عصر امام سجاد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* شورش ابن زبیر */

2026-04-05T10:24:20Z

شورش ابن زبیر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	از نگاه ایشان، مختار شخصیتی [[دینی]]، [[شجاع]]، [[معتقد]] به [[امامت امام سجاد]]{{ع}} و [[مجاهد]] گفته می‌شود و [[اخبار]] مذمت مختار را جعلی می‌داند یا در توجیه آن می‌گویند: چون حکومت دست [[بنی‌امیه]] بوده است، ناگزیر [[امامان]] از روی [[تقیه]] درباره مختار بدگویی کرده‌اند. بدین صورت روایاتی که در مذمت مختار ذکر شده است، بیانگر نظر واقعی [[ائمه]]{{عم}} نیست. در مقابل این گروه پُرشمار، دسته اندکی درباره [[ایمان]] و [[یقین]] مختار تردید دارند<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۳۴۲.</ref>. قیام مختار و موضع امام سجاد{{ع}} در برابر آن از موضوعات پیچیده [[تاریخی]] است. نظر به ماهیت [[شیعی]] [[قیام مختار]] و [[اخبار]] رسیده مبنی بر [[شخصیت]] وی و شعارهای مقدسی چون: «یا لَثاراتِ الحُسَین{{ع}}» برای [[نهضت]] که به منزله [[بیانیه]] و رمز حرکت است، می‌توان حدس زد که [[امام سجاد]]{{ع}} کلیت و اصل آن را مانند هر [[قیام]] دیگری که علیه [[ظلم]] باشد، [[تأیید]] کرده است<ref>در روایتی آمده است که امام سجاد{{ع}} خطاب به [[محمد بن حنفیه]] فرمود: «اگر برده زنگی نسبت به ما تعصب به خرج داده باشد بر مردم واجب است او را یاری کنند.»... (ر.ک: ابن نما، ذوب النضار، ص۹۷).</ref>، اما به لحاظ مسائل [[سیاسی]] و حساسیت شدید [[حکومت]] نسبت به آن حضرت، این موضوع هیچ‌گاه علنی نشد و [[انتخاب]] محمد بن حنفیه بـه عنوان رهبر معنوی، یک جایگزینی آگاهانه و بر محور استراتژی [[تقیه]] انجام گرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۵.</ref>.		از نگاه ایشان، مختار شخصیتی [[دینی]]، [[شجاع]]، [[معتقد]] به [[امامت امام سجاد]]{{ع}} و [[مجاهد]] گفته می‌شود و [[اخبار]] مذمت مختار را جعلی می‌داند یا در توجیه آن می‌گویند: چون حکومت دست [[بنی‌امیه]] بوده است، ناگزیر [[امامان]] از روی [[تقیه]] درباره مختار بدگویی کرده‌اند. بدین صورت روایاتی که در مذمت مختار ذکر شده است، بیانگر نظر واقعی [[ائمه]]{{عم}} نیست. در مقابل این گروه پُرشمار، دسته اندکی درباره [[ایمان]] و [[یقین]] مختار تردید دارند<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۳۴۲.</ref>. قیام مختار و موضع امام سجاد{{ع}} در برابر آن از موضوعات پیچیده [[تاریخی]] است. نظر به ماهیت [[شیعی]] [[قیام مختار]] و [[اخبار]] رسیده مبنی بر [[شخصیت]] وی و شعارهای مقدسی چون: «یا لَثاراتِ الحُسَین{{ع}}» برای [[نهضت]] که به منزله [[بیانیه]] و رمز حرکت است، می‌توان حدس زد که [[امام سجاد]]{{ع}} کلیت و اصل آن را مانند هر [[قیام]] دیگری که علیه [[ظلم]] باشد، [[تأیید]] کرده است<ref>در روایتی آمده است که امام سجاد{{ع}} خطاب به [[محمد بن حنفیه]] فرمود: «اگر برده زنگی نسبت به ما تعصب به خرج داده باشد بر مردم واجب است او را یاری کنند.»... (ر.ک: ابن نما، ذوب النضار، ص۹۷).</ref>، اما به لحاظ مسائل [[سیاسی]] و حساسیت شدید [[حکومت]] نسبت به آن حضرت، این موضوع هیچ‌گاه علنی نشد و [[انتخاب]] محمد بن حنفیه بـه عنوان رهبر معنوی، یک جایگزینی آگاهانه و بر محور استراتژی [[تقیه]] انجام گرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۵.</ref>.

	=== [[شورش ابن زبیر]] ===		=== شورش ابن زبیر ===
	{{همچنین\|عبدالله بن زبیر ~~بن عوام~~}}		{{همچنین\|شورش عبدالله بن زبیر}}
	پس از مرگ [[معاویه]] در سال ۶۰ق و به حکومت رسیدن [[یزید]]، عبدالله بن زبیر کـه خود را شایسته [[خلافت]] می‌دانست، با یزید [[بیعت]] نکرد و با کوچیدن به سوی حرم امن [[الهی]] ([[مکه]]) [[جان]] خود را از خطر [[نجات]] داد. او پس از [[حادثه عاشورا]]، فرصت را مغتنم شمرد و ضمن تمجید از [[امام حسین]]{{ع}} عده‌ای را در [[نافرمانی]] از [[حاکمیت]] با خود همراه کرد<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۹۸.</ref>. [[لشکر]] [[شام]] پس از [[واقعه حرّه]] و [[پیروزی]] بر مدینه، به دستور یزید به مکه حمله برد، ولی خبر مرگ یزید آنان را غافلگیر کرد و ناگزیر به [[شام]] بازگشتند. با انتشار خبر هلاکت یزید، [[مردم]] [[حجاز]]، [[یمن]]، [[عراق]]، [[مصر]] و [[خراسان]] با فرزند [[زبیر]] [[بیعت]] کردند و بدین ترتیب [[عبدالله بن زبیر]] بیش از هشت سال (۶۵ - ۷۳) بر بیشتر [[بلاد اسلامی]] [[حکومت]] کرد. وی سرانجام در سال ۷۳ق، پس از درگیری شدید با [[حجاج بن یوسف]] که به هتک حرمت حرم الهی انجامید، کشته شد<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۱۴ - ۳۱۵.</ref>.		پس از مرگ [[معاویه]] در سال ۶۰ق و به حکومت رسیدن [[یزید]]، عبدالله بن زبیر کـه خود را شایسته [[خلافت]] می‌دانست، با یزید [[بیعت]] نکرد و با کوچیدن به سوی حرم امن [[الهی]] ([[مکه]]) [[جان]] خود را از خطر [[نجات]] داد. او پس از [[حادثه عاشورا]]، فرصت را مغتنم شمرد و ضمن تمجید از [[امام حسین]]{{ع}} عده‌ای را در [[نافرمانی]] از [[حاکمیت]] با خود همراه کرد<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۹۸.</ref>. [[لشکر]] [[شام]] پس از [[واقعه حرّه]] و [[پیروزی]] بر مدینه، به دستور یزید به مکه حمله برد، ولی خبر مرگ یزید آنان را غافلگیر کرد و ناگزیر به [[شام]] بازگشتند. با انتشار خبر هلاکت یزید، [[مردم]] [[حجاز]]، [[یمن]]، [[عراق]]، [[مصر]] و [[خراسان]] با فرزند [[زبیر]] [[بیعت]] کردند و بدین ترتیب [[عبدالله بن زبیر]] بیش از هشت سال (۶۵ - ۷۳) بر بیشتر [[بلاد اسلامی]] [[حکومت]] کرد. وی سرانجام در سال ۷۳ق، پس از درگیری شدید با [[حجاج بن یوسف]] که به هتک حرمت حرم الهی انجامید، کشته شد<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۱۴ - ۳۱۵.</ref>.

