عدل علی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به عدالت امام علی

2024-06-02T09:08:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط~~		#تغییر_مسیر [[عدالت امام علی]]
	~~\| موضوع مرتبط =~~
	~~\| عنوان مدخل =~~
	~~\| مداخل مرتبط = [[عدل علی در قرآن]] - [[عدل علی در حدیث]] - [[عدل علی در کلام اسلامی]]~~
	~~\| پرسش مرتبط = عدل علی (پرسش)~~
	}}

	'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی\|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

	~~== مقدمه ==~~
	* این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و پیوستن آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]] {{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]] {{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام ~~علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام~~ علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:عدل علی]]~~
	~~[[رده:عدل علی]]~~
	~~[[رده:مدخل فرهنگ غدیر~~]]

Wasity: جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

2022-09-30T17:30:24Z

جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۰
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]] {{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]] {{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		* این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و پیوستن آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]] {{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]] {{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:09:12Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۸:		خط ۸:
	'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی\|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی\|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]]{{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]]{{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		* این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]] {{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]] {{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]] {{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:36:28Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
خط ۱۱:		خط ۱۰:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	*این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]]{{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]]{{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		*این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]]{{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]]{{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.
	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\این\sمدخل\sاز\sچند\sمنظر\sمتفاوت\،\sبررسی\sمی‌شود\:<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-06-02T11:43:14Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>این\sمدخل\sاز\sچند\sمنظر\sمتفاوت\،\sبررسی\sمی‌شود\:<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عدل علی در قرآن]] - [[عدل علی در حدیث]] - [[عدل علی در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط =

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عدل علی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل =

| مداخل مرتبط = [[عدل علی در قرآن]] - [[عدل علی در حدیث]] - [[عدل علی در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = عدل علی (پرسش)

}}

'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.
'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'حکومت عثمان' به 'حکومت عثمان'

