عقد اخوت در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* شمار برادران‌ */

2024-08-03T12:07:58Z

شمار برادران‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	== شمار برادران‌ ==		== شمار برادران‌ ==
	[[مسلمانان]] به هنگام برقراری [[پیمان برادری]]، نود مرد بودند: چهل و پنج نفر [[مهاجر]] و همین رقم [~~[ناصر]]~~. [[ابن جوزی]] مدعی است مسلمانان را در این هنگام، سرشماری کرده جمعا هشتاد و شش مرد بوده‌اند. برخی نیز گفته‌اند: [[برادران]] صد نفر شدند<ref>بنگرید: الطبقات الکبری، ج۱، ۲، ص۱؛ المواهب اللدنیه، ج۱، ص۱۷؛ فتح الباری، ج۷، ص۲۱۰؛ سیره حلبی، ج۲، ص۹۰؛ بحار الانوار، ج۱۹، ص۱۳۰.</ref>.		[[مسلمانان]] به هنگام برقراری [[پیمان برادری]]، نود مرد بودند: چهل و پنج نفر [[مهاجر]] و همین رقم [اصر. [[ابن جوزی]] مدعی است مسلمانان را در این هنگام، سرشماری کرده جمعا هشتاد و شش مرد بوده‌اند. برخی نیز گفته‌اند: [[برادران]] صد نفر شدند<ref>بنگرید: الطبقات الکبری، ج۱، ۲، ص۱؛ المواهب اللدنیه، ج۱، ص۱۷؛ فتح الباری، ج۷، ص۲۱۰؛ سیره حلبی، ج۲، ص۹۰؛ بحار الانوار، ج۱۹، ص۱۳۰.</ref>.

	شاید این رقم کسانی بوده که مطابق شمار [[مهاجران]] از [[انصار]] با آنان [[برادر]] شدند، نه اینکه [[جمعیت]] مردان [[مسلمان]] در آن [[زمان]]، همین رقم بود و الّا تصادف [[شگفتی]] است که شمار مسلمانان مهاجر دقیقا به اندازه مسلمانان ناصر باشد! به هر حال با افزوده شدن مسلمانان جدید یا ورود مسلمانان به [[مدینه]]، [[رسول اکرم]] {{صل}} آنان را با هم برادر می‌کرد<ref>فتح الباری، ج۱۹، ص۱۳۰.</ref>. چنان که [[ابوذر]] را با [[سلمان فارسی]] یا [[منذر بن عمرو]] برادر کرد. در حالی که می‌دانیم [[ابوذر]] پس از [[احد]] وارد مدینه شد. [[زبیر]] را با [[عبد الله بن مسعود]] برادر کرد. در حالی که وی زمانی وارد مدینه شد که [[حضرت]] برای [[بدر]] آماده می‌شد<ref>فتح الباری، ج۱۹، ص۱۴۵.</ref>.		شاید این رقم کسانی بوده که مطابق شمار [[مهاجران]] از [[انصار]] با آنان [[برادر]] شدند، نه اینکه جمعیت مردان [[مسلمان]] در آن [[زمان]]، همین رقم بود و الّا تصادف [[شگفتی]] است که شمار مسلمانان مهاجر دقیقا به اندازه مسلمانان ناصر باشد! به هر حال با افزوده شدن مسلمانان جدید یا ورود مسلمانان به [[مدینه]]، [[رسول اکرم]] {{صل}} آنان را با هم برادر می‌کرد<ref>فتح الباری، ج۱۹، ص۱۳۰.</ref>. چنان که [[ابوذر]] را با [[سلمان فارسی]] یا [[منذر بن عمرو]] برادر کرد. در حالی که می‌دانیم [[ابوذر]] پس از [[احد]] وارد مدینه شد. [[زبیر]] را با [[عبد الله بن مسعود]] برادر کرد. در حالی که وی زمانی وارد مدینه شد که حضرت برای [[بدر]] آماده می‌شد<ref>فتح الباری، ج۱۹، ص۱۴۵.</ref>.