Wasity: /* شورش ابن زبیر */

2026-04-05T09:43:32Z

شورش ابن زبیر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	از نگاه ایشان، مختار شخصیتی [[دینی]]، [[شجاع]]، [[معتقد]] به [[امامت امام سجاد]]{{ع}} و [[مجاهد]] گفته می‌شود و [[اخبار]] مذمت مختار را جعلی می‌داند یا در توجیه آن می‌گویند: چون حکومت دست [[بنی‌امیه]] بوده است، ناگزیر [[امامان]] از روی [[تقیه]] درباره مختار بدگویی کرده‌اند. بدین صورت روایاتی که در مذمت مختار ذکر شده است، بیانگر نظر واقعی [[ائمه]]{{عم}} نیست. در مقابل این گروه پُرشمار، دسته اندکی درباره [[ایمان]] و [[یقین]] مختار تردید دارند<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۳۴۲.</ref>. قیام مختار و موضع امام سجاد{{ع}} در برابر آن از موضوعات پیچیده [[تاریخی]] است. نظر به ماهیت [[شیعی]] [[قیام مختار]] و [[اخبار]] رسیده مبنی بر [[شخصیت]] وی و شعارهای مقدسی چون: «یا لَثاراتِ الحُسَین{{ع}}» برای [[نهضت]] که به منزله [[بیانیه]] و رمز حرکت است، می‌توان حدس زد که [[امام سجاد]]{{ع}} کلیت و اصل آن را مانند هر [[قیام]] دیگری که علیه [[ظلم]] باشد، [[تأیید]] کرده است<ref>در روایتی آمده است که امام سجاد{{ع}} خطاب به [[محمد بن حنفیه]] فرمود: «اگر برده زنگی نسبت به ما تعصب به خرج داده باشد بر مردم واجب است او را یاری کنند.»... (ر.ک: ابن نما، ذوب النضار، ص۹۷).</ref>، اما به لحاظ مسائل [[سیاسی]] و حساسیت شدید [[حکومت]] نسبت به آن حضرت، این موضوع هیچ‌گاه علنی نشد و [[انتخاب]] محمد بن حنفیه بـه عنوان رهبر معنوی، یک جایگزینی آگاهانه و بر محور استراتژی [[تقیه]] انجام گرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۵.</ref>.		از نگاه ایشان، مختار شخصیتی [[دینی]]، [[شجاع]]، [[معتقد]] به [[امامت امام سجاد]]{{ع}} و [[مجاهد]] گفته می‌شود و [[اخبار]] مذمت مختار را جعلی می‌داند یا در توجیه آن می‌گویند: چون حکومت دست [[بنی‌امیه]] بوده است، ناگزیر [[امامان]] از روی [[تقیه]] درباره مختار بدگویی کرده‌اند. بدین صورت روایاتی که در مذمت مختار ذکر شده است، بیانگر نظر واقعی [[ائمه]]{{عم}} نیست. در مقابل این گروه پُرشمار، دسته اندکی درباره [[ایمان]] و [[یقین]] مختار تردید دارند<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۳۴۲.</ref>. قیام مختار و موضع امام سجاد{{ع}} در برابر آن از موضوعات پیچیده [[تاریخی]] است. نظر به ماهیت [[شیعی]] [[قیام مختار]] و [[اخبار]] رسیده مبنی بر [[شخصیت]] وی و شعارهای مقدسی چون: «یا لَثاراتِ الحُسَین{{ع}}» برای [[نهضت]] که به منزله [[بیانیه]] و رمز حرکت است، می‌توان حدس زد که [[امام سجاد]]{{ع}} کلیت و اصل آن را مانند هر [[قیام]] دیگری که علیه [[ظلم]] باشد، [[تأیید]] کرده است<ref>در روایتی آمده است که امام سجاد{{ع}} خطاب به [[محمد بن حنفیه]] فرمود: «اگر برده زنگی نسبت به ما تعصب به خرج داده باشد بر مردم واجب است او را یاری کنند.»... (ر.ک: ابن نما، ذوب النضار، ص۹۷).</ref>، اما به لحاظ مسائل [[سیاسی]] و حساسیت شدید [[حکومت]] نسبت به آن حضرت، این موضوع هیچ‌گاه علنی نشد و [[انتخاب]] محمد بن حنفیه بـه عنوان رهبر معنوی، یک جایگزینی آگاهانه و بر محور استراتژی [[تقیه]] انجام گرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۵.</ref>.

	=== [[شورش~~]] [[~~ابن زبیر]] ===		=== [[شورش ابن زبیر]] ===
	{{همچنین\|عبدالله بن زبیر بن عوام}}		{{همچنین\|عبدالله بن زبیر بن عوام}}
	پس از مرگ [[معاویه]] در سال ۶۰ق و به حکومت رسیدن [[یزید]]، عبدالله بن زبیر کـه خود را شایسته [[خلافت]] می‌دانست، با یزید [[بیعت]] نکرد و با کوچیدن به سوی حرم امن [[الهی]] ([[مکه]]) [[جان]] خود را از خطر [[نجات]] داد. او پس از [[حادثه عاشورا]]، فرصت را مغتنم شمرد و ضمن تمجید از [[امام حسین]]{{ع}} عده‌ای را در [[نافرمانی]] از [[حاکمیت]] با خود همراه کرد<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۹۸.</ref>. [[لشکر]] [[شام]] پس از [[واقعه حرّه]] و [[پیروزی]] بر مدینه، به دستور یزید به مکه حمله برد، ولی خبر مرگ یزید آنان را غافلگیر کرد و ناگزیر به [[شام]] بازگشتند. با انتشار خبر هلاکت یزید، [[مردم]] [[حجاز]]، [[یمن]]، [[عراق]]، [[مصر]] و [[خراسان]] با فرزند [[زبیر]] [[بیعت]] کردند و بدین ترتیب [[عبدالله بن زبیر]] بیش از هشت سال (۶۵ - ۷۳) بر بیشتر [[بلاد اسلامی]] [[حکومت]] کرد. وی سرانجام در سال ۷۳ق، پس از درگیری شدید با [[حجاج بن یوسف]] که به هتک حرمت حرم الهی انجامید، کشته شد<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۱۴ - ۳۱۵.</ref>.		پس از مرگ [[معاویه]] در سال ۶۰ق و به حکومت رسیدن [[یزید]]، عبدالله بن زبیر کـه خود را شایسته [[خلافت]] می‌دانست، با یزید [[بیعت]] نکرد و با کوچیدن به سوی حرم امن [[الهی]] ([[مکه]]) [[جان]] خود را از خطر [[نجات]] داد. او پس از [[حادثه عاشورا]]، فرصت را مغتنم شمرد و ضمن تمجید از [[امام حسین]]{{ع}} عده‌ای را در [[نافرمانی]] از [[حاکمیت]] با خود همراه کرد<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۹۸.</ref>. [[لشکر]] [[شام]] پس از [[واقعه حرّه]] و [[پیروزی]] بر مدینه، به دستور یزید به مکه حمله برد، ولی خبر مرگ یزید آنان را غافلگیر کرد و ناگزیر به [[شام]] بازگشتند. با انتشار خبر هلاکت یزید، [[مردم]] [[حجاز]]، [[یمن]]، [[عراق]]، [[مصر]] و [[خراسان]] با فرزند [[زبیر]] [[بیعت]] کردند و بدین ترتیب [[عبدالله بن زبیر]] بیش از هشت سال (۶۵ - ۷۳) بر بیشتر [[بلاد اسلامی]] [[حکومت]] کرد. وی سرانجام در سال ۷۳ق، پس از درگیری شدید با [[حجاج بن یوسف]] که به هتک حرمت حرم الهی انجامید، کشته شد<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۱۴ - ۳۱۵.</ref>.

