عراق - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* مقدمه */

2025-10-11T08:17:14Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[کشور ~~عراق]]~~ یا ~~عراق [[عرب]]،~~ هم‌جوار [[کشور]] [[ایران]] است و حدود آن از شمال، ~~ترکیه،~~ از شرق، [[ایران]]، از غرب [[سوریه]] و از جنوب، نجد و خلیج فارس است. وسعت عراق ۳۱۷.۴۳۸ کیلومتر مربع است. این سرزمین از دو قسمت تشکیل شده است: یک قسمت کوهستانی و قسمت دیگر بیابانی هموار. پس از ظهور [[اسلام]] و فتوحاتی که نصیب [[مسلمانان]] شد، عراق نیز مانند بسیاری از کشورهای این منطقه در تسلط و استیلای [[مسلمانان]] درآمد. شهرهای مهم عراق عبارت‌اند از: [[بغداد]]، [[کوفه]]، [[بابل]]، [[بصره]]، تکریت، [[حلوان]]، [[حیره]]، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامره]]. عراق به‌معنای کنار دریا و نیز ساحل نیز آمده است. اصولاً سرزمین رسوبی را [[اعراب]] سواد یعنی خاک سیاه نامیده‌اند. رفته‌رفته کلمه سواد با عراق یکی شد و عبارت بود از تمام سرزمین [[بابل]].		کشور «عراق» یا «عراق عرب»، هم‌جوار [[کشور]] [[ایران]] است و حدود آن از شمال، [[ترکیه]]، از شرق، [[ایران]]، از غرب [[سوریه]] و از جنوب، نجد و خلیج فارس است. وسعت عراق ۳۱۷.۴۳۸ کیلومتر مربع است. این سرزمین از دو قسمت تشکیل شده است: یک قسمت کوهستانی و قسمت دیگر بیابانی هموار. پس از ظهور [[اسلام]] و فتوحاتی که نصیب [[مسلمانان]] شد، عراق نیز مانند بسیاری از کشورهای این منطقه در تسلط و استیلای [[مسلمانان]] درآمد. شهرهای مهم عراق عبارت‌اند از: [[بغداد]]، [[کوفه]]، [[بابل]]، [[بصره]]، تکریت، [[حلوان]]، [[حیره]]، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامره]]. عراق به‌معنای کنار دریا و نیز ساحل نیز آمده است. اصولاً سرزمین رسوبی را [[اعراب]] سواد یعنی خاک سیاه نامیده‌اند. رفته‌رفته کلمه سواد با عراق یکی شد و عبارت بود از تمام سرزمین [[بابل]].

	در قرون وسطی اوضاع طبیعی عراق با امروز بسیار تفاوت داشت و تغییراتی در مجرای دجله و [[فرات]] حاصل شد که تغییراتی در این سرزمین به‌وجود آورد. عرب‌ها بین‌النهرین را به دو ناحیه سفلی و علیا تقسیم می‌کردند. بین‌النهرین سفلی را عراق می‌نامیدند و مرز شمالی آن خطی بود از خاور به باختر، که از دجله شروع و به [[فرات]] ختم می‌شد. بین‌النهرین علیا را عرب‌ها جزیره می‌نامیدند، زیرا دشت‌های پهناور به رود مزبور می‌پیوستند، احاطه شده بودند و دو شط بزرگ را به هم وصل می‌کردند.		در قرون وسطی اوضاع طبیعی عراق با امروز بسیار تفاوت داشت و تغییراتی در مجرای دجله و [[فرات]] حاصل شد که تغییراتی در این سرزمین به‌وجود آورد. عرب‌ها بین‌النهرین را به دو ناحیه سفلی و علیا تقسیم می‌کردند. بین‌النهرین سفلی را عراق می‌نامیدند و مرز شمالی آن خطی بود از خاور به باختر، که از دجله شروع و به [[فرات]] ختم می‌شد. بین‌النهرین علیا را عرب‌ها جزیره می‌نامیدند، زیرا دشت‌های پهناور به رود مزبور می‌پیوستند، احاطه شده بودند و دو شط بزرگ را به هم وصل می‌کردند.

Jaafari در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۳

2025-09-22T06:13:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در ~~معارف و سیره علوی~~]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در تاریخ اسلامی]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Jaafari در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷

2024-11-12T08:17:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در معارف و سیره علوی]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۵

2024-01-11T05:55:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۵
خط ۸:		خط ۸:
	اقوام مختلف این سرزمین عبارت‌اند از: [[عرب]] و ترک و کرد و [[فارس]]. در سنوات متمادی عده‌ای از [[مردم]] ایران بدان‌جا [[مهاجرت]] کرده‌اند و به‌دلیل وجود اعتاب مقدسه، [[شیعیان]] به آن سرزمین مسافرت می‌کنند. ۷۰ درصد [[مردم]] عراق، [[عرب]]، ۲۰ درصد کرد، ۴ درصد [[فارس]]، ۵ درصد ترک و نژادهای دیگرند.		اقوام مختلف این سرزمین عبارت‌اند از: [[عرب]] و ترک و کرد و [[فارس]]. در سنوات متمادی عده‌ای از [[مردم]] ایران بدان‌جا [[مهاجرت]] کرده‌اند و به‌دلیل وجود اعتاب مقدسه، [[شیعیان]] به آن سرزمین مسافرت می‌کنند. ۷۰ درصد [[مردم]] عراق، [[عرب]]، ۲۰ درصد کرد، ۴ درصد [[فارس]]، ۵ درصد ترک و نژادهای دیگرند.

