عصمت در تبلیغ وحی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به عصمت در ابلاغ وحی

2023-06-11T04:58:27Z

Bahmani در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۵

2023-06-11T04:55:52Z

@@ خط ۵۶: / خط ۵۶: @@
 این [[آیات]] [[پیامبر]] را از [[خطا]] و [[نسیان]] و [[گناه]] [[معصوم]] می‌داند.
 == منابع ==
@@ خط ۹۸: / خط ۶۷: @@
 == پانویس ==
 {{پانویس}}
-{{عصمت افقی}}
 [[رده:مدخل‌های درجه دو دانشنامه]]

Wasity: جایگزینی متن - 'یوسفیان، حسن، شریفی، احمد حسین، یوسفیان، حسن؛ شریفی، احمد حسین، [[پژوهشی'

2023-05-11T17:12:53Z

جایگزینی متن - 'یوسفیان، حسن، شریفی، احمد حسین، [[پژوهشی' به 'یوسفیان، حسن؛ شریفی، احمد حسین، [[پژوهشی'

Bahmani: /* منابع */

2023-04-19T09:53:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۹۰:		خط ۹۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]
	# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]		# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]
	# [[پرونده:53960800.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|'''پژوهشی در عصمت معصومان''']]		# [[پرونده:53960800.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|'''پژوهشی در عصمت معصومان''']]

Bahmani در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۲

2023-04-19T09:52:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۲
خط ۷:		خط ۷:

	'''[[عصمت در تبلیغ وحی]]''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره [[عصمت انبیا]]{{ع}}، پس از تصدی منصب [[نبوت]] مورد توجه متکلمان اسلامی قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب نبوت و پس از آن تا [[عصر]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه [[ضرورت عصمت پیامبران]] از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و [[امامت]] است. متکلمان امامیه با استناد به برخی ادله عقلی و [[نقلی]] که مشتمل بر [[آیات قرآن کریم]] است، [[عصمت انبیا]] در در مرحله تلقی و ابلاغ وحی و نیز [[تفسیر]] و تبیین آن را از هرگونه [[خطا]]، [[اشتباه]] و حتی [[سهو]] و [[نسیان]]، به [[اثبات]] رسانده‌اند.		'''[[عصمت در تبلیغ وحی]]''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره [[عصمت انبیا]]{{ع}}، پس از تصدی منصب [[نبوت]] مورد توجه متکلمان اسلامی قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب نبوت و پس از آن تا [[عصر]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه [[ضرورت عصمت پیامبران]] از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و [[امامت]] است. متکلمان امامیه با استناد به برخی ادله عقلی و [[نقلی]] که مشتمل بر [[آیات قرآن کریم]] است، [[عصمت انبیا]] در در مرحله تلقی و ابلاغ وحی و نیز [[تفسیر]] و تبیین آن را از هرگونه [[خطا]]، [[اشتباه]] و حتی [[سهو]] و [[نسیان]]، به [[اثبات]] رسانده‌اند.

