علم حصولی معصوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به علم حصولی

2021-09-21T04:31:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{علم معصوم}}~~		#تغییر_مسیر [[علم حصولی]]
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	~~: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[علم حصولی معصوم در قرآن]] - [[علم حصولی معصوم در حدیث]] - [[علم حصولی معصوم در کلام اسلامی]] - [[علم حصولی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[علم حصولی معصوم در عرفان اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
	~~<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">~~

	'''علم حصولی''' دارای دو معناست: ۱. علم حصولی در اصطلاح [[فلسفه]] و منطق [[دانش\|دانشی]] است که از طریق صورت‌های ذهنی حاصل شده و از راه ابزارهای حسی به‌ دست می‌‏آید، در مقابل [[علم حضوری]]؛ ۲. علم حصولی در اصطلاح دانشمندان [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" که در این صورت مراد از علم حضوری، "[[علم فعلی]]" است؛ مراد در اینجا معنای اول است. در اینکه آیا [[علوم]] [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری حواس ظاهری به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم [[امامان]]{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: نزول بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ نزول وحی در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.

	~~==مقدمه==~~
	~~ممکن است مراد از علم حصولی معصوم یکی از موارد زیر باشد:~~
	#[[علم حصولی]] در اصطلاح [[فلسفه]] و [[منطق]] و [[معرفت‌شناسی]]: به [[دانش\|دانشی]] گفته می‌شود که از طریق [[صورت‌های ذهنی]] حاصل می‌شود. این [[علم]]، [[علم اکتسابی\|اکتسابی]] است و از راه [[ابزارهای حسی]]؛ مانند: [[چشم]] و [[گوش]] و دیگر [[حواس]] [[ادراک\|ادراکی]] به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در [[علم حضوری]] که ابزار آن [[قلب]] یا [[روح انسان]] است، خود معلوم نزد عالِم ([[روح]]) حاضر می‌شود. این اصطلاح هماهنگ با اصطلاحات منطق و فلسفه و [[شناخت‌شناسی]] است.
	#علم حصولی در اصطلاح برخی [[دانشمندان]] [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" است. کسانی که اینگونه تعبیراتی آورده‌اند هنگام [[سخن]] از "علم حضوری"، مراد آنان در اغلب، «[[علم فعلی]]» است: "مراد از علم حضوری او ([[امام]]) آشکار شدن معلومات نزد او به طور [[علم بالفعل\|بالفعل]] است، در مقابل [[علم شأنی]]، [[علم بالقوه\|بالقوه]] و به هنگام [[اراده]] که از آن این گونه تعبیر می‌شود: "اگر بخواهد که بداند، می‌داند"<ref>سید عبدالحسین لاری، المعارف السلمانیة، ص۲۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.

	~~آنچه مورد بحث در این مدخل است، علم حصولی از دیدگاه فلسفه و منطق است.~~

	~~==معناشناسی==~~
	~~{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[علم حصولی معصوم چیست؟ (پرسش)\|علم حصولی معصوم چیست؟]]'''{{پایان}}~~
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	علم حصولی به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در علم حضوری که ابزار آن قلب یا روح انسان است، خود معلوم نزد عالِم حاضر می‌شود<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، آموزش فلسفه، ج ۱، ص۱۵۳ و ۱۷۱ و ج ۲، ص۳۳۰.</ref>. این اصطلاح، در [[آیات]] و [[روایات]] وجود ندارد لذا تطبیق آن بر [[علوم]] [[امامان]]{{عم}}، نوعی [[استنباط]] است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶؛ [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا]]، ص۱۵۸؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۰؛ [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص۲۰؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص۲۶.</ref>.

	~~==حصولی یا [[حضوری بودن علم]] [[معصوم]]==~~
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)\|آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ در [[پاسخ]] باید گفت، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست می‌آید<ref>ر.ک. [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۵ و ۶</ref>، منتها راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} را می‌توان در چند طریق بیان کرد که برخی از آنها حضوری و برخی حصولی هستند:
	#[[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]: مانند مواردی که [[حقایق]]، بدون واسطۀ [[حضرت]] [[جبرئیل]] بر قلب [[پیامبر]]{{صل}} نازل می‌شد<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۱۸، ص۲۶۰</ref>.[[ الهام]] و القای [[روح القدس]] را نیز می‌توان از این قسم دانست.
	~~#دریافت علوم از [[فرشتگان]]: مانند [[نزول جبرئیل]] بر پیامبر{{صل}} و آوردن [[آیات قرآن]]<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref>.~~
	#[[نزول وحی]] در [[خواب]]: مانند [[ابلاغ]] ماموریت [[ذبح]] [[حضرت اسماعیل]] به [[حضرت ابراهیم]]{{ع}}<ref>سورۀ صافات، آیۀ ۱۰۲</ref>.
	~~#بهره‌گیری از حواس و....~~