	[[مذاهب]] مختلفی در عراق وجود دارد، مانند [[اسلام]]، [[یهود]]، [[مسیحیت]] و اقلیت‌های دیگر آشوری و یزیدیه و صابئیه. در این سرزمین با آنکه زبان رسمی [[عربی]] است، اما به زبان کردی، ترکی و [[فارسی]] نیز صحبت می‌شود. زبان‌های دیگر نیز مانند آرامی، عبری و [[سریانی]] ویژه معابد است، ولی تمام این زبان‌ها در زبان رسمی که [[عربی]] است مستهلک شده‌اند و [[مذهب]] رسمی، همان [[اسلام]] است.		[[مذاهب]] مختلفی در عراق وجود دارد، مانند [[اسلام]]، [[یهود]]، [[مسیحیت]] و اقلیت‌های دیگر آشوری و یزیدیه و صابئیه. در این سرزمین با آنکه زبان رسمی عربی است، اما به زبان کردی، ترکی و فارسی نیز صحبت می‌شود. زبان‌های دیگر نیز مانند آرامی، عبری و سریانی ویژه معابد است، ولی تمام این زبان‌ها در زبان رسمی که عربی است مستهلک شده‌اند و [[مذهب]] رسمی، همان [[اسلام]] است.

	عراق، [[محل زندگی]] و [[شهادت]] شش [[امام]] [[شیعه]] است و شهرهای [[نجف]]، [[کربلا]]، [[کاظمین]] و [[سامرا]] [[زیارتگاه]] [[شیعیان]] جهان‌ به‌شمار می‌رود. در این سرزمین دو نهر بزرگ وجود دارد: یکی دجله و دیگری [[فرات]]. دجله در طول ۱۸۰۰ کیلومتر و [[فرات]] در ۲۳۵۰ کیلومتر جریان دارد. نهرهای کوچک بسیار و دو دریاچه کوچک به نام دریاچه الحمار به مساحت ۵۲۰۰ کیلومتر مربع در جنوب بین [[بصره]] و ناصریه و دریاچه حیاتیه به مساحت ۱۴۰ کیلومتر مربع بین رمادی و فلوجه و [[اهواز]] نیز وجود دارند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\| دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۵۶۳ ـ ۵۶۵؛ [[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۶.</ref>.		عراق، محل زندگی و [[شهادت]] شش [[امام]] [[شیعه]] است و شهرهای [[نجف]]، [[کربلا]]، [[کاظمین]] و [[سامرا]] زیارتگاه [[شیعیان]] جهان‌ به‌شمار می‌رود. در این سرزمین دو نهر بزرگ وجود دارد: یکی دجله و دیگری [[فرات]]. دجله در طول ۱۸۰۰ کیلومتر و [[فرات]] در ۲۳۵۰ کیلومتر جریان دارد. نهرهای کوچک بسیار و دو دریاچه کوچک به نام دریاچه الحمار به مساحت ۵۲۰۰ کیلومتر مربع در جنوب بین [[بصره]] و ناصریه و دریاچه حیاتیه به مساحت ۱۴۰ کیلومتر مربع بین رمادی و فلوجه و [[اهواز]] نیز وجود دارند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\| دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۵۶۳ ـ ۵۶۵؛ [[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۶.</ref>.

	این منطقه [[شاهد]] وقایع مهم بی‌شماری در [[صدر اسلام]] بود. فتح این سرزمین در دوران [[خلافت عمر]]، نقطه آغازی برای [[فتوحات]] بزرگ در [[ایران]]، سند، و... تا فراتر از دو [[نهر]] ـ [[سیحون]] و [[جیحون]] ـ شد. در دوران [[حکومت علی]]{{ع}}، این منطقه پایتخت [[خلافت]] قرار گرفت و این پایتختی با برپایی [[حکومت عباسیان]] ادامه یافت. [[حکام]] این [[حکومت]] [[بغداد]] را بنا کردند و این شهر را به مدت ۵۰۰ سال مقر حکومت خود قرار دادند. [[کشور عراق]] کنونی به پایتختی بغداد در [[سال ۱۳۷۸ هجری~~]] [[~~قمری]] تأسیس شد و از لحاظ منابع، کشوری [[غنی]] از آب و نفت محسوب می‌شود<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>.		این منطقه [[شاهد]] وقایع مهم بی‌شماری در صدر اسلام بود. فتح این سرزمین در دوران [[خلافت عمر]]، نقطه آغازی برای فتوحات بزرگ در [[ایران]]، سند، و... تا فراتر از دو [[نهر]] ـ [[سیحون]] و [[جیحون]] ـ شد. در دوران [[حکومت علی]]{{ع}}، این منطقه پایتخت [[خلافت]] قرار گرفت و این پایتختی با برپایی [[حکومت عباسیان]] ادامه یافت. [[حکام]] این [[حکومت]] [[بغداد]] را بنا کردند و این شهر را به مدت ۵۰۰ سال مقر حکومت خود قرار دادند. [[کشور عراق]] کنونی به پایتختی بغداد در سال ۱۳۷۸ هجری قمری تأسیس شد و از لحاظ منابع، کشوری [[غنی]] از آب و نفت محسوب می‌شود<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>.

	== وجه تسمیه ==		== وجه تسمیه ==
	در وجه [[تسمیه]] عراق به این نام، موارد مختلفی ذکر شده است. برخی علت آن را پایین بودن از نجد و نزدیکی به دریا گفته‌اند. برخی آن را جمع «عرقه» به معنای «یک بار بال زدن پرنده» گفته‌اند<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref>. بعضی هم [[عراق]] را جمع «عرق» گفته، بعضی هم عراق را به معنای [[ساحل]] دریا گرفته‌اند و گفته‌اند چون عراق بر ساحل دجله و [[فرات]] قرار داشته و این رودها تا دریا امتداد یافته‌اند، بدان عراق می‌گویند<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳. بر این جمع، موارد دیگری نیز افزوده شده که برای مطالعه رجوع کنید به: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳-۹۴.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>		در وجه تسمیه عراق به این نام، موارد مختلفی ذکر شده است. برخی علت آن را پایین بودن از نجد و نزدیکی به دریا گفته‌اند. برخی آن را جمع «عرقه» به معنای «یک بار بال زدن پرنده» گفته‌اند<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref>. بعضی هم عراق را جمع «عرق» گفته، بعضی هم عراق را به معنای [[ساحل]] دریا گرفته‌اند و گفته‌اند چون عراق بر ساحل دجله و [[فرات]] قرار داشته و این رودها تا دریا امتداد یافته‌اند، بدان عراق می‌گویند<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳. بر این جمع، موارد دیگری نیز افزوده شده که برای مطالعه رجوع کنید به: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳-۹۴.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>