	شاید اشکال شود که جمعیت مسلمانان به هنگام [[عقد برادری]] خیلی بیش از این رقم‌ها بوده است؛ زیرا در [[عقبه دوم]] بیش از هشتاد نفر با [[پیامبر]] {{صل}} بیعت‌ کردند. چنان که ده یا سیزده ماه پس از این، سپاهی متشکل از [[سیصد و سیزده]] مرد برای بدر به راه انداخت. می‌توان چنین پاسخ داد:		شاید اشکال شود که جمعیت مسلمانان به هنگام [[عقد برادری]] خیلی بیش از این رقم‌ها بوده است؛ زیرا در [[عقبه دوم]] بیش از هشتاد نفر با [[پیامبر]] {{صل}} بیعت‌ کردند. چنان که ده یا سیزده ماه پس از این، سپاهی متشکل از [[سیصد و سیزده]] مرد برای بدر به راه انداخت. می‌توان چنین پاسخ داد:
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	# رقم مذکور فقط شمار مهاجرانی است که با همین رقم از انصار برادر شدند و الّا شمار انصار خیلی بیشتر از مهاجران بود. در ابتدا مهاجران چهل و پنج نفر مرد بودند که با همین شمار از انصار برادر شدند تا اینکه کم‌کم جمعیت مهاجران به صد و پنجاه نفر مذکور در [[روایت]] دوم رسید، امّا این بدان معنی نیست که سایر [[مسلمانان]] [[انصار]] بدون [[برادر]] مانده باشند. احتمالا [[پیامبر]] {{صل}} آنان را با هم برادر کرده است<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۲.</ref>.		# رقم مذکور فقط شمار مهاجرانی است که با همین رقم از انصار برادر شدند و الّا شمار انصار خیلی بیشتر از مهاجران بود. در ابتدا مهاجران چهل و پنج نفر مرد بودند که با همین شمار از انصار برادر شدند تا اینکه کم‌کم جمعیت مهاجران به صد و پنجاه نفر مذکور در [[روایت]] دوم رسید، امّا این بدان معنی نیست که سایر [[مسلمانان]] [[انصار]] بدون [[برادر]] مانده باشند. احتمالا [[پیامبر]] {{صل}} آنان را با هم برادر کرده است<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۲.</ref>.

	[[ابن خلدون]] هم نام ۳۴ تن از شرکت‌کنندگان را ارائه کرده است<ref>عبدالرحمان ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۴۲۳.</ref>. [[ابن‌سعد]] تعداد شرکت کنندگان را نود نفر مطرح کرده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۸۳؛ ابن سعد به ۹۰ یا ۱۰۰ نفر اشاره کرده است.</ref>. بنابراین در منابع [[تاریخ ~~اسلام]]،~~ فهرست کامل و جامعی از شمار شرکت‌کنندگان و مشخصات آنها مطرح نشده است؛ ولی اغلب منابع معتبر، شرکت‌کنندگان را نود تن شمرده‌اند<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۱۹-۲۲۰.</ref>.		[[ابن خلدون]] هم نام ۳۴ تن از شرکت‌کنندگان را ارائه کرده است<ref>عبدالرحمان ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۴۲۳.</ref>. [[ابن‌سعد]] تعداد شرکت کنندگان را نود نفر مطرح کرده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۸۳؛ ابن سعد به ۹۰ یا ۱۰۰ نفر اشاره کرده است.</ref>. بنابراین در منابع تاریخ اسلام، فهرست کامل و جامعی از شمار شرکت‌کنندگان و مشخصات آنها مطرح نشده است؛ ولی اغلب منابع معتبر، شرکت‌کنندگان را نود تن شمرده‌اند<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۱۹-۲۲۰.</ref>.