	راه اول جزء [[علوم حضوری]] محسوب می‌شود؛ زیرا این علوم بدون هر واسطه‌ای، از جانب [[خدا]] بر [[قلب]] [[پیامبر]] نازل می‌شود؛ [[ارتباط با فرشتگان]] نیز دو گونه است: گاهی [[ارتباط]] با [[حقیقت]] [[ملکوتی]] آنان است که در این صورت، [[علوم]] دریافتی حضوری خواهد بود<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷.</ref> و گاهی [[ارتباط با فرشته]]، همراه با تجسد مادی اوست، در این صورت، [[دانش]] حاصل از این ارتباط، حصولی خواهد بود؛ مانند [[ظهور]] مادی فرشتگانی که [[مأمور]] [[هلاکت]] [[قوم لوط]] بودند<ref>سورۀ هود، آیات ۶۹ و ۸۱.</ref>. در سایر طرق که به صورت شنیدن و دیدن هست اگر دیدن و شنیدن، [[حسی]] و مادی باشد، دانش به دست آمده از آن، حصولی خواهد بود، اما اگر حقیقت این نوع [[دیدارها]] و گفت و گو‌ها، [[شهودی]] و غیرحسی باشد، دانش به دست آمده از آنها حضوری خواهد بود. [[اطمینان]] به اینکه آیا [[کسب علم]] از راه حسی بوده است یا شهودی، نیاز به قراین دارد؛ لذا علوم باواسطه، ممکن است به شکل حصولی یا حضوری باشند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.

	~~==نتیجه گیری==~~
	بنابراین علوم به دست آمده برای [[برگزیدگان خداوند]]، با توجه به روش‌های مختلف آن، در حضوری یا حصولی بودن متفاوت بوده، برخی حصولی و برخی حضوری اند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶؛ [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص۹.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~
	* [[علم حصولی معصوم چیست؟ (پرسش)]]
	* [[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)]]

	~~==جستارهای وابسته==~~

	~~=='''[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]'''==~~
	~~{{پرسش‌های وابسته}}~~
	~~{{ستون-شروع\|3}}~~
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].
	~~{{پایان}}~~
	~~{{پایان}}~~

	~~==منابع==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''
	# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]
	# [[پرونده:5433913604.jpg\|22px]] [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|'''بررسی علم اولیای الهی''']]
	# [[پرونده:89913604.jpg\|22px]] [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|'''رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~==پانویس==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~{{علم معصوم افقی}}~~
	~~[[رده:مدخل]]~~
	~~[[رده:علم حضوری معصوم]]~~
	~~[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]~~
	~~[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]~~
	~~[[رده:علم معصوم~~]]

Bahmani در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۵۴

2021-09-20T07:54:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۸:		خط ۸:
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

	'''علم حصولی''' به دانشی ~~می‌گویند~~ که از طریق صورت‌های [[~~ذهنی~~]] ~~حاصل می‌شود~~. این ~~علم، اکتسابی بوده و~~ از ~~راه ابزارهای~~ [[~~حسی~~]]~~، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید~~. در اینکه آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری حواس ظاهری به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: نزول بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ نزول وحی در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.		'''علم حصولی''' دارای دو معناست: ۱. علم حصولی در اصطلاح [[فلسفه]] و منطق [[دانش\|دانشی]] است که از طریق صورت‌های ذهنی حاصل شده و از راه ابزارهای حسی به‌ دست می‌‏آید، در مقابل [[علم حضوری]]؛ ۲. علم حصولی در اصطلاح دانشمندان [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" که در این صورت مراد از علم حضوری، "[[علم فعلی]]" است؛ مراد در اینجا معنای اول است. در اینکه آیا [[علوم]] [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری حواس ظاهری به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم [[امامان]]{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: نزول بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ نزول وحی در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۲

2021-09-14T12:52:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۲
خط ۸:		خط ۸:
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

	'''علم حصولی''' به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در اینکه آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: [[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ [[نزول وحی]] در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.		'''علم حصولی''' به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در اینکه آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری حواس ظاهری به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: نزول بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ نزول وحی در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۲

2021-09-14T12:52:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۲
خط ۷:		خط ۷:
	: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

			'''علم حصولی''' به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در اینکه آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ گفته شده، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست می‌آید، منتها برخی از راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} حضوری و برخی حصولی هستند مانند: [[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]؛ دریافت علوم از [[فرشتگان]]؛ [[نزول وحی]] در [[خواب]] و بهره‌گیری از حواس.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani: /* حصولی یا حضوری بودن علم معصوم */

