عقد ذمه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2022-11-23T08:35:47Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	اما در اینکه [[مذاهب]] و فرقه‌های دیگر مانند [[صابئین]]، [[سامره]]، [[مزدکیان]]، [[پیروان]] [[شیث بن آدم]] و [[حنفا]] (پیروان [[حضرت ابراهیم]]) و... ، جزء اهل کتاب و یا کسانی که شبه کتاب آسمانی دارند، محسوب می‌شوند یا نه؟ میان فقها اختلاف‌نظر است.		اما در اینکه [[مذاهب]] و فرقه‌های دیگر مانند [[صابئین]]، [[سامره]]، [[مزدکیان]]، [[پیروان]] [[شیث بن آدم]] و [[حنفا]] (پیروان [[حضرت ابراهیم]]) و... ، جزء اهل کتاب و یا کسانی که شبه کتاب آسمانی دارند، محسوب می‌شوند یا نه؟ میان فقها اختلاف‌نظر است.
	ابن‌جنید یکی از متقدمان [[فقهای شیعه]] [[معتقد]] است که: صابئین مانند [[مجوس]]، اهل کتاب هستند و باید با آنان عقد ذمّه برقرار شود.		ابن‌جنید یکی از متقدمان [[فقهای شیعه]] [[معتقد]] است که: صابئین مانند [[مجوس]]، اهل کتاب هستند و باید با آنان عقد ذمّه برقرار شود.
	~~لیکن~~ [[شیخ مفید]] این نظریه را قبول نکرده و در ضمن نقد آن گفته است: اگر بنابر [[قیاس]] باشد، [[مانویان]] و مزدکیان و دیصانی‌ها، به طریق اولی باید جزء اهل کتاب قرار بگیرند، چون آنان به مجوس بسیار نزدیک‌تر می‌باشند. [[فرقه]] مرفونیه و ماهانیه، به [[نصرانی]] و [[مسیحیت]] نزدیک‌تر از دیگر مذاهب می‌باشند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۹.</ref>.		لکن [[شیخ مفید]] این نظریه را قبول نکرده و در ضمن نقد آن گفته است: اگر بنابر [[قیاس]] باشد، [[مانویان]] و مزدکیان و دیصانی‌ها، به طریق اولی باید جزء اهل کتاب قرار بگیرند، چون آنان به مجوس بسیار نزدیک‌تر می‌باشند. [[فرقه]] مرفونیه و ماهانیه، به [[نصرانی]] و [[مسیحیت]] نزدیک‌تر از دیگر مذاهب می‌باشند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۹.</ref>.

	چنان‌که [[علامه حلّی]] در تذکرة الفقهاء نقل می‌کند، از فقهای [[اهل سنّت]] [[مالک]] و اوزاعی و [[انس]]، تمام [[ادیان]] و مذاهب غیریهودی و غیر [[مسیحی]] را جزء [[کیش]] “مجوسیت” محسوب کرده و به آنها نیز اهل کتاب اطلاق کرده‌اند. طبق این نظریه، تمام مذاهب – جز آیین‌های [[الحاد]] و [[بت‌پرستی]]- تحت نام و عنوان کلی مجوس جمع هستند و کلمه مجوسی به تمام پیروان مذاهب غیر [[بت‌پرست]] و غیر ملحد شامل می‌شود و از طرفی چون مجوسی‌ها اهل کتاب هستند و لذا با تمام مذاهب [[شرک]] (اعم از زرتشتی و غیر زرتشتی) باید به نام مجوس [[رفتار]] اهل کتاب نمود و با آنان عقد ذمّه برقرار کرد و [[جزیه]] گرفت.		چنان‌که [[علامه حلّی]] در تذکرة الفقهاء نقل می‌کند، از فقهای [[اهل سنّت]] [[مالک]] و اوزاعی و [[انس]]، تمام [[ادیان]] و مذاهب غیریهودی و غیر [[مسیحی]] را جزء [[کیش]] “مجوسیت” محسوب کرده و به آنها نیز اهل کتاب اطلاق کرده‌اند. طبق این نظریه، تمام مذاهب – جز آیین‌های [[الحاد]] و [[بت‌پرستی]]- تحت نام و عنوان کلی مجوس جمع هستند و کلمه مجوسی به تمام پیروان مذاهب غیر [[بت‌پرست]] و غیر ملحد شامل می‌شود و از طرفی چون مجوسی‌ها اهل کتاب هستند و لذا با تمام مذاهب [[شرک]] (اعم از زرتشتی و غیر زرتشتی) باید به نام مجوس [[رفتار]] اهل کتاب نمود و با آنان عقد ذمّه برقرار کرد و [[جزیه]] گرفت.