	== زمان و مکان [[پیمان]] ==		== زمان و مکان [[پیمان]] ==

Bahmani: /* زمان و مکان پیمان */

2024-08-03T12:07:17Z

زمان و مکان پیمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== زمان و مکان [[پیمان]] ==		== زمان و مکان [[پیمان]] ==
	درباره اینکه این [[پیمان]] به [[وسیله]] [[پیامبر]] در کجا و در چه زمانی و با چه تعداد از [[مهاجران]] و [[انصار]] بسته شده است، در منابع، [[روایات]] متعددی به چشم می‌خورد:		درباره اینکه این [[پیمان]] به وسیله [[پیامبر]] در کجا و در چه زمانی و با چه تعداد از [[مهاجران]] و [[انصار]] بسته شده است، در منابع، [[روایات]] متعددی به چشم می‌خورد:
	# [[ابن‌هشام]] [[نقل]] کرده است: "[[رسول خدا]] {{صل}} بین صحابه‌اش ([[مهاجران]] و [[انصار]]) رفت و فرمود: [[برادر]] شوید. سپس دست [[علی]] را گرفت و فرمود: برای من [[برادری]] نظیر [[علی بن ابی طالب]] نیست"<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۵۰۵؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۴، ص۲۴۴.</ref>.		# [[ابن‌هشام]] [[نقل]] کرده است: "[[رسول خدا]] {{صل}} بین صحابه‌اش ([[مهاجران]] و [[انصار]]) رفت و فرمود: [[برادر]] شوید. سپس دست [[علی]] را گرفت و فرمود: برای من [[برادری]] نظیر [[علی بن ابی طالب]] نیست"<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۵۰۵؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۴، ص۲۴۴.</ref>.
	# [[ابن‌اسحاق]] نیز درباره محل دقیق [[پیمان]] و شمار دقیق کسانی که با هم [[پیمان]] بستند و [[پیامبر]]، میان آنها [[برادری]] برقرار کرده است، چیزی ذکر نکرده و فقط فهرست شماری از [[مهاجران]] و [[انصار]] را مطرح و در صدر آن، [[برادری]] [[پیامبر اسلام]] و [[علی]] را بیان کرده است. در روایتی، درباره زمان [[عقد]] این [[پیمان]] آمده است که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} پس از استقرار در [[مدینه]] و ساخت [[مسجدالنبی]]، این [[پیمان]] را منعقد کرد<ref>ابوسعید خرگوشی، شرف المصطفی، ج۲، ص۳۹۳.</ref>.		# [[ابن‌اسحاق]] نیز درباره محل دقیق [[پیمان]] و شمار دقیق کسانی که با هم [[پیمان]] بستند و [[پیامبر]]، میان آنها [[برادری]] برقرار کرده است، چیزی ذکر نکرده و فقط فهرست شماری از [[مهاجران]] و [[انصار]] را مطرح و در صدر آن، [[برادری]] [[پیامبر اسلام]] و [[علی]] را بیان کرده است. در روایتی، درباره زمان [[عقد]] این [[پیمان]] آمده است که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} پس از استقرار در [[مدینه]] و ساخت [[مسجدالنبی]]، این [[پیمان]] را منعقد کرد<ref>ابوسعید خرگوشی، شرف المصطفی، ج۲، ص۳۹۳.</ref>.

Bahmani: /* اهداف و ثمرات پیمان */

2024-08-03T12:07:02Z

اهداف و ثمرات پیمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	== اهداف و ثمرات [[پیمان]] ==		== اهداف و ثمرات [[پیمان]] ==
	یکی از نخستین کارکردهای [[پیمان]] [[اخوت]]، [[احساس مسئولیت]] بیشتر [[مسلمانان]] نسبت به هم، به ویژه در مسائل [[مالی]] بود. زمانی که [[مسلمانان]] دو به دو با هم [[برادر]] شدند، هریک (به ویژه [[انصار]]) می‌کوشیدند [[برادران دینی]] خود را در مواقعی که [[نیاز]] [[مالی]] دارند، [[حمایت]] کنند؛ طوری که عده‌ای از [[انصار]]، حتی حاضر شدند نیمی از [[اموال]] خود را به [[مهاجران]] ببخشند<ref>محمد بن یوسف، صالحی، سبل الهدی و الرشاد، ص۳۶۵.</ref>؛ حتی یکی از آنان به هم‌پیمان خود گفت که حاضر است یکی از زیباترین [[زنان]] خود را [[طلاق]] دهد و به [[عقد]] [[برادر]] مهاجرش در آورد<ref>محمد بن یوسف، صالحی، سبل الهدی و الرشاد، ص۳۶۵.</ref>. تا وقوع [[جنگ احد]]، در واقع، [[عقیده]] هریک از شرکت‌کنندگان در [[پیمان]] نسبت به [[برادر]] خود چنان بود که می‌توانستند از [[میراث]] برادر خود سهم ببرند. از این پیمان برادری به "ولایت" تعبیر شده است<ref>ناصر مکارم شیرازی، جمعی از همکاران، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>. [[روایت]] شده است [[خلیفه دوم]] که [[دستور]] تنظیم دیوان‌ها را صادر کرد ـ و دیوان‌ها بر مبنای نسبت تنظیم شدند ـ از [[بلال]] که در آن هنگام به جبهه‌های [[جنگ]] [[شام]] رفته بود، پرسیده بود: "سهم خود را به چه کسی واگذار می‌کنی؟" [[بلال]] در پاسخ گفته بود: "به ابورویحه که هرگز از او جدا نخواهم شد به سبب آن پیمان برادری که [[رسول خدا]] {{صل}} میان من و او برقرار فرمود"<ref>محمد ابوزهرة، خاتم النبیین {{صل}}، ج۲، ص۴۹۲؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۷۶.</ref>. [[خلیفه]] نیز سهمیه او را به سهم ابورویحه از [[بیت‌المال]] ضمیمه کرده بود. [[حمزة بن عبدالمطلب]] که با [[زید بن حارثه]] [[برادر]] شده بود، در [[جنگ احد]] به [[شهادت]] رسید. وی در وصیت‌نامه خود، [[زید بن حارثه]] را [[وصی]] خود قرار داده بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۵۸.</ref>.		یکی از نخستین کارکردهای [[پیمان]] [[اخوت]]، [[احساس مسئولیت]] بیشتر [[مسلمانان]] نسبت به هم، به ویژه در مسائل [[مالی]] بود. زمانی که [[مسلمانان]] دو به دو با هم [[برادر]] شدند، هریک (به ویژه [[انصار]]) می‌کوشیدند [[برادران دینی]] خود را در مواقعی که [[نیاز]] [[مالی]] دارند، حمایت کنند؛ طوری که عده‌ای از [[انصار]]، حتی حاضر شدند نیمی از [[اموال]] خود را به [[مهاجران]] ببخشند<ref>محمد بن یوسف، صالحی، سبل الهدی و الرشاد، ص۳۶۵.</ref>؛ حتی یکی از آنان به هم‌پیمان خود گفت که حاضر است یکی از زیباترین [[زنان]] خود را [[طلاق]] دهد و به [[عقد]] [[برادر]] مهاجرش در آورد<ref>محمد بن یوسف، صالحی، سبل الهدی و الرشاد، ص۳۶۵.</ref>. تا وقوع [[جنگ احد]]، در واقع، [[عقیده]] هریک از شرکت‌کنندگان در [[پیمان]] نسبت به [[برادر]] خود چنان بود که می‌توانستند از [[میراث]] برادر خود سهم ببرند. از این پیمان برادری به "ولایت" تعبیر شده است<ref>ناصر مکارم شیرازی، جمعی از همکاران، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>. [[روایت]] شده است [[خلیفه دوم]] که [[دستور]] تنظیم دیوان‌ها را صادر کرد ـ و دیوان‌ها بر مبنای نسبت تنظیم شدند ـ از [[بلال]] که در آن هنگام به جبهه‌های [[جنگ]] [[شام]] رفته بود، پرسیده بود: "سهم خود را به چه کسی واگذار می‌کنی؟" [[بلال]] در پاسخ گفته بود: "به ابورویحه که هرگز از او جدا نخواهم شد به سبب آن پیمان برادری که [[رسول خدا]] {{صل}} میان من و او برقرار فرمود"<ref>محمد ابوزهرة، خاتم النبیین {{صل}}، ج۲، ص۴۹۲؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۷۶.</ref>. [[خلیفه]] نیز سهمیه او را به سهم ابورویحه از [[بیت‌المال]] ضمیمه کرده بود. [[حمزة بن عبدالمطلب]] که با [[زید بن حارثه]] [[برادر]] شده بود، در [[جنگ احد]] به [[شهادت]] رسید. وی در وصیت‌نامه خود، [[زید بن حارثه]] را [[وصی]] خود قرار داده بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۵۸.</ref>.