Bahmani در ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۰

2025-03-13T07:10:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اسفند]]\|روز=[[23]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام سجاد		\| موضوع مرتبط = امام سجاد

Bahmani: /* مشکلات اقتصادی */

2025-03-13T07:09:28Z

مشکلات اقتصادی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	وضع اقتصادی اهل بیت تحت فشار امویان به صورتی در آمده بود که بعدها [[حاکم عراق]] [[یوسف بن عمر]]، درباره ایشان نوشت: {{عربی\|ان اهل هذا البيت من بني هاشم «بني علي» قد كانوا هلكوا جوعاً حتى كانت همّة احدهم قوت يومه}}؛ وضع این طایفه [[بنی‌هاشم]] به صورتی بود که از [[گرسنگی]] رو به هلاکت بودند، به طوری که تمام همت آنها تهیه مخارج یک روزشان بود<ref>وفیات الاعیان، ج۷، ص۱۰۶.</ref>.		وضع اقتصادی اهل بیت تحت فشار امویان به صورتی در آمده بود که بعدها [[حاکم عراق]] [[یوسف بن عمر]]، درباره ایشان نوشت: {{عربی\|ان اهل هذا البيت من بني هاشم «بني علي» قد كانوا هلكوا جوعاً حتى كانت همّة احدهم قوت يومه}}؛ وضع این طایفه [[بنی‌هاشم]] به صورتی بود که از [[گرسنگی]] رو به هلاکت بودند، به طوری که تمام همت آنها تهیه مخارج یک روزشان بود<ref>وفیات الاعیان، ج۷، ص۱۰۶.</ref>.

	[[امام سجاد]]{{ع}} به [[یاران]] و [[دوستداران]] و علویونی که از [[ستم]] نظام اموی و سختگیری آنها به ستوه آمده بودند، این‌گونه [[دلداری]] داده و [[دعوت]] به صبر می‌کند، می‌فرماید: {{متن حدیث\|عَنْ زَيْنِ الْعَابِدِينَ عَنْ آبَائِهِ{{عم}} قَالَ: فَمَا تَمُدُّونَ أَعْيُنَكُمْ لَقَدْ كَانَ مَنْ قَبْلَكُمْ مِمَّنْ هُوَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ يُؤْخَذُ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَ رِجْلُهُ وَ يُصْلَبُ ثُمَّ تَلَا {{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ...}}}}<ref>«آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد؟» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref>.<ref>بحار الأنوار، ج۶۴، ص۱۹۶.</ref>؛ «نگران چه چیز هستید؟ آنچه بر سر شما می‌آید بر پیشینیان‌تان نیز بود، آنها را می‌گرفتند دست و پای‌شان را قطع می‌کردند و بر دار می‌آویختند، بعد این [[آیه]] را [[تلاوت]] می‌فرمود: آیا چنین پنداشتید که (تنها با ادعای ایمان) وارد [[بهشت]] خواهید شد، در حالی که [[خداوند]] هنوز [[مجاهدان]] از شما و [[صابران]] را مشخص نساخته است؟!		[[امام سجاد]]{{ع}} به [[یاران]] و [[دوستداران]] و علویونی که از [[ستم]] نظام اموی و سختگیری آنها به ستوه آمده بودند، این‌گونه دلداری داده و [[دعوت]] به صبر می‌کند، می‌فرماید: {{متن حدیث\|عَنْ زَيْنِ الْعَابِدِينَ عَنْ آبَائِهِ{{عم}} قَالَ: فَمَا تَمُدُّونَ أَعْيُنَكُمْ لَقَدْ كَانَ مَنْ قَبْلَكُمْ مِمَّنْ هُوَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ يُؤْخَذُ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَ رِجْلُهُ وَ يُصْلَبُ ثُمَّ تَلَا {{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ...}}}}<ref>«آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد؟» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref>.<ref>بحار الأنوار، ج۶۴، ص۱۹۶.</ref>؛ «نگران چه چیز هستید؟ آنچه بر سر شما می‌آید بر پیشینیان‌تان نیز بود، آنها را می‌گرفتند دست و پای‌شان را قطع می‌کردند و بر دار می‌آویختند، بعد این [[آیه]] را [[تلاوت]] می‌فرمود: آیا چنین پنداشتید که (تنها با ادعای ایمان) وارد [[بهشت]] خواهید شد، در حالی که [[خداوند]] هنوز [[مجاهدان]] از شما و [[صابران]] را مشخص نساخته است؟!

	از اولین [[روز]] [[شرارت]] [[خلفا]]، زمانی که بدن [[مبارک]] [[رسول خاتم]] هنوز به خاک نرفته بود وقتی [[خلافت]] را [[غصب]] کردند و امیرالمؤمنین علی{{ع}} را [[خانه]] نشین کردند، تمام شاهرگ‌های [[اقتصادی]] [[امامت]] را قطع نمودند. یعنی [[حق]] [[فدک]] و [[خمس]] را از امیرالمؤمنین علی{{ع}} سلب کردند و به خود اختصاص دادند و قرار گذاشتند که [[اهل بیت]] را در عسرت اقتصادی قرار دهند، این سنگ کج برای تمامی خلفای جور [[سرمشق]] و [[الگو]] شد و اهل بیت در تمام ادوار [[تاریخ]] با این مشکل مواجه بودند و این [[بحران]] اقتصادی [[بنی‌هاشم]] و شیعیان اهل بیت در شرایطی است که حیف و میل در دستگاه [[بنی‌امیه]] در عصر عبدالملک کار را به جایی رسانده است که امیه بن عبدالله به عبدالملک نوشت [[مالیات]] [[خراسان]] کفاف آشپزخانه ما را نمی‌کند<ref>اغانی، ج۱۳، ص۵۶.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص ۱۰۸.</ref>		از اولین [[روز]] [[شرارت]] [[خلفا]]، زمانی که بدن [[مبارک]] [[رسول خاتم]] هنوز به خاک نرفته بود وقتی [[خلافت]] را [[غصب]] کردند و امیرالمؤمنین علی{{ع}} را [[خانه]] نشین کردند، تمام شاهرگ‌های [[اقتصادی]] [[امامت]] را قطع نمودند. یعنی [[حق]] [[فدک]] و [[خمس]] را از امیرالمؤمنین علی{{ع}} سلب کردند و به خود اختصاص دادند و قرار گذاشتند که [[اهل بیت]] را در عسرت اقتصادی قرار دهند، این سنگ کج برای تمامی خلفای جور [[سرمشق]] و [[الگو]] شد و اهل بیت در تمام ادوار [[تاریخ]] با این مشکل مواجه بودند و این [[بحران]] اقتصادی [[بنی‌هاشم]] و شیعیان اهل بیت در شرایطی است که حیف و میل در دستگاه [[بنی‌امیه]] در عصر عبدالملک کار را به جایی رسانده است که امیه بن عبدالله به عبدالملک نوشت [[مالیات]] [[خراسان]] کفاف آشپزخانه ما را نمی‌کند<ref>اغانی، ج۱۳، ص۵۶.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص ۱۰۸.</ref>

Bahmani: /* مشکلات عصر امامت امام سجاد{{ع}} */

2025-03-13T07:09:09Z

مشکلات عصر امامت امام سجاد{{ع}}

نمایش تغییرات

Bahmani: /* جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}} */

2025-03-13T06:51:31Z

جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	در همین راستاست که پس از [[حادثه کربلا]]، [[حضرت سجاد]]{{ع}} از فشارها و محدودیت‌ها [[رهایی]] پیدا نکرد، بلکه در عصر خلفای مختلف [[اموی]] از [[اذیت و آزار]] فوق‌العاده‌ای [[رنج]] می‌برد. از طرفی رنج [[امت]] که ملعبه دست [[سیاست‌مداران]] [[نظام حاکم]] می‌شدند و از طرف دیگر رنج‌های عدیده بر [[اهل‌بیت]] و [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] و [[امام]] تلاش می‌کرد [[وظایف]] سنگین [[امامت]] خود را در عصر [[بحران]] به خوبی به جا آورد<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص۵.</ref>.		در همین راستاست که پس از [[حادثه کربلا]]، [[حضرت سجاد]]{{ع}} از فشارها و محدودیت‌ها [[رهایی]] پیدا نکرد، بلکه در عصر خلفای مختلف [[اموی]] از [[اذیت و آزار]] فوق‌العاده‌ای [[رنج]] می‌برد. از طرفی رنج [[امت]] که ملعبه دست [[سیاست‌مداران]] [[نظام حاکم]] می‌شدند و از طرف دیگر رنج‌های عدیده بر [[اهل‌بیت]] و [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] و [[امام]] تلاش می‌کرد [[وظایف]] سنگین [[امامت]] خود را در عصر [[بحران]] به خوبی به جا آورد<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص۵.</ref>.