			== معناشناسی [[عصمت]] ==
			=== معنای لغوی ===
			{{اصلی\|عصمت در لغت}}
			عصمت، واژه‌ای عربی و از ماده {{عربی\|«عَصِمَ يَعْصِمُ»}} است که در لغت سه معنا برای آن ذکر شده؛ یکی: {{عربی\|«مَسَکَ»}} به معنای حفظ و نگهداری<ref>راغب اصفهانی این معنا را برای واژه «عَصَمَ» آورده و می‌گوید: {{عربی\|العصم: الإمساک و الاعتصام الاستمساک... (وقوله: «وَلَا تُمْسِکُوا بِعِصَمِ الْکَوَافِرِ» والعصام ما یعصم به‌ ای یشد و عصمة الأنبیاء حفظه إیاهم}}؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات، ص۵۶۹ ـ ۵۷۰ و {{عربی\|عصم الله فلاناً من المکروه: ای حفظه و وقاه}}؛ یعنی [[خداوند]] فلانی را از [[مکروه]] حفظ کرده ({{عربی\|عصمه}}) بعنی او را حفظ کرد و نگهداشت. المنجد، ص۱۵۰.</ref>، دوم: {{عربی\|«مَنَعَ»}} به معنای مانع شدن<ref>ر.ک: فراهیدی،خلیل بن احمد، العین ج ۱ ص۳۱۴؛ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، قاموس محیط، ج۴، ص۱۵۱؛ الجوهری، اسماعیل بن حمّاد، الصحاح، ج۵، ص۱۹۸۶، ابن منظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۳.</ref> و سوم به معنای وسیله بازداشتن<ref>ابن‌منظور، از زجاج نقل می‌کند: {{عربی\|أَصْلُ العِصْمَةِ الحبْلُ. و كلُّ ما أَمْسَكَ شَيئاً فقد عَصَمَهُ}}لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۵. یعنی، لغت عصمت در اصل به معنای طناب و ریسمان وضع شده است، ولی سپس از این معنا توسعه یافته و برای هر چیزی که موجب امساک و [[حفظ]] چیز دیگری شود، به کار می‌رود.</ref>. با این وجود واژه «[[عصمت]]»، به معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از معنای «مانع شدن» است و شاید به همین جهت است که برخی لغویون نیز «اعصم» را به معنای «مَسْک» و «اعتصام» را به «استمساک» معنا کرده‌اند<ref>ر.ک: المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ ـ ۳۳۷..</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|عصمت از منظر فریقین]]، ص۱۴.</ref>

			=== در اصطلاح [[متکلمان]] ===
			در [[علم کلام]] دست کم دو معنا برای عصمت ارائه شده است:
			#'''عصمت به معنای [[لطف]]''': مرحوم [[شیخ مفید]] نخستین متکلم [[امامیه]] است که به تعریف عصمت پرداخته است. از نظر او عصمت از ناحیه [[خداوند متعال]]، همان [[توفیق]] و لطف او برای حجت‌های اوست و اعتصام به این عصمت به وسیله [[حجج الهی]] برای [[حفظ دین]] خداوند از ورود [[گناهان]] و خطاها در آن است<ref>محمدبن محمدبن نعمان، شیخ مفید، تصحیح الاعتقادات الامامیة، ص۱۲۸.</ref>. متکلمان امامیه به تبع مرحوم مفید قرن‌ها عصمت را به لطف تعریف کرده‌اند و بزرگانی همچون [[سیدمرتضی]]، [[شیخ طوسی]]، [[نوبختی]]، نباطی<ref>علی بن یونس نباطی، الصراط المستقیم، ج۱، ص۵۰.</ref> و مانند آنها در آثار خود آن را به کار برده‌اند.
			#'''[[عصمت]] به معنای ملکه''': پس از آنکه [[شیخ مفید]] عصمت را به [[لطف]] تعریف کرد و دیگران نیز آن را پذیرفتند، مرحوم [[خواجه نصیرالدین طوسی]] آن را به نقل از [[فلاسفه]]، ملکه نامید و گفت: عصمت ملکه‌ای است که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود و این بنا بر [[اندیشه]] حکماست<ref>خواجه نصیرالدین طوسی، تلحیص المحصل، ص۳۶۹؛ عضدالدین ایجی نیز این تعریف را به حکما نسبت می‌دهد. ایجی عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۰ البته مرحوم خواجه در برخی موارد نیز عصمت را به لطف تعریف کرده است. ر.ک: خواجه نصیرالدین طوسی، تلخیص الحصل، ص۵۲۵.</ref>. پس از خواجه برخی از [[متکلمان]] معاصر و متأخر از او نیز این تعریف را در کتاب‌های خود ارائه کردند<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی یوم القیامة، ص۵۵؛ حسن بن یوسف حلی، کشف المراد، ص۴۹۴.</ref>.<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|عصمت امام]]، ص۳۴ - ۳۵.</ref>

	== گستره [[عصمت پیامبران]] ==		== گستره [[عصمت پیامبران]] ==

Bahmani: /* منابع */

2023-04-19T09:50:56Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۰
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]
			# [[پرونده:53960800.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|'''پژوهشی در عصمت معصومان''']]
			# [[پرونده:11446.jpg\|22px]] [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|'''پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۹

