عرم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'اهل سبأ' به 'اهل سبأ'

2023-07-06T09:53:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	==جغرافیای عرم==		==جغرافیای عرم==
	«عرم» به معنی سد و بندی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا احداث شده بود؟		«عرم» به معنی سد و بندی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا احداث شده بود؟
	مؤلف المنجد، زیر واژه «عرم» می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل~~]] [[~~سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].		مؤلف المنجد، زیر واژه «عرم» می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].
	مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ احداث شده بود.		مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ احداث شده بود.
	با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.		با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.

Wasity: جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

2022-09-26T17:55:05Z

جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۵
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==جغرافیای عرم==		==جغرافیای عرم==
	«عرم» به معنی سد و بندی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا [[احداث]] شده بود؟		«عرم» به معنی سد و بندی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا احداث شده بود؟
	مؤلف المنجد، زیر واژه «عرم» می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل]] [[سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].		مؤلف المنجد، زیر واژه «عرم» می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل]] [[سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].
	مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ [[احداث]] شده بود.		مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ احداث شده بود.
	با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.		با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.
	اکنون در ذیل به جغرافیای سد عرم اشاره می‌نماییم.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۴.</ref>		اکنون در ذیل به جغرافیای سد عرم اشاره می‌نماییم.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۴.</ref>

Wasity: /* جغرافیای عرم */

2022-09-24T15:05:21Z

جغرافیای عرم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۵
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==جغرافیای عرم==		==جغرافیای عرم==
	~~گفتیم [[محرم]]~~ به معنی سد و ~~بند ی~~ است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا [[احداث]] شده بود؟		«عرم» به معنی سد و بندی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا [[احداث]] شده بود؟
	مؤلف المنجد، زیر واژه ~~عرم~~ می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل]] [[سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].		مؤلف المنجد، زیر واژه «عرم» می‌نویسد: {{عربی\|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل]] [[سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی\|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].
	مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ [[احداث]] شده بود.		مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی\|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ [[احداث]] شده بود.
	با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.		با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عرم | عنوان مدخل = عرم | مداخل مرتبط = عرم در قرآن - عرم در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==جغرافیای عرم، در سوره مبارکه سبأ== {{متن قرآن|فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِ...» ایجاد کرد

2022-09-24T10:55:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عرم | عنوان مدخل = عرم | مداخل مرتبط = عرم در قرآن - عرم در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==جغرافیای عرم، در سوره مبارکه سبأ== {{متن قرآن|فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = عرم
| عنوان مدخل = [[عرم]]
| مداخل مرتبط = [[عرم در قرآن]] - [[عرم در حدیث]]
| پرسش مرتبط =
}}

==جغرافیای عرم، در [[سوره مبارکه سبأ]]==
{{متن قرآن|فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ}}<ref>«اما روی گرداندند ما نیز بر آنان سیل ویرانگر را فرستادیم و به جای آن دو باغشان دو باغ جایگزین کردیم با میوه‌هایی تلخ و (درختان) شوره‌گز و اندکی از درخت کنار» سوره سبأ، آیه ۱۶.</ref>.
[[کوشش]] ما در این مقوله، ابتدا [[شناخت]] واژه و معنی لغوی عرم و سپس چنان که این واژه معنی مکانی داشته باشد؛ آشنایی با این محل، از نظر جغرافیایی خواهد بود.

==عرم یعنی چه؟==
برخی [[پژوهشگران]] می‌نویسند: «عرم به فتح را به معنی بند است و به سکون راء به معنی [[چاه]] کنده، آنچه ته دیگ بماند و به ضم{{ع}}به معنی تخم و به فتح{{ع}}قسمی از ماهی که به زبان [[یونانی]] سماریس و به [[انگلیسی]] ساردین sardine گویند. در [[قرآن]] به سیل عرم اشاره شده و آن بندی بود، در [[شهر مأرب]] که [[دیوار]] آن به طول دو میل انگلیسی و به بلندی ۱۲۰ پا بود».<ref>عباس مهرین شوشتری، فرهنگ لغات قرآن.</ref>.
برخی نویسندگان می‌نویسند: «عرم را مَسَّناة، که به معنی سیل بند است؛ گفته‌اند و نیز [[باران]] تند {{عربی|المطر الشدید}} نیز گفته‌اند».<ref>قرشی، قاموس قرآن.</ref>.

برخی نویسندگان می‌نویسند: «عرم به فتح اول و کسر ثانی و این کلمه، در قرآن راجع به [[هلاکت]] [[قوم سبأ]] وارد شده... در معنی این کلمه، چند قول است: یکی آنکه عرم نام وادی و دره مخصوصی، در [[سبأ]] است دوم آنکه عرم به معنی موشهای بزرگی است؛ که [[سد مأرب]] را ویران ساختند و این موش در [[عربی]] [[خلد]] نامیده می‌شود، سوم آنکه این کلمه به معنی باران شدید است»<ref>صدر بلاغی، قصص قرآن، ص۸۶.</ref>.
برخی [[علما]]<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۵۹.</ref> در این مورد می‌نویسند: «عرم در اصل از عرامه بر وزن [[علامه]] به معنی [[خشونت]] و کج‌خلقی و [[سخت‌گیری]] است و توصیف سیلاب، به آن اشاره به شدت خشونت و ویران‌گری آن است و تعبیر، به {{متن قرآن|سَيْلَ الْعَرِمِ}}، به اصطلاح از قبیل اضافه موصوف به صفت است... و از قول لسان العرب می‌نویسد: در ماده عرم معانی مختلفی آمده از جمله... موانعی که در میان دره‌ها برای مهار کردن آب می‌سازند.»...<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۳.</ref>