	== عراق در آخرالزمان ==		== عراق در آخرالزمان ==
	عراق در تحولات [[آخرالزمان]] مرکز حوادث خواهد بود. در این [[کشور]] جنگ‌های فراوانی رخ خواهد داد به گونه‌ای که گویا میدان اصلی [[جنگ]] در [[آخرالزمان]] است. [[سفیانی]]، [[خراسانی]] [[یمانی]]، [[سید حسنی]]، [[دجال]] برخی از کسانی هستند که به این [[کشور]] لشکرکشی می‌کنند و به [[قتل]] و [[خون‌ریزی]] دست می‌زنند. در پایان نیز با آمدن [[حضرت مهدی]] {{ع}} با [[لشکر]] خود به عراق، طومار [[دشمنان]] برچیده می‌شود و [[حضرت]] در [[کوفه]] مستقر شده و [[مسجد سهله]] را خانه خود و [[مسجد کوفه]] را دارالحکومه قرار خواهد داد<ref>ر.ک: کوفه، سفیانی، مسجد سهله.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۲۵.</ref>		عراق در تحولات [[آخرالزمان]] مرکز حوادث خواهد بود. در این [[کشور]] جنگ‌های فراوانی رخ خواهد داد به گونه‌ای که گویا میدان اصلی [[جنگ]] در [[آخرالزمان]] است. [[سفیانی]]، [[خراسانی]] [[یمانی]]، [[سید حسنی]]، [[دجال]] برخی از کسانی هستند که به این [[کشور]] لشکرکشی می‌کنند و به [[قتل]] و [[خون‌ریزی]] دست می‌زنند. در پایان نیز با آمدن [[حضرت مهدی]] {{ع}} با [[لشکر]] خود به عراق، طومار [[دشمنان]] برچیده می‌شود و حضرت در [[کوفه]] مستقر شده و [[مسجد سهله]] را خانه خود و [[مسجد کوفه]] را دارالحکومه قرار خواهد داد<ref>ر.ک: کوفه، سفیانی، مسجد سهله.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۲۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۳

2024-01-11T05:53:05Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-01-11T05:34:09Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	[[رده:مکان‌ها]]		[[رده:مکان‌ها]]
	~~[[رده:مدخل نهج البلاغه]]~~

Bahmani: /* پرسش مستقیم */

2024-01-11T05:27:07Z

پرسش مستقیم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	==[[العراق]]==		==[[العراق]]==
	[[عراق]] را آبی گفته‌اند از آن [[بنی سعد بن مالک]] و [[بنی مازن]].<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> عراق را همچنین نامی گفته‌اند برای محله‌ای بزرگ در [[شهر]] افخیم [[مصر]].<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> اما عراقی که مشهور است، شامل دو [[شهر کوفه]] و [[بصره]] است. در وجه [[تسمیه]] این [[سرزمین]] به این نام، موارد مختلفی ذکر شده است. برخی علت آن را پایین بودن از نجد و نزدیکی به دریا گفته‌اند. برخی آن را جمع «عرقه» به معنای «یک بار بال زدن پرنده» گفته‌اند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> بعضی هم [[عراق]] را جمع «عرق» گفته، بعضی هم عراق را به معنای [[ساحل]] دریا گرفته‌اند و گفته‌اند چون عراق بر ساحل دجله و [[فرات]] قرار داشته و این رودها تا دریا امتداد یافته‌اند، بدان عراق می‌گویند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳. بر این جمع، موارد دیگری نیز افزوده شده که برای مطالعه رجوع کنید به: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳-۹۴.</ref> گذشتگان این سرزمین را به عراق [[عرب]] و عراق [[عجم]] تقسیم می‌کردند. در این قسمت، عراق عرب به غرب فرات و شط العرب و عراق عجم به نواحی شرق آن اطلاق می‌شد. این منطقه [[شاهد]] وقایع مهم بی‌شماری در [[صدر اسلام]] بود. فتح این سرزمین در دوران [[خلافت عمر]]، نقطه آغازی برای [[فتوحات]] بزرگ در [[ایران]]، سند، و... تا فراتر از دو [[نهر]] - [[سیحون]] و [[جیحون]] - شد. در دوران [[حکومت علی]]{{ع}}، این منطقه پایتخت [[خلافت]] قرار گرفت و این پایتختی با برپایی [[حکومت عباسیان]] ادامه یافت. [[حکام]] این [[حکومت]] [[بغداد]] را بنا کردند و این شهر را به مدت ۵۰۰ سال مقر حکومت خود قرار دادند. [[کشور عراق]] کنونی به پایتختی بغداد در [[سال ۱۳۷۸ هجری]] [[قمری]] تأسیس شد و از لحاظ منابع، کشوری [[غنی]] از آب و نفت محسوب می‌شود.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>		[[عراق]] را آبی گفته‌اند از آن [[بنی سعد بن مالک]] و [[بنی مازن]].<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> عراق را همچنین نامی گفته‌اند برای محله‌ای بزرگ در [[شهر]] افخیم [[مصر]].<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> اما عراقی که مشهور است، شامل دو [[شهر کوفه]] و [[بصره]] است. در وجه [[تسمیه]] این [[سرزمین]] به این نام، موارد مختلفی ذکر شده است. برخی علت آن را پایین بودن از نجد و نزدیکی به دریا گفته‌اند. برخی آن را جمع «عرقه» به معنای «یک بار بال زدن پرنده» گفته‌اند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> بعضی هم [[عراق]] را جمع «عرق» گفته، بعضی هم عراق را به معنای [[ساحل]] دریا گرفته‌اند و گفته‌اند چون عراق بر ساحل دجله و [[فرات]] قرار داشته و این رودها تا دریا امتداد یافته‌اند، بدان عراق می‌گویند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳. بر این جمع، موارد دیگری نیز افزوده شده که برای مطالعه رجوع کنید به: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳-۹۴.</ref> گذشتگان این سرزمین را به عراق [[عرب]] و عراق [[عجم]] تقسیم می‌کردند. در این قسمت، عراق عرب به غرب فرات و شط العرب و عراق عجم به نواحی شرق آن اطلاق می‌شد. این منطقه [[شاهد]] وقایع مهم بی‌شماری در [[صدر اسلام]] بود. فتح این سرزمین در دوران [[خلافت عمر]]، نقطه آغازی برای [[فتوحات]] بزرگ در [[ایران]]، سند، و... تا فراتر از دو [[نهر]] - [[سیحون]] و [[جیحون]] - شد. در دوران [[حکومت علی]]{{ع}}، این منطقه پایتخت [[خلافت]] قرار گرفت و این پایتختی با برپایی [[حکومت عباسیان]] ادامه یافت. [[حکام]] این [[حکومت]] [[بغداد]] را بنا کردند و این شهر را به مدت ۵۰۰ سال مقر حکومت خود قرار دادند. [[کشور عراق]] کنونی به پایتختی بغداد در [[سال ۱۳۷۸ هجری]] [[قمری]] تأسیس شد و از لحاظ منابع، کشوری [[غنی]] از آب و نفت محسوب می‌شود.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>

