عصمت حضرت آدم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۲

2024-08-10T14:42:43Z

Bahmani: /* ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}} */

2024-02-24T07:13:03Z

ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	{{اصلی\|اثبات عصمت پیامبران در کلام اسلامی}}		{{اصلی\|اثبات عصمت پیامبران در کلام اسلامی}}
	از آنجا که [[حضرت آدم]]{{ع}} یکی از [[انبیای الهی]] است؛ لذا می‌توان جهت [[اثبات عصمت]] آن حضرت به همان براهین عقلی که [[متکلمان]] در [[اثبات عصمت انبیا]] به آنها استناد کرده‌اند استناد نمود که بارزترین آنها عبارت‌اند از: [[برهان امتناع تسلسل]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[امیر دیوانی]]؛ [[محمد سعیدی مهر]]؛ [[علی رضا امینی]] و [[محسن جوادی]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)\|معارف اسلامی ج۲]]، ص۱۴۴ - ۱۴۵.</ref>، برهان لزوم هدایت بشر، برهان نقض غرض<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|عصمت از منظر فریقین]]، ص ۶۳.</ref>، [[برهان]] وجوب اطاعت از معصوم<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ص۲، ص۶۷-۶۸.</ref>، [[برهان حفظ شریعت]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۶.</ref>.<ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref> برهان لزوم اطمینان <ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۷-۶۸.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۳؛ [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref>، [[برهان لطف]]<ref>سرمایه ایمان در اصول اعتقادات، ص۱۱۵.</ref> و غیره.		از آنجا که [[حضرت آدم]]{{ع}} یکی از [[انبیای الهی]] است؛ لذا می‌توان جهت [[اثبات عصمت]] آن حضرت به همان براهین عقلی که [[متکلمان]] در [[اثبات عصمت انبیا]] به آنها استناد کرده‌اند استناد نمود که بارزترین آنها عبارت‌اند از: [[برهان امتناع تسلسل]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[امیر دیوانی]]؛ [[محمد سعیدی مهر]]؛ [[علی رضا امینی]] و [[محسن جوادی]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)\|معارف اسلامی ج۲]]، ص۱۴۴ - ۱۴۵.</ref>، برهان لزوم هدایت بشر، برهان نقض غرض<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|عصمت از منظر فریقین]]، ص ۶۳.</ref>، [[برهان]] وجوب اطاعت از معصوم<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ص۲، ص۶۷-۶۸.</ref>، [[برهان حفظ شریعت]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۶.</ref>.<ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref> برهان لزوم اطمینان<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۷-۶۸.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۳؛ [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref>، [[برهان لطف]]<ref>سرمایه ایمان در اصول اعتقادات، ص۱۱۵.</ref> و غیره.

	=== ادله نقلی ===		=== ادله نقلی ===

Bahmani: /* آیات ۳۵ و ۳۶ سوره بقره */

2024-02-24T04:56:34Z

آیات ۳۵ و ۳۶ سوره بقره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۶
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:
	'''پاسخ نخست: کار [[حضرت آدم]] {{ع}} در حد [[ترک اولی]]''': [[نهی]] در اینجا از نوع نهی مولوی است، ولی هیچ‌گونه الزامی در بر ندارد. بنابراین ترک این نهی «ترک اولی» نامیده می‌شود. حالاتی که [[انسان]] را به نحوی از [[خداوند]] [[غافل]] می‌سازد، مانند پرداختن به کارهای [[زندگی]]، همچون خوردن، آشامیدن و مانند آنها، برای انسان‌های عادی مشکل ساز نیست، ولی برای [[اولیای الهی]] همین اندازه غافل شدن از [[خدا]] [[گناه]] شمرده می‌شود. از آنجا که [[پیامبران]] از درجات [[برتری]] برخوردارند، با ترک اولی نیز بازخواست می‌شوند؛ اما همچنان که گفته شده است {{متن حدیث\|حَسَنَاتُ الْأَبْرَارِ سَيِّئَاتُ الْمُقَرَّبِينَ‌}}<ref>این عبارت در منابع روایی یافت نشد؛ تنها مرحوم مجلسی آن را به نقل از کشف الغمه آورده است (ر.ک: محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۱۱، ص۲۵۶). برخی مفسران همچون علامه طباطبایی آن را به عنوان جمله‌ای مشهور آورده‌اند (ر.ک: سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۶، ص۲۰۱).</ref> {{عربی\|و حسنات المقربين سيئات النبيين}}. پس با توجه به جایگاه رفیع پیامبران این‌گونه [[کارها]] در مورد ایشان گناه تلقی شده است، نه اینکه آنان مرتکب یکی از [[گناهان]] (به معنای متداول) شده باشند. در نتیجه، [[اثبات]] این نوع گناه خدشه‌ای به [[عصمت]] وارد نمی‌سازد.		'''پاسخ نخست: کار [[حضرت آدم]] {{ع}} در حد [[ترک اولی]]''': [[نهی]] در اینجا از نوع نهی مولوی است، ولی هیچ‌گونه الزامی در بر ندارد. بنابراین ترک این نهی «ترک اولی» نامیده می‌شود. حالاتی که [[انسان]] را به نحوی از [[خداوند]] [[غافل]] می‌سازد، مانند پرداختن به کارهای [[زندگی]]، همچون خوردن، آشامیدن و مانند آنها، برای انسان‌های عادی مشکل ساز نیست، ولی برای [[اولیای الهی]] همین اندازه غافل شدن از [[خدا]] [[گناه]] شمرده می‌شود. از آنجا که [[پیامبران]] از درجات [[برتری]] برخوردارند، با ترک اولی نیز بازخواست می‌شوند؛ اما همچنان که گفته شده است {{متن حدیث\|حَسَنَاتُ الْأَبْرَارِ سَيِّئَاتُ الْمُقَرَّبِينَ‌}}<ref>این عبارت در منابع روایی یافت نشد؛ تنها مرحوم مجلسی آن را به نقل از کشف الغمه آورده است (ر.ک: محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۱۱، ص۲۵۶). برخی مفسران همچون علامه طباطبایی آن را به عنوان جمله‌ای مشهور آورده‌اند (ر.ک: سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۶، ص۲۰۱).</ref> {{عربی\|و حسنات المقربين سيئات النبيين}}. پس با توجه به جایگاه رفیع پیامبران این‌گونه [[کارها]] در مورد ایشان گناه تلقی شده است، نه اینکه آنان مرتکب یکی از [[گناهان]] (به معنای متداول) شده باشند. در نتیجه، [[اثبات]] این نوع گناه خدشه‌ای به [[عصمت]] وارد نمی‌سازد.

	'''پاسخ دوم: ارشادی بودن [[نهی]]''': نهی خداوند خطاب به حضرت آدم‌{{ع}} از نوع نهی ارشادی است. [[امر و نهی]] ارشادی بدین معناست که انجام دادن آن خیر و برکتی را در [[زندگی دنیوی]] [[انسان]] به دنبال خواهد داشت و وانهادن آن، انسان را دچار زیان می‌سازد. پس مولا در این امر، هیچ خواست ~~و‌طلبی~~ از بنده خود ندارد، بلکه او را تنها برای به دست آوردن [[نعمت]] و [[نجات]] یافتن از [[سختی]]، [[راهنمایی]] کرده است. با این ویژگی در امر و نهی ارشادی، دیگر [[نافرمانی]] آن، [[لغزش]] شمرده نمی‌شود. شواهدی بر ارشادی بودن نهی در این [[آیه]] آورده شده است: نخستین [[شاهد]]، [[آیات]] ۱۲۱ و ۱۲۲ [[سوره طه]] است که [[زمان]] بر حضرت آدم {{ع}} را چنین توصیف می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى * إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَى * وَأَنَّكَ لَا تَظْمَأُ فِيهَا وَلَا تَضْحَى}}<ref>«گفتیم: ای آدم! این (ابلیس) دشمن تو و دشمن همسر توست، مبادا شما را از بهشت بیرون براند که در سختی افتی * بی‌گمان برای تو (مقرّر) است که در آنجا گرسنه نشوی و برهنه نمانی * و اینکه در آنجا تشنه نشوی و آفتاب‌زده نگردی» سوره طه، آیه ۱۱۷-۱۱۹.</ref>.		'''پاسخ دوم: ارشادی بودن [[نهی]]''': نهی خداوند خطاب به حضرت آدم‌{{ع}} از نوع نهی ارشادی است. [[امر و نهی]] ارشادی بدین معناست که انجام دادن آن خیر و برکتی را در [[زندگی دنیوی]] [[انسان]] به دنبال خواهد داشت و وانهادن آن، انسان را دچار زیان می‌سازد. پس مولا در این امر، هیچ خواست و‌ طلبی از بنده خود ندارد، بلکه او را تنها برای به دست آوردن [[نعمت]] و [[نجات]] یافتن از [[سختی]]، [[راهنمایی]] کرده است. با این ویژگی در امر و نهی ارشادی، دیگر [[نافرمانی]] آن، [[لغزش]] شمرده نمی‌شود. شواهدی بر ارشادی بودن نهی در این [[آیه]] آورده شده است: نخستین [[شاهد]]، [[آیات]] ۱۲۱ و ۱۲۲ [[سوره طه]] است که [[زمان]] بر حضرت آدم {{ع}} را چنین توصیف می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى * إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَى * وَأَنَّكَ لَا تَظْمَأُ فِيهَا وَلَا تَضْحَى}}<ref>«گفتیم: ای آدم! این (ابلیس) دشمن تو و دشمن همسر توست، مبادا شما را از بهشت بیرون براند که در سختی افتی * بی‌گمان برای تو (مقرّر) است که در آنجا گرسنه نشوی و برهنه نمانی * و اینکه در آنجا تشنه نشوی و آفتاب‌زده نگردی» سوره طه، آیه ۱۱۷-۱۱۹.</ref>.

	در این [[آیات]]، گرفتار شدن به [[رنج]] و زحمت، نتیجه وانهادن این دستور معرفی شده است و اگر آن دستور جنبه مولوی داشت، انجام ندادن آن سبب گرفتار شدن به [[عذاب الهی]] می‌گردید و مناسب بود در ادامه [[آیه شریفه]]، به [[عذاب]] در [[آخرت]] [[تهدید]] شود.		در این [[آیات]]، گرفتار شدن به [[رنج]] و زحمت، نتیجه وانهادن این دستور معرفی شده است و اگر آن دستور جنبه مولوی داشت، انجام ندادن آن سبب گرفتار شدن به [[عذاب الهی]] می‌گردید و مناسب بود در ادامه [[آیه شریفه]]، به [[عذاب]] در [[آخرت]] [[تهدید]] شود.