2022-05-16T12:43:07Z

جایگزینی متن - 'حکومت عثمان' به 'حکومت عثمان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۱۳
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت~~]] [[~~عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]]{{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]]{{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		*این [[عدالت]]، در زمینۀ [[محاکمه]] و [[داوری]]، [[کیفر]] [[مجرمان]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[اجرای حدود الهی]] و [[تأمین رفاه]] برای [[مردم]] مشهود بود. سخنان آن [[حضرت]] و سیرۀ [[حکومتی]] وی، ترسیم‌کنندۀ این [[عدالت]] است. در عهدنامۀ [[مالک اشتر]]، [[حاکمیت عدل]] را مایۀ چشم‌روشنی [[والیان]] و [[حاکمان]] می‌شمارد: ({{عربی\|انّ أفضل قرّة عین الولاة إستقامة العدل فی البلاد...}}) و به رفع زمینه‌های سوءاستفادۀ [[نزدیکان]] و خلوت‌نشینان [[فرمان]] می‌دهد: ({{عربی\|ثمّ إنّ للوالی خاصّة...}}) و به مراعات حال و رعایت [[حقوق]] طبقات [[مستضعف]] و [[محروم]] و درماندۀ [[جامعه]] توصیه می‌کند ({{عربی\|اللّه اللّه فی الطّبقة السّفلی...}}).<ref>نهج البلاغه، نامۀ ۵۳</ref> در اولین [[سخنرانی]] خویش پس از [[بیعت]] [[مردم]] با وی، بر [[مساوات]] همگان در برابر [[حق]] و اجرای [[عدالت]] تأکید دارد {{عربی\|و إنّما أنا رجل منکم...}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۳۶</ref> و اعلام می‌کند که همۀ ثروت‌های به ناحق گرفته شده را به [[بیت‌المال]] باز خواهد گرداند {{عربی\|الا و انّ کلّ قطیعة اقطعها عثمان...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵</ref> و از [[تبعیض‌ها]] و [[بی‌عدالتی‌ها]] و [[غارت]] [[بیت‌المال]] در دورۀ [[حکومت عثمان]] بشدّت [[انتقاد]] می‌کند.<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و اعلام می‌کند که [[حکم خدا]] را بدون تفاوت بین خویش و [[بیگانه]] و دور و نزدیک، [[اجرا]] خواهد کرد، هرچند [[مجرم]]، [[فرزندان]] خودش باشند: {{عربی\|و اللّه لو انّ الحسن و الحسین...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۱</ref> وی، بی‌تفاوت نبودن در برابر طبقاتی بودن [[جامعه]] را عهدی می‌داند که [[خداوند]] از آگاهان گرفته است: {{عربی\|و ما أخذ اللّه علی العلماء...}}<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۳ نهج البلاغه\|خطبه ۳]]</ref> و در طول [[زمامداری]] هم با تلاش و قاطعیّت برای ایجاد [[توازن]] و [[تعادل]] در سطح [[معیشت]] افراد و [[تأمین رفاه]] نسبی برای همگان می‌کوشد و این را از نتایج [[عدل علوی]] می‌شمارد. در توصیف جامعۀ [[علوی]] در [[کوفه]] می‌فرماید: در [[کوفه]] کسی نیست مگر آنکه [[خانه]] و سرپناهی دارد و آب و خوراکش تأمین است و از سطح مطلوب [[معیشت]] برخوردار است: {{عربی\|ما أصبح بالکوفة أحد إلاّ ناعما...}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۰ ص ۳۲۷</ref>. اینکه [[حضرت]] به افزون‌خواهی برادرش [[عقیل]] توجّهی نمی‌کند،<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴</ref> و به [[عبد]] [[اللّه]] بن زمعه که به [[امید]] سود نزد آن [[حضرت]] رفته بود، پاسخ منفی می‌دهد و [[بیت‌المال]] را متعلّق به عموم می‌داند: {{عربی\|انّ هذا المال لیس لی و لا لک...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲</ref> و خود را در سطح [[معیشت]] [[مردم]]، بلکه پایین‌تر قرار داده و در سختی‌های [[زندگی]] با آنان [[شریک]] می‌سازد: {{عربی\|أ أقنع من نفسی بأن یقال أمیر المؤمنین و لا اشارکهم فی مکاره الدّهر...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵</ref> نشانۀ [[عدل]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} است، نتیجه‌اش هم تحمّل‌ناپذیری چنین روشی برای [[دنیاطلبان]] و امتیازخواهان و [[پیوستن]] آنان به کیسه‌های زر و سفره‌های چرب معاویه‌هاست. خود [[امام]] می‌فرماید: آنان وقتی [[عدالت]] را شناختند و دیدند و شنیدند و فهمیدند و دانستند که [[مردم]] در برابر [[حق]]، پیش من یکسانند، به جایی گریختند که بتوانند به امتیازها و برخورداری‌ها برسند: {{عربی\|و قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۷۰</ref> در [[تاریخ]] آمده است که رأی‌دهندگان به [[عثمان]] در شورای شش‌نفرۀ [[خلافت]]، وقتی سخنان روشن و [[دلایل]] منطقی [[امام علی\|علی]]{{ع}} را شنیدند، باهم به [[رایزنی]] و [[مشورت]] و اشاره پرداختند و گفتند: ما [[فضل]] و [[دانش]] [[امام علی\|علی]]{{ع}} را می‌دانیم و به شایسته‌تر بودن او به [[خلافت]] آگاهیم، ولی او کسی است که شخصی را بر دیگری ترجیح نمی‌دهد. اگر او را به [[حکومت]] برسانید، شما و همۀ [[مردم]] را یکسان قرار خواهد داد. ولی اگر [[عثمان]] را بر سر کار آورید، او متمایل و هواخواه کسانی است که مورد علاقه و دلخواه شماست.<ref>احتجاج طبرسی، ج ۱ ص ۳۲۰</ref> [[امام علی\|علی]]{{ع}} در دوران حکومتش همانگونه عمل کرد که [[پیش‌بینی]] می‌کردند، گرچه [[عدل علوی]] عده‌ای را رنجاند و زمینه‌ساز برخی معارضه‌ها و [[دشمنی‌ها]] و گسستن‌ها گشت، ولی معیار روشنی برای [[حکومت اسلامی]] ارائه کرد و نکاتی همچون: تبعیض‌زدایی، مصادرۀ [[اموال]] [[حیف]] و میل شده، جلوگیری از پیدایش [[ثروتمندان]] [[نامشروع]] و ثروت‌های بادآورده، توسعه و [[آبادانی]] و [[عمران]] [[کشور]]، تأمین [[عدالت]] [[اجتماعی]]، [[مساوات]] [[حقوق]] [[شهروندان]]، مراعات صلاحیت و [[تقوا]] در [[گزینش]] [[مسؤولان]] و... رهاورد چنین سیاستی بود.<ref>در این زمینه، از جمله ر. ک: «ویژه‌نامۀ حکومت علوی» (فصلنامه حکومت اسلامی) دفتر دوّم، مقالۀ عدالت اجتماعی در حکومت علوی و مقالات دیگر این مجموعه، فصلنامۀ «فرهنگ جهاد»، شمارۀ ۲۱ و ۲۲ ص ۱۰۹ مقالۀ عدالت علوی. نیز کتاب «سیاست‌نامۀ امام علی» که ترجمۀ جلد پنجم از کتاب «موسوعة الامام علی بن ابی طالب» از محمّدی ری‌شهری است</ref> [[عدالت]] آن [[حضرت]] چنان جاذبه‌ای داشته که جرج جرداق [[مسیحی]] در کتابی که پیرامون [[شخصیّت]] آن [[حضرت]] نوشته، آن را در عنوان کتاب آورده و نامش را "الإمام علیّ، صوت العدالة الإنسانیّة" گذاشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T20:43:31Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == پانویس == {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

2021-12-16T18:33:53Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == پانویس == {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۰۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * )

2021-12-16T15:48:02Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۸
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n\n\n +\n\n)

2021-11-28T17:33:28Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n\n\n +\n\n)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۰۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}


	[[رده:عدل علی]]		[[رده:عدل علی]]
	[[رده:عدل علی]]		[[رده:عدل علی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عدل علی در قرآن]] - [[عدل علی در حدیث]] - [[عدل علی در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط =
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عدل علی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط = [[عدل علی در قرآن]] - [[عدل علی در حدیث]] - [[عدل علی در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = عدل علی (پرسش)
			}}

	'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی\|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.		'''عدل علی''' [[عدالت]] و برخورد یکسان با [[مردم]] از سوی دستگاه [[حکومتی]] و مراعات [[حقوق]] [[انسان‌ها]] و [[پرهیز]] از [[ستم]] و [[تبعیض]] از نشانه‌های عادلانه بودن یک [[حکومت]] است. [[عدل]] [[امام علی\|علی]] در دورۀ خلافتش از بارزترین ویژگی‌های [[ارزشمند]] [[حکومت]] [[علوی]] بود که در همۀ ادوار [[تاریخ]] ضرب‌المثل و [[الگو]] گشته است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۸۸.</ref>.