2023-04-19T09:49:44Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۶

2023-04-19T08:36:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عصمت پیامبر		\| موضوع مرتبط = عصمت پیامبر
	\| عنوان مدخل = ~~عصمت پیامبر~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[عصمت پیامبر در قرآن]] - [[عصمت پیامبر در حدیث]] - [[عصمت پیامبر در کلام اسلامی]] - [[عصمت پیامبر در فلسفه اسلامی]] - [[عصمت پیامبر در عرفان اسلامی]] - [[مقام عصمت]]		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)
	}}		}}

	'''[[عصمت در تبلیغ وحی]]''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره [[عصمت انبیا]]{{ع}}، پس از [[تصدی منصب نبوت]] مورد توجه [[متکلمان اسلامی]] قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از [[تصدی منصب]] [[نبوت]] و پس از آن تا [[عصر]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در [[طول حیات]] [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل [[مورد اتفاق]] [[اندیشمندان امامیه]] [[ضرورت عصمت پیامبران]] از [[گناه]] پس از [[تصدی منصب نبوت]] و [[امامت]] است. [[متکلمان امامیه]] با استناد به برخی [[ادله عقلی]] و [[نقلی]] که مشتمل بر [[آیات قرآن کریم]] است، [[عصمت انبیا]] در در مرحله تلقی و [[ابلاغ وحی]] و نیز [[تفسیر]] و تبیین آن را از هرگونه [[خطا]]، [[اشتباه]] و حتی [[سهو]] و [[نسیان]]، به [[اثبات]] رسانده‌اند.		'''[[عصمت در تبلیغ وحی]]''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره [[عصمت انبیا]]{{ع}}، پس از [[تصدی منصب نبوت]] مورد توجه [[متکلمان اسلامی]] قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از [[تصدی منصب]] [[نبوت]] و پس از آن تا [[عصر]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در [[طول حیات]] [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل [[مورد اتفاق]] [[اندیشمندان امامیه]] [[ضرورت عصمت پیامبران]] از [[گناه]] پس از [[تصدی منصب نبوت]] و [[امامت]] است. [[متکلمان امامیه]] با استناد به برخی [[ادله عقلی]] و [[نقلی]] که مشتمل بر [[آیات قرآن کریم]] است، [[عصمت انبیا]] در در مرحله تلقی و [[ابلاغ وحی]] و نیز [[تفسیر]] و تبیین آن را از هرگونه [[خطا]]، [[اشتباه]] و حتی [[سهو]] و [[نسیان]]، به [[اثبات]] رسانده‌اند.

خط ۸۴:		خط ۸۵:

	[[رده:مدخل‌های درجه دو دانشنامه]]		[[رده:مدخل‌های درجه دو دانشنامه]]

	[[رده:گستره عصمت پیامبران]]		[[رده:گستره عصمت پیامبران]]
	[[رده:گستره عصمت پیامبر خاتم]]		[[رده:گستره عصمت پیامبر خاتم]]
	[[رده:گستره عصمت]]		[[رده:گستره عصمت]]

فرقانی در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۰

2023-04-19T06:30:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)
	}}		}}
	'''عصمت در تبلیغ وحی''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره عصمت انبیا{{ع}}، پس از تصدی منصب نبوت مورد توجه متکلمان اسلامی قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب [[نبوت]] و پس از آن تا عصر [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه ضرورت عصمت پیامبران از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و امامت است. متکلمان امامیه با استناد به برخی ادله عقلی و نقلی که مشتمل بر آیات قرآن کریم است، عصمت انبیا در در مرحله تلقی و ابلاغ وحی و نیز تفسیر و تبیین آن را از هرگونه ~~خطا،~~ اشتباه و حتی سهو و ~~نسیان،~~ به اثبات رسانده‌اند.		'''[[عصمت در تبلیغ وحی]]''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره [[عصمت انبیا]]{{ع}}، پس از [[تصدی منصب نبوت]] مورد توجه [[متکلمان اسلامی]] قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از [[تصدی منصب]] [[نبوت]] و پس از آن تا [[عصر]] [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در [[طول حیات]] [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل [[مورد اتفاق]] [[اندیشمندان امامیه]] [[ضرورت عصمت پیامبران]] از [[گناه]] پس از [[تصدی منصب نبوت]] و [[امامت]] است. [[متکلمان امامیه]] با استناد به برخی [[ادله عقلی]] و [[نقلی]] که مشتمل بر [[آیات قرآن کریم]] است، [[عصمت انبیا]] در در مرحله تلقی و [[ابلاغ وحی]] و نیز [[تفسیر]] و تبیین آن را از هرگونه [[خطا]]، [[اشتباه]] و حتی [[سهو]] و [[نسیان]]، به [[اثبات]] رسانده‌اند.