	وجه [[استدلال]]: از ظاهر این آیات چنین برداشت می‌شود که [[تشریع]] نخستین [[دین]] و [[آیین]] برای [[بشریت]] در روی [[زمین]]، پس از فرود [[حضرت آدم]] {{ع}} از [[بهشت]] انجام شده است. از آنجا که هبوط از بهشت به [[امر تکوینی]] بوده که پس از ارتکاب خطای [[آدم]] تحقق یافته است، به این نتیجه می‌رسیم که در دوران زیست آدم {{ع}} در بهشت، هیچ‌گونه دین و آیینی وجود نداشته است؛ چون امرهای مولوی همه در چارچوب دین شکل می‌گیرند. پس [[امر و نهی]] در بهشت، تنها می‌توانند ارشادی باشند<ref>ر.ک: سید محمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۱۳۷.</ref>. حضرت آدم {{ع}} که در بارگاه تشریف بود<ref>یعنی در مقام شریفی به سر می‌برد و تکلیفی نداشت.</ref>، با انجام دادن این امر دچار حضاضت [[روح]] گردید و به کارگاه [[تکلیف]] ([[دنیا]]) [[تبعید]] شد. باید توجه داشت صرف وجود [[وحی]] و [[هدایت]] و... هرگز دلیل بر وجود [[شریعت]] نیست؛ زیرا همه این امور در مسائل ارشادی نیز قابل طرح است<ref>ر.ک: عبدالله جوادی آملی، تسنیم، تحقیق احمد قدسی، ج۳، ص۳۴۸.</ref>.		وجه [[استدلال]]: از ظاهر این آیات چنین برداشت می‌شود که [[تشریع]] نخستین [[دین]] و [[آیین]] برای [[بشریت]] در روی [[زمین]]، پس از فرود [[حضرت آدم]] {{ع}} از [[بهشت]] انجام شده است. از آنجا که هبوط از بهشت به [[امر تکوینی]] بوده که پس از ارتکاب خطای آدم تحقق یافته است، به این نتیجه می‌رسیم که در دوران زیست آدم {{ع}} در بهشت، هیچ‌گونه دین و آیینی وجود نداشته است؛ چون امرهای مولوی همه در چارچوب دین شکل می‌گیرند. پس [[امر و نهی]] در بهشت، تنها می‌توانند ارشادی باشند<ref>ر.ک: سید محمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۱۳۷.</ref>. حضرت آدم {{ع}} که در بارگاه تشریف بود<ref>یعنی در مقام شریفی به سر می‌برد و تکلیفی نداشت.</ref>، با انجام دادن این امر دچار حضاضت [[روح]] گردید و به کارگاه [[تکلیف]] ([[دنیا]]) [[تبعید]] شد. باید توجه داشت صرف وجود [[وحی]] و [[هدایت]] و... هرگز دلیل بر وجود [[شریعت]] نیست؛ زیرا همه این امور در مسائل ارشادی نیز قابل طرح است<ref>ر.ک: عبدالله جوادی آملی، تسنیم، تحقیق احمد قدسی، ج۳، ص۳۴۸.</ref>.

	'''پاسخ سوم: نمادین بودن داستان''': این داستان، نمادین و غیرواقعی است. پس [[حضرت آدم]] {{ع}} در جایگاه شخصی معین و [[پیامبری]] از [[پیامبران الهی]] مطرح نیست؛ یعنی به هیچ عنوان نمی‌توان از آیاتی که از داستان سجده فرشتگان و [[سرپیچی]] [[ابلیس]] سخن گفته‌اند، چنین برداشت کرد که حضرت آدم {{ع}} پیامبری از پیامبران الهی باشد. در نتیجه [[گرایش]] [[شیعه]] به [[عصمت پیامبران]]، با این [[آیات]] سازگاری خواهد داشت<ref>ر.ک: سید مصطفی خمینی، تفسیر القرآن الکریم، ج۵، ص۴۷۵.</ref>. بنابراین دیدگاه، مشکلی برای این داستان باقی نمی‌ماند؛ زیرا ایراد بر آن در صورتی پاسخ می‌طلبد که داستان را [[واقعی]] بدانیم و در مقام توجیه آن برآییم؛ اما از این منظر، جریانی تحقق نپذیرفته است تا نیازمند توجیه باشد.		'''پاسخ سوم: نمادین بودن داستان''': این داستان، نمادین و غیرواقعی است. پس [[حضرت آدم]] {{ع}} در جایگاه شخصی معین و [[پیامبری]] از [[پیامبران الهی]] مطرح نیست؛ یعنی به هیچ عنوان نمی‌توان از آیاتی که از داستان سجده فرشتگان و [[سرپیچی]] [[ابلیس]] سخن گفته‌اند، چنین برداشت کرد که حضرت آدم {{ع}} پیامبری از پیامبران الهی باشد. در نتیجه [[گرایش]] [[شیعه]] به [[عصمت پیامبران]]، با این [[آیات]] سازگاری خواهد داشت<ref>ر.ک: سید مصطفی خمینی، تفسیر القرآن الکریم، ج۵، ص۴۷۵.</ref>. بنابراین دیدگاه، مشکلی برای این داستان باقی نمی‌ماند؛ زیرا ایراد بر آن در صورتی پاسخ می‌طلبد که داستان را واقعی بدانیم و در مقام توجیه آن برآییم؛ اما از این منظر، جریانی تحقق نپذیرفته است تا نیازمند توجیه باشد.

	پرسش‌های گوناگون، [[مفسران]] را به پذیرش این دیدگاه متمایل ساخته است<ref>ر.ک: علی نصیری، «قرآن و زیان نمادین»، مجله معرفت، ش۳۵، شهریور ۱۳۷۹، ص۴۰.</ref>؛ زیرا به جای اینکه در مقام توجیه و تحلیل جریان بر آیند، یکباره اصل داستان را نمادین پنداشته‌اند. این در حالی است که این داستان توجیه پذیر است و نیازی نیست که آن را نمادین بدانیم.		پرسش‌های گوناگون، [[مفسران]] را به پذیرش این دیدگاه متمایل ساخته است<ref>ر.ک: علی نصیری، «قرآن و زیان نمادین»، مجله معرفت، ش۳۵، شهریور ۱۳۷۹، ص۴۰.</ref>؛ زیرا به جای اینکه در مقام توجیه و تحلیل جریان بر آیند، یکباره اصل داستان را نمادین پنداشته‌اند. این در حالی است که این داستان توجیه پذیر است و نیازی نیست که آن را نمادین بدانیم.

	'''پاسخ چهارم: [[لغزش]] در دوران پیش از [[نبوت]] حضرت''': این لغزش، به دوران پیش از نبوت [[حضرت آدم]] {{ع}} ارتباط می‌یابد؛ گرچه [[عصمت پیامبران]]، تنها در دوران و محدوده [[رسالت]] ایشان [[ضرورت]] دارد، مگر اینکه دلیلی [[قاطع]] داشته باشیم که عصمت پیش از بعثت را ثابت کند؛ مانند [[معصوم]] بودن [[پیامبران اولوالعزم]]<ref>ر.ک: محمد صادقی، الفرقان، ج۱۹، ص۲۱۰.</ref>. پاره‌ای از [[روایات]] این دیدگاه را [[تأیید]] می‌کند؛ مانند روایتی از علی بن محمد الجهم که می‌گوید: در مجلس [[مأمون]] که [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} نیز شرکت داشت، حاضر بودم. مأمون به [[امام]] {{ع}} عرض کرد: آیا شما عصمت پیامبران را [[باور]] ندارید؟ پس از پاسخ مثبت حضرت، وی دگر بار از [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|عَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>«آنگاه، (هر دو) از آن خوردند و شرمگاه‌هاشان بر آنان نمایان شد و آغاز کردند به نهادن برگ (درختان) بهشت بر خودشان و آدم با پروردگارش نافرمانی کرد و بیراه شد» سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref>سخن به میان آورد و حضرت در [[تفسیر]] آن فرمود: «این لغزش، پیش از دوران نبوت حضرت آدم {{ع}} رخ داده است و پس از آنکه [[خداوند]]، او را در سلک [[پیامبران]] قرار داد، دیگر هیچ‌گونه [[گناه]] کوچک و بزرگی مرتکب نشد»<ref>{{متن حدیث\|يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَ لَيْسَ مِنْ قَوْلِكَ أَنَّ الْأَنْبِيَاءَ مَعْصُومُونَ قَالَ بَلَى قَالَ فَمَا مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|عَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى...}} وَ كَانَ ذَلِكَ مِنْ آدَمَ قَبْلَ النُّبُوَّةِ... فَلَمَّا اجْتَبَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَ جَعَلَهُ نَبِيّاً كَانَ مَعْصُوماً لَا يُذْنِبُ صَغِيرَةً وَ لَا كَبِيرَةً}}؛ محمد بن علی بن بابویه (صدوق)، عیون اخبارالرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۷۴).</ref>.		'''پاسخ چهارم: [[لغزش]] در دوران پیش از [[نبوت]] حضرت''': این لغزش، به دوران پیش از نبوت [[حضرت آدم]] {{ع}} ارتباط می‌یابد؛ گرچه [[عصمت پیامبران]]، تنها در دوران و محدوده [[رسالت]] ایشان [[ضرورت]] دارد، مگر اینکه دلیلی [[قاطع]] داشته باشیم که عصمت پیش از بعثت را ثابت کند؛ مانند [[معصوم]] بودن [[پیامبران اولوالعزم]]<ref>ر.ک: محمد صادقی، الفرقان، ج۱۹، ص۲۱۰.</ref>. پاره‌ای از [[روایات]]، این دیدگاه را [[تأیید]] می‌کند؛ مانند روایتی از علی بن محمد الجهم که می‌گوید: در مجلس [[مأمون]] که [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} نیز شرکت داشت، حاضر بودم. مأمون به [[امام]] {{ع}} عرض کرد: آیا شما عصمت پیامبران را باور ندارید؟ پس از پاسخ مثبت حضرت، وی دگر بار از [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|عَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>«آنگاه، (هر دو) از آن خوردند و شرمگاه‌هاشان بر آنان نمایان شد و آغاز کردند به نهادن برگ (درختان) بهشت بر خودشان و آدم با پروردگارش نافرمانی کرد و بیراه شد» سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref> سخن به میان آورد و حضرت در [[تفسیر]] آن فرمود: «این لغزش، پیش از دوران نبوت حضرت آدم {{ع}} رخ داده است و پس از آنکه [[خداوند]]، او را در سلک [[پیامبران]] قرار داد، دیگر هیچ‌گونه [[گناه]] کوچک و بزرگی مرتکب نشد»<ref>{{متن حدیث\|يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَ لَيْسَ مِنْ قَوْلِكَ أَنَّ الْأَنْبِيَاءَ مَعْصُومُونَ قَالَ بَلَى قَالَ فَمَا مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|عَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى...}} وَ كَانَ ذَلِكَ مِنْ آدَمَ قَبْلَ النُّبُوَّةِ... فَلَمَّا اجْتَبَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَ جَعَلَهُ نَبِيّاً كَانَ مَعْصُوماً لَا يُذْنِبُ صَغِيرَةً وَ لَا كَبِيرَةً}}؛ محمد بن علی بن بابویه (صدوق)، عیون اخبارالرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۷۴).</ref>.

