عروة بن ادیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* منابع */

2025-12-23T05:50:35Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۰
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	ابن‌زیاد فشار خود بر خوارج را افزایش داد و شبانه [[روز]] به تعقیب آنها می‌پرداخت و آنها را [[حبس]] می‌کرد تا جایی که زندان‌ها از خوارج پر شد. مرداس نیز یکی از افرادی بود که گرفتار شد و به [[زندان]] افتاد. اما زندان‌بان که شاهد [[عبادت]] و [[پرهیزگاری]] مرداس بود، شیفته او شد و به او [[اجازه]] داد که شبانه به خانه‌اش برود و نزد [[خانواده]] خود باشد و بامدادان به زندان بازگردد. یک شب ابن‌زیاد [[تصمیم]] گرفت تا صبح فردا همه [[خوارج]] را بکشد. [[مرداس]]، شبانه در [[خانه]] خود از این [[تصمیم]] [[آگاه]] شد و زندانبان آن شب را در [[اضطرار]] به صبح رساند. او می‌ترسید که مرداس از این خبر آگاه شود، بگریزد، به [[زندان]] بازنگردد و او را به خاطر عملش [[عذاب]] کنند. ولی صبح فردا، مرداس طبق [[وعده]] به زندان بازگشت. زندانبان از او پرسید: آیا از تصمیم [[امیر]] خبر نداری؟ گفت: خبر دارم ولی [[پاداش]] [[احسان]] تو این نبود که من بگریزم و تو به [[عقوبت]] دچار شوی. پس بهتر آن دیدم که بازگردم. صبح، عبیدالله تصمیم خود را عملی کرد و خوارج را کشت. هنگامی که نوبت مرداس رسید، زندان‌بان که گفته شده است [[برادر]] رضاعی و فرزند دایه ابن‌زیاد بود برخاست و از مرداس [[شفاعت]] کرد. عبیدالله نیز پذیرفت و او را [[آزاد]] کرد. مرداس ([[ابوبلال]]) با چهل تن به سمت [[اهواز]] حرکت کرد و به هر جا که می‌رسید به اندازه نیاز خود و یارانش از [[بیت‌المال]] برمی‌داشت و از بقیه [[مال]] [[چشم‌پوشی]] می‌کرد. هنگامی که ابن‌زیاد از خروج مرداس و یارانش اطلاع یافت، لشکری ۲ هزار نفری را به [[فرماندهی]] [[اسلم بن زرعه کلابی]] و بقول [[طبری ابن حصین تمیمی]]، برای کشتن آنها فرستاد. ولی [[لشکر]] ابن‌زیاد در [[رویارویی]] با خوارج [[شکست]] خوردند؛ گروهی کشته شدند و مابقی به سمت [[بصره]] فرار کردند و بدین ترتیب چهل نفر از خوارج که به عمل خود [[ایمان]] داشتند، توانستند [[سپاه]] ۲ هزار نفری را شکست داده و هزیمت کنند. به گفته [[مورخان]]، این واقعه در [[سال شصت هجری]]، اتفاق افتاد<ref>کامل، ج۱۱، ص۷۱-۷۴.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص ۲۱۲.</ref>		ابن‌زیاد فشار خود بر خوارج را افزایش داد و شبانه [[روز]] به تعقیب آنها می‌پرداخت و آنها را [[حبس]] می‌کرد تا جایی که زندان‌ها از خوارج پر شد. مرداس نیز یکی از افرادی بود که گرفتار شد و به [[زندان]] افتاد. اما زندان‌بان که شاهد [[عبادت]] و [[پرهیزگاری]] مرداس بود، شیفته او شد و به او [[اجازه]] داد که شبانه به خانه‌اش برود و نزد [[خانواده]] خود باشد و بامدادان به زندان بازگردد. یک شب ابن‌زیاد [[تصمیم]] گرفت تا صبح فردا همه [[خوارج]] را بکشد. [[مرداس]]، شبانه در [[خانه]] خود از این [[تصمیم]] [[آگاه]] شد و زندانبان آن شب را در [[اضطرار]] به صبح رساند. او می‌ترسید که مرداس از این خبر آگاه شود، بگریزد، به [[زندان]] بازنگردد و او را به خاطر عملش [[عذاب]] کنند. ولی صبح فردا، مرداس طبق [[وعده]] به زندان بازگشت. زندانبان از او پرسید: آیا از تصمیم [[امیر]] خبر نداری؟ گفت: خبر دارم ولی [[پاداش]] [[احسان]] تو این نبود که من بگریزم و تو به [[عقوبت]] دچار شوی. پس بهتر آن دیدم که بازگردم. صبح، عبیدالله تصمیم خود را عملی کرد و خوارج را کشت. هنگامی که نوبت مرداس رسید، زندان‌بان که گفته شده است [[برادر]] رضاعی و فرزند دایه ابن‌زیاد بود برخاست و از مرداس [[شفاعت]] کرد. عبیدالله نیز پذیرفت و او را [[آزاد]] کرد. مرداس ([[ابوبلال]]) با چهل تن به سمت [[اهواز]] حرکت کرد و به هر جا که می‌رسید به اندازه نیاز خود و یارانش از [[بیت‌المال]] برمی‌داشت و از بقیه [[مال]] [[چشم‌پوشی]] می‌کرد. هنگامی که ابن‌زیاد از خروج مرداس و یارانش اطلاع یافت، لشکری ۲ هزار نفری را به [[فرماندهی]] [[اسلم بن زرعه کلابی]] و بقول [[طبری ابن حصین تمیمی]]، برای کشتن آنها فرستاد. ولی [[لشکر]] ابن‌زیاد در [[رویارویی]] با خوارج [[شکست]] خوردند؛ گروهی کشته شدند و مابقی به سمت [[بصره]] فرار کردند و بدین ترتیب چهل نفر از خوارج که به عمل خود [[ایمان]] داشتند، توانستند [[سپاه]] ۲ هزار نفری را شکست داده و هزیمت کنند. به گفته [[مورخان]]، این واقعه در [[سال شصت هجری]]، اتفاق افتاد<ref>کامل، ج۱۱، ص۷۱-۷۴.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص ۲۱۲.</ref>

			==عروة بن ادیه==
			او از قبیلۀ [[بنی تمیم]] و نخستین کسی بود که در جریان [[حکمیت]] [[شعار]] «[[لا حکم الاّ للّه]]» داد و پس از او دیگران از وی [[پیروی]] کردند<ref>ابن ابی الحدید: شرح نهج البلاغه، ج ۲، ص۲۷۱</ref>. [[زیاد بن ابیه]] در [[زمان معاویه]] با [[شکنجه]] او را کشت<ref>همان، ج ۴، ص۱۳۲</ref> و به قولی [[ابن زیاد]] او را کشت. عروه و برادرش [[مرداس]] را گاه به نام جدشان جدیر یاد می‌کنند<ref>ابن قتیبه: المعارف، ص۲۳۲</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)\|خوارج در تاریخ]]، ص ۲۲۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: IM010553.jpg\|22px]] [[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]		# [[پرونده: IM010553.jpg\|22px]] [[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]
			# [[پرونده:IM010969.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)\|'''خوارج در تاریخ''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* مقدمه */

2023-02-05T04:28:32Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۸
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	پس از ماجرای [[طواف بن غلاق]]، ابن‌زیاد بر [[خوارج]] [[سخت‌گیری]] کرد و بسیاری از آنها را کشت. یکی از مقتولان [[عروة بن ~~ادیه]]،~~ [[برادر]] [[ابوبلال مرداس بن‌ادیه]] بود که مادر هر دو ادیه نام داشت و پدر آنها حدیر تمیمی بود. آنها به نام مادرشان خوانده می‌شدند. علت کشته شدن [[عروه]] این بود که ابن‌زیاد برای دیدن مسابقه اسب‌ها به میدان اسب‌دوانی رفته بود. او در گوشه‌ای نشست و [[منتظر]] شروع مسابقه شد و [[مردم]] نیز در اطراف او جمع