	~~== پرسش مستقیم ==~~
	* [[در آخرالزمان چه حوادث و تحولاتی در عراق اتفاق می‌افتد؟ (پرسش)]]

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-01-11T05:26:40Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عراق در نهج البلاغه]] - [[عراق در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط =}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[کشور عراق]] یا عراق [[عرب]]، هم‌جوار [[کشور]] [[ایران]] است و حدود آن از شمال، ~~[[ترکیه]]،~~ از شرق، [[ایران]]، از غرب [[سوریه]] و از جنوب، نجد و خلیج [[فارس]] است. وسعت عراق ۳۱۷.۴۳۸ کیلومتر مربع است. این سرزمین از دو قسمت تشکیل شده است: یک قسمت کوهستانی و قسمت دیگر بیابانی هموار. [[پس از ظهور]] [[اسلام]] و فتوحاتی که نصیب [[مسلمانان]] شد، عراق نیز مانند بسیاری از کشورهای این منطقه در تسلط و استیلای [[مسلمانان]] درآمد. شهرهای مهم عراق عبارت‌اند از: [[بغداد]]، [[کوفه]]، [[بابل]]، [[بصره]]، ~~[[تکریت]]،~~ [[حلوان]]، [[حیره]]، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامره]]. عراق به‌معنای کنار دریا و نیز ساحل نیز آمده است. اصولاً سرزمین رسوبی را [[اعراب]] سواد یعنی [[خاک]] سیاه نامیده‌اند. رفته‌رفته کلمه سواد با عراق یکی شد و عبارت بود از تمام سرزمین [[بابل]]<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 563.</ref>.		[[کشور عراق]] یا عراق [[عرب]]، هم‌جوار [[کشور]] [[ایران]] است و حدود آن از شمال، ترکیه، از شرق، [[ایران]]، از غرب [[سوریه]] و از جنوب، نجد و خلیج [[فارس]] است. وسعت عراق ۳۱۷.۴۳۸ کیلومتر مربع است. این سرزمین از دو قسمت تشکیل شده است: یک قسمت کوهستانی و قسمت دیگر بیابانی هموار. پس از ظهور [[اسلام]] و فتوحاتی که نصیب [[مسلمانان]] شد، عراق نیز مانند بسیاری از کشورهای این منطقه در تسلط و استیلای [[مسلمانان]] درآمد. شهرهای مهم عراق عبارت‌اند از: [[بغداد]]، [[کوفه]]، [[بابل]]، [[بصره]]، تکریت، [[حلوان]]، [[حیره]]، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامره]]. عراق به‌معنای کنار دریا و نیز ساحل نیز آمده است. اصولاً سرزمین رسوبی را [[اعراب]] سواد یعنی خاک سیاه نامیده‌اند. رفته‌رفته کلمه سواد با عراق یکی شد و عبارت بود از تمام سرزمین [[بابل]].

	چون [[خلافت]] از [[امویان]] به [[عباسیان]] رسید، اوضاع چنین اقتضا می‌کرد که پایتخت جدیدی برای [[دولت]] تازه [[انتخاب]] کنند، از این جهت [[خلیفه دوم عباسی]]، [[بغداد]] را در کنار دجله درست کرد و بعد از مدتی این پایتخت جدید رونق یافت و مرکز [[خلافت]] [[عباسیان]] شد. در قرون وسطی اوضاع طبیعی عراق با امروز بسیار تفاوت داشت و تغییراتی در مجرای دجله و [[فرات]] حاصل شد که تغییراتی در این سرزمین به‌وجود آورد. عرب‌ها بین‌النهرین را به دو [[ناحیه]] سفلی و علیا تقسیم می‌کردند. بین‌النهرین سفلی را عراق می‌نامیدند و مرز شمالی آن خطی بود از خاور به باختر، که از دجله شروع و به [[فرات]] ختم می‌شد. در زمان [[عباسیان]]، [[بغداد]] بزرگ‌ترین [[شهر]] عراق بود. بین‌النهرین علیا را عرب‌ها جزیره می‌نامیدند، زیرا دشت‌های پهناور به رود مزبور می‌پیوستند، احاطه شده بودند و دو شط بزرگ را به هم وصل می‌کردند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 563.</ref>.		چون [[خلافت]] از [[امویان]] به [[عباسیان]] رسید، اوضاع چنین اقتضا می‌کرد که پایتخت جدیدی برای [[دولت]] تازه [[انتخاب]] کنند، از این جهت [[خلیفه دوم عباسی]]، [[بغداد]] را در کنار دجله درست کرد و بعد از مدتی این پایتخت جدید رونق یافت و مرکز [[خلافت]] [[عباسیان]] شد. در قرون وسطی اوضاع طبیعی عراق با امروز بسیار تفاوت داشت و تغییراتی در مجرای دجله و [[فرات]] حاصل شد که تغییراتی در این سرزمین به‌وجود آورد. عرب‌ها بین‌النهرین را به دو [[ناحیه]] سفلی و علیا تقسیم می‌کردند. بین‌النهرین سفلی را عراق می‌نامیدند و مرز شمالی آن خطی بود از خاور به باختر، که از دجله شروع و به [[فرات]] ختم می‌شد. در زمان [[عباسیان]]، [[بغداد]] بزرگ‌ترین [[شهر]] عراق بود. بین‌النهرین علیا را عرب‌ها جزیره می‌نامیدند، زیرا دشت‌های پهناور به رود مزبور می‌پیوستند، احاطه شده بودند و دو شط بزرگ را به هم وصل می‌کردند.