	[[پیامبر]] {{صل}} با طرح [[پیمان]] [[اخوت]] و [[برادری]]، موفق شد [[وحدت اسلامی]] را تحقق بخشد. [[سلیمان قندوزی]] می‌گوید: "[[امام علی]] {{ع}}، پس از همه با [[پیامبر]] {{صل}}[[پیمان]] [[اخوت]] بست. آن حضرت به [[پیامبر]] عرض کرد: چرا [[اصحاب]] خود را با یکدیگر [[برادر]] کردی؛ ولی [[عقد اخوت]] میان من و دیگری برقرار نکردی؟ [[پیامبر]] در پاسخ فرمود: به خدایی که مرا برای [[هدایت]] [[مبعوث]] کرد [[سوگند]]! بدین سبب، کار [[برادری]] تو را عقب انداختم که می‌خواستم در پایان با تو [[برادر]] شوم. تو برای من، مانند هارونی برای [[موسی]]؛ جز اینکه پس از من [[پیامبری]] نیست. تو [[برادر]] و [[وارث]] [[منی]]"<ref>علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۲۱۷؛ الطبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۲۱.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۲۰-۲۲۱.</ref>		[[پیامبر]] {{صل}} با طرح [[پیمان]] [[اخوت]] و [[برادری]]، موفق شد [[وحدت اسلامی]] را تحقق بخشد. [[سلیمان قندوزی]] می‌گوید: "[[امام علی]] {{ع}}، پس از همه با [[پیامبر]] {{صل}}[[پیمان]] [[اخوت]] بست. آن حضرت به [[پیامبر]] عرض کرد: چرا [[اصحاب]] خود را با یکدیگر [[برادر]] کردی؛ ولی [[عقد اخوت]] میان من و دیگری برقرار نکردی؟ [[پیامبر]] در پاسخ فرمود: به خدایی که مرا برای [[هدایت]] [[مبعوث]] کرد [[سوگند]]! بدین سبب، کار [[برادری]] تو را عقب انداختم که می‌خواستم در پایان با تو [[برادر]] شوم. تو برای من، مانند هارونی برای [[موسی]]؛ جز اینکه پس از من [[پیامبری]] نیست. تو [[برادر]] و [[وارث]] [[منی]]"<ref>علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۲۱۷؛ الطبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۲۱.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۲۰-۲۲۱.</ref>