			=== [[مسخ]] [[ارزش‌ها]] ===
			در [[عصر امامت امام سجاد]]{{ع}} یکی از تاریک‌ترین صفحات تاریخ اسلام به دست [[حکومت امویان]] رقم می‌خورد و [[امام]] با دلی پر [[خون]] [[شاهد]] مقدّرات تلخ [[دنیای اسلام]] است. [[امویان]] و سپس [[مروانیان]] تمام شکوه و عظمت [[مسلمین]] را که در عصر پیامبر اکرم{{صل}} به عالی‌ترین درجه [[انسانیت]] ارتقا یافته بودند، به باد تحقیر و [[تمسخر]] گرفته و ملتی را که از بند [[هوس‌ها]] و صنم‌ها رها شده بودند و به [[خدا]] پیوسته بودند، مجدداً عبد و [[بنده]] مشتی گرفتار شکم و [[شهوت]] کردند. ساختار [[اخلاقی]] [[حکومت]] به سمت و سویی می‌رفت که [[مردم]] می‌بایست بنده [[خلیفه]] باشند نه [[بنده خدا]]، ثناگوی [[خلافت]] باشند نه [[شکرگزار]] [[خالق متعال]] و هر کس این مبنای شرکی را نمی‌پذیرفت به [[قتل]] و [[مجازات]] سخت [[تهدید]] می‌شد.

			پس از قتل عثمان و دعوت عمومی مردم از [[امیرالمؤمنین]] برای خلافت، بعضی از دانه درشت‌ها به دلیل [[غرور]] و نخوت از [[بیعت]] با امیرالمؤمنین علی{{ع}} فاصله گرفتند، عبدالله عمر مثل سعد بی‌ابن وقاص از بیعت با امیرالمؤمنین علی{{ع}} [[امتناع]] ورزید و بر بی‌طرفی خود [[ایستادگی]] کرد و تا آن هنگام که سپاهیان اموی پس از [[واقعه حره]] به [[فرماندهی]] [[مسلم بن عقبه]] وارد [[مدینه]] شدند زنده بود. مسلم بن عقبه این فرمانده اموی با تحقیر و تهدید گرد [[ذلت]] را بر [[مردم مدینه]] پاشید و رسماً اعلام کرد شما مردم باید به شرط آنکه برده [[یزید بن معاویه]] باشید با من بیعت کنید! همین عبدالله عمر که آن [[روز]] زیر بار [[خلافت امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} نرفت به چنین بیعتی تن در داد و برای [[نجات]] از قتل شرط بیعت را پذیرفت.

			عبدالله عمر به [[یاری]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} نشتافت تا در صف مقدم آزادگان و حامیان [[حق]] جای گیرد تا آنکه [[روزگار]] او را به [[حکم]] [[اجبار]] در صفوف [[بردگان]] یزید درآورد. آن وقت فهمید که همه‌گونه [[آزادی]] از او سلب شده و جز برده‌ای [[ذلیل]] بیش نیست. از این بالاتر آنکه عبدالله عمر تا [[زمان]] حجاج زنده بود وقتی که حجاج عامل عبدالملک وارد [[مدینه]] شد، شبانه شتابان نزد حجاج آمد، حجاج دراز کشیده بود، وقتی چشمش به عبدالله عمر افتاد، پرسید: چه کار داری؟ عبدالله جواب داد: می‌ترسم بمیرم و با [[امام]] وقت خود [[بیعت]] نکرده باشم و چون تو نماینده امام وقت هستی دستت را دراز کن تا بدین وسیله با [[امیرالمؤمنین]] [[عبدالملک مروان]] بیعت کنم! حجاج هم [[فکر]] مسخره او را بیشتر مسخره کرد و خوابیده پایش را به سوی او دراز کرده گفت: دستت را روی این بکش او نیز دستش را روی پای حجاج کشید و رفت<ref>ترجمه اعیان الشیعه، ج۱، ص۴۲۳.</ref>. حجاج گفت: این مرد چقدر احمق است با علی{{ع}} بیعت نکرد حالا به پای من دست می‌کشد.

			دوره‌ای که [[امام سجاد]]{{ع}} در آن [[زندگی]] می‌کرد دورانی بود که همه ارزش‌های دینی دستخوش [[تحریف]] و [[تغییر]] [[امویان]] قرار گرفته و مردمِ یکی از مهم‌ترین شهرهای مذهبی (مدینه) می‌بایست به عنوان برده یزید با او بیعت کنند. [[احکام اسلامی]] بازیچه دست افرادی چون [[ابن زیاد]]، حجاج و عبدالملک بود. حجاج، عبدالملک را مهم‌تر و [[برتر]] از [[رسول الله]] می‌شمرد و برخلاف نصوص دینی از [[مسلمانان]] [[جزیه]] می‌گرفت و با اندک [[تهمت]] و افترایی [[مردم]] را به دست جلادان می‌سپرد. در [[سایه]] چنین [[حکومتی]] آشکار است که [[تربیت دینی]] مردم تا چه اندازه تنزل کرده و ارزش‌های [[جاهلی]] چگونه احیا خواهد شد. امام سجاد{{ع}} در این شرایط [[انسانی]] اهل عبادت بود که مهم‌ترین تأثیر اجتماعیش در ایجاد پیوند مردم با [[خدا]] به وسیله [[دعا]] بود<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص ۹۸.</ref>.

	== جهت‌گیری کلی [[سیاسی]] امام سجاد{{ع}} ==		== جهت‌گیری کلی [[سیاسی]] امام سجاد{{ع}} ==

Bahmani: /* امام سجاد{{ع}} در مسخ ارزش‌ها */

2025-03-13T06:51:10Z

امام سجاد{{ع}} در مسخ ارزش‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:

	بنابراین، نمی‌توان آن را حرکتی دینی در راستای برقراری [[حاکمیت]] [[حق]] دانست. به خصوص که سابقه [[دشمنی]] [[رهبر]] این حرکت با [[اهل بیت]]{{عم}} روشن بود و [[خاندان]] او در [[شهادت امام علی]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{عم}} نقش اساسی و مستقیم داشتند<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۶۷.</ref>. از این رو، [[امام سجاد]]{{ع}} همچون شورش‌های دیگر که هر دو سوی آن [[باطل]] بودند، وارد این [[نزاع]] نشد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۸.</ref>.		بنابراین، نمی‌توان آن را حرکتی دینی در راستای برقراری [[حاکمیت]] [[حق]] دانست. به خصوص که سابقه [[دشمنی]] [[رهبر]] این حرکت با [[اهل بیت]]{{عم}} روشن بود و [[خاندان]] او در [[شهادت امام علی]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{عم}} نقش اساسی و مستقیم داشتند<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۶۷.</ref>. از این رو، [[امام سجاد]]{{ع}} همچون شورش‌های دیگر که هر دو سوی آن [[باطل]] بودند، وارد این [[نزاع]] نشد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۸.</ref>.

