علم امام علی در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* یازده دلیل در علم امیرالمؤمنین{{ع}} */

2024-08-19T14:39:33Z

یازده دلیل در علم امیرالمؤمنین{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۱۶۹:		خط ۱۶۹:

	'''دلیل دهم''': امیرالمؤمنین{{ع}} بعد از [[شهادت رسول خدا]]{{صل}} قبل از هر کسی به [[جمع‌آوری قرآن]] مشغول شد<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۹. {{عربی\|و عن علي{{ع}} قال: لمّا قبض رسول الله{{صل}} أقسمت لا أضع ردائي عن ظهري حتّى أجمع ما بين اللوحين، فما وضعت ردائي عن ظهري حتّى جمعت القرآن}}.</ref>.		'''دلیل دهم''': امیرالمؤمنین{{ع}} بعد از [[شهادت رسول خدا]]{{صل}} قبل از هر کسی به [[جمع‌آوری قرآن]] مشغول شد<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۹. {{عربی\|و عن علي{{ع}} قال: لمّا قبض رسول الله{{صل}} أقسمت لا أضع ردائي عن ظهري حتّى أجمع ما بين اللوحين، فما وضعت ردائي عن ظهري حتّى جمعت القرآن}}.</ref>.

	~~'''دلیل یازدهم''': قضاوت‌های عجیب و غریبی که از حضرت صادر شده و دلالت بر کمال [[علم]] او دارد،~~

	'''دلیل یازدهم''': قضاوت‌های عجیب و غریبی که از حضرت صادر شده و دلالت بر کمال علم او دارد<ref>علامه حلّی در کتاب «کشف الیقین فی فضائل أمیر المؤمنین{{ع}}»: ص۷۶، موارد زیادی از قضاوت‌های عجیب و غریب آن حضرت را نقل کرده که این خود دلیل بر کمال علم و زیادی فضیلت و منقبت آن حضرت است.</ref>، و [[روایات]] در این باره از خاصّه و عامّه بسیار است<ref>[[سید قاسم علی‌احمدی\|علی‌احمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)\|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]]، ص۳۲۷-۳۴۸.</ref>.		'''دلیل یازدهم''': قضاوت‌های عجیب و غریبی که از حضرت صادر شده و دلالت بر کمال علم او دارد<ref>علامه حلّی در کتاب «کشف الیقین فی فضائل أمیر المؤمنین{{ع}}»: ص۷۶، موارد زیادی از قضاوت‌های عجیب و غریب آن حضرت را نقل کرده که این خود دلیل بر کمال علم و زیادی فضیلت و منقبت آن حضرت است.</ref>، و [[روایات]] در این باره از خاصّه و عامّه بسیار است<ref>[[سید قاسم علی‌احمدی\|علی‌احمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)\|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]]، ص۳۲۷-۳۴۸.</ref>.

Bahmani: /* یازده دلیل در علم امیرالمؤمنین {{ع}} */

2024-08-19T14:20:13Z

یازده دلیل در علم امیرالمؤمنین {{ع}}

نمایش تغییرات

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-19T14:19:25Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود: {{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛ اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.		امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود: {{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛ اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.

	و فرمود: {{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛ چنان بر علوم و اسرار الهی (و [[معارف]] [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.		و فرمود: {{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛ چنان بر علوم و اسرار الهی (و معارف [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.

	و فرمود: {{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛ به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که شایستگی پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.		و فرمود: {{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛ به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که شایستگی پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.

Bahmani: /* مقدمه */

2024-08-19T14:19:04Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	اگر کسی در سخنان، [[خطبه‌ها]]، [[دعاها]]، و مناجات‌هایی که از [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} نقل شده اندکی [[تدبّر]] و تعقّل و [[تأمّل]] کند به وضوح می‌یابد که [[مرتبه علم]] او قابل نیل و وصول برای ما نیست، حتی فصحاء و بلغاء گفته‌اند که [[کلام]] او، فوق کلام مخلوق و دون کلام [[خالق]] است، هم از حیث [[فصاحت]] و [[بلاغت]] و هم از حیث اشتمال آن بر [[علوم]] غریبه و حکمت‌های دقیقه. همین وفور [[علم]] آن [[حضرت]] و مزایای دیگر آن جناب باعث شد که جمعی - نعوذ بالله - قائل به [[ربوبیّت]] او شدند.		اگر کسی در سخنان، [[خطبه‌ها]]، [[دعاها]]، و مناجات‌هایی که از [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} نقل شده اندکی [[تدبّر]] و تعقّل و [[تأمّل]] کند به وضوح می‌یابد که مرتبه علم او قابل نیل و وصول برای ما نیست، حتی فصحاء و بلغاء گفته‌اند که [[کلام]] او، فوق کلام مخلوق و دون کلام [[خالق]] است، هم از حیث [[فصاحت]] و [[بلاغت]] و هم از حیث اشتمال آن بر [[علوم]] غریبه و حکمت‌های دقیقه. همین وفور [[علم]] آن حضرت و مزایای دیگر آن جناب باعث شد که جمعی - نعوذ بالله - قائل به [[ربوبیّت]] او شدند.

	امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود:		امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود: {{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛ اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.
	{{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛
	اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.

	و فرمود:		و فرمود: {{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛ چنان بر علوم و اسرار الهی (و [[معارف]] [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.
	{{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛
	چنان بر علوم و [[اسرار الهی]] (و [[معارف]] [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.

	و فرمود:		و فرمود: {{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛ به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که شایستگی پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.
	{{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛
	به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که [[شایستگی]] پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.