Bahmani: /* عقد و اخوت و ارث بردن */

2024-08-03T12:06:49Z

عقد و اخوت و ارث بردن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۶
خط ۵۶:		خط ۵۶:

	== عقد و اخوت و ارث بردن ==		== عقد و اخوت و ارث بردن ==
	[[رسول خدا]] {{صل}} آنان را [[برادر]] هم کرد تا در راه [[حق]] همدیگر را [[یاری]] دهند و به گفته برخی، پس از [[مرگ]] از همدیگر [[ارث]] ببرند، امّا پیش از آنکه احدی از [[برادران]] بمیرد، [[سوره انفال]] فرود آمد و ارث را به [[خویشاوندان]] نسبی اختصاص داد<ref>بحارالانوار، ج۱۹، ص۳۰ (پاورقی)؛ سیره حلبی، ج۲، ص۹۲.</ref>. نخستین [[مهاجر]] برادر که مُرد، [[عثمان بن مظعون]] بود که پس از [[بدر]] [[رحلت]] کرد<ref>الاصابه، ج۲، ص۴۶۴؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.		[[رسول خدا]] {{صل}} آنان را [[برادر]] هم کرد تا در راه [[حق]] همدیگر را [[یاری]] دهند و به گفته برخی، پس از [[مرگ]] از همدیگر [[ارث]] ببرند، امّا پیش از آنکه احدی از [[برادران]] بمیرد، [[سوره انفال]] فرود آمد و ارث را به [[خویشاوندان]] نسبی اختصاص داد<ref>بحارالانوار، ج۱۹، ص۳۰ (پاورقی)؛ سیره حلبی، ج۲، ص۹۲.</ref>. نخستین [[مهاجر]] برادر که مُرد، [[عثمان بن مظعون]] بود که پس از [[بدر]] رحلت کرد<ref>الاصابه، ج۲، ص۴۶۴؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.

	ارث بردن برادران مهاجر و انصار از همدیگر مورد [[شک و تردید]] است، زیرا		ارث بردن برادران مهاجر و انصار از همدیگر مورد [[شک و تردید]] است، زیرا
	# اگر برداشتن این [[حکم]] [[نسخ]] بود، معنی نداشت که پیش از عمل به آن، نسخ شود. علاوه بر این، در چنین وضعیتی [[تشریع]] ارث بردن برادران پیمانی از همدیگر [[عبث]] و بی‌فایده می‌نمود.		# اگر برداشتن این [[حکم]] [[نسخ]] بود، معنی نداشت که پیش از عمل به آن، نسخ شود. علاوه بر این، در چنین وضعیتی [[تشریع]] ارث بردن برادران پیمانی از همدیگر [[عبث]] و بی‌فایده می‌نمود.
	# چرا آن عدّه از مهاجران و انصار که در [[جنگ بدر]] [[شهید]] شدند، ارث نگذاشتند. می‌دانیم که بدر پیش از [[نزول آیه]] ارث بود: {{متن قرآن\|وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ}}<ref>«و در کتاب خداوند خویشاوندان (در ارث‌بری) نسبت به همدیگر (از دیگران) سزاوارترند» سوره انفال، آیه ۷۵.</ref>، بنابراین سخن قائلان به توارث برادران پیمانی که پیش از عثمان بن مظعون احدی فوت نکرد؛ درست نیست؛ زیرا او پس از بدر درگذشت. در حالی که شماری از آنان در همین واقعه بدر کشته شدند. آری، ممکن است، [[عثمان]] نخستین [[مسلمانی]] بود که به [[مرگ طبیعی]] از [[دنیا]] رفت یا نخستین مهاجری بود که دار فانی را [[وداع]] گفت.		# چرا آن عدّه از مهاجران و انصار که در [[جنگ بدر]] [[شهید]] شدند، ارث نگذاشتند. می‌دانیم که بدر پیش از نزول آیه ارث بود: {{متن قرآن\|وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ}}<ref>«و در کتاب خداوند خویشاوندان (در ارث‌بری) نسبت به همدیگر (از دیگران) سزاوارترند» سوره انفال، آیه ۷۵.</ref>، بنابراین سخن قائلان به توارث برادران پیمانی که پیش از عثمان بن مظعون احدی فوت نکرد؛ درست نیست؛ زیرا او پس از بدر درگذشت. در حالی که شماری از آنان در همین واقعه بدر کشته شدند. آری، ممکن است، [[عثمان]] نخستین [[مسلمانی]] بود که به [[مرگ طبیعی]] از [[دنیا]] رفت یا نخستین مهاجری بود که دار فانی را وداع گفت.
	# مرگ عثمان بن مظعون پس از نزول آیۀ رافعِ حکم پیشین نامعلوم است. این ادّعا صرفا [[اجتهاد]] مورّخان و مؤلّفان است. به نظر می‌رسد که برخی از [[مسلمانان]] [[گمان]] بردند شاید این برادری‌ پیمانی چنان است که تا حد [[ارث]] بردن از همدیگر نیز می‌رسد. از این‌رو [[آیه ارث]] فرود آمد و پندارشان را [[باطل]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۱.</ref>.		# مرگ عثمان بن مظعون پس از نزول آیۀ رافعِ حکم پیشین نامعلوم است. این ادّعا صرفا [[اجتهاد]] مورّخان و مؤلّفان است. به نظر می‌رسد که برخی از [[مسلمانان]] [[گمان]] بردند شاید این برادری‌ پیمانی چنان است که تا حد [[ارث]] بردن از همدیگر نیز می‌رسد. از این‌رو آیه ارث فرود آمد و پندارشان را [[باطل]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۱.</ref>.