	ایرادهای این دیدگاه عبارت‌اند از:		ایرادهای این دیدگاه عبارت‌اند از:
	# باید ثابت شود که چنین حکمی در منطقه [[شریعت]] پدید آمده است؛ در حالی که هنوز [[حضرت آدم]] {{ع}} به [[مقام نبوت]] نرسیده بود. [[پیامبر]] دیگری هم حکم الهی را به او نرسانده است؛		# باید ثابت شود که چنین حکمی در منطقه [[شریعت]] پدید آمده است؛ در حالی که هنوز [[حضرت آدم]] {{ع}} به [[مقام نبوت]] نرسیده بود. [[پیامبر]] دیگری هم حکم الهی را به او نرسانده است؛

Bahmani: /* آیات ۱۲۱ و ۱۲۲ سوره طه */

2024-02-24T04:52:05Z

آیات ۱۲۱ و ۱۲۲ سوره طه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۲
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	از این روست که این آیه از آیاتی است که مورد اختلاف شدید واقع شده و هر گروهی مطابق [[عقیده]] و نظریه خویش در باب [[عصمت]]، آن را [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>المیزان، ج۱۴، ص۲۲۲. </ref>. برخی از این نظریات عبارت است از:		از این روست که این آیه از آیاتی است که مورد اختلاف شدید واقع شده و هر گروهی مطابق [[عقیده]] و نظریه خویش در باب [[عصمت]]، آن را [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>المیزان، ج۱۴، ص۲۲۲. </ref>. برخی از این نظریات عبارت است از:
	# برخی از علمای [[اهل سنت]]، گفته‌اند که حضرت آدم {{ع}} از "نوع" آن درخت [[نهی]] شده بود و نه از خصوص یک درخت خارجی، یعنی در واقع، مراد خداوند این بود که آدم {{ع}} از یک نوع درخت در تمامی جاهای [[بهشت]] [[احتراز]] نموده، به آن نزدیک نشود. امّا وی به این [[گمان]] که خداوند او را از یک درخت خاص، نهی کرده ـ {{متن قرآن\|وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ}}<ref>«اما به این درخت نزدیک نشوید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref> ـ واقعاً به آن درخت اشاره [[خداوند]] نزدیک نشده و از میوه آن تناول نکرد؛ بلکه از میوه درخت دیگری، از همان نوع، خورد. از این‌رو، آدم‌{{ع}} در فهم منظور و مراد خداوند به [[خطا]] رفت، نه اینکه [[مرتکب معصیت]] و [[نافرمانی]] عمدی شده باشد<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۷، ص۱۳-۱۲؛ التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۴. </ref>.		# برخی از علمای [[اهل سنت]]، گفته‌اند که حضرت آدم {{ع}} از "نوع" آن درخت [[نهی]] شده بود و نه از خصوص یک درخت خارجی، یعنی در واقع، مراد خداوند این بود که آدم {{ع}} از یک نوع درخت در تمامی جاهای [[بهشت]] [[احتراز]] نموده، به آن نزدیک نشود. امّا وی به این [[گمان]] که خداوند او را از یک درخت خاص، نهی کرده ـ {{متن قرآن\|وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ}}<ref>«اما به این درخت نزدیک نشوید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref> ـ واقعاً به آن درخت اشاره [[خداوند]] نزدیک نشده و از میوه آن تناول نکرد؛ بلکه از میوه درخت دیگری، از همان نوع، خورد. از این‌رو، آدم‌{{ع}} در فهم منظور و مراد خداوند به [[خطا]] رفت، نه اینکه [[مرتکب معصیت]] و [[نافرمانی]] عمدی شده باشد<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۷، ص۱۳-۱۲؛ التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۴. </ref>.
	# عده‌ای دیگر گفته‌اند که حضرت آدم‌{{ع}} واقعاً مرتکب معصیت شد. اما این [[معصیت]]، پیش از [[نبوت]] او روی داده است. از طرفی، [[عصمت]] ضروری برای [[پیامبران]]، مربوط به دوران نبوت ایشان است؛ نه پیش از آن<ref>ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۷، ص۱۸. </ref>.		# عده‌ای دیگر گفته‌اند حضرت آدم‌{{ع}} واقعاً مرتکب معصیت شد. اما این [[معصیت]]، پیش از [[نبوت]] او روی داده است. از طرفی، [[عصمت]] ضروری برای [[پیامبران]]، مربوط به دوران نبوت ایشان است؛ نه پیش از آن<ref>ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۷، ص۱۸. </ref>.
	# برخی دیگر از [[اهل سنت]] بر این باورند که آدم‌{{ع}} ولو آنکه ظاهراً از آن درخت، منع شده بود، اما واقعاً و در [[باطن]] [[امر]]، [[مأمور]] به برخورداری از آن بود<ref>ر.ک: اظهار العقیدة السنیة، ص۵۵؛ التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۴. </ref>. از این‌رو - هر چند به ظاهر - ایشان [[گناهکار]] تلقی می‌شود، اما در واقع هیچ‌گونه معصیتی را مرتکب نشده است.		# برخی دیگر از [[اهل سنت]] بر این باورند که آدم‌{{ع}} ولو آنکه ظاهراً از آن درخت، منع شده بود، اما واقعاً و در [[باطن]] [[امر]]، [[مأمور]] به برخورداری از آن بود<ref>ر.ک: اظهار العقیدة السنیة، ص۵۵؛ التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۴. </ref>. از این‌رو - هر چند به ظاهر - ایشان [[گناهکار]] تلقی می‌شود، اما در واقع هیچ‌گونه معصیتی را مرتکب نشده است.
	# پاره‌ای دیگر از علمای اهل سنت معتقدند که حضرت آدم‌{{ع}}، هر چند به [[نهی]] تحریمی از نزدیک شدن به آن درخت منع شده بود، اما تناول از آن، هیچ منافاتی با [[عصمت]] او ندارد؛ زیرا [[ارتکاب گناه]] و [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]]. هر چند موجب [[ظلم]] بر خود و دوری از خداوند شده، [[عذاب اخروی]] را به دنبال دارد. امّا اگر کسی از روی [[سهو]] و [[نسیان]] مرتکب گناهی شود و ندانسته و نخواسته از دستورهای الهی سرکشد، نمی‌توان او را [[گناهکار]] نامید. گویا حضرت آدم‌{{ع}} در هنگام استفاده از میوه آن درخت، [[حکم خداوند]] و [[دستور الهی]] را فراموش کرده بود<ref>برای روشن شدن بطلان این نظریه، ر.ک: المیزان، ج۱۴، ص۲۲۷-۲۲۸. </ref>؛ چنان‌که [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا}}<ref>«و ما از پیش به آدم سفارش کردیم اما او از یاد برد و در وی عزمی نیافتیم» سوره طه، آیه ۱۱۵.</ref> از این رو، این عمل آدم‌{{ع}} هیچ منافاتی با عصمتش ندارد<ref>تفسیر فخر رازی، ج۱، ص۴۶۳؛ روح المعانی، ج۱، ص۲۱۵؛ الجواهر الکلامیة فی العقیدة الاسلامیة، ص۵۷. همچنین ر.ک: التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۵. </ref>.<ref>[[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص ۲۰۵-۲۰۹.</ref>		# پاره‌ای دیگر از علمای اهل سنت معتقدند که حضرت آدم‌{{ع}}، هر چند به [[نهی]] تحریمی از نزدیک شدن به آن درخت منع شده بود، اما تناول از آن، هیچ منافاتی با [[عصمت]] او ندارد؛ زیرا [[ارتکاب گناه]] و [[سرپیچی]] از [[دستورهای الهی]]. هر چند موجب [[ظلم]] بر خود و دوری از خداوند شده، [[عذاب اخروی]] را به دنبال دارد. امّا اگر کسی از روی [[سهو]] و [[نسیان]] مرتکب گناهی شود و ندانسته و نخواسته از دستورهای الهی سرکشد، نمی‌توان او را [[گناهکار]] نامید. گویا حضرت آدم‌{{ع}} در هنگام استفاده از میوه آن درخت، [[حکم خداوند]] و [[دستور الهی]] را فراموش کرده بود<ref>برای روشن شدن بطلان این نظریه، ر.ک: المیزان، ج۱۴، ص۲۲۷-۲۲۸. </ref>؛ چنان‌که [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا}}<ref>«و ما از پیش به آدم سفارش کردیم اما او از یاد برد و در وی عزمی نیافتیم» سوره طه، آیه ۱۱۵.</ref> از این رو، این عمل آدم‌{{ع}} هیچ منافاتی با عصمتش ندارد<ref>تفسیر فخر رازی، ج۱، ص۴۶۳؛ روح المعانی، ج۱، ص۲۱۵؛ الجواهر الکلامیة فی العقیدة الاسلامیة، ص۵۷. همچنین ر.ک: التعرف لمذهب اهل التصوف، ص۸۵. </ref>.<ref>[[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص ۲۰۵-۲۰۹.</ref>
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:
	هنگامی که حضرت آدم{{ع}} طبق [[وسوسه]] [[شیطان]] و قسم<ref>{{متن قرآن\|وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ}} «و برای آن دو سوگند خورد که من از خیرخواهان شمایم» سوره اعراف، آیه ۲۱.</ref> او به اینکه اگر می‌خواهید جاودان بمانید، از میوه این درخت بخورید، به [[نهی]] ارشادی [[خداوند]] بی‌توجهی کرد و از آن میوه خورد و همچنین، درباره قسم شیطان از [[خدا]] [[راهنمایی]] نخواست و ترک اولی کرد، پشیمان شد و توبه کرد. خداوند نیز [[مغفرت]] و پوشش را شامل حال آنها کرد و آنان از نعمت‌های بهشتی بی‌بهره شدند و در پی آن، خداوند [[آدم]] و [[حوا]]{{عم}} را به [[زمین]] فرستاد و سختی و [[مشکلات]] [[زندگی]] بر زمین متوجه آنان شد.		هنگامی که حضرت آدم{{ع}} طبق [[وسوسه]] [[شیطان]] و قسم<ref>{{متن قرآن\|وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ}} «و برای آن دو سوگند خورد که من از خیرخواهان شمایم» سوره اعراف، آیه ۲۱.</ref> او به اینکه اگر می‌خواهید جاودان بمانید، از میوه این درخت بخورید، به [[نهی]] ارشادی [[خداوند]] بی‌توجهی کرد و از آن میوه خورد و همچنین، درباره قسم شیطان از [[خدا]] [[راهنمایی]] نخواست و ترک اولی کرد، پشیمان شد و توبه کرد. خداوند نیز [[مغفرت]] و پوشش را شامل حال آنها کرد و آنان از نعمت‌های بهشتی بی‌بهره شدند و در پی آن، خداوند [[آدم]] و [[حوا]]{{عم}} را به [[زمین]] فرستاد و سختی و [[مشکلات]] [[زندگی]] بر زمین متوجه آنان شد.