	این [[حدیث]] دلالت می‌کند بر این که آن [[حضرت]] به مرتبه ای از [[علم]] رسید که برای احدی از [[مخلوقات]] - خواه از [[ملائکه]] و خواه از [[بشر]] - رسیدن به آن مرتبه ممکن نیست، غیر از [[رسول خدا]] {{صل}} که [[امیر المؤمنین]] {{ع}} نفس رسول خدا {{صل}} است، چنان که در [[آیه مباهله]] آمده است<ref>{{عربی\|إنّ الله جعل فی الآية نفس رسول الله، نفس علي {{ع}}، حيث قال: {{متن قرآن\|وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ}} و المراد بها نفس علي {{ع}} كما نقله جمهور المفسّرين. و ليس المراد الحقيقة؛ لأنّ الاتّحاد محال فيحمل على أقرب المعاني و هو المواساة له في جميع الوجوه الممكنة فيثبت له {{ع}} حينئذ جميع ما ثبت للرسول {{صل}} من الفضايل العلمية و العملية ما خلا النبوّة لقوله {{صل}}: {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي‌}}. و كفى بهذه الآية دليلاً واضحا و برهانا لائحا على فضائله. فقد روي المخالف و المؤالف ما ظهر عنه {{ع}} من الفتاوى المشكلة و القضايا الصعبة التي عجز عنها كلّ من عاصروه و راجعوه في أكثر الأحكام و قضوا بقوله و عملوا بفتواه}}.</ref>.<ref>[[سید قاسم علی‌احمدی\|علی‌احمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)\|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]]، ص ۳۲۵.</ref>		این [[حدیث]] دلالت می‌کند بر این که آن حضرت به مرتبه ای از [[علم]] رسید که برای احدی از [[مخلوقات]] - خواه از [[ملائکه]] و خواه از [[بشر]] - رسیدن به آن مرتبه ممکن نیست، غیر از [[رسول خدا]] {{صل}} که [[امیر المؤمنین]] {{ع}} نفس رسول خدا {{صل}} است، چنان که در [[آیه مباهله]] آمده است<ref>{{عربی\|إنّ الله جعل فی الآية نفس رسول الله، نفس علي {{ع}}، حيث قال: {{متن قرآن\|وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ}} و المراد بها نفس علي {{ع}} كما نقله جمهور المفسّرين. و ليس المراد الحقيقة؛ لأنّ الاتّحاد محال فيحمل على أقرب المعاني و هو المواساة له في جميع الوجوه الممكنة فيثبت له {{ع}} حينئذ جميع ما ثبت للرسول {{صل}} من الفضايل العلمية و العملية ما خلا النبوّة لقوله {{صل}}: {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي‌}}. و كفى بهذه الآية دليلاً واضحا و برهانا لائحا على فضائله. فقد روي المخالف و المؤالف ما ظهر عنه {{ع}} من الفتاوى المشكلة و القضايا الصعبة التي عجز عنها كلّ من عاصروه و راجعوه في أكثر الأحكام و قضوا بقوله و عملوا بفتواه}}.</ref>.<ref>[[سید قاسم علی‌احمدی\|علی‌احمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)\|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]]، ص ۳۲۵.</ref>

	== یازده دلیل در [[علم امیرالمؤمنین]] {{ع}} ==		== یازده دلیل در [[علم امیرالمؤمنین]] {{ع}} ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-04-23T07:10:55Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۱۸۹:		خط ۱۸۹:

	[[رده:فضائل امام علی]]		[[رده:فضائل امام علی]]
			[[رده:علم امام]]

Jaafari در ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۹

2024-01-10T07:19:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = علم امام علی		\| موضوع مرتبط = علم امام علی
	\| عنوان مدخل = علم امام علی		\| عنوان مدخل = علم امام علی
	\| مداخل مرتبط = [[علم امام علی در حدیث]] - - [[علم امام علی در کلام اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم امام علی در قرآن]] - [[علم امام علی در حدیث]] - [[علم امام علی در کلام اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۷

2023-04-11T07:47:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = علم امام علی
	\| عنوان مدخل = [[علم امام علی]]		\| عنوان مدخل = علم امام علی
	\| مداخل مرتبط = [[علم امام علی در حدیث]] - - [[علم امام علی در کلام اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم امام علی در حدیث]] - - [[علم امام علی در کلام اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام علی (پرسش)
خط ۱۸۸:		خط ۱۸۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~علم~~ امام علی]]		[[رده:فضائل امام علی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'جمع‌آوری قرآن' به 'جمع‌آوری قرآن'