	== [[برادری]] افراد همانند ==		== [[برادری]] افراد همانند ==

Bahmani: /* برادری افراد همانند */

2024-08-03T12:06:10Z

برادری افراد همانند

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۶
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	بررسی [[روایات]] برادری مسلمانان پیش و پس از [[هجرت]] نشان می‌دهد که [[رسول اکرم]] {{صل}} افراد نظیر و شبیه را با هم برادر می‌کرد. ظاهرا پیش از هجرت، بین [[ابوبکر]] و عمر، [[طلحه]] و [[زبیر]]، [[عثمان]] و [[عبد الرحمن بن عوف]]، علی و خودش برادری برقرار کرد<ref>مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۴؛ وفاء الوفاء، ج۱، ص۲۶۷- ۲۶۸؛ سیره حلبی، ج۲، ص۲۰؛ فتح الباری، ج۷، ص۲۱۱.</ref>. از نظر ابن حبّان این در برادری دوم در [[مدینه]] بود. او می‌افزاید: [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[عمّار یاسر]] را با هم برادر کرد<ref>الثقات، ج۱، ص۱۳۸- ۱۴۲.</ref>. چنان که معلوم است، همه این [[برادران]] پیمانی از [[مهاجران]] بودند.		بررسی [[روایات]] برادری مسلمانان پیش و پس از [[هجرت]] نشان می‌دهد که [[رسول اکرم]] {{صل}} افراد نظیر و شبیه را با هم برادر می‌کرد. ظاهرا پیش از هجرت، بین [[ابوبکر]] و عمر، [[طلحه]] و [[زبیر]]، [[عثمان]] و [[عبد الرحمن بن عوف]]، علی و خودش برادری برقرار کرد<ref>مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۴؛ وفاء الوفاء، ج۱، ص۲۶۷- ۲۶۸؛ سیره حلبی، ج۲، ص۲۰؛ فتح الباری، ج۷، ص۲۱۱.</ref>. از نظر ابن حبّان این در برادری دوم در [[مدینه]] بود. او می‌افزاید: [[سعد بن ابی وقّاص]] و [[عمّار یاسر]] را با هم برادر کرد<ref>الثقات، ج۱، ص۱۳۸- ۱۴۲.</ref>. چنان که معلوم است، همه این [[برادران]] پیمانی از [[مهاجران]] بودند.

	[[رسول خدا]] {{صل}} در مدینه، بین ابوبکر و [[خارجة بن ~~زهیر]]،~~ عمر و عتبان بن مالک برادری برقرار کرد. سپس دست علی {{ع}} را گرفت و فرمود: این برادر من‌ است. چنان که بین [[حمزه]] و [[زید بن حارثه]] و [[جعفر بن ابی طالب]] و [[معاذ بن جبل]] برادری بست. ایراد گرفته‌اند که در این [[زمان]]، جعفر بن ابی طالب در [[حبشه]] بود؟<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۵۱.</ref> پاسخ همان است که پیش از این بیان کردیم، مبنی بر اینکه رسول خدا {{صل}}، هرگاه یکی از مسلمانان به مدینه می‌آمد، او را با کسی برادر می‌کرد.		[[رسول خدا]] {{صل}} در مدینه، بین ابوبکر و خارجة بن زهیر، عمر و عتبان بن مالک برادری برقرار کرد. سپس دست علی {{ع}} را گرفت و فرمود: این برادر من‌ است. چنان که بین [[حمزه]] و [[زید بن حارثه]] و [[جعفر بن ابی طالب]] و [[معاذ بن جبل]] برادری بست. ایراد گرفته‌اند که در این [[زمان]]، جعفر بن ابی طالب در [[حبشه]] بود؟<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۵۱.</ref> پاسخ همان است که پیش از این بیان کردیم، مبنی بر اینکه رسول خدا {{صل}}، هرگاه یکی از مسلمانان به مدینه می‌آمد، او را با کسی برادر می‌کرد.