Wasity: /* اهل ذمه */

2022-10-15T17:31:34Z

اهل ذمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۱
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	== اهل ذمه ==		== اهل ذمه ==
			{{اصلی\|اهل ذمه}}
	با چه دسته‌هایی از کفّار می‌توان عقد ذمّه برقرار کرد؟		با چه دسته‌هایی از کفّار می‌توان عقد ذمّه برقرار کرد؟

	[[فقها]] در پاسخ این سؤال، براساس این قاعده پاسخ داده‌اند که فقط با [[اهل کتاب]] و آنان که شبه [[کتاب آسمانی]] دارند می‌تواند [[عقد~~]] [[~~ذمّه]] برقرار کرده و [[یهود]] و [[نصارا]] را با تمام شاخه‌ها و انشعابات فرقه‌ای‌شان، جزء اهل کتاب به شمار آورده‌اند و از مصادیق کسانی که دارای شبه کتاب آسمانی هستند، [[مجوسیان]] – [[زرتشتیان]] را به طور مسلّم، شمرده‌اند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۸.</ref>.		[[فقها]] در پاسخ این سؤال، براساس این قاعده پاسخ داده‌اند که فقط با [[اهل کتاب]] و آنان که شبه [[کتاب آسمانی]] دارند می‌تواند [[عقد ذمّه]] برقرار کرده و [[یهود]] و [[نصارا]] را با تمام شاخه‌ها و انشعابات فرقه‌ای‌شان، جزء اهل کتاب به شمار آورده‌اند و از مصادیق کسانی که دارای شبه کتاب آسمانی هستند، [[مجوسیان]] – [[زرتشتیان]] را به طور مسلّم، شمرده‌اند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۸.</ref>.

	اما در اینکه [[مذاهب]] و فرقه‌های دیگر مانند [[صابئین]]، [[سامره]]، ~~مزدکیان،~~ [[~~پیروان~~]] [[~~شیث~~]] بن [[آدم]] و [[حنفا]] (پیروان [[حضرت ابراهیم]]) و... ، جزء اهل کتاب و یا کسانی که شبه کتاب آسمانی دارند، محسوب می‌شوند یا نه؟ میان فقها اختلاف‌نظر است.		اما در اینکه [[مذاهب]] و فرقه‌های دیگر مانند [[صابئین]]، [[سامره]]، [[مزدکیان]]، [[پیروان]] [[شیث بن آدم]] و [[حنفا]] (پیروان [[حضرت ابراهیم]]) و... ، جزء اهل کتاب و یا کسانی که شبه کتاب آسمانی دارند، محسوب می‌شوند یا نه؟ میان فقها اختلاف‌نظر است.
	ابن‌جنید یکی از متقدمان [[فقهای شیعه]] [[معتقد]] است که: صابئین مانند [[مجوس]]، اهل کتاب هستند و باید با آنان عقد ذمّه برقرار شود.		ابن‌جنید یکی از متقدمان [[فقهای شیعه]] [[معتقد]] است که: صابئین مانند [[مجوس]]، اهل کتاب هستند و باید با آنان عقد ذمّه برقرار شود.
	لیکن [[شیخ مفید]] این نظریه را قبول نکرده و در ضمن نقد آن گفته است: اگر بنابر [[قیاس]] باشد، [[مانویان]] و مزدکیان و دیصانی‌ها، به طریق اولی باید جزء اهل کتاب قرار بگیرند، چون آنان به مجوس بسیار نزدیک‌تر می‌باشند. [[فرقه]] مرفونیه و ماهانیه، به [[نصرانی]] و [[مسیحیت]] نزدیک‌تر از دیگر مذاهب می‌باشند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۹.</ref>.		لیکن [[شیخ مفید]] این نظریه را قبول نکرده و در ضمن نقد آن گفته است: اگر بنابر [[قیاس]] باشد، [[مانویان]] و مزدکیان و دیصانی‌ها، به طریق اولی باید جزء اهل کتاب قرار بگیرند، چون آنان به مجوس بسیار نزدیک‌تر می‌باشند. [[فرقه]] مرفونیه و ماهانیه، به [[نصرانی]] و [[مسیحیت]] نزدیک‌تر از دیگر مذاهب می‌باشند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۳۹.</ref>.