2023-02-13T08:02:32Z

جایگزینی متن - 'جمع‌آوری قرآن' به 'جمع‌آوری قرآن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۱۷۴:		خط ۱۷۴:
	#{{متن حدیث\|أَنَّهُ أَرْسَلَ إِلَى امْرَأَةٍ فَخَافَتْ مِنْهُ فَأَجْهَضَتْ فَاسْتَفْتَى النَّاسَ فَكُلٌّ قَالَ لَهُ لَا بَأْسَ عَلَيْكَ فَسَأَلَ عَلِيّاً {{ع}} فَقَالَ وَ أَرَى أَنَّ الدِّيَةَ عَلَى عَاتِقِكَ فَفَعَلَ بِقَوْلِهِ}}<ref>ارشاد القلوب، ج۲، ص۲۱۳، فلاحظ کتاب الأم للشافعی، ج۶، ص۹۳، مختصر المزنی، ص۲۶۶، المجموع، النووی، ج۱۹، ص۱۱.</ref>؛ روزی [[عمر]] به دنبال زنی (حامله) فرستاد (که او را حاضر کنند)، آن [[زن]] از [[ترس]] [[خلیفه]] بچه‌اش را سقط کرد، پس عمر از [[مردم]] [[استفتا]] کرد و از [[حکم]] مسئله پرسید، همه به او گفتند: چیزی بر تو نیست. از [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پرسید، [[حضرت]] فرمودند: نظر من این است که دیه بر گردن توست، و او به قول حضرت عمل کرد.		#{{متن حدیث\|أَنَّهُ أَرْسَلَ إِلَى امْرَأَةٍ فَخَافَتْ مِنْهُ فَأَجْهَضَتْ فَاسْتَفْتَى النَّاسَ فَكُلٌّ قَالَ لَهُ لَا بَأْسَ عَلَيْكَ فَسَأَلَ عَلِيّاً {{ع}} فَقَالَ وَ أَرَى أَنَّ الدِّيَةَ عَلَى عَاتِقِكَ فَفَعَلَ بِقَوْلِهِ}}<ref>ارشاد القلوب، ج۲، ص۲۱۳، فلاحظ کتاب الأم للشافعی، ج۶، ص۹۳، مختصر المزنی، ص۲۶۶، المجموع، النووی، ج۱۹، ص۱۱.</ref>؛ روزی [[عمر]] به دنبال زنی (حامله) فرستاد (که او را حاضر کنند)، آن [[زن]] از [[ترس]] [[خلیفه]] بچه‌اش را سقط کرد، پس عمر از [[مردم]] [[استفتا]] کرد و از [[حکم]] مسئله پرسید، همه به او گفتند: چیزی بر تو نیست. از [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پرسید، [[حضرت]] فرمودند: نظر من این است که دیه بر گردن توست، و او به قول حضرت عمل کرد.

	'''دلیل دهم''': امیرالمؤمنین {{ع}} بعد از [[شهادت رسول خدا]] {{صل}} قبل از هر کسی به ~~جمع‌آوری~~ [[قرآن]] مشغول شد<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۹. {{عربی\|و عن علي {{ع}} قال: لمّا قبض رسول الله {{صل}} أقسمت لا أضع ردائي عن ظهري حتّى أجمع ما بين اللوحين، فما وضعت ردائي عن ظهري حتّى جمعت القرآن}}.</ref>.		'''دلیل دهم''': امیرالمؤمنین {{ع}} بعد از [[شهادت رسول خدا]] {{صل}} قبل از هر کسی به [[جمع‌آوری قرآن]] مشغول شد<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۹. {{عربی\|و عن علي {{ع}} قال: لمّا قبض رسول الله {{صل}} أقسمت لا أضع ردائي عن ظهري حتّى أجمع ما بين اللوحين، فما وضعت ردائي عن ظهري حتّى جمعت القرآن}}.</ref>.

	'''دلیل یازدهم''': قضاوت‌های عجیب و غریبی که از حضرت صادر شده و دلالت بر کمال [[علم]] او دارد،		'''دلیل یازدهم''': قضاوت‌های عجیب و غریبی که از حضرت صادر شده و دلالت بر کمال [[علم]] او دارد،

Wasity: جایگزینی متن - 'تاویل' به 'تأویل'

2022-11-12T14:16:08Z

جایگزینی متن - 'تاویل' به 'تأویل'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۶
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	در ضمن پاسخ‌های امیرالمؤمنین {{ع}} به [[پرسش]] ابن کوّاء، که به آن حضرت گفت: «از [[شخصیّت]] خودت مرا [[آگاه]] کن» حضرت فرمود: [[خدای متعال]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ}}<ref>«پس خود را به پاکی نستأیید» سوره نجم، آیه ۳۲.</ref> «یعنی از خودتان تعریف نکنید» بنابراین نباید از [[شخصیّت]] خویش سخن بگویم، اما در جای دیگر فرمود: {{متن قرآن\|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}}<ref>«و نعمت پروردگارت را باز گوی!» سوره ضحی، آیه ۱۱.</ref> «یعنی: اما در نعمتی که [[خداوند]] به تو بخشیده است، سپاسگزار بوده و او را بازگو کن» سپس [[حضرت]] فرمود: وای بر تو! من اولین نفری بودم که قبل از همه [[صحابه]] به حضور [[پیامبر]] {{صل}} مشرّف می‌شدم و آخرین کسی بودم که از محضرش خارج می‌شدم. هر گاه سؤال می‌کردم پاسخم را می‌داد و هر وقت ساکت می‌شدم و سؤال مطرح نمی‌کردم آن حضرت مرا مخاطب می‌کرد و به [[علمی]] بهره مند می‌شدم. من هر [[روز]] یک بار و هر شب نیز یک بار برای کسب [[فیض]] به نزد ایشان می‌شتافتم؛ گاهی [[رسول خدا]] {{صل}} به [[خانه]] من می‌آمد و گاهی من می‌رفتم. هر گاه به یکی از خانه هایش می‌رفتم، به خاطر من اتاق را خالی می‌کرد و همسرانش را خارج می‌نمود، و سؤالات خصوصی را مطرح می‌کردم و جواب می‌شنیدم و هر گاه به خانه من می‌آمد [[فاطمه]] و فرزندانم کنارمان می‌ماندند، و مسائل را در جمع ما مطرح و پاسخ می‌داد.		در ضمن پاسخ‌های امیرالمؤمنین {{ع}} به [[پرسش]] ابن کوّاء، که به آن حضرت گفت: «از [[شخصیّت]] خودت مرا [[آگاه]] کن» حضرت فرمود: [[خدای متعال]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ}}<ref>«پس خود را به پاکی نستأیید» سوره نجم، آیه ۳۲.</ref> «یعنی از خودتان تعریف نکنید» بنابراین نباید از [[شخصیّت]] خویش سخن بگویم، اما در جای دیگر فرمود: {{متن قرآن\|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}}<ref>«و نعمت پروردگارت را باز گوی!» سوره ضحی، آیه ۱۱.</ref> «یعنی: اما در نعمتی که [[خداوند]] به تو بخشیده است، سپاسگزار بوده و او را بازگو کن» سپس [[حضرت]] فرمود: وای بر تو! من اولین نفری بودم که قبل از همه [[صحابه]] به حضور [[پیامبر]] {{صل}} مشرّف می‌شدم و آخرین کسی بودم که از محضرش خارج می‌شدم. هر گاه سؤال می‌کردم پاسخم را می‌داد و هر وقت ساکت می‌شدم و سؤال مطرح نمی‌کردم آن حضرت مرا مخاطب می‌کرد و به [[علمی]] بهره مند می‌شدم. من هر [[روز]] یک بار و هر شب نیز یک بار برای کسب [[فیض]] به نزد ایشان می‌شتافتم؛ گاهی [[رسول خدا]] {{صل}} به [[خانه]] من می‌آمد و گاهی من می‌رفتم. هر گاه به یکی از خانه هایش می‌رفتم، به خاطر من اتاق را خالی می‌کرد و همسرانش را خارج می‌نمود، و سؤالات خصوصی را مطرح می‌کردم و جواب می‌شنیدم و هر گاه به خانه من می‌آمد [[فاطمه]] و فرزندانم کنارمان می‌ماندند، و مسائل را در جمع ما مطرح و پاسخ می‌داد.