	برخی نیز پاسخ داده‌اند که [[معاذ]] را برای برادری با جعفر در [[انتظار]] گذاشت تا وی از حبشه بیاید<ref>سیره حلبی، ج۲، ص۹۱؛ البدایة و النهایه، ج۳، ص۲۲۷. </ref>. این نشان‌گر [[عنایت]] رسول خدا {{صل}} به جعفر و بیان کننده [[فضیلت]] این [[مهاجر]] راه [[خداوند]] است<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۴.</ref>.		برخی نیز پاسخ داده‌اند که معاذ را برای برادری با جعفر در [[انتظار]] گذاشت تا وی از حبشه بیاید<ref>سیره حلبی، ج۲، ص۹۱؛ البدایة و النهایه، ج۳، ص۲۲۷. </ref>. این نشان‌گر عنایت رسول خدا {{صل}} به جعفر و بیان کننده [[فضیلت]] این [[مهاجر]] راه [[خداوند]] است<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص ۵۳۴.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۵

2024-08-03T12:05:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عقد اخوت		\| موضوع مرتبط = عقد اخوت
	\| عنوان مدخل = [[عقد اخوت]]		\| عنوان مدخل = عقد اخوت
	\| مداخل مرتبط = [[عقد اخوت در تاریخ اسلامی]] - [[عقد اخوت در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط = [[عقد اخوت در تاریخ اسلامی]] - [[عقد اخوت در فقه سیاسی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Bahmani در ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۵

2024-08-03T12:05:35Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-03T12:03:49Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۸:		خط ۸:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	انعقاد پیمان برادری میان [[مسلمانان]] ([[مهاجران]] و [[انصار]]) در [[مدینه]]، یکی از مهم‌ترین و نخستین اقدامات [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، پس از [[هجرت به مدینه]] است که اهمیت ویژه‌ای دارد و رمز تشکیل [[امت]] واحده در صدر اسلام را در خود نهفته است. [[پیامبر]] به [[یاری]] [[انصار]] که یک گروه [[اجتماعی]] خارج از [[مکه]] بودند، توانست پایگاه قدرتمندی برای حمایت از خود و یارانش در برابر اشراف [[مکه]] فراهم کند. همچنین موقعیت حساس [[شهر]] یثرب، برای [[رسول اکرم]] {{صل}} اهمیت ویژه‌ای داشت. [[عقد]] و [[پیمان]] [[اخوت]] [[دینی]]، دشمنی‌های دیرینه نسبی و [[اختلافات]] قبیله‌ای را کاهش می‌داد، رسوم [[جاهلی]] و اسباب [[تفاخر]] را در هم می‌شکست، امتیازات نسبی را از بین می‌برد و [[روحیه~~]] [[~~صفا]] و [[برادری]] [[دینی]] [[جانشین]] آن می‌شد<ref>غلامحسین زرگری‌نژاد، تاریخ صدر اسلام، ص۳۴۹.</ref>. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: "[[پیامبر اکرم]] {{صل}} شکاف‌های [[اجتماعی]] را به [[وحدت]] تبدیل می‌کرد و فاصله‌ها را به هم پیوند می‌داد"<ref>نهج البلاغه (خطبه ذی قار)، ص۳۵۳.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۱۸.</ref>		انعقاد پیمان برادری میان [[مسلمانان]] ([[مهاجران]] و [[انصار]]) در [[مدینه]]، یکی از مهم‌ترین و نخستین اقدامات [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، پس از [[هجرت به مدینه]] است که اهمیت ویژه‌ای دارد و رمز تشکیل [[امت]] واحده در صدر اسلام را در خود نهفته است. [[پیامبر]] به [[یاری]] [[انصار]] که یک گروه [[اجتماعی]] خارج از [[مکه]] بودند، توانست پایگاه قدرتمندی برای حمایت از خود و یارانش در برابر اشراف [[مکه]] فراهم کند. همچنین موقعیت حساس [[شهر]] یثرب، برای [[رسول اکرم]] {{صل}} اهمیت ویژه‌ای داشت. [[عقد]] و [[پیمان]] [[اخوت]] [[دینی]]، دشمنی‌های دیرینه نسبی و [[اختلافات]] قبیله‌ای را کاهش می‌داد، رسوم [[جاهلی]] و اسباب [[تفاخر]] را در هم می‌شکست، امتیازات نسبی را از بین می‌برد و روحیه صفا و [[برادری]] [[دینی]] [[جانشین]] آن می‌شد<ref>غلامحسین زرگری‌نژاد، تاریخ صدر اسلام، ص۳۴۹.</ref>. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: "[[پیامبر اکرم]] {{صل}} شکاف‌های [[اجتماعی]] را به [[وحدت]] تبدیل می‌کرد و فاصله‌ها را به هم پیوند می‌داد"<ref>نهج البلاغه (خطبه ذی قار)، ص۳۵۳.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۱۸.</ref>