	== گستره [[عصمت پیامبران]] ==		== گستره [[عصمت پیامبران]] ==

فرقانی در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۹

2023-04-19T06:29:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = عصمت (پرسش)
	}}		}}
			'''عصمت در تبلیغ وحی''' یکی از مباحثی است که در بحث گستره عصمت انبیا{{ع}}، پس از تصدی منصب نبوت مورد توجه متکلمان اسلامی قرار گرفته است. بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب [[نبوت]] و پس از آن تا عصر [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده و حتی تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] نیز مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان مطرح شده است. با این حال یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه ضرورت عصمت پیامبران از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و امامت است. متکلمان امامیه با استناد به برخی ادله عقلی و نقلی که مشتمل بر آیات قرآن کریم است، عصمت انبیا در در مرحله تلقی و ابلاغ وحی و نیز تفسیر و تبیین آن را از هرگونه خطا، اشتباه و حتی سهو و نسیان، به اثبات رسانده‌اند.

	== گستره [[عصمت پیامبران]] ==		== گستره [[عصمت پیامبران]] ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۴۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	=== پیشینه بحث از عصمت زمانی ===		=== پیشینه بحث از عصمت زمانی ===
	بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب [[نبوت]] و پس از آن تا عصر [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده، چه اینکه گویا تأکید [[ائمه]] در دوران حضور بیشتر بر تثبیت اصل مسأله [[عصمت]] بوده است. به نظر می‌رسد این مسأله تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان به تبع بحث از گناهان صغیره و کبیره، تفکیک [[عصمت پیامبران]] مطرح و به [[عصمت امام]] نیز کشیده شد. ایشان [[ضرورت عصمت پیامبران]] و به تبع آن، امامان را از برخی گناهان صغیره، پیش از تصدی منصب امامت [[نفی]] و پس از ایشان نیز [[شیخ مفید]] همین نظریه را [[اختیار]] کرد. پس از ایشان مرحوم [[سید مرتضی]] و برخی شاگردان ایشان همچون [[کراجکی]]، حلبی و [[شیخ طوسی]] با تأکید بر ضرورت [[عصمت پیامبر خاتم]] و امامان، پیش از تصدی منصب نبوت و امامت رویکردی جدید به این مسأله داشتند. نخستین بار شیخ طوسی مسأله عصمت امام و به تبع آن [[پیامبر خاتم]] را از زمان تولد مطرح کرد در حالی که پیشینیان او تنها به عصمت امام پس از تصدی منصب امامت توجه داشتند<ref>استادی، رضا، پاسخ به چالش‌های فکری در بحث عصمت و امامت، ماهنامه معرفت، شماره۳۷، ص۳۶.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص۶۹.</ref>		بحث از [[قلمرو عصمت]] [[پیامبران]] و نیز تفکیک این بحث به قبل از تصدی منصب [[نبوت]] و پس از آن تا عصر [[امامان اهل بیت]]{{ع}} دیده و شنیده نشده، چه اینکه گویا تأکید [[ائمه]] در دوران حضور بیشتر بر تثبیت اصل مسأله [[عصمت]] بوده است. به نظر می‌رسد این مسأله تا [[زمان]] مرحوم [[شیخ صدوق]] مطرح نبوده و در طول حیات [[فکری]] ایشان به تبع بحث از گناهان صغیره و کبیره، تفکیک [[عصمت پیامبران]] مطرح و به [[عصمت امام]] نیز کشیده شد. ایشان [[ضرورت عصمت پیامبران]] و به تبع آن، امامان را از برخی گناهان صغیره، پیش از تصدی منصب امامت [[نفی]] و پس از ایشان نیز [[شیخ مفید]] همین نظریه را [[اختیار]] کرد. پس از ایشان مرحوم [[سید مرتضی]] و برخی شاگردان ایشان همچون [[کراجکی]]، حلبی و [[شیخ طوسی]] با تأکید بر ضرورت [[عصمت پیامبر خاتم]] و امامان، پیش از تصدی منصب نبوت و امامت رویکردی جدید به این مسأله داشتند. نخستین بار شیخ طوسی مسأله عصمت امام و به تبع آن [[پیامبر خاتم]] را از زمان تولد مطرح کرد در حالی که پیشینیان او تنها به عصمت امام پس از تصدی منصب امامت توجه داشتند<ref>استادی، رضا، پاسخ به چالش‌های فکری در بحث عصمت و امامت، ماهنامه معرفت، شماره۳۷، ص۳۶.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]؛ [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ص۶۹.</ref>