	چنان‌که [[علامه حلّی]] در تذکرة الفقهاء نقل می‌کند، از فقهای [[اهل~~]] [[~~سنّت]] [[مالک]] و اوزاعی و [[انس]]، تمام [[ادیان]] و مذاهب غیریهودی و غیر [[مسیحی]] را جزء [[کیش]] “مجوسیت” محسوب کرده و به آنها نیز اهل کتاب اطلاق کرده‌اند. طبق این نظریه، تمام مذاهب – جز آیین‌های [[الحاد]] و [[بت‌پرستی]]- تحت نام و عنوان کلی مجوس جمع هستند و کلمه مجوسی به تمام پیروان مذاهب غیر [[بت‌پرست]] و غیر ملحد شامل می‌شود و از طرفی چون مجوسی‌ها اهل کتاب هستند و لذا با تمام مذاهب [[شرک]] (اعم از زرتشتی و غیر زرتشتی) باید به نام مجوس [[رفتار]] اهل کتاب نمود و با آنان عقد ذمّه برقرار کرد و [[جزیه]] گرفت.		چنان‌که [[علامه حلّی]] در تذکرة الفقهاء نقل می‌کند، از فقهای [[اهل سنّت]] [[مالک]] و اوزاعی و [[انس]]، تمام [[ادیان]] و مذاهب غیریهودی و غیر [[مسیحی]] را جزء [[کیش]] “مجوسیت” محسوب کرده و به آنها نیز اهل کتاب اطلاق کرده‌اند. طبق این نظریه، تمام مذاهب – جز آیین‌های [[الحاد]] و [[بت‌پرستی]]- تحت نام و عنوان کلی مجوس جمع هستند و کلمه مجوسی به تمام پیروان مذاهب غیر [[بت‌پرست]] و غیر ملحد شامل می‌شود و از طرفی چون مجوسی‌ها اهل کتاب هستند و لذا با تمام مذاهب [[شرک]] (اعم از زرتشتی و غیر زرتشتی) باید به نام مجوس [[رفتار]] اهل کتاب نمود و با آنان عقد ذمّه برقرار کرد و [[جزیه]] گرفت.
	اما این فقها (اوزاعی، مالک و انس) چون دلیل اقامه نکرده‌اند، شاید این حرفشان صرف [[استحسان]] باشد.		اما این فقها (اوزاعی، مالک و انس) چون دلیل اقامه نکرده‌اند، شاید این حرفشان صرف [[استحسان]] باشد.

Wasity: جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

2022-09-26T17:54:41Z

جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۴
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	[[خانه‌ها]] و منازل اهل ذمّه نباید بلندتر از خانه‌های هم‌جوار مسلمان‌نشین بوده و بر آن اشراف داشته باشد.		[[خانه‌ها]] و منازل اهل ذمّه نباید بلندتر از خانه‌های هم‌جوار مسلمان‌نشین بوده و بر آن اشراف داشته باشد.
	[[علامه حلّی]] در توضیح این مطلب چنین می‌نویسد: “منازل و خانه‌های متعلق به [[کفّار]] [[ذمی]] به سه صورت قابل [[تصور]] می‌باشند:		[[علامه حلّی]] در توضیح این مطلب چنین می‌نویسد: “منازل و خانه‌های متعلق به [[کفّار]] [[ذمی]] به سه صورت قابل [[تصور]] می‌باشند:
	# [[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده [[احداث]] کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.		# [[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده احداث کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.
	# خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.		# خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.
	# خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را تجدید بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد.. ”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>		# خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را تجدید بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد.. ”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