2021-09-14T12:24:57Z

حصولی یا حضوری بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۵۴
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)\|آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟]]'''{{پایان}}		{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)\|آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ در [[پاسخ]] باید گفت، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست ~~می‌آید،~~<ref>ر.ک. [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۵ و ۶</ref> منتها راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} را می‌توان در چند طریق بیان کرد که برخی از آنها حضوری و برخی حصولی هستند:		آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ در [[پاسخ]] باید گفت، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست می‌آید<ref>ر.ک. [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۵ و ۶</ref>، منتها راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} را می‌توان در چند طریق بیان کرد که برخی از آنها حضوری و برخی حصولی هستند:
	#[[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]: مانند مواردی که [[حقایق]]، بدون واسطۀ [[حضرت]] [[جبرئیل]] بر قلب [[پیامبر]]{{صل}} نازل می‌شد<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۱۸، ص۲۶۰</ref>.[[ الهام]] و القای [[روح القدس]] را نیز می‌توان از این قسم دانست.		#[[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]: مانند مواردی که [[حقایق]]، بدون واسطۀ [[حضرت]] [[جبرئیل]] بر قلب [[پیامبر]]{{صل}} نازل می‌شد<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۱۸، ص۲۶۰</ref>.[[ الهام]] و القای [[روح القدس]] را نیز می‌توان از این قسم دانست.
	#دریافت علوم از [[فرشتگان]]: مانند [[نزول جبرئیل]] بر پیامبر{{صل}} و آوردن [[آیات قرآن]]<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref>.		#دریافت علوم از [[فرشتگان]]: مانند [[نزول جبرئیل]] بر پیامبر{{صل}} و آوردن [[آیات قرآن]]<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2021-09-14T12:15:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''؛		# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''
	# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]		# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''؛		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]		# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]

Bahmani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۵

2021-09-14T12:15:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	ممکن است مراد از علم حصولی معصوم یکی از موارد زیر باشد:		ممکن است مراد از علم حصولی معصوم یکی از موارد زیر باشد:
	#[[علم حصولی]] در اصطلاح [[فلسفه]] و [[منطق]] و [[معرفت‌شناسی]]: به [[دانش\|دانشی]] گفته می‌شود که از طریق [[صورت‌های ذهنی]] حاصل می‌شود. این [[علم]]، [[علم اکتسابی\|اکتسابی]] است و از راه [[ابزارهای حسی]]؛ مانند: [[چشم]] و [[گوش]] و دیگر [[حواس]] [[ادراک\|ادراکی]] به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در [[علم حضوری]] که ابزار آن [[قلب]] یا [[روح انسان]] است، خود معلوم نزد عالِم ([[روح]]) حاضر می‌شود. این اصطلاح هماهنگ با اصطلاحات منطق و فلسفه و [[شناخت‌شناسی]] است.		#[[علم حصولی]] در اصطلاح [[فلسفه]] و [[منطق]] و [[معرفت‌شناسی]]: به [[دانش\|دانشی]] گفته می‌شود که از طریق [[صورت‌های ذهنی]] حاصل می‌شود. این [[علم]]، [[علم اکتسابی\|اکتسابی]] است و از راه [[ابزارهای حسی]]؛ مانند: [[چشم]] و [[گوش]] و دیگر [[حواس]] [[ادراک\|ادراکی]] به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در [[علم حضوری]] که ابزار آن [[قلب]] یا [[روح انسان]] است، خود معلوم نزد عالِم ([[روح]]) حاضر می‌شود. این اصطلاح هماهنگ با اصطلاحات منطق و فلسفه و [[شناخت‌شناسی]] است.
	#علم حصولی در اصطلاح برخی [[دانشمندان]] [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" است. کسانی که اینگونه تعبیراتی آورده‌اند هنگام [[سخن]] از "علم حضوری"، مراد آنان در اغلب، «[[علم فعلی]]» است: "مراد از علم حضوری او ([[امام]]) آشکار شدن معلومات نزد او به طور [[علم بالفعل\|بالفعل]] است، در مقابل [[علم شأنی]]، [[علم بالقوه\|بالقوه]] و به هنگام [[اراده]] که از آن این گونه تعبیر می‌شود: "اگر بخواهد که بداند، می‌داند"<ref>سید عبدالحسین لاری، المعارف السلمانیة، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.		#علم حصولی در اصطلاح برخی [[دانشمندان]] [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" است. کسانی که اینگونه تعبیراتی آورده‌اند هنگام [[سخن]] از "علم حضوری"، مراد آنان در اغلب، «[[علم فعلی]]» است: "مراد از علم حضوری او ([[امام]]) آشکار شدن معلومات نزد او به طور [[علم بالفعل\|بالفعل]] است، در مقابل [[علم شأنی]]، [[علم بالقوه\|بالقوه]] و به هنگام [[اراده]] که از آن این گونه تعبیر می‌شود: "اگر بخواهد که بداند، می‌داند"<ref>سید عبدالحسین لاری، المعارف السلمانیة، ص۲۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.