	همه اینها در حالی است که یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه در این قرون و حتی امروز، ضرورت عصمت پیامبران از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و امامت است. تصریح به این مسأله دست کم از دوران امامان معصوم{{ع}} مطرح شده و تا به امروز نیز ادامه داشته است<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|عصمت امام]]، ص۴۱۲.</ref>.		همه اینها در حالی است که یکی از مسائل مورد اتفاق اندیشمندان امامیه در این قرون و حتی امروز، ضرورت عصمت پیامبران از [[گناه]] پس از تصدی منصب نبوت و امامت است. تصریح به این مسأله دست کم از دوران امامان معصوم{{ع}} مطرح شده و تا به امروز نیز ادامه داشته است<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|عصمت امام]]، ص۴۱۲.</ref>.
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	# '''آیات ۲ ـ ۴ [[سوره نجم]]:''' {{متن قرآن\|وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى * مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى * وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَى * إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«هرگز دوست شما حضرت محمّد{{صل}} منحرف نشده و مقصد را گم نکرده است؛ هرگز از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید! آنچه می‌گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده، نیست!»، سوره نجم، آیات ۴-۲.</ref>. [[آیات]] به روشنی بیانگر این است که [[پیامبر]] به عنوان نماینده [[خدا]] سخن می‌گوید، در واقع سخن [[خداوند]] است که بر او وحی شده و اگر امکان تخطی یا خطای پیامبر وجود داشت، خدا به طور مطلق نمی‌فرمود آنچه او می‌گوید، [[وحی الهی]] است.		# '''آیات ۲ ـ ۴ [[سوره نجم]]:''' {{متن قرآن\|وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى * مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى * وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَى * إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«هرگز دوست شما حضرت محمّد{{صل}} منحرف نشده و مقصد را گم نکرده است؛ هرگز از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید! آنچه می‌گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده، نیست!»، سوره نجم، آیات ۴-۲.</ref>. [[آیات]] به روشنی بیانگر این است که [[پیامبر]] به عنوان نماینده [[خدا]] سخن می‌گوید، در واقع سخن [[خداوند]] است که بر او وحی شده و اگر امکان تخطی یا خطای پیامبر وجود داشت، خدا به طور مطلق نمی‌فرمود آنچه او می‌گوید، [[وحی الهی]] است.
	# ''' [[آیه]] ۲۱۳ [[سوره بقره]]:''' {{متن قرآن\|كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلاَّ الَّذِينَ أُوتُوهُ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ لِمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَاء إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ}}<ref>«مردم (در آغاز) یک دسته بودند (و تضادی در میان آنها وجود نداشت. به تدریج جوامع و طبقات پدید آمد و اختلافات و تضادهایی در میان آنها پیدا شد، در این حال) خداوند، پیامبران را برانگیخت تا مردم را بشارت و بیم دهند و کتاب آسمانی که به سوی حق دعوت می‌کرد، بر آنها نازل نمود تا در میان مردم، در آنچه اختلاف داشتند، داوری کند. (افراد با ایمان، در آن اختلاف نکردند) تنها (گروهی از) کسانی که کتاب را دریافت کرده و نشانه‌های روشن به آنها رسیده بود، به منظور انحراف از حق و ستمگری، در آن اختلاف کردند. خداوند، کسانی را که ایمان آورده بودند، به حقیقت آنچه مورد اختلاف بود، به فرمان خودش، رهبری نمود. (امّا افراد بی‌ایمان، هم چنان در گمراهی و اختلاف، باقی ماندند.) و خدا، هر کس را بخواهد، به راه راست هدایت می‌کند»، سوره بقره، آیه۲۱۳.