	[[مردم]] عراق: [[اقوام]] مختلف این سرزمین عبارت‌اند از [[عرب]] و ترک و کرد و [[فارس]]. در سنوات متمادی عده‌ای از [[مردم]] ایران بدان‌جا [[مهاجرت]] کرده‌اند و به‌دلیل وجود اعتاب مقدسه، [[شیعیان]] به آن سرزمین مسافرت می‌کنند. ۷۰ درصد [[مردم]] عراق، [[عرب]]، ۲۰ درصد کرد، ۴ درصد [[فارس]]، ۵ درصد ترک و نژادهای دیگرند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 564.</ref>.		[[مردم]] عراق: [[اقوام]] مختلف این سرزمین عبارت‌اند از [[عرب]] و ترک و کرد و [[فارس]]. در سنوات متمادی عده‌ای از [[مردم]] ایران بدان‌جا [[مهاجرت]] کرده‌اند و به‌دلیل وجود اعتاب مقدسه، [[شیعیان]] به آن سرزمین مسافرت می‌کنند. ۷۰ درصد [[مردم]] عراق، [[عرب]]، ۲۰ درصد کرد، ۴ درصد [[فارس]]، ۵ درصد ترک و نژادهای دیگرند.

	[[مذاهب]] مختلفی در عراق وجود دارد، مانند [[اسلام]]، [[یهود]]، [[مسیحیت]] و اقلیت‌های دیگر آشوری و یزیدیه و صابئیه. در این سرزمین با آن‌که زبان رسمی [[عربی]] است، اما به زبان کردی، ترکی و [[فارسی]] نیز صحبت می‌شود. زبان‌های دیگر نیز مانند آرامی، عبری و [[سریانی]] ویژه معابد است، ولی تمام این زبان‌ها در زبان رسمی که [[عربی]] است مستهلک شده‌اند و [[مذهب]] رسمی، همان [[اسلام]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 564.</ref>.		[[مذاهب]] مختلفی در عراق وجود دارد، مانند [[اسلام]]، [[یهود]]، [[مسیحیت]] و اقلیت‌های دیگر آشوری و یزیدیه و صابئیه. در این سرزمین با آن‌که زبان رسمی [[عربی]] است، اما به زبان کردی، ترکی و [[فارسی]] نیز صحبت می‌شود. زبان‌های دیگر نیز مانند آرامی، عبری و [[سریانی]] ویژه معابد است، ولی تمام این زبان‌ها در زبان رسمی که [[عربی]] است مستهلک شده‌اند و [[مذهب]] رسمی، همان [[اسلام]] است.

	عراق، [[محل زندگی]] و [[شهادت]] شش [[امام]] [[شیعه]] است و شهرهای [[نجف]]، [[کربلا]]، [[کاظمین]] و [[سامرا]] [[زیارتگاه]] [[شیعیان]] جهان‌ به‌شمار می‌رود. در این سرزمین دو نهر بزرگ وجود دارد: یکی دجله و دیگری [[فرات]]. دجله در طول ۱۸۰۰ کیلومتر و [[فرات]] در ۲۳۵۰ کیلومتر جریان دارد. نهرهای کوچک بسیار و دو دریاچه کوچک به نام دریاچه الحمار به مساحت ۵۲۰۰ کیلومتر مربع در جنوب بین [[بصره]] و ناصریه و دریاچه حیاتیه به مساحت ۱۴۰ کیلومتر مربع بین رمادی و فلوجه و [[اهواز]] نیز وجود دارند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 564.</ref>.		عراق، [[محل زندگی]] و [[شهادت]] شش [[امام]] [[شیعه]] است و شهرهای [[نجف]]، [[کربلا]]، [[کاظمین]] و [[سامرا]] [[زیارتگاه]] [[شیعیان]] جهان‌ به‌شمار می‌رود. در این سرزمین دو نهر بزرگ وجود دارد: یکی دجله و دیگری [[فرات]]. دجله در طول ۱۸۰۰ کیلومتر و [[فرات]] در ۲۳۵۰ کیلومتر جریان دارد. نهرهای کوچک بسیار و دو دریاچه کوچک به نام دریاچه الحمار به مساحت ۵۲۰۰ کیلومتر مربع در جنوب بین [[بصره]] و ناصریه و دریاچه حیاتیه به مساحت ۱۴۰ کیلومتر مربع بین رمادی و فلوجه و [[اهواز]] نیز وجود دارند.

	عراق پس از [[جنگ]] اول جهانی مستقل شد و در تابستان ۱۹۲۱، مجلس، ملک فیصل اول را به [[سلطنت]] برگزید و سپس غازی [[سلطان]] شد و بعد از آن فیصل دوم به [[سلطنت]] رسید. در سال ۱۹۵۸ فیصل سرنگون و در [[کشور عراق]] جمهوری اعلام شد.		عراق پس از [[جنگ]] اول جهانی مستقل شد و در تابستان ۱۹۲۱، مجلس، ملک فیصل اول را به [[سلطنت]] برگزید و سپس غازی [[سلطان]] شد و بعد از آن فیصل دوم به [[سلطنت]] رسید. در سال ۱۹۵۸ فیصل سرنگون و در [[کشور عراق]] جمهوری اعلام شد.