	این نشان می‌دهد که «عصیانِ» [[حضرت آدم]]{{ع}} از [[نهی]] ارشادی بود، و «[[ظلم]]» او رواداشتن [[سختی‌ها]] به خود و تحمل پیامدهای [[دنیوی]] و بی‌بهره شدن از نعمت‌های بهشتی بود و «[[غفران]]» او همان [[پوشش]] بود که در مکافات [[ترک اولی]] از او گرفته شده بود. سرانجام او از کرده خود پشیمان شد و «[[توبه]]» کرد و [[خداوند]] توبه او را پذیرفت. این موضوع نشان می‌دهد که حضرت آدم{{ع}} هیچ‌گونه [[مخالفت]] با امر مولوی و [[گناه]] انجام نداده است؛ پس هیچ‌گونه ناسازگاری با [[عصمت حضرت آدم]]{{ع}} ندارد<ref>[[سید موسی هاشمی تنکابنی\|هاشمی تنکابنی، سید موسی]]، [[عصمت ضرورت و آثار (کتاب)\|عصمت ضرورت و آثار]]، ص ~~۲۱۸.</ref>.<ref>~~[[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص ۲۰۵-۲۰۹.</ref>		این نشان می‌دهد که «عصیانِ» [[حضرت آدم]]{{ع}} از [[نهی]] ارشادی بود، و «[[ظلم]]» او رواداشتن [[سختی‌ها]] به خود و تحمل پیامدهای [[دنیوی]] و بی‌بهره شدن از نعمت‌های بهشتی بود و «[[غفران]]» او همان [[پوشش]] بود که در مکافات [[ترک اولی]] از او گرفته شده بود. سرانجام او از کرده خود پشیمان شد و «[[توبه]]» کرد و [[خداوند]] توبه او را پذیرفت. این موضوع نشان می‌دهد که حضرت آدم{{ع}} هیچ‌گونه [[مخالفت]] با امر مولوی و [[گناه]] انجام نداده است؛ پس هیچ‌گونه ناسازگاری با [[عصمت حضرت آدم]]{{ع}} ندارد<ref>[[سید موسی هاشمی تنکابنی\|هاشمی تنکابنی، سید موسی]]، [[عصمت ضرورت و آثار (کتاب)\|عصمت ضرورت و آثار]]، ص ۲۱۸؛ [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص ۲۰۵-۲۰۹.</ref>.

	=== آیات ۳۵ و ۳۶ [[سوره بقره]] ===		=== آیات ۳۵ و ۳۶ [[سوره بقره]] ===

Bahmani: /* آیات ۱۸۹ الی ۹۰ سوره اعراف */

2024-02-24T04:45:26Z

آیات ۱۸۹ الی ۹۰ سوره اعراف

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟ (پرسش)\| آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟]]'''{{پایان}}		{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟ (پرسش)\| آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	در برخی آیات قرآن کریم؛ اموری نقل شده که برخی را به توهم عدم عصمت حضرت آدم واداشته است. از جمله آیاتی که برای [[نفی]] [[عصمت حضرت آدم]] {{ع}} به آنها استناد شده، این [[آیات]] است<ref>ر.ک: سید مرتضی علم الهدی، تنزیه الانبیاء، ص۲۹.</ref>: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ * فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست که شما را از تنی یگانه آفرید و از (خود) او همسرش را پدید آورد تا بدو آرامش یابد و چون با او آمیزش کرد، همسرش باری سبک برگرفت آنگاه (چندی) با او به سر آورد تا چون گرانبار شد، خداوند- پروردگارشان- را خواندند که: اگر به ما (فرزند) شایسته‌ای بدهی به یقین از سپاسگزاران خواهیم بود * پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۸۹-۱۹۰.</ref>.		در برخی آیات قرآن کریم؛ اموری نقل شده که برخی را به توهم عدم عصمت حضرت آدم واداشته است. از جمله آیاتی که برای [[نفی]] عصمت حضرت آدم {{ع}} به آنها استناد شده، این [[آیات]] است<ref>ر.ک: سید مرتضی علم الهدی، تنزیه الانبیاء، ص۲۹.</ref>: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ * فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست که شما را از تنی یگانه آفرید و از (خود) او همسرش را پدید آورد تا بدو آرامش یابد و چون با او آمیزش کرد، همسرش باری سبک برگرفت آنگاه (چندی) با او به سر آورد تا چون گرانبار شد، خداوند- پروردگارشان- را خواندند که: اگر به ما (فرزند) شایسته‌ای بدهی به یقین از سپاسگزاران خواهیم بود * پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۸۹-۱۹۰.</ref>.

	[[استدلال]] به این [[آیه]] برای [[اثبات]] [[لغزش]] [[حضرت آدم]] {{ع}} بر سه مقدمه [[استوار]] است:		[[استدلال]] به این [[آیه]] برای [[اثبات]] [[لغزش]] [[حضرت آدم]] {{ع}} بر سه مقدمه [[استوار]] است:
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	'''پاسخ: منظور از نفس همان نوع [[انسان]]''': از ظاهر داستان چنین بر می‌آید که منظور از نفس، همان نوع انسان است که فرزند می‌آورد و این تعداد بی‌شمار [[انسان‌ها]] همه نتیجه همین فرزندآوری است. آیه ۱۳ [[سوره حجرات]] این [[حقیقت]] را چنین بازگو می‌کند: {{متن قرآن\|إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى...}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. شواهدی حکایت از آن دارند که منظور از نفس، [[حضرت آدم]] {{ع}} نیست. این شواهد عبارت‌اند از:		'''پاسخ: منظور از نفس همان نوع [[انسان]]''': از ظاهر داستان چنین بر می‌آید که منظور از نفس، همان نوع انسان است که فرزند می‌آورد و این تعداد بی‌شمار [[انسان‌ها]] همه نتیجه همین فرزندآوری است. آیه ۱۳ [[سوره حجرات]] این [[حقیقت]] را چنین بازگو می‌کند: {{متن قرآن\|إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى...}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. شواهدی حکایت از آن دارند که منظور از نفس، [[حضرت آدم]] {{ع}} نیست. این شواهد عبارت‌اند از:
	# جمله {{متن قرآن\|فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۹۰.</ref> به صورت جمع آمده است و اگر مقصود تنها حضرت آدم {{ع}} و [[حوا]] بود، لازم بود ضمیر به صورت تثنیه آورده شود و افزودن [[فرزندان]] آنان در این قسمت برای توجیه ضمیر جمع، ادعایی بدون دلیل و [[شاهد]] است.		# جمله {{متن قرآن\|فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۹۰.</ref> به صورت جمع آمده است و اگر مقصود تنها حضرت آدم {{ع}} و [[حوا]] بود، لازم بود ضمیر به صورت تثنیه آورده شود و افزودن [[فرزندان]] آنان در این قسمت برای توجیه ضمیر جمع، ادعایی بدون دلیل و [[شاهد]] است.
	# در آیات بعدی، از [[شرک]] و نکوهش [[مشرکان]] سخن به میان آمده است و چگونه می‌توان شرک و [[عبادت]] غیر خداوند را به حضرت آدم {{ع}} که "صفی [[الله]] و برگزیده اوست، نسبت داد؟ زیرا شرک، لغزشی نیست که بتوان آن را به یکی از [[پیامبران]] (گرچه در [[زمان]] پیش از [[نبوت]]) نسبت داد و ویژگی‌های حضرت آدم {{ع}} در [[قرآن]]، این نسبت را برنمی تابند: {{متن قرآن\|ثُمَّ اجْتَبَاهُ}}<ref>«سپس پروردگارش او را برگزید و او را بخشود و راهنمایی کرد» سوره طه، آیه ۱۲۲.</ref>.		# در آیات بعدی، از [[شرک]] و نکوهش [[مشرکان]] سخن به میان آمده است و چگونه می‌توان شرک و [[عبادت]] غیر خداوند را به حضرت آدم {{ع}} که "صفی الله" و برگزیده اوست، نسبت داد؟ زیرا شرک، لغزشی نیست که بتوان آن را به یکی از [[پیامبران]] (گرچه در [[زمان]] پیش از [[نبوت]]) نسبت داد و ویژگی‌های حضرت آدم {{ع}} در [[قرآن]]، این نسبت را برنمی تابند: {{متن قرآن\|ثُمَّ اجْتَبَاهُ}}<ref>«سپس پروردگارش او را برگزید و او را بخشود و راهنمایی کرد» سوره طه، آیه ۱۲۲.</ref>.
	# این [[آیات]] در ردیف و سیاق آیات [[میثاق]] قرار دارند که در آن آیات، از نوع [[انسان]] و نه از شخص معین سخن به میان آمده است. این [[تفسیر]] را می‌توان [[برترین]] تفسیر دانست. گرچه تفسیر نفس واحده به انسان کلی، بر خلاف ظاهر است، با فرض اینکه نفس همان [[حضرت آدم]] {{ع}} باشد نیز به توجیه جریان پرداخته شده است.		# این [[آیات]] در ردیف و سیاق آیات [[میثاق]] قرار دارند که در آن آیات، از نوع [[انسان]] و نه از شخص معین سخن به میان آمده است. این [[تفسیر]] را می‌توان [[برترین]] تفسیر دانست. گرچه تفسیر نفس واحده به انسان کلی، بر خلاف ظاهر است، با فرض اینکه نفس همان [[حضرت آدم]] {{ع}} باشد نیز به توجیه جریان پرداخته شده است.