</ref>. از این آیه استفاده می‌شود که [[بعثت پیامبران]] دو [[هدف]] را دنبال می‌کند؛ نخست اینکه در میان مردم به حق داوری کنند و دوم آنکه آنان را به سوی [[اعتقاد]] [[حق]] و عمل صحیح رهبری کنند. این دو هدف جز در سایه [[عصمت انبیا]] از [[خطا]] در اخذ و تبلیغ وحی امکان‌پذیر نیست؛ زیرا در غیر این صورت گفتار آنان نه تنها [[رهبری]] به سوی [[حقیقت]] نخواهد بود، بلکه مایه [[گمراهی]] می‌شود.		# ''' [[آیه]] ۲۱۳ [[سوره بقره]]:''' {{متن قرآن\|كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلاَّ الَّذِينَ أُوتُوهُ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ لِمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَاء إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ}}<ref>«مردم (در آغاز) یک دسته بودند (و تضادی در میان آنها وجود نداشت. به تدریج جوامع و طبقات پدید آمد و اختلافات و تضادهایی در میان آنها پیدا شد، در این حال) خداوند، پیامبران را برانگیخت تا مردم را بشارت و بیم دهند و کتاب آسمانی که به سوی حق دعوت می‌کرد، بر آنها نازل نمود تا در میان مردم، در آنچه اختلاف داشتند، داوری کند. (افراد با ایمان، در آن اختلاف نکردند) تنها (گروهی از) کسانی که کتاب را دریافت کرده و نشانه‌های روشن به آنها رسیده بود، به منظور انحراف از حق و ستمگری، در آن اختلاف کردند. خداوند، کسانی را که ایمان آورده بودند، به حقیقت آنچه مورد اختلاف بود، به فرمان خودش، رهبری نمود. (امّا افراد بی‌ایمان، هم چنان در گمراهی و اختلاف، باقی ماندند.) و خدا، هر کس را بخواهد، به راه راست هدایت می‌کند»، سوره بقره، آیه۲۱۳.</ref>. از این آیه استفاده می‌شود که [[بعثت پیامبران]] دو [[هدف]] را دنبال می‌کند؛ نخست اینکه در میان مردم به حق داوری کنند و دوم آنکه آنان را به سوی [[اعتقاد]] [[حق]] و عمل صحیح رهبری کنند. این دو هدف جز در سایه [[عصمت انبیا]] از [[خطا]] در اخذ و تبلیغ وحی امکان‌پذیر نیست؛ زیرا در غیر این صورت گفتار آنان نه تنها [[رهبری]] به سوی [[حقیقت]] نخواهد بود، بلکه مایه [[گمراهی]] می‌شود.
	# ''' [[آیات]] ۲۸ - ۲۶ [[سوره جن]]:''' {{متن قرآن\|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا * إِلاَّ مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا * لِيَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالاتِ رَبِّهِمْ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ وَأَحْصَى كُلَّ شَيْءٍ عَدَدًا}}<ref>«او دانای غیب است و هیچ کس را از اسرار غیبش آگاه نمی‌سازد؛ مگر رسولانی که آنان را برگزیده و مراقبینی از پیش رو و پشت سر برای آنها قرار می‌دهد؛ تا بداند پیامبرانش رسالت‌های پروردگارشان را ابلاغ کرده‌اند و او به آنچه نزد آنهاست احاطه دارد و همه چیز را احصار شمارش کرده است!»، سوره نجم، آیات۲۸-۲۶.