	عراق از لحاظ [[اقتصادی]] سرزمین متوسطی است. رود دجله قسمت‌هایی از آن سرزمین را سیراب می‌کند و از این راه مقداری زراعت غله می‌شود و نخلستان‌های خرما که در کرانه دجله واقع‌اند منبع درآمدی برای این سرزمین به‌شمار می‌روند. قسمت مهمی از لبنیات و گوشت آن‌ها از [[ناحیه]] کردستان تأمین می‌شود. منبع نفت نیز یکی از پردرآمدترین منابعی است که عراق در [[اختیار]] دارد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 564.</ref>.		عراق از لحاظ [[اقتصادی]] سرزمین متوسطی است. رود دجله قسمت‌هایی از آن سرزمین را سیراب می‌کند و از این راه مقداری زراعت غله می‌شود و نخلستان‌های خرما که در کرانه دجله واقع‌اند منبع درآمدی برای این سرزمین به‌شمار می‌روند. قسمت مهمی از لبنیات و گوشت آن‌ها از [[ناحیه]] کردستان تأمین می‌شود. منبع نفت نیز یکی از پردرآمدترین منابعی است که عراق در [[اختیار]] دارد.

	آب‌ وهوای عراق: در مناطق کوهستانی، هوای معتدل و در بعضی مناطق سرد و در مناطق هموار و بیابان گرم است و به‌طور کلی عراق را می‌توان از مناطق حاره به‌حساب آورد. هوای شمال معتدل و هوای جنوب گرم است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 564-565.</ref>.		آب‌ وهوای عراق: در مناطق کوهستانی، هوای معتدل و در بعضی مناطق سرد و در مناطق هموار و بیابان گرم است و به‌طور کلی عراق را می‌توان از مناطق حاره به‌حساب آورد. هوای شمال معتدل و هوای جنوب گرم است.