	~~==[[امام سجاد]]{{ع}} در [[مسخ]] [[ارزش‌ها]]==~~
	در [[عصر امامت امام سجاد]]{{ع}} یکی از تاریک‌ترین صفحات [[تاریخ اسلام]] به دست [[حکومت امویان]] رقم می‌خورد و [[امام]] با دلی پر [[خون]] [[شاهد]] مقدّرات تلخ [[دنیای اسلام]] است. [[امویان]] و سپس [[مروانیان]] تمام [[شکوه]] و [[عظمت]] [[مسلمین]] را که در [[عصر پیامبر اکرم]] به عالی‌ترین درجه [[انسانیت]] ارتقا یافته بودند، به باد [[تحقیر]] و [[تمسخر]] گرفته و ملتی را که از بند [[هوس‌ها]] و صنم‌ها رها شده بودند و به [[خدا]] پیوسته بودند، مجدداً عبد و [[بنده]] مشتی گرفتار شکم و [[شهوت]] کردند. ساختار [[اخلاقی]] [[حکومت]] به سمت و سویی می‌رفت که [[مردم]] می‌بایست بنده [[خلیفه]] باشند نه [[بنده خدا]]، ثناگوی [[خلافت]] باشند نه [[شکرگزار]] [[خالق متعال]] و هر کس این مبنای شرکی را نمی‌پذیرفت به [[قتل]] و [[مجازات]] سخت [[تهدید]] می‌شد.
	پس از [[قتل عثمان]] و [[دعوت عمومی]] مردم از [[امیرالمؤمنین]] برای خلافت، بعضی از دانه درشت‌ها به دلیل [[غرور]] و [[نخوت]] از [[بیعت]] با امیرالمؤمنین علی{{ع}} فاصله گرفتند، عبدالله عمر مثل سعد بی‌ابن وقاص از بیعت با امیرالمؤمنین علی{{ع}} [[امتناع]] ورزید و بر [[بی‌طرفی]] خود [[ایستادگی]] کرد و تا آن هنگام که [[سپاهیان اموی]] پس از [[واقعه حره]] به [[فرماندهی]] [[مسلم بن عقبه]] وارد [[مدینه]] شدند زنده بود. مسلم بن عقبه این فرمانده‌اموی با تحقیر و تهدید گرد [[ذلت]] را بر [[مردم مدینه]] پاشید و رسماً اعلام کرد شما مردم باید به شرط آنکه برده [[یزید بن معاویه]] باشید با من بیعت کنید! همین عبدالله عمر که آن [[روز]] زیر بار [[خلافت امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} نرفت به چنین بیعتی تن در داد و برای [[نجات]] از قتل شرط بیعت را پذیرفت.

	عبدالله عمر به [[یاری]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} نشتافت تا در صف مقدم [[آزادگان]] و حامیان [[حق]] جای گیرد تا آنکه [[روزگار]] او را به [[حکم]] [[اجبار]] در صفوف [[بردگان]] یزید درآورد. آن وقت فهمید که همه‌گونه [[آزادی]] از او سلب شده و جز برده‌ای [[ذلیل]] بیش نیست. از این بالاتر آنکه عبدالله عمر تا [[زمان]] حجاج زنده بود وقتی که حجاج عامل [[عبدالملک]] وارد [[مدینه]] شد، شبانه شتابان نزد حجاج آمد، حجاج دراز کشیده بود، وقتی چشمش به عبدالله عمر افتاد، پرسید: چه کار داری؟ عبدالله جواب داد: می‌ترسم بمیرم و با [[امام]] وقت خود [[بیعت]] نکرده باشم و چون تو [[نماینده امام]] وقت هستی دستت را دراز کن تا بدین وسیله با [[امیرالمؤمنین]] [[عبدالملک مروان]] بیعت کنم! حجاج هم [[فکر]] مسخره او را بیشتر مسخره کرد و خوابیده پایش را به سوی او دراز کرده گفت: دستت را روی این بکش او نیز دستش را روی پای حجاج کشید و رفت<ref>ترجمه اعیان الشیعه، ج۱، ص۴۲۳.</ref>. حجاج گفت: این مرد چقدر [[احمق]] است با علی{{ع}} بیعت نکرد حالا به پای من دست می‌کشد.
	دوره‌ای که [[امام سجاد]]{{ع}} در آن [[زندگی]] می‌کرد دورانی بود که همه [[ارزش‌های دینی]] دستخوش [[تحریف]] و [[تغییر]] [[امویان]] قرار گرفته و مردمِ یکی از مهم‌ترین شهرهای مذهبی (مدینه) می‌بایست به عنوان برده یزید با او بیعت کنند. [[احکام اسلامی]] بازیچه دست افرادی چون [[ابن زیاد]]، حجاج و عبدالملک بود. حجاج، عبدالملک را مهم‌تر و [[برتر]] از [[رسول الله]] می‌شمرد و برخلاف [[نصوص دینی]] از [[مسلمانان]] [[جزیه]] می‌گرفت و با اندک [[تهمت]] و افترایی [[مردم]] را به دست جلادان می‌سپرد. در [[سایه]] چنین [[حکومتی]] آشکار است که [[تربیت دینی]] مردم تا چه اندازه تنزل کرده و ارزش‌های [[جاهلی]] چگونه [[احیا]] خواهد شد. امام سجاد{{ع}} در این شرایط [[انسانی]] [[اهل عبادت]] بود که مهم‌ترین تأثیر اجتماعیش در ایجاد پیوند مردم با [[خدا]] به وسیله [[دعا]] بود.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]] ص ۹۸</ref>

	==[[مشکلات]] [[عصر امامت امام سجاد]]{{ع}}==		==[[مشکلات]] [[عصر امامت امام سجاد]]{{ع}}==