2022-09-08T10:29:43Z

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	# [[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده [[احداث]] کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.		# [[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده [[احداث]] کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.
	# خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.		# خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.
	# خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را [[تجدید]] بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد.. ”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>		# خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را تجدید بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد.. ”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2022-08-28T14:39:58Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۸:		خط ۸:
	علّامه حلّی، در کتاب تذکرة الفقهاء، بحث ذمّه و جزیه را به طور مشروح و مفصل در ضمن کتاب [[جهاد]]، مورد بحث و بررسی قرار داده است. [[قانون]] جزیه و ذمّه، علاوه بر آنکه در [[حیات رسول خدا]] {{صل}} مورد عمل قرار گرفته و علاوه بر [[احادیث]] فراوانی که در این‌باره از [[ائمه معصومین]] {{عم}} وارد شده، خود [[قرآن مجید]] نیز به طور صریح آن را بیان فرموده و [[مسلمانان]] را [[دستور]] داده است که با کفّار [[منحرف]]، [[مبارزه]] کنند تا آنکه آنان را وادار به [[پذیرش دین]] [[حق]] و یا قبول پرداخت جزیه نمایند: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.		علّامه حلّی، در کتاب تذکرة الفقهاء، بحث ذمّه و جزیه را به طور مشروح و مفصل در ضمن کتاب [[جهاد]]، مورد بحث و بررسی قرار داده است. [[قانون]] جزیه و ذمّه، علاوه بر آنکه در [[حیات رسول خدا]] {{صل}} مورد عمل قرار گرفته و علاوه بر [[احادیث]] فراوانی که در این‌باره از [[ائمه معصومین]] {{عم}} وارد شده، خود [[قرآن مجید]] نیز به طور صریح آن را بیان فرموده و [[مسلمانان]] را [[دستور]] داده است که با کفّار [[منحرف]]، [[مبارزه]] کنند تا آنکه آنان را وادار به [[پذیرش دین]] [[حق]] و یا قبول پرداخت جزیه نمایند: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.

	[[پیامبر اسلام]] {{صل}} نیز با [[مسیحیان]] [[نجران]] و بنی‌تغلب و دسته‌هایی از [[یهود]]، [[عقد]] [[ذمّه]] برقرار کرد چنان‌که [[زرتشتیان]] و [[مجوسیان]] [[مهاجر]] و ساکن در [[یمن]]، طبق [[قانون]] ذمّه به [[دولت اسلامی]] و [[مسلمانان]]، [[جزیه]] می‌پرداختند. بنابراین، اصل [[سیاسی]] “عقد ذمّه” از پشتوانه [[عقیدتی]] بسیار [[قوی]] و [[نیرومندی]] برخوردار است و بر اساس این قانون، می‌توان هم از [[توطئه]] و توسعه‌طلبی و [[تجاوز]] سران [[کفر]] جلوگیری نمود و هم [[جان]] و [[مال]] و [[ناموس]] کفّاری را که حاضر نیستند [[مسلمان]] شوند و ~~لیکن~~ در [[مقام]] محاربه با [[اسلام]] و [[مسلمین]] نیز نمی‌باشند، [[حفظ]] نمود. بر اساس قانون ذمّه، مسلمانان و غیر مسلمان می‌توانند با شرایط ویژه‌ای در فضای [[صلح]] و تفاهم و [[نوع دوستی]] به سر ببرند و [[صلح جهانی]]، مصون و محفوظ باشد.		[[پیامبر اسلام]] {{صل}} نیز با [[مسیحیان]] [[نجران]] و بنی‌تغلب و دسته‌هایی از [[یهود]]، [[عقد]] [[ذمّه]] برقرار کرد چنان‌که [[زرتشتیان]] و [[مجوسیان]] [[مهاجر]] و ساکن در [[یمن]]، طبق [[قانون]] ذمّه به [[دولت اسلامی]] و [[مسلمانان]]، [[جزیه]] می‌پرداختند. بنابراین، اصل [[سیاسی]] “عقد ذمّه” از پشتوانه [[عقیدتی]] بسیار [[قوی]] و [[نیرومندی]] برخوردار است و بر اساس این قانون، می‌توان هم از [[توطئه]] و توسعه‌طلبی و [[تجاوز]] سران [[کفر]] جلوگیری نمود و هم [[جان]] و [[مال]] و [[ناموس]] کفّاری را که حاضر نیستند [[مسلمان]] شوند و لکن در [[مقام]] محاربه با [[اسلام]] و [[مسلمین]] نیز نمی‌باشند، [[حفظ]] نمود. بر اساس قانون ذمّه، مسلمانان و غیر مسلمان می‌توانند با شرایط ویژه‌ای در فضای [[صلح]] و تفاهم و [[نوع دوستی]] به سر ببرند و [[صلح جهانی]]، مصون و محفوظ باشد.