شدند. در این حال عروه رو به ابن‌زیاد کرد و آیه‌ای از [[قرآن]] را خواند:		پس از ماجرای [[طواف بن غلاق]]، ابن‌زیاد بر [[خوارج]] [[سخت‌گیری]] کرد و بسیاری از آنها را کشت. یکی از مقتولان عروة بن ادیه، [[برادر]] [[ابوبلال مرداس بن‌ادیه]] بود که مادر هر دو ادیه نام داشت و پدر آنها حدیر تمیمی بود. آنها به نام مادرشان خوانده می‌شدند. علت کشته شدن [[عروه]] این بود که ابن‌زیاد برای دیدن مسابقه اسب‌ها به میدان اسب‌دوانی رفته بود. او در گوشه‌ای نشست و [[منتظر]] شروع مسابقه شد و [[مردم]] نیز در اطراف او جمع شدند. در این حال عروه رو به ابن‌زیاد کرد و آیه‌ای از [[قرآن]] را خواند:
	{{متن قرآن\|أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ * وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ * وَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ}}<ref>«آیا بر هر بلندی بنایی از سر بازی (و بیهوده) می‌سازید؟ * و کوشک‌هایی (استوار) می‌گزینید بدان امید که جاودان بمانید؟ * و چون خشم می‌آورید، چون گردنکشان خشم می‌آورید» سوره شعراء، آیه ۱۲۸-۱۳۰.</ref>.		{{متن قرآن\|أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ * وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ * وَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ}}<ref>«آیا بر هر بلندی بنایی از سر بازی (و بیهوده) می‌سازید؟ * و کوشک‌هایی (استوار) می‌گزینید بدان امید که جاودان بمانید؟ * و چون خشم می‌آورید، چون گردنکشان خشم می‌آورید» سوره شعراء، آیه ۱۲۸-۱۳۰.</ref>.
	هنگامی که [[آیه]] به پایان رسید، ابن‌زیاد دریافت که ممکن است خطری او را [[تهدید]] کند؛ پس برخاست و مسابقه را ترک کرد. اطرافیان به عروه گفتند که او تو را خواهد کشت، پس او برای [[حفظ]] جانش مجبور شد تا مخفی شود. ابن‌زیاد برای یافتن او بسیار [[کوشش]] کرد؛ ولی او را نیافت. عروه نیز برای اینکه [[جان]] سالم به در ببرد، گریخت و به [[کوفه]] [[پناه]] برد؛ اما در آنجا گرفتار شد و نزد عبیدالله فرستاده شد. عبیدالله از او پرسید: در حال [[گرفتاری]] چه می‌بینی؟ عروه پاسخ داد: می‌بینم که دنیای مرا و [[آخرت]] خود را تباه کرده‌ای<ref>تاریخ طبری، ج۷، ص۲۸۷۸.</ref>. عبیدالله دستور داد تا هر دو دست و پای او را بریدند، سپس او را کشتند و حتی به دخترش هم رحم نکرد و او را نیز کشت.		هنگامی که [[آیه]] به پایان رسید، ابن‌زیاد دریافت که ممکن است خطری او را [[تهدید]] کند؛ پس برخاست و مسابقه را ترک کرد. اطرافیان به عروه گفتند که او تو را خواهد کشت، پس او برای [[حفظ]] جانش مجبور شد تا مخفی شود. ابن‌زیاد برای یافتن او بسیار [[کوشش]] کرد؛ ولی او را نیافت. عروه نیز برای اینکه [[جان]] سالم به در ببرد، گریخت و به [[کوفه]] [[پناه]] برد؛ اما در آنجا گرفتار شد و نزد عبیدالله فرستاده شد. عبیدالله از او پرسید: در حال [[گرفتاری]] چه می‌بینی؟ عروه پاسخ داد: می‌بینم که دنیای مرا و [[آخرت]] خود را تباه کرده‌ای<ref>تاریخ طبری، ج۷، ص۲۸۷۸.</ref>. عبیدالله دستور داد تا هر دو دست و پای او را بریدند، سپس او را کشتند و حتی به دخترش هم رحم نکرد و او را نیز کشت.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== پس از ماجرای طواف بن غلاق، ابن‌زیاد بر خوارج سخت‌گیری کرد و بسیاری از آنها را کشت. یکی از مقتولان عروة بن ادیه، برادر ابوبلال مرداس بن‌ادیه بود که م...» ایجاد کرد