Bahmani: /* ادله روایی */

2024-02-24T04:43:04Z

ادله روایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۳
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	==== ادله روایی ====		==== ادله روایی ====
	در [[روایات]] متعددی بر [[قطعی]] بودن [[عصمت انبیا]]{{ع}} تأکید شده است<ref>نک: کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۲ـ۲۰۳؛ مجلسی، بحارالانوار، ج۱۴، ص۱۰۳؛ ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۴، ص۴۵؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۱۹۲ـ۲۰۴.</ref> از جمله آنها روایتی است از [[امام باقر]]{{ع}} که در آن آمده است: «[[انبیا]] [[گناه]] نمی‌کنند؛ چون همگی [[معصوم]] و پاک‌اند و آنان [[مرتکب گناه]] کوچک یا بزرگ نمی‌شوند»<ref>صدوق، الخصال، ص۳۹۹.</ref>.		در [[روایات]] متعددی بر [[قطعی]] بودن [[عصمت انبیا]]{{ع}} تأکید شده است<ref>نک: کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۲ـ۲۰۳؛ مجلسی، بحارالانوار، ج۱۴، ص۱۰۳؛ ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۴، ص۴۵؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۱۹۲ـ۲۰۴.</ref>، از جمله آنها روایتی است از [[امام باقر]]{{ع}} که در آن آمده است: «[[انبیا]] [[گناه]] نمی‌کنند؛ چون همگی [[معصوم]] و پاک‌اند و آنان [[مرتکب گناه]] کوچک یا بزرگ نمی‌شوند»<ref>صدوق، الخصال، ص۳۹۹.</ref>.

	[[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[عصمت پیامبران]] برای [[مأمون]] نوشت: «[[خداوند]] [[فرمان]] کسی که می‌‌داند [[مردم]] را [[گمراه]] می‌‌کند [[واجب]] نمی‌کند و برای [[رسالت]] خویش کسی را [[انتخاب]] نمی‌کند که می‌‌داند او به [[خدا]] و بندگانش [[کفر]] ورزیده و [[شیطان]] را به جایی [[خدا]] [[عبادت]] می‌‌کند»<ref>{{متن حدیث\|فِیمَا کَتَبَ الرِّضَا {{ع}} لِلْمَأْمُونِ لَا یَفْرِضُ اللَّهُ تَعَالَی طَاعَةَ مَنْ‏ یَعْلَمُ‏ أَنَّهُ‏ یُضِلُّهُمْ‏ وَ یُغْوِیهِمْ وَ لَا یَخْتَارُ لِرِسَالَتِهِ وَ لَا یَصْطَفِی مِنْ عِبَادِهِ مَنْ یَعْلَمُ أَنَّهُ یَکْفُرُ بِهِ وَ بِعِبَادَتِهِ وَ یَعْبُدُ الشَّیْطَانَ دُونَهُ}}؛ ~~‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏~~ بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۹، ح۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین علوی مهر\|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)\|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۱۸۰-۱۸۱.</ref>		[[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[عصمت پیامبران]] برای [[مأمون]] نوشت: «[[خداوند]] [[فرمان]] کسی که می‌‌داند [[مردم]] را [[گمراه]] می‌‌کند [[واجب]] نمی‌کند و برای [[رسالت]] خویش کسی را [[انتخاب]] نمی‌کند که می‌‌داند او به [[خدا]] و بندگانش [[کفر]] ورزیده و [[شیطان]] را به جایی [[خدا]] [[عبادت]] می‌‌کند»<ref>{{متن حدیث\|فِیمَا کَتَبَ الرِّضَا {{ع}} لِلْمَأْمُونِ لَا یَفْرِضُ اللَّهُ تَعَالَی طَاعَةَ مَنْ‏ یَعْلَمُ‏ أَنَّهُ‏ یُضِلُّهُمْ‏ وَ یُغْوِیهِمْ وَ لَا یَخْتَارُ لِرِسَالَتِهِ وَ لَا یَصْطَفِی مِنْ عِبَادِهِ مَنْ یَعْلَمُ أَنَّهُ یَکْفُرُ بِهِ وَ بِعِبَادَتِهِ وَ یَعْبُدُ الشَّیْطَانَ دُونَهُ}}؛ بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۹، ح۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین علوی مهر\|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)\|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۱۸۰-۱۸۱.</ref>

	علاوه بر روایات کلی و مطلق عصمت انبیا، دو [[روایت]] نزدیک به هم نیز از [[حضرت امام رضا]] {{ع}} وجود دارد. بر اساس یکی از آنها که راوی آن [[اباصلت هروی]] است، [[مأمون]] جمعی از [[عالمان]] [[اسلامی]] و دیگر [[ادیان]] را گرد آورد تا با [[امام رضا]] {{ع}} به [[محاجه]] برخیزند. در این میان، [[علی بن محمد بن جهم]] برخاست و پرسش‌هایی را درباره [[انبیا]] {{عم}} مطرح کرد. از جمله از [[آیه]] {{متن قرآن\|...وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>«و آدم با پروردگارش نافرمانی کرد و بیراه شد» سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref> پرسید که چگونه با عصمت حضرت آدم {{ع}} [[سازگاری]] دارد. [[امام]] با ذکر اینکه هر سخن ناشایستی را نباید به [[انبیای الهی]] نسبت داد، فرمود: [[خداوند]] [[آدم]] را آفرید تا [[حجت]] و [[خلیفه]] او در [[زمین]] باشد، نه اینکه او را برای [[بهشت]] [[آفریده]] باشد، و [[عصیان]] ذکر شده در بهشت بود نه در زمین تا [[تقدیر الهی]] محقق گردد، و چون به زمین فرود آمد و خلیفه و [[حجت خدا]] گردید، [[معصوم]] شد، چنان که خداوند فرمود: {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref>.<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۹۲-۱۹۳.</ref>. بدین گونه امام عصیان آدم را موجه می‌نماید<ref>[[سید علی رضا واسعی\|واسعی، سید علی رضا واسعی]]، [[آدم - واسعی (مقاله)\|مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ~~ج۱،~~ ص ۵۱.</ref>.		علاوه بر روایات کلی و مطلق عصمت انبیا، دو [[روایت]] نزدیک به هم نیز از [[حضرت امام رضا]] {{ع}} وجود دارد. بر اساس یکی از آنها که راوی آن [[اباصلت هروی]] است، [[مأمون]] جمعی از [[عالمان]] [[اسلامی]] و دیگر [[ادیان]] را گرد آورد تا با [[امام رضا]] {{ع}} به [[محاجه]] برخیزند. در این میان، [[علی بن محمد بن جهم]] برخاست و پرسش‌هایی را درباره [[انبیا]] {{عم}} مطرح کرد. از جمله از [[آیه]] {{متن قرآن\|...وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>«و آدم با پروردگارش نافرمانی کرد و بیراه شد» سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref> پرسید که چگونه با عصمت حضرت آدم {{ع}} [[سازگاری]] دارد. [[امام]] با ذکر اینکه هر سخن ناشایستی را نباید به [[انبیای الهی]] نسبت داد، فرمود: [[خداوند]] [[آدم]] را آفرید تا [[حجت]] و [[خلیفه]] او در [[زمین]] باشد، نه اینکه او را برای [[بهشت]] [[آفریده]] باشد، و [[عصیان]] ذکر شده در بهشت بود نه در زمین تا [[تقدیر الهی]] محقق گردد، و چون به زمین فرود آمد و خلیفه و [[حجت خدا]] گردید، [[معصوم]] شد، چنان که خداوند فرمود: {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref>.<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۹۲-۱۹۳.</ref>. بدین گونه امام عصیان آدم را موجه می‌نماید<ref>[[سید علی رضا واسعی\|واسعی، سید علی رضا واسعی]]، [[آدم - واسعی (مقاله)\|مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۵۱.</ref>.