	هر گاه مسئله ای را می‌پرسیدم به من جواب می‌فرمود و وقتی [[سکوت]] می‌کردم آغاز به سخن می‌کرد. هیچ [[آیه]] ای از [[آیات قرآن]] بر پیامبر {{صل}} نازل نشد مگر آنکه بر من خواند و [[املاء]] نمود و من آن را نوشتم، و از [[خدا]] خواست که آن آیه را به من بفهماند و عطایم کند. هیچ آیه ای از [[کتاب خدا]] نازل نشد مگر آنکه [[حفظ]] کردم و پیامبر {{صل}} به من [[تأویل]] آن را آموخت؛ و هیچ [[حلال]] و حرامی در [[قرآن]] نماند مگر آنکه حفظ کردم و به من آموخت و [[~~تاویل~~]] آن را فهماند. از هنگامی که پیامبر {{صل}} دست بر سینه ام گذاشت و از خدا خواست که قلبم را از [[فهم]] و [[علم]] و [[حکمت]] و [[نور]] پر کند، حتّی یک حرف از آنچه را که از وی آموخته بودم از یاد نبردم<ref>قادتنا کیف نعرفهم؟، سیّد محمّد هادی المیلانی، ج۲، ص۲۰۱؛ المعیار والموازنه، ابوجعفر اسکافی، ص۳۰۰. {{عربی\|روى أبوجعفر الاسكافي في ضمن أجوبة الإمام أميرالمؤمنين {{ع}} عن أسئلة ابن الكوّاء قال: فحدّثني عن نفسك قال: قال الله: {{متن قرآن\|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ}} قال: و قد قال: {{متن قرآن\|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}} قال: ويحك! كنت اوّل داخل على [النبيّ]، و آخر خارج [من عنده]، وكنت إذا سألت أعطيت، و إذا سكتّ ابتديت، و كنت أدخل على رسول الله {{صل}} في كلّ يوم دخله، وفي كلّ ليلة [دخله]، وربّما كان ذلك في بيتي يأتيني رسول الله - عليه الصلاة و السلام - أكثر من ذلك في منزلي، فإذا دخلت عليه في بعض منازله أخلا بي، وأقام نسائه فلم يبق [عنده] غيري، و إذا أتاني لم يقم فاطمة ولا أحدا من ولدي، فإذا سألته أجابني، وإذا سكتّ عنه ونفذت مسائلي ابتدأني. فما نزلت على رسول الله {{صل}} آية من القرآن إلاّ اقرأنيها وأملاها عليّ وكتبتها بخطّي، فدعا الله أن يفهّمني ويعطيني. فما نزلت آية من كتاب الله إلاّ حفظتها، وعلّمني تأويلها، وما تركت شيئا من حلال ولا حرام إلاّ وقد حفظته وعلّمني تأويله لم أنس منه حرفا واحدا منذ وضع يده {{صل}} على صدري فدعا الله أن يملأ قلبي فهما، وعلما، وحكما، ونورا}}.</ref>.		هر گاه مسئله ای را می‌پرسیدم به من جواب می‌فرمود و وقتی [[سکوت]] می‌کردم آغاز به سخن می‌کرد. هیچ [[آیه]] ای از [[آیات قرآن]] بر پیامبر {{صل}} نازل نشد مگر آنکه بر من خواند و [[املاء]] نمود و من آن را نوشتم، و از [[خدا]] خواست که آن آیه را به من بفهماند و عطایم کند. هیچ آیه ای از [[کتاب خدا]] نازل نشد مگر آنکه [[حفظ]] کردم و پیامبر {{صل}} به من [[تأویل]] آن را آموخت؛ و هیچ [[حلال]] و حرامی در [[قرآن]] نماند مگر آنکه حفظ کردم و به من آموخت و [[تأویل]] آن را فهماند. از هنگامی که پیامبر {{صل}} دست بر سینه ام گذاشت و از خدا خواست که قلبم را از [[فهم]] و [[علم]] و [[حکمت]] و [[نور]] پر کند، حتّی یک حرف از آنچه را که از وی آموخته بودم از یاد نبردم<ref>قادتنا کیف نعرفهم؟، سیّد محمّد هادی المیلانی، ج۲، ص۲۰۱؛ المعیار والموازنه، ابوجعفر اسکافی، ص۳۰۰. {{عربی\|روى أبوجعفر الاسكافي في ضمن أجوبة الإمام أميرالمؤمنين {{ع}} عن أسئلة ابن الكوّاء قال: فحدّثني عن نفسك قال: قال الله: {{متن قرآن\|فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ}} قال: و قد قال: {{متن قرآن\|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}} قال: ويحك! كنت اوّل داخل على [النبيّ]، و آخر خارج [من عنده]، وكنت إذا سألت أعطيت، و إذا سكتّ ابتديت، و كنت أدخل على رسول الله {{صل}} في كلّ يوم دخله، وفي كلّ ليلة [دخله]، وربّما كان ذلك في بيتي يأتيني رسول الله - عليه الصلاة و السلام - أكثر من ذلك في منزلي، فإذا دخلت عليه في بعض منازله أخلا بي، وأقام نسائه فلم يبق [عنده] غيري، و إذا أتاني لم يقم فاطمة ولا أحدا من ولدي، فإذا سألته أجابني، وإذا سكتّ عنه ونفذت مسائلي ابتدأني. فما نزلت على رسول الله {{صل}} آية من القرآن إلاّ اقرأنيها وأملاها عليّ وكتبتها بخطّي، فدعا الله أن يفهّمني ويعطيني. فما نزلت آية من كتاب الله إلاّ حفظتها، وعلّمني تأويلها، وما تركت شيئا من حلال ولا حرام إلاّ وقد حفظته وعلّمني تأويله لم أنس منه حرفا واحدا منذ وضع يده {{صل}} على صدري فدعا الله أن يملأ قلبي فهما، وعلما، وحكما، ونورا}}.</ref>.