2023-02-05T04:28:16Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== پس از ماجرای طواف بن غلاق، ابن‌زیاد بر خوارج سخت‌گیری کرد و بسیاری از آنها را کشت. یکی از مقتولان عروة بن ادیه، برادر ابوبلال مرداس بن‌ادیه بود که م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
پس از ماجرای [[طواف بن غلاق]]، ابن‌زیاد بر [[خوارج]] [[سخت‌گیری]] کرد و بسیاری از آنها را کشت. یکی از مقتولان [[عروة بن ادیه]]، [[برادر]] [[ابوبلال مرداس بن‌ادیه]] بود که مادر هر دو ادیه نام داشت و پدر آنها حدیر تمیمی بود. آنها به نام مادرشان خوانده می‌شدند. علت کشته شدن [[عروه]] این بود که ابن‌زیاد برای دیدن مسابقه اسب‌ها به میدان اسب‌دوانی رفته بود. او در گوشه‌ای نشست و [[منتظر]] شروع مسابقه شد و [[مردم]] نیز در اطراف او جمع شدند. در این حال عروه رو به ابن‌زیاد کرد و آیه‌ای از [[قرآن]] را خواند:
{{متن قرآن|أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ * وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ * وَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ}}<ref>«آیا بر هر بلندی بنایی از سر بازی (و بیهوده) می‌سازید؟ * و کوشک‌هایی (استوار) می‌گزینید بدان امید که جاودان بمانید؟ * و چون خشم می‌آورید، چون گردنکشان خشم می‌آورید» سوره شعراء، آیه ۱۲۸-۱۳۰.</ref>.
هنگامی که [[آیه]] به پایان رسید، ابن‌زیاد دریافت که ممکن است خطری او را [[تهدید]] کند؛ پس برخاست و مسابقه را ترک کرد. اطرافیان به عروه گفتند که او تو را خواهد کشت، پس او برای [[حفظ]] جانش مجبور شد تا مخفی شود. ابن‌زیاد برای یافتن او بسیار [[کوشش]] کرد؛ ولی او را نیافت. عروه نیز برای اینکه [[جان]] سالم به در ببرد، گریخت و به [[کوفه]] [[پناه]] برد؛ اما در آنجا گرفتار شد و نزد عبیدالله فرستاده شد. عبیدالله از او پرسید: در حال [[گرفتاری]] چه می‌بینی؟ عروه پاسخ داد: می‌بینم که دنیای مرا و [[آخرت]] خود را تباه کرده‌ای<ref>تاریخ طبری، ج۷، ص۲۸۷۸.</ref>. عبیدالله دستور داد تا هر دو دست و پای او را بریدند، سپس او را کشتند و حتی به دخترش هم رحم نکرد و او را نیز کشت.
اما ابوبلال مرداس، برادر عروه، [[مرد]] [[پرهیزکار]] و [[مجتهد]] بزرگی بود و یکی از بزرگان یا پیشوای خوارج به شمار می‌آمد. او در [[جنگ صفین]] همراه با علی{{ع}} شرکت کرد؛ ولی یکی از معترضان به مسئله [[تحکیم]] بود. در [[جنگ نهروان]] با [[خوارج]] [[همراهی]] کرد و یکی از افرادی بود که خوارج به او [[اعتماد]] و [[ایمان]] داشتند. او به [[لشکرکشی]] و [[جهاد]] [[اعتقادی]] نداشت. او می‌گفت:
«ما با کسی [[جنگ]] نداریم فقط از خود [[دفاع]] می‌کنیم و با کسی که ما را به جنگ بخواند، [[نبرد]] می‌نماییم و [[حق]] دریافت [[مالیات]] و [[زکات]] هم نداریم؛ مگر از کسانی که تحت [[حمایت]] ما باشند و ما [[قادر]] بر حمایت آنها باشیم».