	== توهم تعارض برخی [[آیات]] با عصمت حضرت آدم{{ع}} ==		== توهم تعارض برخی [[آیات]] با عصمت حضرت آدم{{ع}} ==

Bahmani: /* ادله قرآنی */

2024-02-24T04:40:31Z

ادله قرآنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	===== اصطفای الهی پیامبران =====		===== اصطفای الهی پیامبران =====
	واژه «[[اصطفا]]» در لغت در معنای خالصِ چیزی را به دست آوردن استعمال شده است<ref>راغب اصفهانی، حسین، ماده صفو» بر اساس برخى آيات دیگر، خداوند متعال تعدادى از بندگانش را از ميان خلق خود برگزیده و آنها را براى خود خالص گردانیده است. سوره مریم، ۵۸ و دخان، آیه ۳۲.</ref>. روشن است که حاصل [[گزینش الهی]] و [[خالص]] کردن برخی توسط او چیزی جز [[عصمت]] نیست. به عنوان نمونه [[قرآن کریم]] در جایی می‌فرماید: {{متن قرآن\|اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ }}<ref>«خدا از ميان فرشتگان رسولانى برمى‌گزيند، و نيز از ميان مردم. بى‌گمان خدا شنواى بيناست. آنچه در دسترس آنان و آنچه پشت سرشان است مى‌داند و [همه‌] كارها به خدا بازگردانيده مى‌شود». سوره حج، آیات ۷۵ و ۷۶.</ref>. با توجه به اینکه ضمایر «هم» در کلمات {{متن قرآن\|أَيْدِيهِمْ}} و {{متن قرآن\|خَلْفَهُمْ}} بر اساس دیدگاه برخی [[مفسران]] به {{متن قرآن\|رُسُلًا}}<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۰، ص۴۱۰.</ref> و طبق نظر برخی دیگر به {{متن قرآن\|النَّاسِ}}<ref>زمخشری، محمود بن عمر، ج۳، ص۱۷۲؛ آلوسی، شهاب الدین محمود، ج۱۰، ص۳۰۶ و...</ref> برمی‌گردد و با عنایت به معنای لغوی [[اصطفا]]، [[تفسیر آیه]] چنین می‌شود که [[خداوند]] از میان [[مردم]] و [[فرشتگان]]، شایستگان را برمی‌گزیند. از این رو اگر عصمت ~~[[پیام]] آور~~ تضمین نشده باشد، [[ابلاغ]] این پیام دچار آسیب شده و با غرض [[ارسال رسل]] ناسازگار خواهد بود<ref>[[محمد هادی فرقانی]] و [[محمد عباس‌زاده جهرمی]]، [[خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم (مقاله)\|خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم]]، [[شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی (نشریه)\|دوفصلنامه شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی]].</ref>.		واژه «[[اصطفا]]» در لغت در معنای خالصِ چیزی را به دست آوردن استعمال شده است<ref>راغب اصفهانی، حسین، ماده صفو» بر اساس برخى آيات دیگر، خداوند متعال تعدادى از بندگانش را از ميان خلق خود برگزیده و آنها را براى خود خالص گردانیده است. سوره مریم، ۵۸ و دخان، آیه ۳۲.</ref>. روشن است که حاصل [[گزینش الهی]] و [[خالص]] کردن برخی توسط او چیزی جز [[عصمت]] نیست. به عنوان نمونه [[قرآن کریم]] در جایی می‌فرماید: {{متن قرآن\|اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ}}<ref>«خدا از ميان فرشتگان رسولانى برمى‌گزيند، و نيز از ميان مردم. بى‌گمان خدا شنواى بيناست. آنچه در دسترس آنان و آنچه پشت سرشان است مى‌داند و [همه‌] كارها به خدا بازگردانيده مى‌شود». سوره حج، آیات ۷۵ و ۷۶.</ref>. با توجه به اینکه ضمایر «هم» در کلمات {{متن قرآن\|أَيْدِيهِمْ}} و {{متن قرآن\|خَلْفَهُمْ}} بر اساس دیدگاه برخی [[مفسران]] به {{متن قرآن\|رُسُلًا}}<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۰، ص۴۱۰.</ref> و طبق نظر برخی دیگر به {{متن قرآن\|النَّاسِ}}<ref>زمخشری، محمود بن عمر، ج۳، ص۱۷۲؛ آلوسی، شهاب الدین محمود، ج۱۰، ص۳۰۶ و...</ref> برمی‌گردد و با عنایت به معنای لغوی [[اصطفا]]، [[تفسیر آیه]] چنین می‌شود که [[خداوند]] از میان [[مردم]] و [[فرشتگان]]، شایستگان را برمی‌گزیند. از این رو اگر عصمت پیام‌آور تضمین نشده باشد، [[ابلاغ]] این پیام دچار آسیب شده و با غرض [[ارسال رسل]] ناسازگار خواهد بود<ref>[[محمد هادی فرقانی]] و [[محمد عباس‌زاده جهرمی]]، [[خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم (مقاله)\|خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم]]، [[شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی (نشریه)\|دوفصلنامه شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی]].</ref>.

	===== امر به [[اطاعت]] تام و مطلق از [[پیامبران]] =====		===== امر به [[اطاعت]] تام و مطلق از [[پیامبران]] =====
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	[[مصونیت انبیا]] {{عم}} را می‌توان از [[آیات]] دیگری که ضمن نام بردن از برخی انبیا، آنان را به صورت مطلق به عنوان الگویی حسنه معرفی کرده و به [[تأسی]] از آنان ترغیب می‌نمایند، استفاده کرد. چه اینکه [[قرآن کریم]] از [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} به عنوان اسوه‌ای [[نیکو]] یاد کرده و می‌فرماید: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}<ref>«قطعاً براى شما در [اقتدا به‌] رسول خدا سرمشقى نيكوست: براى آن كس كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مى‌كند».، سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>. همچنین از [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} یاد کرده و می‌فرماید: {{متن قرآن\|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ}}<ref>«قطعاً براى شما در [پيروى از] ابراهيم و كسانى كه با اويند سرمشقى نيكوست»، سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref>.		[[مصونیت انبیا]] {{عم}} را می‌توان از [[آیات]] دیگری که ضمن نام بردن از برخی انبیا، آنان را به صورت مطلق به عنوان الگویی حسنه معرفی کرده و به [[تأسی]] از آنان ترغیب می‌نمایند، استفاده کرد. چه اینکه [[قرآن کریم]] از [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} به عنوان اسوه‌ای [[نیکو]] یاد کرده و می‌فرماید: {{متن قرآن\|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}<ref>«قطعاً براى شما در [اقتدا به‌] رسول خدا سرمشقى نيكوست: براى آن كس كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مى‌كند».، سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>. همچنین از [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} یاد کرده و می‌فرماید: {{متن قرآن\|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ}}<ref>«قطعاً براى شما در [پيروى از] ابراهيم و كسانى كه با اويند سرمشقى نيكوست»، سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref>.

	[[خدای متعال]]، [[پیامبراکرم]] {{صل}} و حضرت ابراهیم{{ع}} را به صورت مطلق و بدون هیچ قید و شرطی به عنوان [[الگو]] و [[سرمشق]] دیگران معرفی کرده است. با عنایت به معنای لغوی اسوه، این آیات در شمار آیاتی قرار می‌گیرند که به نحو مطلق به اقتدا و اطاعت از انبیا {{عم}}[[ امر]] کرده‌اند و امر مطلق به اطاعت از شخصی مساوی با [[عصمت]] اوست؛ چراکه در غیر این صورت هرگز امر به اقتدا به غیر [[معصوم]] و اسوه قرار دادن او تعلق نگرفته و این مسأله به تناقض خواهد انجامید<ref>[[محمد هادی فرقانی]] و [[محمد عباس‌زاده جهرمی]]، [[خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم (مقاله)\|خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم]]، [[شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی (نشریه)\|دوفصلنامه شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی]].</ref>.		[[خدای متعال]]، [[پیامبراکرم]] {{صل}} و حضرت ابراهیم{{ع}} را به صورت مطلق و بدون هیچ قید و شرطی به عنوان [[الگو]] و [[سرمشق]] دیگران معرفی کرده است. با عنایت به معنای لغوی اسوه، این آیات در شمار آیاتی قرار می‌گیرند که به نحو مطلق به اقتدا و اطاعت از انبیا {{عم}} [[امر]] کرده‌اند و امر مطلق به اطاعت از شخصی مساوی با [[عصمت]] اوست؛ چراکه در غیر این صورت هرگز امر به اقتدا به غیر [[معصوم]] و اسوه قرار دادن او تعلق نگرفته و این مسأله به تناقض خواهد انجامید<ref>[[محمد هادی فرقانی]] و [[محمد عباس‌زاده جهرمی]]، [[خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم (مقاله)\|خوانش انتقادی انگاره عالمان غیرشیعی از عصمت انبیا با تطبیق بر نصوص قرآن کریم]]، [[شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی (نشریه)\|دوفصلنامه شبهه‌پژوهی مطالعات قرآنی]].</ref>.

	===== [[اتمام حجت]] [[هدف]] از [[بعثت انبیا]] =====		===== [[اتمام حجت]] [[هدف]] از [[بعثت انبیا]] =====
خط ۵۷:		خط ۵۷:

	===== آیاتی که بر عصمت فرشته وحی دلالت دارند =====		===== آیاتی که بر عصمت فرشته وحی دلالت دارند =====
	در [[قرآن کریم]] از [[عصمت]] و [[امانتداری]] [[فرشتۀ وحی]] [[سخن]] گفته شده است به نحوی که [[خداوند]] دربارۀ آنان فرموده است: {{متن قرآن\|لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ}}<ref>«در گفتار بر او پیشی نمی‌جویند و آنان به فرمان وی کار می‌کنند» سوره انبیاء، آیه ۲۷.</ref>، بنابراین اگر حاملِ اول [[وحی]] یعنی [[فرشتگان]] از جمله [[جبرئیل]] دارای [[عصمت]] باشد، حامل دیگر آن یعنی [[پیامبر]] هم چنین صفتی باید داشته باشد، زیرا نداشتن [[عصمت]] همانطور که نقض [[امانتداری]] فرشته وحی محسوب می‌‌شود، نقض [[امانتداری]] [[پیامبران]] هم خواهد بود<ref>ر.ک: [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۲۱۹ - ۲۲۱. </ref>.		در [[قرآن کریم]] از [[عصمت]] و [[امانتداری]] [[فرشتۀ وحی]] [[سخن]] گفته شده است به نحوی که [[خداوند]] دربارۀ آنان فرموده است: {{متن قرآن\|لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ}}<ref>«در گفتار بر او پیشی نمی‌جویند و آنان به فرمان وی کار می‌کنند» سوره انبیاء، آیه ۲۷.</ref>، بنابراین اگر حاملِ اول [[وحی]] یعنی [[فرشتگان]] از جمله [[جبرئیل]] دارای [[عصمت]] باشد، حامل دیگر آن یعنی [[پیامبر]] هم چنین صفتی باید داشته باشد، زیرا نداشتن [[عصمت]] همانطور که نقض [[امانتداری]] فرشته وحی محسوب می‌‌شود، نقض [[امانتداری]] [[پیامبران]] هم خواهد بود<ref>ر.ک: [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۲۱۹ - ۲۲۱.</ref>.