==جمع‌بندی معانی عرم==
با توجه به اظهارنظرهای گوناگون لغویون و [[مفسرین]]؛ می‌توان معانی واژه عرم را به اختصار در ذیل چنین بیان کرد:
عرم به معنی: بند، سیل بند، [[باران]] تند، [[سد]]، نام وادی و دره مخصوصی، در [[سرزمین سبأ]]، [[خشونت]] و کج‌خلقی، [[سخت‌گیری]] و به معنی موشهای بزرگی است که [[سد مأرب]] را ویران ساختند.
تمام [[اهل تفسیر]] و لغت، به طور اشتراک برای واژه عرم معنی سد و بند را ذکر کرده‌اند و از میان همه معانی، بند و سد، با معنی [[آیه]] مورد [[پژوهش]]؛ سازگارتر است و مترجمین و مفسرین، هم همین معنی را در [[ترجمه]] آیه لحاظ نموده‌اند.
به همین دلیل ما هم عرم را به همان معنی سد می‌گیریم و به عنوان یک مکان جغرافیایی [[تاریخی]]، که در آنجا حادثه‌ای رخ داده و [[قرآن]]؛ به منظور [[پندآموزی]] و [[عبرت]]، برای [[مسلمین]] نقل نموده، به معرفی جغرافیای آن می‌پردازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۳.</ref>

==جغرافیای عرم==
گفتیم [[محرم]] به معنی سد و بند ی است که برای مهار آب رودخانه‌ها، در دره‌ها می‌سازند، اکنون باید روشن نماییم؛ که آن بند در کجا [[احداث]] شده بود؟
مؤلف المنجد، زیر واژه عرم می‌نویسد: {{عربی|سد بناه السبئیون، فی مأرب، بین الجبلین}} یعنی: عرم [[سدی]] است که [[اهل]] [[سبأ]] آن را در [[مأرب]] بین دو [[کوه]] احداث نمودند. اما سبأ کجاست؟ همو، در المنجد می‌افزاید: {{عربی|سبأ بلاد فی جنوب غربی الجزیرة العربیة القدیم}}: الیمن - یعنی: سبأ مجموعه شهرهایی - کشوری - است، در جنوب [[غربی]] [[عربستان]].
مؤلف المنجد، در مورد مأرب، می‌نویسد: {{عربی|مارب عاصمة الممکه السبئیه الثانیه (۶۵۰ ق. ۱۱۵) اشهرت، بالسد المعروف باسمها سد المأرب الذی شید لتنظیم الری و وقایه العاصمه من اخطار الفضیانات الموسمیه...}} یعنی مأرب، در [[تاریخ]] بین سال‌های ۱۱۵ تا ۶۵۰ م پایتخت [[کشور]] [[سبأ]]، در دور دوم بوده و [[شهرت]] آن به واسطه [[سدی]] است؛ که به [[سد مأرب]] معروف است و آن [[سد]] در مسیر رود ادنه به منظور تنظیم زیادی آب و نگهداری پایتخت از خطر جاری شدن سیل‌های موسمی؛ [[احداث]] شده بود.
با توجه به آنچه بیان شد، روشن می‌شود که منظور از عرم سدی است که در [[شهر مأرب]]، پایتخت کشور سبأ، به منظور تنظیم آب رودخانه آن [[شهر]]، احداث گردیده بود.
اکنون در ذیل به جغرافیای سد عرم اشاره می‌نماییم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۴.</ref>

سد مأرب یا عرم، دیواری قطور و [[کوه]] پیکر بوده، که از شمال به [[شرق]] رود ادنه میان دو کوه بلق راست و چپ، به فاصله صد و پنجاه قلم، از کوه کشیده بودند. و این فاصله مخزن آب را تشکیل می‌داد.
طول سد، در حدود هشتصد قدم بوده، که تقریباً یک ثلث سمت [[غربی]] آن، هنوز [[پایدار]] است - و این قسمت، در نقشه به وسیله حروف ج، د، ه، ف نشان داده شده و دو ثلث دیگر را - که در نقشه به وسیله نقطه‌گذاری تعیین شده - سیل ویران ساخته است و دولت‌های آن [[زمان]] در اثر [[آشوب‌ها]] و انقلابات داخلی، از عهده مرمت آن بر نیامده‌اند.
عرض سد، صد و پنجاه قدم و ارتفاعش ما بین ۱۳ تا ۱۹ قدم بوده و در دو جناح سد، بناهای [[عظیم]] و محکمی، از سنگ وجود داشته، که دریچه‌های مندرج در آنها ترتیب داده بودند؛ که آب را به اندازه [[لزوم]]، به سمت راست و چپ قسمت می‌کرد و بوستان‌های چندین طبقه طرفین را به این تفصیل [[سیراب]] می‌ساخته است.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۶۵.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]