	با توجه به [[سخنان امیرالمؤمنین]] {{ع}} و بدون در نظر گرفتن [[علم لدنّی]] و... ، واضح است شاگردی که این گونه تحت [[تعلیم]] معلّمی کامل همچون [[رسول خدا]] {{صل}} و [[افضل]] [[انبیاء]] باشد، در [[غایت]] کمال و [[علم]] و فضل خواهد بود.		با توجه به [[سخنان امیرالمؤمنین]] {{ع}} و بدون در نظر گرفتن [[علم لدنّی]] و... ، واضح است شاگردی که این گونه تحت [[تعلیم]] معلّمی کامل همچون [[رسول خدا]] {{صل}} و [[افضل]] [[انبیاء]] باشد، در [[غایت]] کمال و [[علم]] و فضل خواهد بود.

Wasity: جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

2022-11-07T19:55:48Z

جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود: {{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛ اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.		امیرالمؤمنین {{ع}} در [[حق]] خودش فرمود: {{متن حدیث\|لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۳۸؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۹۲؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۷، ص۲۵۳؛ ج۱۰، ص۱۴۲؛ ج۱۱، ص۱۷۹؛ الطرائف، ج۲، ص۵۱۲؛ الصراط المستقیم، ج۱، ص۲۳۰؛ کشف الغمه، ج۱، ص۱۷۰؛ الفضائل ابن شاذان، ص۱۳۷؛ ارشاد القلوب، ج۱، ص۱۲۴؛ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۵۳.</ref>؛ اگر پرده از [[غیب]] بردارند، (و پرده‌های [[حجاب]] بالا رود) برای من علم جدیدی به‌دست نیاید، و بر [[یقین]] من چیزی نیافزاید، (یعنی: یقین من به حدّ کمال است که نقصی در آن وجود ندارد.

	و فرمود: {{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛ چنان بر علوم و اسرار الهی (و [[معارف]] [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.		و فرمود: {{متن حدیث\|انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِ الْبَعِيدَةِ}}<ref>نهج البلاغه، ج۱، ص۴۱؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۱۳؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، محمد بن طلحه، ص۸۱؛ کشف الغمه، ج۱، ص۷۵؛ جواهر المطالب فی مناقب الامام علی {{ع}} ابن الدمشقی، ص۳۰۲؛ النهایه ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲؛ لسان العرب ابن منظور، ج۲، ص۲۷۵؛ تاج العروس، ج۳، ص۳۷۴.</ref>؛ چنان بر علوم و اسرار الهی (و معارف [[قضا و قدر]] و [[تکلیف]] و [[سعادت]] و [[شقاوت]]) وقوف یافته و آن خزینه‌های علوم در نفس من پیچیده و منطوی شده که اگر بعض آن را برای شما آشکار کنم، مانند لرزش و تکان ریسمانی دراز در چاه‌های عمیق و دور و دراز به خود خواهید لرزید و تاب و توان شنیدن آن را ندارید.