	چنان‌که گفته شد در [[قرارداد]] ذمّه باید بین [[امام]] مسلمین و [[کافر ذمی]]، عقد رسمی جاری شود؛ وقتی عقد ذمّه جاری شد، این عقد برای امام مسلمین یک عقد لازم و [[تعهد]] آور است؛ یعنی باید [[امنیت]] ذمی‌ها را تأمین کند و نمی‌تواند آن را به هم بزند، مگر آنکه [[اهل ذمّه]] شرایط آن را عمل نکنند و یا مدت قرارداد ذمّه منقضی شود.		چنان‌که گفته شد در [[قرارداد]] ذمّه باید بین [[امام]] مسلمین و [[کافر ذمی]]، عقد رسمی جاری شود؛ وقتی عقد ذمّه جاری شد، این عقد برای امام مسلمین یک عقد لازم و [[تعهد]] آور است؛ یعنی باید [[امنیت]] ذمی‌ها را تأمین کند و نمی‌تواند آن را به هم بزند، مگر آنکه [[اهل ذمّه]] شرایط آن را عمل نکنند و یا مدت قرارداد ذمّه منقضی شود.
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	عقد ذمّه، به این صورت خوانده می‌شود که، امام و [[رهبر]] مسلمانان خطاب به کافر ذمی و یا [[وکیل]] رسمی آنان گوید: [[سکونت]] و استقرار شما در [[کشور]] مسلمین را بر عهده گرفتم به شرط پرداخت جزیه در مدت تعیین‌شده”. آن‌گاه کافر ذمی چنین پاسخ می‌دهد: “قبول کردم” یا “راضی شدم”.		عقد ذمّه، به این صورت خوانده می‌شود که، امام و [[رهبر]] مسلمانان خطاب به کافر ذمی و یا [[وکیل]] رسمی آنان گوید: [[سکونت]] و استقرار شما در [[کشور]] مسلمین را بر عهده گرفتم به شرط پرداخت جزیه در مدت تعیین‌شده”. آن‌گاه کافر ذمی چنین پاسخ می‌دهد: “قبول کردم” یا “راضی شدم”.

	البته برقراری عقد ذمّه با [[کتابت]] نیز ممکن است صورت بگیرد. این بود تعریف [[عقد]] [[ذمّه]] و کیفیت اجرای آن، ~~لیکن~~ نکته مفیدی در اینجا قابل ذکر است و آن اینکه: مقابل [[کافر ذمی]]، [[کافر حربی]] است؛ یعنی تمام [[کفّار]] عالم یا “ذمی” هستند و با آنان عقد ذمّه منعقد شده است که در این صورت مادامی که به شرایط ذمّه عمل می‌کنند، [[مسلمین]] نیز باید علاوه بر عدم تعرض به آنان، از [[اعراض]] و اموالشان [[دفاع]] کنند، یا این که [[ذمی]] نبوده [[اهل]] “دار الهُدَنه” -دار المهادنه- هستند که در این صورت “کفّار هُدنی” نام دارند. “هُدنه” همان [[مصالحه]] و [[صلح]] موقت و [[آتش‌بس]] با کفّار می‌باشد و ممکن است در مقابل عوض و یا بلاعوض باشد؛ عقد [[هدنه]] نیز مانند عقد ذمّه باید توسط [[امام]] مسلمین و یا [[نایب]] او، بسته شود<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۷.</ref>.		البته برقراری عقد ذمّه با [[کتابت]] نیز ممکن است صورت بگیرد. این بود تعریف [[عقد]] [[ذمّه]] و کیفیت اجرای آن، لکن نکته مفیدی در اینجا قابل ذکر است و آن اینکه: مقابل [[کافر ذمی]]، [[کافر حربی]] است؛ یعنی تمام [[کفّار]] عالم یا “ذمی” هستند و با آنان عقد ذمّه منعقد شده است که در این صورت مادامی که به شرایط ذمّه عمل می‌کنند، [[مسلمین]] نیز باید علاوه بر عدم تعرض به آنان، از [[اعراض]] و اموالشان [[دفاع]] کنند، یا این که [[ذمی]] نبوده [[اهل]] “دار الهُدَنه” -دار المهادنه- هستند که در این صورت “کفّار هُدنی” نام دارند. “هُدنه” همان [[مصالحه]] و [[صلح]] موقت و [[آتش‌بس]] با کفّار می‌باشد و ممکن است در مقابل عوض و یا بلاعوض باشد؛ عقد [[هدنه]] نیز مانند عقد ذمّه باید توسط [[امام]] مسلمین و یا [[نایب]] او، بسته شود<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۷.</ref>.