	== علت عقد اخوت میان [[مسلمانان]] ==		== علت عقد اخوت میان [[مسلمانان]] ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-03T12:03:32Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۸:		خط ۸:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	انعقاد پیمان برادری میان [[مسلمانان]] ([[مهاجران]] و [[انصار]]) در [[مدینه]]، یکی از مهم‌ترین و نخستین اقدامات [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، پس از [[هجرت به مدینه]] است که اهمیت ویژه‌ای دارد و رمز تشکیل [[امت]] واحده در [[صدر اسلام]] را در خود نهفته است. [[پیامبر]] به [[یاری]] [[انصار]] که یک گروه [[اجتماعی]] خارج از [[مکه]] بودند، توانست پایگاه قدرتمندی برای [[حمایت]] از خود و یارانش در برابر اشراف [[مکه]] فراهم کند. همچنین [[موقعیت]] حساس [[شهر]] یثرب، برای [[رسول اکرم]] {{صل}} اهمیت ویژه‌ای داشت. [[عقد]] و [[پیمان]] [[اخوت]] [[دینی]]، دشمنی‌های دیرینه نسبی و [[اختلافات]] قبیله‌ای را کاهش می‌داد، [[رسوم]] [[جاهلی]] و اسباب [[تفاخر]] را در هم می‌شکست، امتیازات نسبی را از بین می‌برد و [[روحیه]] [[صفا]] و [[برادری]] [[دینی]] [[جانشین]] آن می‌شد<ref>غلامحسین زرگری‌نژاد، تاریخ صدر اسلام، ص۳۴۹.</ref>. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: "[[پیامبر اکرم]] {{صل}} شکاف‌های [[اجتماعی]] را به [[وحدت]] تبدیل می‌کرد و فاصله‌ها را به هم پیوند می‌داد"<ref>نهج البلاغه (خطبه ذی قار)، ص۳۵۳.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ~~ج۱،~~ ص۲۱۸.</ref>		انعقاد پیمان برادری میان [[مسلمانان]] ([[مهاجران]] و [[انصار]]) در [[مدینه]]، یکی از مهم‌ترین و نخستین اقدامات [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، پس از [[هجرت به مدینه]] است که اهمیت ویژه‌ای دارد و رمز تشکیل [[امت]] واحده در صدر اسلام را در خود نهفته است. [[پیامبر]] به [[یاری]] [[انصار]] که یک گروه [[اجتماعی]] خارج از [[مکه]] بودند، توانست پایگاه قدرتمندی برای حمایت از خود و یارانش در برابر اشراف [[مکه]] فراهم کند. همچنین موقعیت حساس [[شهر]] یثرب، برای [[رسول اکرم]] {{صل}} اهمیت ویژه‌ای داشت. [[عقد]] و [[پیمان]] [[اخوت]] [[دینی]]، دشمنی‌های دیرینه نسبی و [[اختلافات]] قبیله‌ای را کاهش می‌داد، رسوم [[جاهلی]] و اسباب [[تفاخر]] را در هم می‌شکست، امتیازات نسبی را از بین می‌برد و [[روحیه]] [[صفا]] و [[برادری]] [[دینی]] [[جانشین]] آن می‌شد<ref>غلامحسین زرگری‌نژاد، تاریخ صدر اسلام، ص۳۴۹.</ref>. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: "[[پیامبر اکرم]] {{صل}} شکاف‌های [[اجتماعی]] را به [[وحدت]] تبدیل می‌کرد و فاصله‌ها را به هم پیوند می‌داد"<ref>نهج البلاغه (خطبه ذی قار)، ص۳۵۳.</ref>.<ref>[[طلعت ده پهلوانی\|ده پهلوانی، طلعت]]، [[پیمان برادری (مقاله)\|پیمان برادری]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۲۱۸.</ref>

	== علت عقد اخوت میان [[مسلمانان]] ==		== علت عقد اخوت میان [[مسلمانان]] ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-22T05:52:00Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۲
خط ۹۱:		خط ۹۱:

	[[رده:اخوت]]		[[رده:اخوت]]
			[[رده:مدخل‌های تلخیص شده]]