Bahmani: /* جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}} */

2025-03-13T06:50:07Z

جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	وقتی [[امام]] آن را از من شنید به [[آسمان]] نظر کرده فرمود: خدایا [[ستایش]] از آن توست ای مولای من، چقدر [[حلم]] داری و در [[صبر]] و حلمت چقدر بزرگی و [[سلطنت]] تو عالی است، ای [[پروردگار]] بندگانت را در [[شهرها]] مهلت دادی تا آنجا که [[گمان]] کردند برای همیشه مهلت به آنها داده‌ای و تمام اینها در دید توست، بر قضای تو غالب نمی‌شوند و قضای حتمی تو رد نمی‌شود، از [[تدبیر]] تو چگونه [[اراده]] کرده‌ای و از کجا خواسته‌ای و تو آگاه‌تری به آن از ما<ref>{{عربی\|عن جابر بن يزيد الجعفي قال لما أفضت الخلافة إلى بني أمية سفكوا فيها الدم الحرام و لعنوا فيها أمير المؤمنين{{ع}} على المنابر ألف شهر و تبرءوا منه و اغتالوا الشيعة في كل بلدة و استأصلوا بنيانهم من الدنيا لحطام دنياهم فخوفوا الناس في البلدان و كل من لم يلعن أمير المؤمنين{{ع}} ولم يتبرأ منه قتلوه كائنا من كان قال جابر بن يزيد الجعفي فشكوت من بني أمية و أشياعهم إلى الإمام المبين أطهر الطاهرين زين العباد و سيد الزهاد... و قالوا هذا رافضي أبو ترابي و أخذوه إلى سلطانهم و قالوا هذا ذكر أبا تراب بخير فضربوه ثم حبسوه ثم بعد ذلك قتلوه فلما سمع الإمام صلوات الله عليه ذلك مني نظر إلى السماء فقال {{متن حدیث\|سبحانك اللهم سيدي ما أحلمك و أعظم شأنك في حلمك و أعلى سلطانك يا رب قد أمهلت عبادك في بلاك حتى ظنوا أنك أمهلتهم أبدا و هذا كله بعينك لا يغالب قضاؤك و لا يرد المحتوم من تدبيرك كيف شئت و أنى شئت و أنت أعلم به منا}}}}. بحار الأنوار، ج۲۶، ص۸.</ref>.		وقتی [[امام]] آن را از من شنید به [[آسمان]] نظر کرده فرمود: خدایا [[ستایش]] از آن توست ای مولای من، چقدر [[حلم]] داری و در [[صبر]] و حلمت چقدر بزرگی و [[سلطنت]] تو عالی است، ای [[پروردگار]] بندگانت را در [[شهرها]] مهلت دادی تا آنجا که [[گمان]] کردند برای همیشه مهلت به آنها داده‌ای و تمام اینها در دید توست، بر قضای تو غالب نمی‌شوند و قضای حتمی تو رد نمی‌شود، از [[تدبیر]] تو چگونه [[اراده]] کرده‌ای و از کجا خواسته‌ای و تو آگاه‌تری به آن از ما<ref>{{عربی\|عن جابر بن يزيد الجعفي قال لما أفضت الخلافة إلى بني أمية سفكوا فيها الدم الحرام و لعنوا فيها أمير المؤمنين{{ع}} على المنابر ألف شهر و تبرءوا منه و اغتالوا الشيعة في كل بلدة و استأصلوا بنيانهم من الدنيا لحطام دنياهم فخوفوا الناس في البلدان و كل من لم يلعن أمير المؤمنين{{ع}} ولم يتبرأ منه قتلوه كائنا من كان قال جابر بن يزيد الجعفي فشكوت من بني أمية و أشياعهم إلى الإمام المبين أطهر الطاهرين زين العباد و سيد الزهاد... و قالوا هذا رافضي أبو ترابي و أخذوه إلى سلطانهم و قالوا هذا ذكر أبا تراب بخير فضربوه ثم حبسوه ثم بعد ذلك قتلوه فلما سمع الإمام صلوات الله عليه ذلك مني نظر إلى السماء فقال {{متن حدیث\|سبحانك اللهم سيدي ما أحلمك و أعظم شأنك في حلمك و أعلى سلطانك يا رب قد أمهلت عبادك في بلاك حتى ظنوا أنك أمهلتهم أبدا و هذا كله بعينك لا يغالب قضاؤك و لا يرد المحتوم من تدبيرك كيف شئت و أنى شئت و أنت أعلم به منا}}}}. بحار الأنوار، ج۲۶، ص۸.</ref>.

	در همین راستاست که پس از [[حادثه کربلا]]، [[حضرت سجاد]]{{ع}} از فشارها و محدودیت‌ها [[رهایی]] پیدا نکرد، بلکه در عصر خلفای مختلف [[اموی]] از [[اذیت و آزار]] فوق‌العاده‌ای [[رنج]] می‌برد. از طرفی رنج [[امت]] که ملعبه دست [[سیاست‌مداران]] [[نظام حاکم]] می‌شدند و از طرف دیگر رنج‌های عدیده بر [[اهل‌بیت]] و [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] و [[امام]] تلاش می‌کرد [[وظایف]] سنگین [[امامت]] خود را در عصر [[بحران]] به خوبی به جا آورد<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]] ص۵</ref>.		در همین راستاست که پس از [[حادثه کربلا]]، [[حضرت سجاد]]{{ع}} از فشارها و محدودیت‌ها [[رهایی]] پیدا نکرد، بلکه در عصر خلفای مختلف [[اموی]] از [[اذیت و آزار]] فوق‌العاده‌ای [[رنج]] می‌برد. از طرفی رنج [[امت]] که ملعبه دست [[سیاست‌مداران]] [[نظام حاکم]] می‌شدند و از طرف دیگر رنج‌های عدیده بر [[اهل‌بیت]] و [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] و [[امام]] تلاش می‌کرد [[وظایف]] سنگین [[امامت]] خود را در عصر [[بحران]] به خوبی به جا آورد<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص۵.</ref>.

	== جهت‌گیری کلی [[سیاسی]] امام سجاد{{ع}} ==		== جهت‌گیری کلی [[سیاسی]] امام سجاد{{ع}} ==

Bahmani: /* جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}} */

2025-03-13T06:45:13Z

جامعه‌شناسی عصر امام سجاد{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:

	بنابراین، نمی‌توان آن را حرکتی دینی در راستای برقراری [[حاکمیت]] [[حق]] دانست. به خصوص که سابقه [[دشمنی]] [[رهبر]] این حرکت با [[اهل بیت]]{{عم}} روشن بود و [[خاندان]] او در [[شهادت امام علی]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{عم}} نقش اساسی و مستقیم داشتند<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۶۷.</ref>. از این رو، [[امام سجاد]]{{ع}} همچون شورش‌های دیگر که هر دو سوی آن [[باطل]] بودند، وارد این [[نزاع]] نشد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۸.</ref>.		بنابراین، نمی‌توان آن را حرکتی دینی در راستای برقراری [[حاکمیت]] [[حق]] دانست. به خصوص که سابقه [[دشمنی]] [[رهبر]] این حرکت با [[اهل بیت]]{{عم}} روشن بود و [[خاندان]] او در [[شهادت امام علی]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{عم}} نقش اساسی و مستقیم داشتند<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۶۷.</ref>. از این رو، [[امام سجاد]]{{ع}} همچون شورش‌های دیگر که هر دو سوی آن [[باطل]] بودند، وارد این [[نزاع]] نشد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۹۸.</ref>.

	~~==[[جامعه‌شناسی]] عصر امام سجاد{{ع}}==~~
	[[حادثه کربلا]] و [[ایثار]] و [[فداکاری]] [[شهیدان کربلا]]، [[اسلام]] را از ورطه نیستی و فنا بیمه کرد. ولی [[حکومت امویان]] بدون هیچ تغییری در ساختار و ترکیب آنها، همچنان [[زمامداری]] [[جامعه اسلام]] را در قبضه داشتند. گرچه یزید به [[مجازات]] جنایاتش سه سال بیشتر [[خلافت]] نکرد و از بین رفت ولی [[مروانیان]] هم ادامه دهنده [[امویان]] با همان مشی گذشته به فشار و ایجاد تضییقات برای [[اهل بیت]]{{عم}} به پیش می‌رفتند.
	حادثه کربلا از زاویه دید [[حکومت]]، زهرچشمی بود برای [[انقلابیون]] و داعیه‌داران حکومت و سوژه‌ای شد جهت [[ارعاب]] و فشار بر [[شیعیان]]، به ویژه نآدمین و توابینی که در حادثه کربلا حضور پیدا نکرده بودند و از زاویه دیگر حادثه کربلا عصر یخبندان و انجماد [[فکری]] و [[خفقان]] [[اموی]] را [[شکست]]، به ویژه برخورد اهل بیت در دوران [[اسارت]] که فضای قفل شده [[کوفه]] و [[شام]] را باز کردند و زیر سر نیزه [[خلافت جور]] ولی با [[شهامت]] کامل اهداف [[مقدس]] [[سیدالشهداء]] را تعقیب کردند و فجایع و [[زشتی‌ها]] و ددمنشی‌های حکومت را به طور واضح به [[گوش]] [[مردم]] و [[تاریخ]] رساندند و بذر [[نهضت‌های آزادی‌بخش]] را در [[جامعه]] پاشیدند.