روزی زنی از [[قبیله]] [[بنی‌یربوع]] که «بثجاء» نامیده می‌شد، به [[اعمال]] و [[رفتار]] و کارهای ابن‌زیاد [[اعتراض]] کرد و [[بدرفتاری]]، [[تکبر]]، [[غرور]] و سیاست‌مدار نبودن ابن‌زیاد را به [[مردم]] یادآور شد و نیز آنها را به [[قیام]] برضد او [[تشویق]] کرد. [[مرداس]] به او گفت: [[تقیه]] و [[حفظ نفس]] زیانی به [[دین]] نمی‌رساند؛ پس هرچه سریع‌تر بگریز یا پنهان شو، که این مرد برای [[دستگیری]] تو [[اقدام]] خواهد کرد. بثجاء پاسخ داد: می‌ترسم پنهان شدن من سبب شود تا عبیدالله برای مردم [[گرفتاری]] و رنجش ایجاد کند. ابن‌زیاد آن [[زن]] را بازداشت کرد و پس از مدتی در بازار در مقابل مردم دست و پای او را قطع کرد. مرداس که [[شاهد]] این وضع بود با خود گفت این زن بهتر از تو است؛ زیرا از ابن‌زیاد [[انتقاد]] کرد و از [[مرگ]] نترسید؛ بلکه آن را برای خود گوارا می‌دانست.

ابن‌زیاد فشار خود بر خوارج را افزایش داد و شبانه [[روز]] به تعقیب آنها می‌پرداخت و آنها را [[حبس]] می‌کرد تا جایی که زندان‌ها از خوارج پر شد. مرداس نیز یکی از افرادی بود که گرفتار شد و به [[زندان]] افتاد. اما زندان‌بان که شاهد [[عبادت]] و [[پرهیزگاری]] مرداس بود، شیفته او شد و به او [[اجازه]] داد که شبانه به خانه‌اش برود و نزد [[خانواده]] خود باشد و بامدادان به زندان بازگردد. یک شب ابن‌زیاد [[تصمیم]] گرفت تا صبح فردا همه [[خوارج]] را بکشد. [[مرداس]]، شبانه در [[خانه]] خود از این [[تصمیم]] [[آگاه]] شد و زندانبان آن شب را در [[اضطرار]] به صبح رساند. او می‌ترسید که مرداس از این خبر آگاه شود، بگریزد، به [[زندان]] بازنگردد و او را به خاطر عملش [[عذاب]] کنند. ولی صبح فردا، مرداس طبق [[وعده]] به زندان بازگشت. زندانبان از او پرسید: آیا از تصمیم [[امیر]] خبر نداری؟ گفت: خبر دارم ولی [[پاداش]] [[احسان]] تو این نبود که من بگریزم و تو به [[عقوبت]] دچار شوی. پس بهتر آن دیدم که بازگردم. صبح، عبیدالله تصمیم خود را عملی کرد و خوارج را کشت. هنگامی که نوبت مرداس رسید، زندان‌بان که گفته شده است [[برادر]] رضاعی و فرزند دایه ابن‌زیاد بود برخاست و از مرداس [[شفاعت]] کرد. عبیدالله نیز پذیرفت و او را [[آزاد]] کرد. مرداس ([[ابوبلال]]) با چهل تن به سمت [[اهواز]] حرکت کرد و به هر جا که می‌رسید به اندازه نیاز خود و یارانش از [[بیت‌المال]] برمی‌داشت و از بقیه [[مال]] [[چشم‌پوشی]] می‌کرد. هنگامی که ابن‌زیاد از خروج مرداس و یارانش اطلاع یافت، لشکری ۲ هزار نفری را به [[فرماندهی]] [[اسلم بن زرعه کلابی]] و بقول [[طبری ابن حصین تمیمی]]، برای کشتن آنها فرستاد. ولی [[لشکر]] ابن‌زیاد در [[رویارویی]] با خوارج [[شکست]] خوردند؛ گروهی کشته شدند و مابقی به سمت [[بصره]] فرار کردند و بدین ترتیب چهل نفر از خوارج که به عمل خود [[ایمان]] داشتند، توانستند [[سپاه]] ۲ هزار نفری را شکست داده و هزیمت کنند. به گفته [[مورخان]]، این واقعه در [[سال شصت هجری]]، اتفاق افتاد<ref>کامل، ج۱۱، ص۷۱-۷۴.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص ۲۱۲.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM010553.jpg|22px]] [[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}