	در برخی موارد که از اهل هدنه عوض [[مالی]] گرفته می‌شود، آن را “خراج” می‌نامند و [[خراج]]، مالیاتی است که بر [[اراضی]] بسته می‌شود. کفّار هدنی نیز مانند کفّار ذمی در مدت هدنه و صلح، از تعرض مسلمین در امانند، اما آیا [[مسلمانان]] موظفند که در مقابل [[هجوم]] خارجی از آنان دفاع کنند یا نه، بستگی به شرط ضمن عقد هدنه دارد. پس، کفّار یا “ذمی” هستند و یا “هدنی” و یا “حربی”.		در برخی موارد که از اهل هدنه عوض [[مالی]] گرفته می‌شود، آن را “خراج” می‌نامند و [[خراج]]، مالیاتی است که بر [[اراضی]] بسته می‌شود. کفّار هدنی نیز مانند کفّار ذمی در مدت هدنه و صلح، از تعرض مسلمین در امانند، اما آیا [[مسلمانان]] موظفند که در مقابل [[هجوم]] خارجی از آنان دفاع کنند یا نه، بستگی به شرط ضمن عقد هدنه دارد. پس، کفّار یا “ذمی” هستند و یا “هدنی” و یا “حربی”.
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	[[حرب]]، به معنای [[جنگ]] است، اما معنای کافر حربی در اصطلاح [[فقها]] این نیست که کسی [[اعلان]] جنگ رسمی با مسلمانان کرده باشد، بلکه “کفّار حربی” به دو دسته از [[کافران]] اطلاق می‌شود:		[[حرب]]، به معنای [[جنگ]] است، اما معنای کافر حربی در اصطلاح [[فقها]] این نیست که کسی [[اعلان]] جنگ رسمی با مسلمانان کرده باشد، بلکه “کفّار حربی” به دو دسته از [[کافران]] اطلاق می‌شود:
	# کفّاری که [[کتاب آسمانی]] و یا چیزی شبیه به کتاب آسمانی ندارند و [[بت‌پرست]] و ملحد {{عربی\|عبدة الأصنام و عبدة الأوثان}} می‌باشند، در اصطلاح [[فقهی]]، این دسته از کفّار را “کافر حربی” می‌نامند؛ یعنی [[جزیه]] از آنان پذیرفته نیست و با آنان نمی‌توان “عقد ذمّه” جاری کرد، یا باید از [[بت‌پرستی]] و [[الحاد]] خود دست بردارند و یا با آنان جنگ شود.		# کفّاری که [[کتاب آسمانی]] و یا چیزی شبیه به کتاب آسمانی ندارند و [[بت‌پرست]] و ملحد {{عربی\|عبدة الأصنام و عبدة الأوثان}} می‌باشند، در اصطلاح [[فقهی]]، این دسته از کفّار را “کافر حربی” می‌نامند؛ یعنی [[جزیه]] از آنان پذیرفته نیست و با آنان نمی‌توان “عقد ذمّه” جاری کرد، یا باید از [[بت‌پرستی]] و [[الحاد]] خود دست بردارند و یا با آنان جنگ شود.
	# دسته دوم از کفّار آنهایی هستند که بت‌پرست و ملحد نیستند، بلکه [[کتاب آسمانی]] و یا شبه کتاب آسمانی دارند، مانند [[یهود]] و [[نصارا]] و [[مجوس]] ([[زرتشتیان]]) اینان در صورت [[تمایل]]، می‌توانند جزء [[اهل ذمّه]] قرار گیرند و در [[پناه]] [[حکومت اسلامی]] [[زندگی]] کنند، ~~لیکن~~ در صورت نقض شرایط [[ذمّه]] و یا عدم پذیرش آن، آنان نیز “کافر حربی” نامیده می‌شوند<ref>فقه الامام جعفر الصادق {{ع}}، ج۲، ص۲۶۹.</ref><ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۲.</ref>		# دسته دوم از کفّار آنهایی هستند که بت‌پرست و ملحد نیستند، بلکه [[کتاب آسمانی]] و یا شبه کتاب آسمانی دارند، مانند [[یهود]] و [[نصارا]] و [[مجوس]] ([[زرتشتیان]]) اینان در صورت [[تمایل]]، می‌توانند جزء [[اهل ذمّه]] قرار گیرند و در [[پناه]] [[حکومت اسلامی]] [[زندگی]] کنند، لکن در صورت نقض شرایط [[ذمّه]] و یا عدم پذیرش آن، آنان نیز “کافر حربی” نامیده می‌شوند<ref>فقه الامام جعفر الصادق {{ع}}، ج۲، ص۲۶۹.</ref><ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۲.</ref>