	[[امام علی]] {{ع}} در [[خطبه]] ۷۱ پس از [[ستایش]] [[پروردگار]] در علل [[نکوهش]] [[اهل عراق]] می‌فرماید: ای [[مردم]] عراق! همانا شما به [[زن]] بارداری می‌مانید که در آخرین روزهای بارداری جنین خود را سقط کند و سرپرستش بمیرد، زمانی طولانی بی‌شوهر ماند و [[میراث]] او را [[خویشاوندان]] دور [[غارت]] کنند. [[آگاه]] باشید! من با [[اختیار]] خود به سوی‌شما نیامدم، بلکه به طرف دیار شما کشانده شدم. به من خبر دادند که می‌گویید [[علی]] [[دروغ]] می‌گوید!! [[خدا]] شما را بکشد، به چه کسی [[دروغ]] روا داشته‌اید؟ آیا به [[خدا]] [[دروغ]] روا داشتم؟ در حالی‌که من نخستین کسی هستم که به [[خدا]] [[ایمان]] آوردم، یا بر پیامبرش؟ من اول کسی‌بودم که او را [[تصدیق]] کردم! نه به [[خدا]] هرگز! آنچه گفتم واقعیتی است که شما از دانستن آن دورید و شایستگی‌درک آن را ندارید، مادرتان در سوگ شما [[زاری]] کند. پیمانه [[علم]] را رایگان به شما بخشیدم، اگر ظرفیت داشته باشید؛ و به زودی خبر آن را خواهید فهمید<ref>{{متن حدیث\|أَمَّا بَعْدُ، يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ فَإِنَّمَا أَنْتُمْ كَالْمَرْأَةِ الْحَامِلِ حَمَلَتْ، فَلَمَّا أَتَمَّتْ أَمْلَصَتْ وَ مَاتَ قَيِّمُهَا وَ طَالَ تَأَيُّمُهَا وَ وَرِثَهَا أَبْعَدُهَا. أَمَا وَ اللَّهِ مَا أَتَيْتُكُمُ اخْتِيَاراً وَ لَكِنْ جِئْتُ إِلَيْكُمْ سَوْقاً. وَ لَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكُمْ تَقُولُونَ عَلِيٌّ يَكْذِبُ! قَاتَلَكُمُ اللَّهُ تَعَالَى، فَعَلَى مَنْ أَكْذِبُ؟ أَعَلَى اللَّهِ؟ فَأَنَا أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِهِ، أَمْ عَلَى نَبِيِّهِ؟ فَأَنَا أَوَّلُ مَنْ صَدَّقَهُ. كَلَّا وَ اللَّهِ لَكِنَّهَا لَهْجَةٌ غِبْتُمْ عَنْهَا وَ لَمْ تَكُونُوا مِنْ أَهْلِهَا. وَيْلُ أُمِّهِ كَيْلًا بِغَيْرِ ثَمَنٍ لَوْ كَانَ لَهُ وِعَاءٌ، "وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ}}؛ نهج البلاغه خطبۀ۷۱</ref>. نیز در [[خطبه]] ۱۰۲ از [[آینده]] خونین [[بصره]] و رزم مجاهدانی پیروز خبر می‌دهد: فتنه‌هایی چون [[تاریکی]] شب که هیچ نیرویی نمی‌تواند در برابر آن‌ها بایستد و هیچ کس نتواند پرچم‌های آن‌ها را پایین کشد، به‌سوی شما می‌آیند، چونان شتری که مهارش کنند، جهاز بر پشت آن نهند و ساربان آن را بکشاند و به سرعت براند. فتنه‌جویان کسانی هستند که ضربات آن‌ها شدید و غارتگری آنان اندک است. مردمی با آنان [[جهاد]] می‌کنند که در چشم [[متکبران]] [[خوار]]، روی [[زمین]] گنام و در آسمان‌ها معروف‌اند. در این هنگام، وای بر تو ای [[بصره]]! از سپاهی که نشانه [[خشم]] و [[انتقام]] [[الهی]] است. بی‌گرد و غبار و صدایی به تو حمله خواهند کرد و چه زود ساکنانت به [[مرگ سرخ]] و [[گرسنگی]] غبارآلود دچار می‌شوند!<ref>{{متن حدیث\|فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، لَا تَقُومُ لَهَا قَائِمَةٌ وَ لَا تُرَدُّ لَهَا رَايَةٌ، تَأْتِيكُمْ مَزْمُومَةً مَرْحُولَةً، يَحْفِزُهَا قَائِدُهَا وَ يَجْهَدُهَا رَاكِبُهَا، أَهْلُهَا قَوْمٌ شَدِيدٌ كَلَبُهُمْ قَلِيلٌ سَلَبُهُمْ، يُجَاهِدُهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَوْمٌ أَذِلَّةٌ عِنْدَ الْمُتَكَبِّرِينَ، فِي الْأَرْضِ مَجْهُولُونَ وَ فِي السَّمَاءِ مَعْرُوفُونَ. فَوَيْلٌ لَكِ يَا بَصْرَةُ عِنْدَ ذَلِكِ مِنْ جَيْشٍ مِنْ نِقَمِ اللَّهِ، لَا رَهَجَ لَهُ وَ لَا حَسَّ، وَ سَيُبْتَلَى أَهْلُكِ بِالْمَوْتِ الْأَحْمَرِ وَ الْجُوعِ الْأَغْبَرِ}}؛ نهج البلاغه خطبۀ۱۰۲</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 565.</ref>		[[امام علی]] {{ع}} در [[خطبه]] ۷۱ پس از [[ستایش]] [[پروردگار]] در علل [[نکوهش]] [[اهل عراق]] می‌فرماید: ای [[مردم]] عراق! همانا شما به [[زن]] بارداری می‌مانید که در آخرین روزهای بارداری جنین خود را سقط کند و سرپرستش بمیرد، زمانی طولانی بی‌شوهر ماند و [[میراث]] او را [[خویشاوندان]] دور [[غارت]] کنند. [[آگاه]] باشید! من با [[اختیار]] خود به سوی‌شما نیامدم، بلکه به طرف دیار شما کشانده شدم. به من خبر دادند که می‌گویید [[علی]] [[دروغ]] می‌گوید!! [[خدا]] شما را بکشد، به چه کسی [[دروغ]] روا داشته‌اید؟ آیا به [[خدا]] [[دروغ]] روا داشتم؟ در حالی‌که من نخستین کسی هستم که به [[خدا]] [[ایمان]] آوردم، یا بر پیامبرش؟ من اول کسی‌بودم که او را [[تصدیق]] کردم! نه به [[خدا]] هرگز! آنچه گفتم واقعیتی است که شما از دانستن آن دورید و شایستگی‌درک آن را ندارید، مادرتان در سوگ شما [[زاری]] کند. پیمانه [[علم]] را رایگان به شما بخشیدم، اگر ظرفیت داشته باشید؛ و به زودی خبر آن را خواهید فهمید<ref>{{متن حدیث\|أَمَّا بَعْدُ، يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ فَإِنَّمَا أَنْتُمْ كَالْمَرْأَةِ الْحَامِلِ حَمَلَتْ، فَلَمَّا أَتَمَّتْ أَمْلَصَتْ وَ مَاتَ قَيِّمُهَا وَ طَالَ تَأَيُّمُهَا وَ وَرِثَهَا أَبْعَدُهَا. أَمَا وَ اللَّهِ مَا أَتَيْتُكُمُ اخْتِيَاراً وَ لَكِنْ جِئْتُ إِلَيْكُمْ سَوْقاً. وَ لَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكُمْ تَقُولُونَ عَلِيٌّ يَكْذِبُ! قَاتَلَكُمُ اللَّهُ تَعَالَى، فَعَلَى مَنْ أَكْذِبُ؟ أَعَلَى اللَّهِ؟ فَأَنَا أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِهِ، أَمْ عَلَى نَبِيِّهِ؟ فَأَنَا أَوَّلُ مَنْ صَدَّقَهُ. كَلَّا وَ اللَّهِ لَكِنَّهَا لَهْجَةٌ غِبْتُمْ عَنْهَا وَ لَمْ تَكُونُوا مِنْ أَهْلِهَا. وَيْلُ أُمِّهِ كَيْلًا بِغَيْرِ ثَمَنٍ لَوْ كَانَ لَهُ وِعَاءٌ، "وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ}}؛ نهج البلاغه خطبۀ۷۱</ref>. نیز در [[خطبه]] ۱۰۲ از [[آینده]] خونین [[بصره]] و رزم مجاهدانی پیروز خبر می‌دهد: فتنه‌هایی چون [[تاریکی]] شب که هیچ نیرویی نمی‌تواند در برابر آن‌ها بایستد و هیچ کس نتواند پرچم‌های آن‌ها را پایین کشد، به‌سوی شما می‌آیند، چونان شتری که مهارش کنند، جهاز بر پشت آن نهند و ساربان آن را بکشاند و به سرعت براند. فتنه‌جویان کسانی هستند که ضربات آن‌ها شدید و غارتگری آنان اندک است. مردمی با آنان [[جهاد]] می‌کنند که در چشم [[متکبران]] [[خوار]]، روی [[زمین]] گنام و در آسمان‌ها معروف‌اند. در این هنگام، وای بر تو ای [[بصره]]! از سپاهی که نشانه [[خشم]] و [[انتقام]] [[الهی]] است. بی‌گرد و غبار و صدایی به تو حمله خواهند کرد و چه زود ساکنانت به [[مرگ سرخ]] و [[گرسنگی]] غبارآلود دچار می‌شوند!<ref>{{متن حدیث\|فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، لَا تَقُومُ لَهَا قَائِمَةٌ وَ لَا تُرَدُّ لَهَا رَايَةٌ، تَأْتِيكُمْ مَزْمُومَةً مَرْحُولَةً، يَحْفِزُهَا قَائِدُهَا وَ يَجْهَدُهَا رَاكِبُهَا، أَهْلُهَا قَوْمٌ شَدِيدٌ كَلَبُهُمْ قَلِيلٌ سَلَبُهُمْ، يُجَاهِدُهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَوْمٌ أَذِلَّةٌ عِنْدَ الْمُتَكَبِّرِينَ، فِي الْأَرْضِ مَجْهُولُونَ وَ فِي السَّمَاءِ مَعْرُوفُونَ. فَوَيْلٌ لَكِ يَا بَصْرَةُ عِنْدَ ذَلِكِ مِنْ جَيْشٍ مِنْ نِقَمِ اللَّهِ، لَا رَهَجَ لَهُ وَ لَا حَسَّ، وَ سَيُبْتَلَى أَهْلُكِ بِالْمَوْتِ الْأَحْمَرِ وَ الْجُوعِ الْأَغْبَرِ}}؛ نهج البلاغه خطبۀ۱۰۲</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 563 ـ 565.</ref>