	و فرمود: {{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛ به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که شایستگی پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.		و فرمود: {{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛ به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که شایستگی پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۲۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	و فرمود:		و فرمود:
	{{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ~~ابن شهر آشوب،~~ ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛		{{متن حدیث\|إنّ هاهنا لعلما جمّا لو أجد له حمله....}}<ref>نهج البلاغه، ج۴، ص۳۶؛ مناقب آل ابی طالب، ابن‌شهرآشوب، ج۱، ص۳۱۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۸، ص۳۴۶؛ تاریخ بغداد، الخطیب البغدادی، ج۶، ص۳۷۶؛ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج۵۰، ص۲۵۲؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۰۶؛ ینابیع الموده، ج۳، ص۴۵۴.</ref>؛
	به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که [[شایستگی]] پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.		به [[درستی]] که در این جا (با دست شان، اشاره به سینه [[مبارک]] نمودند) [[دانش]] فراوانی اندوخته ام، ای کاش! کسانی می‌یافتم که [[شایستگی]] پذیرش این [[علوم]] را داشته باشند.

خط ۸۱:		خط ۸۱:

	'''دلیل سوم''': [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود:		'''دلیل سوم''': [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود:
	{{متن حدیث\|أَقْضَاكُمْ عَلِيٌّ‌}}<ref>رواه الإربلی فی کشف الغمّه، ج۱، ص۱۱۳ فی بیان مناقبه {{ع}}؛ وفی المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۳۹ {{متن حدیث\|عن أبي سعيد الخدري، قال: قال رسول الله {{صل}}: إنّ أقضى أمّتي عليّ بن ابي طالب {{ع}}}}؛ ورواه ~~ابن شهر آشوب~~ فی المناقب، ج۲، ص۳۳ فی عنوان فصل: فی المسابقه بالعلم؛ ورواه الشبلنجی فی نور الأبصار، ص۷۹؛ ورواه ابن عبد البرّ فی الاستیعاب بهامش الاصابه، ج۳، ص۳۸ {{متن حدیث\|و فيه، وقال {{صل}}: أقضاهم عليّ بن ابي طالب {{ع}}}}؛ فتح الباری ابن حجر، ج۱۰، ص۴۸۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۱۸؛ ج۷، ص۲۱۹؛ المواقف الایجی، ج۳، ص۶۲۷، ۶۳۶؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۱، ص۲۸۵؛ تفسیر القرطبی، ج۱۵، ص۱۶۲ – ۱۶۴؛ تاریخ مدینه دمشق ابن عساکر، ج۵۱، ص۳۰۰؛ تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۱۹۷؛ شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۰؛ طبقات ابن سعد، ج۱۲، ص۱۳۵.</ref>؛		{{متن حدیث\|أَقْضَاكُمْ عَلِيٌّ‌}}<ref>رواه الإربلی فی کشف الغمّه، ج۱، ص۱۱۳ فی بیان مناقبه {{ع}}؛ وفی المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۳۹ {{متن حدیث\|عن أبي سعيد الخدري، قال: قال رسول الله {{صل}}: إنّ أقضى أمّتي عليّ بن ابي طالب {{ع}}}}؛ ورواه ابن‌شهرآشوب فی المناقب، ج۲، ص۳۳ فی عنوان فصل: فی المسابقه بالعلم؛ ورواه الشبلنجی فی نور الأبصار، ص۷۹؛ ورواه ابن عبد البرّ فی الاستیعاب بهامش الاصابه، ج۳، ص۳۸ {{متن حدیث\|و فيه، وقال {{صل}}: أقضاهم عليّ بن ابي طالب {{ع}}}}؛ فتح الباری ابن حجر، ج۱۰، ص۴۸۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۱۸؛ ج۷، ص۲۱۹؛ المواقف الایجی، ج۳، ص۶۲۷، ۶۳۶؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۱، ص۲۸۵؛ تفسیر القرطبی، ج۱۵، ص۱۶۲ – ۱۶۴؛ تاریخ مدینه دمشق ابن عساکر، ج۵۱، ص۳۰۰؛ تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۱۹۷؛ شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۰؛ طبقات ابن سعد، ج۱۲، ص۱۳۵.</ref>؛

	آگاه‌ترین شما به امر [[قضاوت]] علی است.		آگاه‌ترین شما به امر [[قضاوت]] علی است.
خط ۹۵:		خط ۹۵:

	و همچنین [[احمد حنبل]] در مسندش [[روایت]] کرده است<ref>الصراط المستقیم، ج۲، ص۱۰؛ المناقب، ج۲، ص۳۳.</ref>.		و همچنین [[احمد حنبل]] در مسندش [[روایت]] کرده است<ref>الصراط المستقیم، ج۲، ص۱۰؛ المناقب، ج۲، ص۳۳.</ref>.
	در [[مناقب]] [[~~ابن شهر آشوب~~]] آمده است:		در [[مناقب]] [[ابن‌شهرآشوب]] آمده است:
	{{متن حدیث\|قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى أَنَّ النَّبِيَّ‌{{صل}} قَالَ: أَقْضَاكُمْ عَلِيٌّ‌}}؛		{{متن حدیث\|قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى أَنَّ النَّبِيَّ‌{{صل}} قَالَ: أَقْضَاكُمْ عَلِيٌّ‌}}؛
	[[اجماع]] کردند بر این که [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: آگاه‌ترین شما به امر [[قضاوت]] علی است.		[[اجماع]] کردند بر این که [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: آگاه‌ترین شما به امر [[قضاوت]] علی است.
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:

	'''دلیل چهارم''': [[سلمان فارسی]] [[روایت]] کرد که [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود:		'''دلیل چهارم''': [[سلمان فارسی]] [[روایت]] کرد که [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود:
	{{متن حدیث\|أَعْلَمُ أُمَّتِي بَعْدِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ‌}}<ref>المناقب للخوارزمی، فی الفصل السابع، ص۴۰، و فیه: أعلم امّتی من بعدی. وأورده العلامه الأمینی فی الغدیر، ج۲، ص۴۴، عن عدّه مصادر. وأخرجه المحبّ الطبری فی الریاض النظره، ج۲، ص۱۹۳. ورواه الگنجی فی کفایة الطالب، ص۳۳۲، فی الباب ۹۴. ورواه الإربلی فی کشف الغمّه، ص۱، ص۱۱۳، فی ذکر غزاره علمه {{ع}}. ورواه الحموینی فی فرائد السمطین، ج۱، ص۹۷، حدیث ۶۶. ورواه ~~ابن شهر آشوب~~ فی المناقب، ج۲، ص۳۳، فی عنوان فصل: فی المسابقه بالعلم. و رواه القندوزی فی ینابیع المودّه، ص۷۰.</ref>؛		{{متن حدیث\|أَعْلَمُ أُمَّتِي بَعْدِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ‌}}<ref>المناقب للخوارزمی، فی الفصل السابع، ص۴۰، و فیه: أعلم امّتی من بعدی. وأورده العلامه الأمینی فی الغدیر، ج۲، ص۴۴، عن عدّه مصادر. وأخرجه المحبّ الطبری فی الریاض النظره، ج۲، ص۱۹۳. ورواه الگنجی فی کفایة الطالب، ص۳۳۲، فی الباب ۹۴. ورواه الإربلی فی کشف الغمّه، ص۱، ص۱۱۳، فی ذکر غزاره علمه {{ع}}. ورواه الحموینی فی فرائد السمطین، ج۱، ص۹۷، حدیث ۶۶. ورواه ابن‌شهرآشوب فی المناقب، ج۲، ص۳۳، فی عنوان فصل: فی المسابقه بالعلم. و رواه القندوزی فی ینابیع المودّه، ص۷۰.</ref>؛

	[[علی بن ابی طالب]] [[عالم‌ترین]] امّتم بعد از من است.		[[علی بن ابی طالب]] [[عالم‌ترین]] امّتم بعد از من است.

	'''دلیل پنجم''': [[عبدالله بن مسعود]] روایت کرده که رسول خدا {{صل}} فرمودند:		'''دلیل پنجم''': [[عبدالله بن مسعود]] روایت کرده که رسول خدا {{صل}} فرمودند:
	{{متن حدیث\|قُسِمَتِ الْحِكْمَةُ عَلَى عَشَرَةِ أَجْزَاءٍ فَأُعْطِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ مِنْهَا تِسْعَةً وَ النَّاسُ جُزْءً وَاحِداً}}<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۰. ورواه الإربلی فی کشف الغمه، ج۱، ص۱۱۳، فی فضل مناقبه وما أعدّه الله تعالی لمحبّیه، وذکر غزاره علمه، وکونه أقضی الأصحاب. ورواه ابن المغازلی فی المناقب، ص۲۸۶، حدیث ۳۲۸. ورواه القندوزی فی ینابیع المودّه فی الباب الرابع عشر، ص۷۰. ورواه ~~ابن شهر آشوب~~ فی المناقب، ج۲، ص۳۲ فی المسابقه بالعلم عن حلیة الأولیاء. ورواه الگنجی الشافعی فی کفایه الطالب فی الباب الثامن والأربعون، ص۱۹۷.</ref>؛		{{متن حدیث\|قُسِمَتِ الْحِكْمَةُ عَلَى عَشَرَةِ أَجْزَاءٍ فَأُعْطِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ مِنْهَا تِسْعَةً وَ النَّاسُ جُزْءً وَاحِداً}}<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع، ص۴۰. ورواه الإربلی فی کشف الغمه، ج۱، ص۱۱۳، فی فضل مناقبه وما أعدّه الله تعالی لمحبّیه، وذکر غزاره علمه، وکونه أقضی الأصحاب. ورواه ابن المغازلی فی المناقب، ص۲۸۶، حدیث ۳۲۸. ورواه القندوزی فی ینابیع المودّه فی الباب الرابع عشر، ص۷۰. ورواه ابن‌شهرآشوب فی المناقب، ج۲، ص۳۲ فی المسابقه بالعلم عن حلیة الأولیاء. ورواه الگنجی الشافعی فی کفایه الطالب فی الباب الثامن والأربعون، ص۱۹۷.</ref>؛
	[[حکمت]] بر ده جزء تقسیم شد که نُه جزء آن به [[علی بن ابی طالب]] و یک جزء آن به سایر [[مردم]] داده شد.		[[حکمت]] بر ده جزء تقسیم شد که نُه جزء آن به [[علی بن ابی طالب]] و یک جزء آن به سایر [[مردم]] داده شد.

خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:

	[[مناقب (کتاب)\|مناقب]] از [[ابی البختری]] [[روایت]] کرد که دیدم علی {{ع}} بر [[منبر]] [[کوفه]] بالا رفت و فرمود:		[[مناقب (کتاب)\|مناقب]] از [[ابی البختری]] [[روایت]] کرد که دیدم علی {{ع}} بر [[منبر]] [[کوفه]] بالا رفت و فرمود:
	{{متن حدیث\|سَلُونِي مِنْ قَبْلِ أَنْ تَفْقِدُونِي فَإِنَّمَا بَيْنَ الْجَوَانِحِ مِنِّي عِلْمٌ جَمٌّ... فَوَ اللَّهِ لَوْ ثُنِيَتْ لِي وِسَادَةٌ فَجَلَسْتُ عَلَيْهَا لَأَفْتَيْتُ لِأَهْلِ التَّوْرَاةِ بِتَوْرَاتِهِمْ وَ لِأَهْلِ الْإِنْجِيلِ بِإِنْجِيلِهِمْ حَتَّى يُنْطِقَ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَ الْإِنْجِيلَ فَتَقُولَ صَدَقَ عَلِيٌّ قَدْ أَفْتَاكُمْ بِمَا أُنْزِلَ فِيَّ‌}}<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع فی بیان غزاره علمه {{ع}}، ص۴۷، و فی مقتله فی الفصل الرابع، ج۱، ص۴۴. و رواه الحافظ القندوزی فی ینابیع المودّه، ص۷۴، فی الباب الرابع عشر فی غزاره علمه {{ع}}. وأورده فی ملحقات احقاق الحقّ، ج۱۷، ص۴۶۲ عن مودّه القربی للسیّد علی بن شهاب الدین الهمدانی، ص۱۲۶، وعن السیّد عطاء الله الدشتکی فی الأربعین، ص۲۷ مخطوط، وعن العلامه محمّد صالح الکشفی الحنفی فی المناقب المرتضویه، ص۲۴۷. ورواه الحموینی فی فرائد السمطین، ج۱، ص۳۴۰، حدیث ۲۶۳. وقریبا منه مع زیادات کثیره رواه الشیخ الصدوق فی المجلس «۵۵» من أمالیه، ص۳۴۱. ورواه ~~ابن شهر آشوب~~ فی المناقب، ج۲، ص۳۸ فی عنوان: المسابقه بالعلم. وروی الصفّار القمّی فی بصائر الدرجات، ج۳، ص۱۳۲، باب ۹ عدّه أحادیث تتضمّن القسم الأخیر من الحدیث.</ref>؛		{{متن حدیث\|سَلُونِي مِنْ قَبْلِ أَنْ تَفْقِدُونِي فَإِنَّمَا بَيْنَ الْجَوَانِحِ مِنِّي عِلْمٌ جَمٌّ... فَوَ اللَّهِ لَوْ ثُنِيَتْ لِي وِسَادَةٌ فَجَلَسْتُ عَلَيْهَا لَأَفْتَيْتُ لِأَهْلِ التَّوْرَاةِ بِتَوْرَاتِهِمْ وَ لِأَهْلِ الْإِنْجِيلِ بِإِنْجِيلِهِمْ حَتَّى يُنْطِقَ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَ الْإِنْجِيلَ فَتَقُولَ صَدَقَ عَلِيٌّ قَدْ أَفْتَاكُمْ بِمَا أُنْزِلَ فِيَّ‌}}<ref>المناقب للخوارزمی فی الفصل السابع فی بیان غزاره علمه {{ع}}، ص۴۷، و فی مقتله فی الفصل الرابع، ج۱، ص۴۴. و رواه الحافظ القندوزی فی ینابیع المودّه، ص۷۴، فی الباب الرابع عشر فی غزاره علمه {{ع}}. وأورده فی ملحقات احقاق الحقّ، ج۱۷، ص۴۶۲ عن مودّه القربی للسیّد علی بن شهاب الدین الهمدانی، ص۱۲۶، وعن السیّد عطاء الله الدشتکی فی الأربعین، ص۲۷ مخطوط، وعن العلامه محمّد صالح الکشفی الحنفی فی المناقب المرتضویه، ص۲۴۷. ورواه الحموینی فی فرائد السمطین، ج۱، ص۳۴۰، حدیث ۲۶۳. وقریبا منه مع زیادات کثیره رواه الشیخ الصدوق فی المجلس «۵۵» من أمالیه، ص۳۴۱. ورواه ابن‌شهرآشوب فی المناقب، ج۲، ص۳۸ فی عنوان: المسابقه بالعلم. وروی الصفّار القمّی فی بصائر الدرجات، ج۳، ص۱۳۲، باب ۹ عدّه أحادیث تتضمّن القسم الأخیر من الحدیث.</ref>؛
	از من سؤال کنید قبل از آنکه مرا از دست بدهید، همانا سینه ام مملو از [[علم]] است.... به [[خدا]] قسم اگر [[مسند]] [[خلافت]] برایم آماده بود و بر آن می‌نشستم برای [[اهل تورات]] به [[تورات]] شان و برای [[اهل انجیل]] به [[انجیل]] شان و برای [[اهل زبور]] به زبورشان [[فتوی]] می‌دادم و [[حکم]] می‌کردم تا این که [[خداوند]] [[تورات]] و [[انجیل]] و [[زبور]] را به سخن آورد و بگوید: «علی» راست گفت و به آنچه خداوند در من نازل کرده به شما فتوی داد.		از من سؤال کنید قبل از آنکه مرا از دست بدهید، همانا سینه ام مملو از [[علم]] است.... به [[خدا]] قسم اگر [[مسند]] [[خلافت]] برایم آماده بود و بر آن می‌نشستم برای [[اهل تورات]] به [[تورات]] شان و برای [[اهل انجیل]] به [[انجیل]] شان و برای [[اهل زبور]] به زبورشان [[فتوی]] می‌دادم و [[حکم]] می‌کردم تا این که [[خداوند]] [[تورات]] و [[انجیل]] و [[زبور]] را به سخن آورد و بگوید: «علی» راست گفت و به آنچه خداوند در من نازل کرده به شما فتوی داد.