</ref>. در آیات یاد شده، دو نوع [[نگهبان]] برای صیانت از [[وحی]] وارد شده است: نخست فرشتگانی که [[پیامبر]] را از هر سو احاطه می‌کنند و دوم [[خداوند بزرگ]] که بر پیامبر و [[فرشتگان]] احاطه دارد. علت این [[مراقبت]] کامل نیز تحقق یافتن [[هدف]] [[نبوت]] ـ رسیدن وحی ـ به [[بشر]] است<ref>برای مطالعه بیشتر ر.ک: سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، ج ۵، ص ۳۳ـ۳۶؛ منشور عقاید امامیه، ص۱۱۰.</ref>. افزون بر این، باید گفت: {{متن قرآن\|فَلا يُظْهِرُ}}؛ «اظهار» از باب إفعال و به معنای اعلام کردن است که نتیجه آن، رساندن [[پیام]] اعلام شده به مخاطبان است؛ {{متن قرآن\|مِن}} در {{متن قرآن\|مِن رَّسُولٍ}} بیانی است؛ یعنی [[خداوند]] از پیامبرانش [[خشنود]] است که آنان را بر غیب خویش آگاه می‌کند؛ ضمیر در {{متن قرآن\|فَإِنَّهُ يَسْلُكُ}} به خداوند بر می‌گردد؛ همانطور که ضمیر مستتر در {{متن قرآن\|يَسْلُكُ}} نیز به او بر می‌گردد. افزون بر این {{متن قرآن\|يَسْلُكُ}} به معنای «یجعل» (گماردن) آمده است؛ ضمائر در عبارت {{متن قرآن\|مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ}} به پیامبر اکرم{{صل}} بر می‌گردد، ولی منظور از ضمیر نخست آن است که خداوند میان [[پیامبران]] و مخاطبان واسطه‌ای قرار نداده است و منظور از ضمیر دوم این است که خداوند میان خود و آنان (پیامبران)، فرشتگانی را برای مراقبت و نگهبانی از [[وحی]] و [[پیام]] خویش می‌گذارد تا از [[لوح محفوظ]] تا [[زمین]] ([[قلب]] [[پیامبران]]) مصون از گزند باشد و هم از قلب پیامبران تا زمانی که آن را به [[مردمان]] [[ابلاغ]] می‌کند و هم آن‌گاه که واژه‌ها و اوصافی را بر زبان می‌آورد<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ۱۱۲ـ۱۱۰.</ref>.		# ''' [[آیات]] ۲۸ - ۲۶ [[سوره جن]]:''' {{متن قرآن\|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا * إِلاَّ مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا * لِيَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالاتِ رَبِّهِمْ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ وَأَحْصَى كُلَّ شَيْءٍ عَدَدًا}}<ref>«او دانای غیب است و هیچ کس را از اسرار غیبش آگاه نمی‌سازد؛ مگر رسولانی که آنان را برگزیده و مراقبینی از پیش رو و پشت سر برای آنها قرار می‌دهد؛ تا بداند پیامبرانش رسالت‌های پروردگارشان را ابلاغ کرده‌اند و او به آنچه نزد آنهاست احاطه دارد و همه چیز را احصار شمارش کرده است!»، سوره نجم، آیات۲۸-۲۶.</ref>. در آیات یاد شده، دو نوع [[نگهبان]] برای صیانت از [[وحی]] وارد شده است: نخست فرشتگانی که [[پیامبر]] را از هر سو احاطه می‌کنند و دوم [[خداوند بزرگ]] که بر پیامبر و [[فرشتگان]] احاطه دارد. علت این [[مراقبت]] کامل نیز تحقق یافتن [[هدف]] [[نبوت]] ـ رسیدن وحی ـ به [[بشر]] است<ref>برای مطالعه بیشتر ر.ک: سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، ج ۵، ص ۳۳ـ۳۶؛ منشور عقاید امامیه، ص۱۱۰.</ref>. افزون بر این، باید گفت: {{متن قرآن\|فَلا يُظْهِرُ}}؛ «اظهار» از باب إفعال و به معنای اعلام کردن است که نتیجه آن، رساندن [[پیام]] اعلام شده به مخاطبان است؛ {{متن قرآن\|مِن}} در {{متن قرآن\|مِن رَّسُولٍ}} بیانی است؛ یعنی [[خداوند]] از پیامبرانش [[خشنود]] است که آنان را بر غیب خویش آگاه می‌کند؛ ضمیر در {{متن قرآن\|فَإِنَّهُ يَسْلُكُ}} به خداوند بر می‌گردد؛ همانطور که ضمیر مستتر در {{متن قرآن\|يَسْلُكُ}} نیز به او بر می‌گردد. افزون بر این {{متن قرآن\|يَسْلُكُ}} به معنای «یجعل» (گماردن) آمده است؛ ضمائر در عبارت {{متن قرآن\|مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ}} به پیامبر اکرم{{صل}} بر می‌گردد، ولی منظور از ضمیر نخست آن است که خداوند میان [[پیامبران]] و مخاطبان واسطه‌ای قرار نداده است و منظور از ضمیر دوم این است که خداوند میان خود و آنان (پیامبران)، فرشتگانی را برای مراقبت و نگهبانی از [[وحی]] و [[پیام]] خویش می‌گذارد تا از [[لوح محفوظ]] تا [[زمین]] ([[قلب]] [[پیامبران]]) مصون از گزند باشد و هم از قلب پیامبران تا زمانی که آن را به [[مردمان]] [[ابلاغ]] می‌کند و هم آن‌گاه که واژه‌ها و اوصافی را بر زبان می‌آورد<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]؛ [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|پژوهشی در عصمت معصومان]]، ۱۱۲ـ۱۱۰.</ref>.
	# '''آیه ۴ سوره مریم:''' {{متن قرآن\|وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلاَّ بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيْدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا }}<ref> و ما (فرشتگان) جز به فرمان پروردگارت فرود نمی‌آییم، آینده و گذشته ما و آنچه میان آنهاست، از آن اوست و پروردگارت فراموشکار نیست؛ سوره مریم، آیه:۶۴.</ref>. این آیه دلالت می‌کند بر اینکه [[وحی]] از هنگام شروع نزول تا هنگامی‌که [[پیامبر]] آن را به دست مردم ابلاغ می‌کند مصون از هر گونه خطا، اشتباه و حتی سهو و نسیان است<ref>ر.ک. [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)\|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص ۲۳۰-۲۳۱.</ref>.		# '''آیه ۴ سوره مریم:''' {{متن قرآن\|وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلاَّ بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيْدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا }}<ref> و ما (فرشتگان) جز به فرمان پروردگارت فرود نمی‌آییم، آینده و گذشته ما و آنچه میان آنهاست، از آن اوست و پروردگارت فراموشکار نیست؛ سوره مریم، آیه:۶۴.</ref>. این آیه دلالت می‌کند بر اینکه [[وحی]] از هنگام شروع نزول تا هنگامی‌که [[پیامبر]] آن را به دست مردم ابلاغ می‌کند مصون از هر گونه خطا، اشتباه و حتی سهو و نسیان است<ref>ر.ک. [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)\|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص ۲۳۰-۲۳۱.</ref>.

خط ۹۲:		خط ۹۲:
	# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]		# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]
	# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]		# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]
	# [[پرونده:53960800.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|'''پژوهشی در عصمت معصومان''']]		# [[پرونده:53960800.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]؛ [[احمد حسین شریفی\|شریفی، احمد حسین]]، [[پژوهشی در عصمت معصومان (کتاب)\|'''پژوهشی در عصمت معصومان''']]
	# [[پرونده:11446.jpg\|22px]] [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|'''پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی''']]		# [[پرونده:11446.jpg\|22px]] [[رحمت‌الله احمدی\|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|'''پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}