	==== ادله روایی ====		==== ادله روایی ====

Bahmani: /* ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}} */

2024-02-24T04:34:28Z

ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	{{اصلی\|اثبات عصمت پیامبران در کلام اسلامی}}		{{اصلی\|اثبات عصمت پیامبران در کلام اسلامی}}
	از آنجا که [[حضرت آدم]]{{ع}} یکی از [[انبیای الهی]] است؛ لذا می‌توان جهت [[اثبات عصمت]] آن حضرت به همان براهین عقلی که [[متکلمان]] در [[اثبات عصمت انبیا]] به آنها استناد ~~کرده‌اند،~~ استناد نمود که بارزترین آنها عبارت‌اند از: [[برهان امتناع تسلسل]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[امیر دیوانی]]؛ [[محمد سعیدی مهر]]؛ [[علی رضا امینی]] و [[محسن جوادی]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)\|معارف اسلامی ج۲]]، ص۱۴۴ - ۱۴۵.</ref>، برهان لزوم هدایت بشر، برهان نقض غرض<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|عصمت از منظر فریقین]]، ص ۶۳.</ref>، [[برهان]] وجوب اطاعت از معصوم<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ص۲، ص۶۷-۶۸.</ref>، [[برهان حفظ شریعت]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۶.</ref>.<ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref> برهان لزوم اطمینان <ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۷-۶۸.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۳؛ [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref>، [[برهان لطف]]<ref>سرمایه ایمان در اصول اعتقادات، ص۱۱۵.</ref> و غیره.		از آنجا که [[حضرت آدم]]{{ع}} یکی از [[انبیای الهی]] است؛ لذا می‌توان جهت [[اثبات عصمت]] آن حضرت به همان براهین عقلی که [[متکلمان]] در [[اثبات عصمت انبیا]] به آنها استناد کرده‌اند استناد نمود که بارزترین آنها عبارت‌اند از: [[برهان امتناع تسلسل]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[امیر دیوانی]]؛ [[محمد سعیدی مهر]]؛ [[علی رضا امینی]] و [[محسن جوادی]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)\|معارف اسلامی ج۲]]، ص۱۴۴ - ۱۴۵.</ref>، برهان لزوم هدایت بشر، برهان نقض غرض<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|عصمت از منظر فریقین]]، ص ۶۳.</ref>، [[برهان]] وجوب اطاعت از معصوم<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ص۲، ص۶۷-۶۸.</ref>، [[برهان حفظ شریعت]]<ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۶.</ref>.<ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref> برهان لزوم اطمینان <ref>علی شیروانی، ترجمه و شرح کشف المراد، ج۲، ص۶۷-۶۸.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۳؛ [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۸۰-۸۲.</ref>، [[برهان لطف]]<ref>سرمایه ایمان در اصول اعتقادات، ص۱۱۵.</ref> و غیره.

	=== ادله نقلی ===		=== ادله نقلی ===

Bahmani: /* عصمت حضرت آدم{{ع}} */

2024-02-24T04:33:39Z

عصمت حضرت آدم{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۳
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	ازلال در لغت به معنای [[لغزش]] یا انتقال جسمی از مکانی به مکانی دیگر آمده است. بنابراین معنای ازلال [[شیطان]] در مورد آدم، این است که شیطان آنها را از [[بهشت]] به [[زندگی]] زمینی و طبیعی انتقال داد<ref>تفسیر صدرالمتألهین، ج۱، ص ۴۸.</ref>. فلذا [[قرآن کریم]] در ادامه می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ}}<ref>«از جایی که بودند بیرون راند»، سوره بقره، آیه ۳۶.</ref>. برخی گفته‌اند: چون هم خدا آنان را [[ظالم]] دانسته و هم خود آنان اعتراف کرده‌اند و ظالم [[ملعون]] است {{متن قرآن\|أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«هان! لعنت خداوند بر ستمکاران باد!» سوره هود، آیه ۱۸.</ref> پس آن دو [[اهل]] کبیره‌اند<ref>عصمة الأنبیاء، ص ۳۷.</ref>.		ازلال در لغت به معنای [[لغزش]] یا انتقال جسمی از مکانی به مکانی دیگر آمده است. بنابراین معنای ازلال [[شیطان]] در مورد آدم، این است که شیطان آنها را از [[بهشت]] به [[زندگی]] زمینی و طبیعی انتقال داد<ref>تفسیر صدرالمتألهین، ج۱، ص ۴۸.</ref>. فلذا [[قرآن کریم]] در ادامه می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ}}<ref>«از جایی که بودند بیرون راند»، سوره بقره، آیه ۳۶.</ref>. برخی گفته‌اند: چون هم خدا آنان را [[ظالم]] دانسته و هم خود آنان اعتراف کرده‌اند و ظالم [[ملعون]] است {{متن قرآن\|أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«هان! لعنت خداوند بر ستمکاران باد!» سوره هود، آیه ۱۸.</ref> پس آن دو [[اهل]] کبیره‌اند<ref>عصمة الأنبیاء، ص ۳۷.</ref>.

	پاسخ این است که آدم گفت ما به خود [[ظلم]] کردیم و [[ظلم به نفس]] در [[قرآن]] {{متن قرآن\|وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«و هر کس کار بدی کند یا بر خود ستم روا دارد سپس از خداوند آمرزش بخواهد خداوند را آمرزنده‌ای بخشاینده خواهد یافت» سوره نساء، آیه ۱۱۰.</ref> در برابر عمل بد قرار دارد و عمل بد اعم از [[حرام]] و [[مکروه]] و به [[سختی]] انداختن خود است<ref>منشور جاوید، ج۱۱، ص ۹۰.</ref>. از سوی دیگر، [[ظالمان]] که در [[قرآن]] مورد [[لعن]] واقع شده‌اند کافرانی هستند که سد ~~[[سبیل]]~~ کرده و دارای شرایط خاصی هستند {{متن قرآن\|وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«و بهشتیان، دمسازان آتش را ندا می‌کنند که ما وعده پروردگار خویش را راستین یافته‌ایم آیا شما (نیز) وعده پروردگارتان را راستین یافته‌اید؟ می‌گویند: آری آنگاه بانگ برآورنده‌ای در میان آنان بانگ برمی‌دارد که لعنت خداوند بر ستمکاران!» سوره اعراف، آیه ۴۴.</ref>.<ref>بحارالأنوار، ج۱۱، ص ۲۰۲.</ref>. علاوه بر این، [[قرآن کریم]] در آیه {{متن قرآن\|فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى}}<ref>«گفتیم: ای آدم! این (ابلیس) دشمن تو و دشمن همسر توست، مبادا شما را از بهشت بیرون براند که در سختی افتی» سوره طه، آیه ۱۱۷.</ref> به جای [[ظالمین]] از واژه فتشقی استفاده کرده که به معنای زحمت و تعب است؛ یعنی [[زندگی]] پر زحمت [[دنیایی]]<ref>المیزان، ج۱، ص ۱۳۲.</ref> بنابراین [[ظلم]] [[آدم]]، [[گناه]] نبود، بلکه عمل نابجایی بود که ثمره آن زندگی و [[مشقت]] زمینی شد<ref>[[محمود مقدمی\|مقدمی، محمود]]، [[آدم - مقدمی (مقاله)\| مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۳۹-۵۰.</ref>.		پاسخ این است که آدم گفت ما به خود [[ظلم]] کردیم و [[ظلم به نفس]] در [[قرآن]] {{متن قرآن\|وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«و هر کس کار بدی کند یا بر خود ستم روا دارد سپس از خداوند آمرزش بخواهد خداوند را آمرزنده‌ای بخشاینده خواهد یافت» سوره نساء، آیه ۱۱۰.</ref> در برابر عمل بد قرار دارد و عمل بد اعم از [[حرام]] و [[مکروه]] و به [[سختی]] انداختن خود است<ref>منشور جاوید، ج۱۱، ص ۹۰.</ref>. از سوی دیگر، [[ظالمان]] که در [[قرآن]] مورد [[لعن]] واقع شده‌اند کافرانی هستند که سد سَبیل کرده و دارای شرایط خاصی هستند: {{متن قرآن\|وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«و بهشتیان، دمسازان آتش را ندا می‌کنند که ما وعده پروردگار خویش را راستین یافته‌ایم آیا شما (نیز) وعده پروردگارتان را راستین یافته‌اید؟ می‌گویند: آری آنگاه بانگ برآورنده‌ای در میان آنان بانگ برمی‌دارد که لعنت خداوند بر ستمکاران!» سوره اعراف، آیه ۴۴.</ref>.<ref>بحارالأنوار، ج۱۱، ص ۲۰۲.</ref>. علاوه بر این، [[قرآن کریم]] در آیه {{متن قرآن\|فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى}}<ref>«گفتیم: ای آدم! این (ابلیس) دشمن تو و دشمن همسر توست، مبادا شما را از بهشت بیرون براند که در سختی افتی» سوره طه، آیه ۱۱۷.</ref> به جای [[ظالمین]] از واژه "فتشقی" استفاده کرده که به معنای زحمت و تعب است؛ یعنی [[زندگی]] پر زحمت [[دنیایی]]<ref>المیزان، ج۱، ص ۱۳۲.</ref>، بنابراین [[ظلم]] [[آدم]]، [[گناه]] نبود، بلکه عمل نابجایی بود که ثمره آن زندگی و [[مشقت]] زمینی شد<ref>[[محمود مقدمی\|مقدمی، محمود]]، [[آدم - مقدمی (مقاله)\| مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۳۹-۵۰.</ref>.

	== ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}} ==		== ادله اثبات عصمت حضرت آدم{{ع}} ==

Bahmani: /* عصمت حضرت آدم{{ع}} */

2024-02-24T04:27:36Z

عصمت حضرت آدم{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۷
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	== عصمت حضرت آدم{{ع}} ==		== عصمت حضرت آدم{{ع}} ==
	{{همچنین\|عصمت پیامبران}}		{{همچنین\|عصمت پیامبران}}
	برپایه ظاهر برخی [[آیات]]، [[حضرت آدم]] {{ع}} تحت تأثیر [[وسوسه‌های شیطان]] قرار گرفته و دچار [[عصیان]] و خطا شد: {{متن قرآن\|وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref>، {{متن قرآن\|فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن\|رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا}}<ref>«پروردگارا! ما به خویش ستم ~~کردیم\1~~ سوره اعراف، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۶.</ref>، {{متن قرآن\|فَتَابَ عَلَيْهِ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.		برپایه ظاهر برخی [[آیات]]، [[حضرت آدم]] {{ع}} تحت تأثیر [[وسوسه‌های شیطان]] قرار گرفته و دچار [[عصیان]] و خطا شد: {{متن قرآن\|وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى}}<ref>سوره طه، آیه ۱۲۱.</ref>، {{متن قرآن\|فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن\|رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا}}<ref>«پروردگارا! ما به خویش ستم کردیم؛ سوره اعراف، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۶.</ref>، {{متن قرآن\|فَتَابَ عَلَيْهِ}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.

