خداوند و با کسانی که ایمان دارند فریب می‌ورزند در حالی که جز خود را نمی‌فریبند و در نمی‌یابند * به دل بیماری‌یی دارند و خداوند بر بیماریشان افزود؛ و برای دروغی که می‌گفتند عذابی دردناک خواهند داشت * و چون به ایشان گفته شود در زمین تباهی نورزید می‌گویند جز این نیست که ما مصلحیم * آگاه باشید! آنانند که تبهکارند امّا در نمی‌یابند * و چون به آنان گویند که مانند (دیگر) مردمان ایمان بیاورید می‌گویند آیا ما چون کم خردان ایمان بیاوریم؟ آگاه باشید! آنان خود کم خردند امّا نمی‌دانند * و هرگاه با کسانی که ایمان آورده‌اند دیدار کنند می‌گویند ایمان آورده‌ایم و چون با شیطان‌های خود تنها شوند می‌گویند ما با شماییم، ما تنها (مؤمنان را) ریشخند می‌کنیم * خداوند است که آنها را به ریشخند می‌گیرد و آنان را در سرکشی‌شان در حالی که سرگشته‌اند فرو می‌گذارد» سوره بقره، آیه ۷-۱۵؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ}} «و بی‌گمان بسیاری از پریان و آدمیان را برای دوزخ آفریده‌ایم؛ (زیرا) دل‌هایی دارند که با آن درنمی‌یابند و دیدگانی که با آن نمی‌نگرند و گوش‌هایی که با آن نمی‌شنوند؛ آنان چون چارپایانند بلکه گمراه‌ترند؛ آنانند که ناآگاهند» سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref>.

	در صورتی که [[عقل]] مردم [[توانایی]] [[فطری]] خویش در [[شناخت حق]] و مصادیق آن از جمله [[عدالت]] و [[گرایش فطری]] خویش را از دست بدهد، لازم است تا به نقل [[وحیانی]] معتبر مراجعه کرد تا به [[فطرت]] و [[قلب]] کمک کند تا [[درک]] [[درستی]] از [[حقایق]] و مصادیق آن داشته و بدان گرایشی صحیح پیدا کند. از این روست که در [[قرآن]] بیان می‌کند که [[کافران]] در [[روز قیامت]] می‌‌گویند: اگر می‌‌شنیدم و [[تعقل]] می‌‌ورزیدم از [[اصحاب]] [[دوزخ]] نمی‌شنیدیم<ref>{{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}} «و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref><ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، [[خلیل]]]]، [[مصادیق عدالت از نظر قرآن (مقاله)\|مصادیق عدالت از نظر قرآن]].</ref>.		در صورتی که [[عقل]] مردم [[توانایی]] [[فطری]] خویش در [[شناخت حق]] و مصادیق آن از جمله [[عدالت]] و [[گرایش فطری]] خویش را از دست بدهد، لازم است تا به نقل [[وحیانی]] معتبر مراجعه کرد تا به [[فطرت]] و [[قلب]] کمک کند تا [[درک]] [[درستی]] از [[حقایق]] و مصادیق آن داشته و بدان گرایشی صحیح پیدا کند. از این روست که در [[قرآن]] بیان می‌کند که [[کافران]] در [[روز قیامت]] می‌‌گویند: اگر می‌‌شنیدم و [[تعقل]] می‌‌ورزیدم از [[اصحاب]] [[دوزخ]] نمی‌شنیدیم<ref>{{متن قرآن\|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}} «و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[مصادیق عدالت از نظر قرآن (مقاله)\|مصادیق عدالت از نظر قرآن]].</ref>

	== عدالت مبتنی بر حق ==		== عدالت مبتنی بر حق ==

Bahmani: /* منابع */

2025-06-26T09:44:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۵۴۸:		خط ۵۴۸:
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]
	# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]		# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]
	# [[پرونده:10053608.jpg\|22px]] [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم''']]
	# [[پرونده:11124.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۲''']]		# [[پرونده:11124.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۲''']]
	# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)\|مقاله «عدل»]]، [[ دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)\|مقاله «عدل»]]، [[ دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]

Bahmani در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲

2025-06-26T09:42:31Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۲

2025-06-26T09:32:44Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-06-26T08:32:01Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۵۷۶:		خط ۵۷۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]
	# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]		# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]
	# [[پرونده:10053608.jpg\|22px]] [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:10053608.jpg\|22px]] [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم''']]

Bahmani در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۸

2025-06-26T05:58:24Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-06-25T07:29:47Z

منابع

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۵۴۸:		خط ۵۴۸:
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]
	# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]		# [[پرونده:1100683.jpg\|22px]] [[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌\|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''سیره نبوی ج۲''']]
	# [[پرونده:10053608.jpg\|22px]] [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|'''برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم''']]
	# [[پرونده:11124.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۲''']]		# [[پرونده:11124.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۲ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۲''']]
	# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)\|مقاله «عدل»]]، [[ دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)\|مقاله «عدل»]]، [[ دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]