	[[خطبه‌های حضرت سجاد]]{{ع}} و [[زینب]] مظلومه در کوفه و شام، طرح سؤالات عمیق و افشاگرانه در بین مردم، پاسخ‌های [[حکیمانه]] و روشنگرانه اهل بیت به مردم، شیوه‌های انتساب‌شان به [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، [[افشای]] نقطه وصل حسین{{ع}} و [[شهداء]] به [[خاتم الانبیا]]، بیان [[عشق]] و [[محبت پیامبر]] به حسین{{ع}} و [[روشنگری]] بر هزاران [[ظلم]] فاحش و بیّن در ده [[روز]] توقف اهل بیت در [[کربلا]] و سپس کوفه و مسیر اسارت تا شام، فضای تاریک اذهان عمومی را قدری شفاف کرد و [[تنفر]] عمومی مردم را از حکومت امویان برانگیخت ولی [[ساختار حکومت]] با [[نهضت]] فکری حسین{{ع}} عوض نشد و این نهضت می‌بایست به یک [[انقلاب]] تبدیل شود که حلقه مفقوده داشت.
	حکومت امویان برای [[حفظ]] کیان ننگین خود توسط مهره‌های [[خبیث]] و آلوده‌ای مثل [[ابن زیاد]] و [[مروان]] و سایر [[والیان]] دنیاخواه با تمام [[قدرت]] برای [[سرکوب]] [[جنبش‌ها]] و قیام‌های آزادی‌بخش به صحنه آمدند و [[دیکتاتوری]] را استمرار بخشیدند. آنها تلاش می‌کردند که موضوع [[قیام سیدالشهداء]] به [[فراموشی]] سپرده شود و هیچ‌کس از دستاوردهای سازنده آن ذکری به میان نیاورد. آنها می‌دانستند [[یاد حسین]]{{ع}} یعنی [[نفی]] [[حکومت ظلم]] [[امویان]] و آنها بودِ خود را در [[نسیان]] و فراموشی یاد حسین{{ع}} می‌دانستند. [[حادثه کربلا]] از نظر [[روحی]] [[شکست]] بزرگی برای [[شیعه]] بود و به ظاهر این‌گونه مطرح شد که دیگر [[شیعیان]] نمی‌توانند سر برآورند، [[کوفه]] که مرکز گرایش‌های [[شیعی]] بود توسط ابن زیاد تبدیل به مرکزی جهت سرکوب شیعه گردید.
	دکتر شیبی درباره [[مظلومیت شیعه]] در طول [[تاریخ]] می‌نویسد: {{عربی\|و نجد تاريخ الشيعة منذ كراثة كربلا عبارة عن سلسلة لا تنقطع التعذيب و الاضطهاد}}<ref>الصله بین التشیع و التصوف، ص۹۶.</ref>

	[[تاریخ شیعه]] پس از حادثه کربلا یک سلسله عذاب‌ها و فشارهاست که به صورت دائمی بر آنها [[تحمیل]] می‌شود. شیعیان [[واقعی]] [[امام حسین]]{{ع}} که در [[مدینه]] و [[مکه]] و کوفه بودند بعضی موفق شدند که به حضرت ملحق شوند و در [[کربلا]] به [[شهادت]] برسند و آنها که در کوفه باقی ماندند، تحت شرایط [[سختی]] که ابن زیاد به وجود آورده بود، [[جرأت]] ابراز وجود نداشتند، در اظهار تظلم [[جابر بن یزید]] [[خدمت]] [[امام سجاد]]{{ع}} [[جامعه‌شناسی]] عصر [[امام]] به وضوح [[مشاهده]] می‌شود.
	[[جابر بن یزید جعفی]] می‌گوید: وقتی [[خلافت]] به [[بنی امیه]] رسید خون‌های محترمه را ریختند و در مدت هزار ماه بر بالای [[منبر]]، [[امیرالمؤمنین]] را [[لعن]] کردند و از امیرالمؤمنین علی{{ع}} [[بیزاری]] جستند و به خاطر دنیای‌شان شیعه را با غافلگیری در هر شهری دستگیر کردند و بنیان شیعه را مستأصل نمودند، در [[شهرها]] [[ترس]] و [[ناامنی]] ایجاد کردند و هر کس امیرالمؤمنین علی{{ع}} را لعن نمی‌کرد و از او بیزاری نمی‌جست در هر حال او را می‌کشتند. جابر می‌گوید: از [[بنی امیه]] و نیروهایش نزد [[امام سجاد]]{{ع}} [[شکایت]] کردم و گفتم: ای [[پسر رسول خدا]]، ما را زیر هر سنگی و کلوخی باشیم دستگیر کرده و می‌کشند و ما را ریشه‌کن می‌کنند و بر [[منابر]] و مناره‌ها و [[بازار]] و راه‌ها [[لعن]] و [[سبّ امیرالمؤمنین]]{{ع}} را علنی کردند و از او [[تبرّی]] جستند تا آنجا که در [[مسجد رسول خدا]] مجتمع می‌شوند و علناً امیرالمؤمنین علی{{ع}} را لعن می‌کنند و هیچ‌کس انکارشان نکرد و منع‌شان ننمود.
	اگر کسی از ما آنها را منع می‌کرد، دسته‌جمعی به ما [[حمله]] می‌کردند و می‌گفتند: این شخص [[رافضی]] و مدافع [[ابوتراب]] است و ما را نزد [[سلطان]] می‌بردند و می‌گفتند: این شخص اباتراب را به خوبی یاد کرده، پس او را بزنید. سپس به [[زندان]] برده و بعد او را می‌کشتند.

	وقتی [[امام]] آن را از من شنید به [[آسمان]] نظر کرده فرمود: خدایا [[ستایش]] از آن توست ای مولای من، چقدر [[حلم]] داری و در [[صبر]] و حلمت چقدر بزرگی و [[سلطنت]] تو عالی است، ای [[پروردگار]] بندگانت را در [[شهرها]] مهلت دادی تا آنجا که [[گمان]] کردند برای همیشه مهلت به آنها داده‌ای و تمام اینها در دید توست، بر قضای تو غالب نمی‌شوند و قضای حتمی تو رد نمی‌شود، از [[تدبیر]] تو چگونه [[اراده]] کرده‌ای و از کجا خواسته‌ای و تو آگاه‌تری به آن از ما<ref>{{عربی\|عن جابر بن يزيد الجعفي قال لما أفضت الخلافة إلى بني أمية سفكوا فيها الدم الحرام و لعنوا فيها أمير المؤمنين{{ع}} على المنابر ألف شهر و تبرءوا منه و اغتالوا الشيعة في كل بلدة و استأصلوا بنيانهم من الدنيا لحطام دنياهم فخوفوا الناس في البلدان و كل من لم يلعن أمير المؤمنين{{ع}} ولم يتبرأ منه قتلوه كائنا من كان قال جابر بن يزيد الجعفي فشكوت من بني أمية و أشياعهم إلى الإمام المبين أطهر الطاهرين زين العباد و سيد الزهاد... و قالوا هذا رافضي أبو ترابي و أخذوه إلى سلطانهم و قالوا هذا ذكر أبا تراب بخير فضربوه ثم حبسوه ثم بعد ذلك قتلوه فلما سمع الإمام صلوات الله عليه ذلك مني نظر إلى السماء فقال {{متن حدیث\|سبحانك اللهم سيدي ما أحلمك و أعظم شأنك في حلمك و أعلى سلطانك يا رب قد أمهلت عبادك في بلاك حتى ظنوا أنك أمهلتهم أبدا و هذا كله بعينك لا يغالب قضاؤك و لا يرد المحتوم من تدبيرك كيف شئت و أنى شئت و أنت أعلم به منا}}}}. بحار الأنوار، ج۲۶، ص۸.</ref>.
	در همین راستاست که پس از [[حادثه کربلا]]، [[حضرت سجاد]]{{ع}} از فشارها و محدودیت‌ها [[رهایی]] پیدا نکرد، بلکه در عصر خلفای مختلف [[اموی]] از [[اذیت و آزار]] فوق‌العاده‌ای [[رنج]] می‌برد. از طرفی رنج [[امت]] که ملعبه دست [[سیاست‌مداران]] [[نظام حاکم]] می‌شدند و از طرف دیگر رنج‌های عدیده بر [[اهل‌بیت]] و [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] و [[امام]] تلاش می‌کرد [[وظایف]] سنگین [[امامت]] خود را در عصر [[بحران]] به خوبی به جا آورد.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]] ص۵</ref>