	عصیان در لغت به معنای [[مخالفت]] و خلاف [[اطاعت]] است<ref>لسان العرب، ج۱۰، ص ۱۶۷.</ref> و مخالفت [[امر]]، شامل امر وجوبی و امر ندبی هر دو می‌‌شود<ref>اللوامع الإلهیه، ص ۱۷۳؛ تنزیه الأنبیاء، ص ۴۳.</ref>. بعضی گفته‌‌اند: عصیان به معنای متأثر نشدن یا به زحمت متأثر شدن است و ~~این،~~ در [[اوامر]] ارشادی نیز قابل تصور است. عصیان به معنای مخالفت امر مولوی، مفهوم ~~تازه ای~~ است ([[حقیقت]] شرعیه یا متشرعه) و منافاتی با تعمیم آن از نظر لغت و معنای متعارف ندارد<ref>المیزان، ج۱، ص ۱۳۸.</ref>. برخی نیز گفته‌اند این [[معصیت]] قبل از [[نبوت]] بوده و اشکالی ندارد<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۱۹۸.</ref>، پس در هر صورت استعمال عصی برای آدم به معنای عدم [[عصمت]] او نیست<ref>[[محمود مقدمی\|مقدمی، محمود]]، [[آدم - مقدمی (مقاله)\| مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۳۹-۵۰.</ref>		عصیان در لغت به معنای [[مخالفت]] و خلاف [[اطاعت]] است<ref>لسان العرب، ج۱۰، ص ۱۶۷.</ref> و مخالفت [[امر]]، شامل امر وجوبی و امر ندبی هر دو می‌‌شود<ref>اللوامع الإلهیه، ص ۱۷۳؛ تنزیه الأنبیاء، ص ۴۳.</ref>. بعضی گفته‌‌اند: عصیان به معنای متأثر نشدن یا به زحمت متأثر شدن است و این در [[اوامر]] ارشادی نیز قابل تصور است. عصیان به معنای مخالفت امر مولوی، مفهوم تازه‌ای است ([[حقیقت]] شرعیه یا متشرعه) و منافاتی با تعمیم آن از نظر لغت و معنای متعارف ندارد<ref>المیزان، ج۱، ص ۱۳۸.</ref>. برخی نیز گفته‌اند این [[معصیت]] قبل از [[نبوت]] بوده و اشکالی ندارد<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۱۹۸.</ref>، پس در هر صورت استعمال عصی برای آدم به معنای عدم [[عصمت]] او نیست<ref>[[محمود مقدمی\|مقدمی، محمود]]، [[آدم - مقدمی (مقاله)\| مقاله «آدم»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۳۹-۵۰.</ref>

	=== غوایت آدم ===		=== غوایت آدم ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟ (پرسش)\| آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟]]'''{{پایان}}		{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟ (پرسش)\| آیا آیه ۱۸۹ سوره اعراف بر عدم عصمت حضرت آدم دلالت می‌کند؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	در برخی آیات قرآن کریم؛ اموری نقل شده که برخی را به توهم عدم عصمت حضرت آدم واداشته است. از جمله آیاتی که برای [[نفی]] [[عصمت حضرت آدم]] {{ع}} به آنها استناد شده، این [[آیات]] است<ref>ر.ک: سید مرتضی علم الهدی، تنزیه الانبیاء، ص۲۹.</ref>: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ * فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست که شما را از تنی یگانه آفرید و از (خود) او همسرش را پدید آورد تا بدو آرامش یابد و چون با او آمیزش کرد، همسرش باری سبک برگرفت آنگاه (چندی) با او به سر آورد تا چون گرانبار شد، خداوند- پروردگارشان- را خواندند که: اگر به ما (فرزند) شایسته‌ای بدهی به یقین از سپاسگزاران خواهیم بود * پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۸۹-۱۹۰.</ref>.		در برخی آیات قرآن کریم؛ اموری نقل شده که برخی را به توهم عدم عصمت حضرت آدم واداشته است. از جمله آیاتی که برای [[نفی]] عصمت حضرت آدم {{ع}} به آنها استناد شده، این [[آیات]] است<ref>ر.ک: سید مرتضی علم الهدی، تنزیه الانبیاء، ص۲۹.</ref>: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ * فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست که شما را از تنی یگانه آفرید و از (خود) او همسرش را پدید آورد تا بدو آرامش یابد و چون با او آمیزش کرد، همسرش باری سبک برگرفت آنگاه (چندی) با او به سر آورد تا چون گرانبار شد، خداوند- پروردگارشان- را خواندند که: اگر به ما (فرزند) شایسته‌ای بدهی به یقین از سپاسگزاران خواهیم بود * پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۸۹-۱۹۰.</ref>.

	[[استدلال]] به این [[آیه]] برای [[اثبات]] [[لغزش]] [[حضرت آدم]] {{ع}} بر سه مقدمه [[استوار]] است:		[[استدلال]] به این [[آیه]] برای [[اثبات]] [[لغزش]] [[حضرت آدم]] {{ع}} بر سه مقدمه [[استوار]] است:
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	'''پاسخ: منظور از نفس همان نوع [[انسان]]''': از ظاهر داستان چنین بر می‌آید که منظور از نفس، همان نوع انسان است که فرزند می‌آورد و این تعداد بی‌شمار [[انسان‌ها]] همه نتیجه همین فرزندآوری است. آیه ۱۳ [[سوره حجرات]] این [[حقیقت]] را چنین بازگو می‌کند: {{متن قرآن\|إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى...}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. شواهدی حکایت از آن دارند که منظور از نفس، [[حضرت آدم]] {{ع}} نیست. این شواهد عبارت‌اند از:		'''پاسخ: منظور از نفس همان نوع [[انسان]]''': از ظاهر داستان چنین بر می‌آید که منظور از نفس، همان نوع انسان است که فرزند می‌آورد و این تعداد بی‌شمار [[انسان‌ها]] همه نتیجه همین فرزندآوری است. آیه ۱۳ [[سوره حجرات]] این [[حقیقت]] را چنین بازگو می‌کند: {{متن قرآن\|إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى...}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref>. شواهدی حکایت از آن دارند که منظور از نفس، [[حضرت آدم]] {{ع}} نیست. این شواهد عبارت‌اند از:
	# جمله {{متن قرآن\|فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۹۰.</ref> به صورت جمع آمده است و اگر مقصود تنها حضرت آدم {{ع}} و [[حوا]] بود، لازم بود ضمیر به صورت تثنیه آورده شود و افزودن [[فرزندان]] آنان در این قسمت برای توجیه ضمیر جمع، ادعایی بدون دلیل و [[شاهد]] است.		# جمله {{متن قرآن\|فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«پس چون به آنان (فرزند) شایسته‌ای داد در آنچه به آنها بخشیده بود برای وی شریک‌هایی تراشیدند و فرابر ترا که خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۹۰.</ref> به صورت جمع آمده است و اگر مقصود تنها حضرت آدم {{ع}} و [[حوا]] بود، لازم بود ضمیر به صورت تثنیه آورده شود و افزودن [[فرزندان]] آنان در این قسمت برای توجیه ضمیر جمع، ادعایی بدون دلیل و [[شاهد]] است.
	# در آیات بعدی، از [[شرک]] و نکوهش [[مشرکان]] سخن به میان آمده است و چگونه می‌توان شرک و [[عبادت]] غیر خداوند را به حضرت آدم {{ع}} که "صفی [[الله]] و برگزیده اوست، نسبت داد؟ زیرا شرک، لغزشی نیست که بتوان آن را به یکی از [[پیامبران]] (گرچه در [[زمان]] پیش از [[نبوت]]) نسبت داد و ویژگی‌های حضرت آدم {{ع}} در [[قرآن]]، این نسبت را برنمی تابند: {{متن قرآن\|ثُمَّ اجْتَبَاهُ}}<ref>«سپس پروردگارش او را برگزید و او را بخشود و راهنمایی کرد» سوره طه، آیه ۱۲۲.</ref>.		# در آیات بعدی، از [[شرک]] و نکوهش [[مشرکان]] سخن به میان آمده است و چگونه می‌توان شرک و [[عبادت]] غیر خداوند را به حضرت آدم {{ع}} که "صفی الله" و برگزیده اوست، نسبت داد؟ زیرا شرک، لغزشی نیست که بتوان آن را به یکی از [[پیامبران]] (گرچه در [[زمان]] پیش از [[نبوت]]) نسبت داد و ویژگی‌های حضرت آدم {{ع}} در [[قرآن]]، این نسبت را برنمی تابند: {{متن قرآن\|ثُمَّ اجْتَبَاهُ}}<ref>«سپس پروردگارش او را برگزید و او را بخشود و راهنمایی کرد» سوره طه، آیه ۱۲۲.</ref>.
	# این [[آیات]] در ردیف و سیاق آیات [[میثاق]] قرار دارند که در آن آیات، از نوع [[انسان]] و نه از شخص معین سخن به میان آمده است. این [[تفسیر]] را می‌توان [[برترین]] تفسیر دانست. گرچه تفسیر نفس واحده به انسان کلی، بر خلاف ظاهر است، با فرض اینکه نفس همان [[حضرت آدم]] {{ع}} باشد نیز به توجیه جریان پرداخته شده است.		# این [[آیات]] در ردیف و سیاق آیات [[میثاق]] قرار دارند که در آن آیات، از نوع [[انسان]] و نه از شخص معین سخن به میان آمده است. این [[تفسیر]] را می‌توان [[برترین]] تفسیر دانست. گرچه تفسیر نفس واحده به انسان کلی، بر خلاف ظاهر است، با فرض اینکه نفس همان [[حضرت آدم]] {{ع}} باشد نیز به توجیه جریان پرداخته شده است.