	== اهل ذمه ==		== اهل ذمه ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:13:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:47:59Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عقد ذمه در حدیث]] - [[عقد ذمه در تاریخ اسلامی]] - [[عقد ذمه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = عقد ذمه (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عقد ذمه در حدیث]] - [[عقد ذمه در تاریخ اسلامی]] - [[عقد ذمه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = عقد ذمه (پرسش)}}

خط ۷۱:		خط ۷۰:
	[[خانه‌ها]] و منازل اهل ذمّه نباید بلندتر از خانه‌های هم‌جوار مسلمان‌نشین بوده و بر آن اشراف داشته باشد.		[[خانه‌ها]] و منازل اهل ذمّه نباید بلندتر از خانه‌های هم‌جوار مسلمان‌نشین بوده و بر آن اشراف داشته باشد.
	[[علامه حلّی]] در توضیح این مطلب چنین می‌نویسد: “منازل و خانه‌های متعلق به [[کفّار]] [[ذمی]] به سه صورت قابل [[تصور]] می‌باشند:		[[علامه حلّی]] در توضیح این مطلب چنین می‌نویسد: “منازل و خانه‌های متعلق به [[کفّار]] [[ذمی]] به سه صورت قابل [[تصور]] می‌باشند:
	#[[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده [[احداث]] کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.		# [[خانه]] احداثی؛ و آن منزلی است که ذمی بر روی زمینی که خریده [[احداث]] کند و بسازد؛ این قبیل خانه‌ها نباید بلندتر از منازل هم‌جوار [[مسلمین]] بوده و نباید بر آنها اشراف داشته باشند.
	#خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.		#خانه خریداری‌شده؛ و آن خانه‌ای است که [[کافر]] [[ذمّی]] از شخص دیگر چه [[مسلمان]] و چه غیره خریده باشد. این قبیل خانه‌ها اگر بلندتر از منازل مسلمین هم‌جوار نیز باشد، مورد تعرّض قرار نمی‌گیرند؛ زیرا ذمّی آن را به همان صورت تملک کرده و خود او احداث نکرده است.
	#خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را [[تجدید]] بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد..”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>		#خانه تعمیری؛ و آن خانه‌ای است که قبلاً آباد و ساخته شده بوده است و ذمی می‌خواهد آن را [[تجدید]] بنا کند یا به دلیل فرسوده‌شدن و یا به هر دلیلی. این قبیل خانه‌ها و منازل نیز نباید بلندتر از خانه‌های مسلمانان و نباید مشرف بر آنها باشد..”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۶.</ref>»<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۵۸-۴۶۲.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۸۶:		خط ۸۳:

	[[رده:عقد ذمه]]		[[رده:عقد ذمه]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:39:23Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عقد ذمه در حدیث]] - [[عقد ذمه در تاریخ اسلامی]] - [[عقد ذمه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = عقد ذمه (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عقد ذمه در حدیث]] - [[عقد ذمه در تاریخ اسلامی]] - [[عقد ذمه در فقه سیاسی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عقد ذمه (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T20:55:44Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۲۵
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

2021-12-16T19:34:06Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۰۴
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:عقد ذمه]]		[[رده:عقد ذمه]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]