	==[[امام سجاد]]{{ع}} در [[مسخ]] [[ارزش‌ها]]==		==[[امام سجاد]]{{ع}} در [[مسخ]] [[ارزش‌ها]]==

Bahmani در ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۴

2025-03-13T06:44:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[اسفند]]\|روز=[[23]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام سجاد		\| موضوع مرتبط = امام سجاد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	وضع اقتصادی اهل بیت تحت فشار امویان به صورتی در آمده بود که بعدها [[حاکم عراق]] [[یوسف بن عمر]]، درباره ایشان نوشت: {{عربی\|ان اهل هذا البيت من بني هاشم «بني علي» قد كانوا هلكوا جوعاً حتى كانت همّة احدهم قوت يومه}}؛ وضع این طایفه [[بنی‌هاشم]] به صورتی بود که از [[گرسنگی]] رو به هلاکت بودند، به طوری که تمام همت آنها تهیه مخارج یک روزشان بود<ref>وفیات الاعیان، ج۷، ص۱۰۶.</ref>.		وضع اقتصادی اهل بیت تحت فشار امویان به صورتی در آمده بود که بعدها [[حاکم عراق]] [[یوسف بن عمر]]، درباره ایشان نوشت: {{عربی\|ان اهل هذا البيت من بني هاشم «بني علي» قد كانوا هلكوا جوعاً حتى كانت همّة احدهم قوت يومه}}؛ وضع این طایفه [[بنی‌هاشم]] به صورتی بود که از [[گرسنگی]] رو به هلاکت بودند، به طوری که تمام همت آنها تهیه مخارج یک روزشان بود<ref>وفیات الاعیان، ج۷، ص۱۰۶.</ref>.

	[[امام سجاد]]{{ع}} به [[یاران]] و [[دوستداران]] و علویونی که از [[ستم]] نظام اموی و سختگیری آنها به ستوه آمده بودند، این‌گونه [[دلداری]] داده و [[دعوت]] به صبر می‌کند، می‌فرماید: {{متن حدیث\|عَنْ زَيْنِ الْعَابِدِينَ عَنْ آبَائِهِ{{عم}} قَالَ: فَمَا تَمُدُّونَ أَعْيُنَكُمْ لَقَدْ كَانَ مَنْ قَبْلَكُمْ مِمَّنْ هُوَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ يُؤْخَذُ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَ رِجْلُهُ وَ يُصْلَبُ ثُمَّ تَلَا {{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ...}}}}<ref>«آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد؟» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref>.<ref>بحار الأنوار، ج۶۴، ص۱۹۶.</ref>؛ «نگران چه چیز هستید؟ آنچه بر سر شما می‌آید بر پیشینیان‌تان نیز بود، آنها را می‌گرفتند دست و پای‌شان را قطع می‌کردند و بر دار می‌آویختند، بعد این [[آیه]] را [[تلاوت]] می‌فرمود: آیا چنین پنداشتید که (تنها با ادعای ایمان) وارد [[بهشت]] خواهید شد، در حالی که [[خداوند]] هنوز [[مجاهدان]] از شما و [[صابران]] را مشخص نساخته است؟!		[[امام سجاد]]{{ع}} به [[یاران]] و [[دوستداران]] و علویونی که از [[ستم]] نظام اموی و سختگیری آنها به ستوه آمده بودند، این‌گونه دلداری داده و [[دعوت]] به صبر می‌کند، می‌فرماید: {{متن حدیث\|عَنْ زَيْنِ الْعَابِدِينَ عَنْ آبَائِهِ{{عم}} قَالَ: فَمَا تَمُدُّونَ أَعْيُنَكُمْ لَقَدْ كَانَ مَنْ قَبْلَكُمْ مِمَّنْ هُوَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ يُؤْخَذُ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَ رِجْلُهُ وَ يُصْلَبُ ثُمَّ تَلَا {{متن قرآن\|أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ...}}}}<ref>«آیا گمان می‌کنید به بهشت در خواهید آمد؟» سوره بقره، آیه ۲۱۴.</ref>.<ref>بحار الأنوار، ج۶۴، ص۱۹۶.</ref>؛ «نگران چه چیز هستید؟ آنچه بر سر شما می‌آید بر پیشینیان‌تان نیز بود، آنها را می‌گرفتند دست و پای‌شان را قطع می‌کردند و بر دار می‌آویختند، بعد این [[آیه]] را [[تلاوت]] می‌فرمود: آیا چنین پنداشتید که (تنها با ادعای ایمان) وارد [[بهشت]] خواهید شد، در حالی که [[خداوند]] هنوز [[مجاهدان]] از شما و [[صابران]] را مشخص نساخته است؟!

	از اولین [[روز]] [[شرارت]] [[خلفا]]، زمانی که بدن [[مبارک]] [[رسول خاتم]] هنوز به خاک نرفته بود وقتی [[خلافت]] را [[غصب]] کردند و امیرالمؤمنین علی{{ع}} را [[خانه]] نشین کردند، تمام شاهرگ‌های [[اقتصادی]] [[امامت]] را قطع نمودند. یعنی [[حق]] [[فدک]] و [[خمس]] را از امیرالمؤمنین علی{{ع}} سلب کردند و به خود اختصاص دادند و قرار گذاشتند که [[اهل بیت]] را در عسرت اقتصادی قرار دهند، این سنگ کج برای تمامی خلفای جور [[سرمشق]] و [[الگو]] شد و اهل بیت در تمام ادوار [[تاریخ]] با این مشکل مواجه بودند و این [[بحران]] اقتصادی [[بنی‌هاشم]] و شیعیان اهل بیت در شرایطی است که حیف و میل در دستگاه [[بنی‌امیه]] در عصر عبدالملک کار را به جایی رسانده است که امیه بن عبدالله به عبدالملک نوشت [[مالیات]] [[خراسان]] کفاف آشپزخانه ما را نمی‌کند<ref>اغانی، ج۱۳، ص۵۶.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص ۱۰۸.</ref>		از اولین [[روز]] [[شرارت]] [[خلفا]]، زمانی که بدن [[مبارک]] [[رسول خاتم]] هنوز به خاک نرفته بود وقتی [[خلافت]] را [[غصب]] کردند و امیرالمؤمنین علی{{ع}} را [[خانه]] نشین کردند، تمام شاهرگ‌های [[اقتصادی]] [[امامت]] را قطع نمودند. یعنی [[حق]] [[فدک]] و [[خمس]] را از امیرالمؤمنین علی{{ع}} سلب کردند و به خود اختصاص دادند و قرار گذاشتند که [[اهل بیت]] را در عسرت اقتصادی قرار دهند، این سنگ کج برای تمامی خلفای جور [[سرمشق]] و [[الگو]] شد و اهل بیت در تمام ادوار [[تاریخ]] با این مشکل مواجه بودند و این [[بحران]] اقتصادی [[بنی‌هاشم]] و شیعیان اهل بیت در شرایطی است که حیف و میل در دستگاه [[بنی‌امیه]] در عصر عبدالملک کار را به جایی رسانده است که امیه بن عبدالله به عبدالملک نوشت [[مالیات]] [[خراسان]] کفاف آشپزخانه ما را نمی‌کند<ref>اغانی، ج۱۳، ص۵۶.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام سجاد (کتاب)\|مظلومیت امام سجاد]]، ص ۱۰۸.</ref>