	== عراق در فرهنگنامه آخرالزمان ==		== عراق در فرهنگنامه آخرالزمان ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-11T07:54:56Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام علی]]~~		[[رده:مکان‌ها]]
	~~[[رده:عراق~~]]
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]

Jaafari: /* پرسش مستقیم */

2023-01-14T05:24:48Z

پرسش مستقیم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	==ارض العراق==		==ارض العراق==
	عراق سرزمینی است که نهرهای دجله و [[فرات]] در آن جاری است. به این [[سرزمین]]، گاه «عراقان» (یعنی [[بصره]] و [[کوفه]]) گفته می‌‌شود کما این که به آن، «أرض [[بابل]]» هم گفته‌اند و بابل از شهرهای معروف عراق است. امروز عراق یکی از کشورهای [[عربی]] است که پایتخت آن [[بغداد]] است. برخی [[بحرین]] را نیز جزئی از عراق برشمرده‌اند اما [[ابن هشام]] ضمن رد این قول، آورده است که بحرین از نواحی عراق نیست اما از آنجا که [[مردم]] [[حجاز]]، [[ساحل]] را عراق می‌‌گفتند از این رو امر بر آنان مشتبه شد. حال آنکه اسم بحرین بر ساحل نجد بین قطر و [[کویت]] اطلاق می‌‌شود.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۶.</ref>		عراق سرزمینی است که نهرهای دجله و [[فرات]] در آن جاری است. به این [[سرزمین]]، گاه «عراقان» (یعنی [[بصره]] و [[کوفه]]) گفته می‌‌شود کما این که به آن، «أرض [[بابل]]» هم گفته‌اند و بابل از شهرهای معروف عراق است. امروز عراق یکی از کشورهای [[عربی]] است که پایتخت آن [[بغداد]] است. برخی [[بحرین]] را نیز جزئی از عراق برشمرده‌اند اما [[ابن هشام]] ضمن رد این قول، آورده است که بحرین از نواحی عراق نیست اما از آنجا که [[مردم]] [[حجاز]]، [[ساحل]] را عراق می‌‌گفتند از این رو امر بر آنان مشتبه شد. حال آنکه اسم بحرین بر ساحل نجد بین قطر و [[کویت]] اطلاق می‌‌شود.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۶.</ref>

			==[[العراق]]==
			[[عراق]] را آبی گفته‌اند از آن [[بنی سعد بن مالک]] و [[بنی مازن]].<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> عراق را همچنین نامی گفته‌اند برای محله‌ای بزرگ در [[شهر]] افخیم [[مصر]].<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> اما عراقی که مشهور است، شامل دو [[شهر کوفه]] و [[بصره]] است. در وجه [[تسمیه]] این [[سرزمین]] به این نام، موارد مختلفی ذکر شده است. برخی علت آن را پایین بودن از نجد و نزدیکی به دریا گفته‌اند. برخی آن را جمع «عرقه» به معنای «یک بار بال زدن پرنده» گفته‌اند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳.</ref> بعضی هم [[عراق]] را جمع «عرق» گفته، بعضی هم عراق را به معنای [[ساحل]] دریا گرفته‌اند و گفته‌اند چون عراق بر ساحل دجله و [[فرات]] قرار داشته و این رودها تا دریا امتداد یافته‌اند، بدان عراق می‌گویند.<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳. بر این جمع، موارد دیگری نیز افزوده شده که برای مطالعه رجوع کنید به: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۹۳-۹۴.</ref> گذشتگان این سرزمین را به عراق [[عرب]] و عراق [[عجم]] تقسیم می‌کردند. در این قسمت، عراق عرب به غرب فرات و شط العرب و عراق عجم به نواحی شرق آن اطلاق می‌شد. این منطقه [[شاهد]] وقایع مهم بی‌شماری در [[صدر اسلام]] بود. فتح این سرزمین در دوران [[خلافت عمر]]، نقطه آغازی برای [[فتوحات]] بزرگ در [[ایران]]، سند، و... تا فراتر از دو [[نهر]] - [[سیحون]] و [[جیحون]] - شد. در دوران [[حکومت علی]]{{ع}}، این منطقه پایتخت [[خلافت]] قرار گرفت و این پایتختی با برپایی [[حکومت عباسیان]] ادامه یافت. [[حکام]] این [[حکومت]] [[بغداد]] را بنا کردند و این شهر را به مدت ۵۰۰ سال مقر حکومت خود قرار دادند. [[کشور عراق]] کنونی به پایتختی بغداد در [[سال ۱۳۷۸ هجری]] [[قمری]] تأسیس شد و از لحاظ منابع، کشوری [[غنی]] از آب و نفت محسوب می‌شود.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۰۲.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==