	آنچه مورد بحث در این مدخل است، علم حصولی از دیدگاه فلسفه و منطق است.		آنچه مورد بحث در این مدخل است، علم حصولی از دیدگاه فلسفه و منطق است.
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[علم حصولی معصوم چیست؟ (پرسش)\|علم حصولی معصوم چیست؟]]'''{{پایان}}		{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[علم حصولی معصوم چیست؟ (پرسش)\|علم حصولی معصوم چیست؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	علم حصولی به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در علم حضوری که ابزار آن قلب یا روح انسان است، خود معلوم نزد عالِم حاضر می‌شود<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، آموزش فلسفه، ج ۱، ص۱۵۳ و ۱۷۱ و ج ۲، ص۳۳۰.</ref>. این اصطلاح، در [[آیات]] و [[روایات]] وجود ندارد لذا تطبیق آن بر [[علوم]] [[امامان]]{{عم}}، نوعی [[استنباط]] است<ref>ر.ک. [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶؛ [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا]]، ص۱۵۸؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۰؛ [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص۲۰؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص۲۶.</ref>.		علم حصولی به دانشی می‌گویند که از طریق صورت‌های [[ذهنی]] حاصل می‌شود. این علم، اکتسابی بوده و از راه ابزارهای [[حسی]]، مانند چشم و گوش و دیگر حواس ادراکی به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در علم حضوری که ابزار آن قلب یا روح انسان است، خود معلوم نزد عالِم حاضر می‌شود<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، آموزش فلسفه، ج ۱، ص۱۵۳ و ۱۷۱ و ج ۲، ص۳۳۰.</ref>. این اصطلاح، در [[آیات]] و [[روایات]] وجود ندارد لذا تطبیق آن بر [[علوم]] [[امامان]]{{عم}}، نوعی [[استنباط]] است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶؛ [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا]]، ص۱۵۸؛ [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۰؛ [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص۲۰؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص۲۶.</ref>.

	==حصولی یا [[حضوری بودن علم]] [[معصوم]]==		==حصولی یا [[حضوری بودن علم]] [[معصوم]]==
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	#بهره‌گیری از حواس و....		#بهره‌گیری از حواس و....

	راه اول جزء [[علوم حضوری]] محسوب می‌شود؛ زیرا این علوم بدون هر واسطه‌ای، از جانب [[خدا]] بر [[قلب]] [[پیامبر]] نازل می‌شود؛ [[ارتباط با فرشتگان]] نیز دو گونه است: گاهی [[ارتباط]] با [[حقیقت]] [[ملکوتی]] آنان است که در این صورت، [[علوم]] دریافتی حضوری خواهد بود<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref> و گاهی [[ارتباط با فرشته]]، همراه با تجسد مادی اوست، در این صورت، [[دانش]] حاصل از این ارتباط، حصولی خواهد بود؛ مانند [[ظهور]] مادی فرشتگانی که [[مأمور]] [[هلاکت]] [[قوم لوط]] بودند<ref>سورۀ هود، آیات ۶۹ و ۸۱</ref>. در سایر طرق که به صورت شنیدن و دیدن هست اگر دیدن و شنیدن، [[حسی]] و مادی باشد، دانش به دست آمده از آن، حصولی خواهد بود، اما اگر حقیقت این نوع [[دیدارها]] و گفت و گو‌ها، [[شهودی]] و غیرحسی باشد، دانش به دست آمده از آنها حضوری خواهد بود. [[اطمینان]] به اینکه آیا [[کسب علم]] از راه حسی بوده است یا شهودی، نیاز به قراین دارد؛ لذا علوم باواسطه، ممکن است به شکل حصولی یا حضوری باشند<ref>ر.ک. [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.		راه اول جزء [[علوم حضوری]] محسوب می‌شود؛ زیرا این علوم بدون هر واسطه‌ای، از جانب [[خدا]] بر [[قلب]] [[پیامبر]] نازل می‌شود؛ [[ارتباط با فرشتگان]] نیز دو گونه است: گاهی [[ارتباط]] با [[حقیقت]] [[ملکوتی]] آنان است که در این صورت، [[علوم]] دریافتی حضوری خواهد بود<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷.</ref> و گاهی [[ارتباط با فرشته]]، همراه با تجسد مادی اوست، در این صورت، [[دانش]] حاصل از این ارتباط، حصولی خواهد بود؛ مانند [[ظهور]] مادی فرشتگانی که [[مأمور]] [[هلاکت]] [[قوم لوط]] بودند<ref>سورۀ هود، آیات ۶۹ و ۸۱.</ref>. در سایر طرق که به صورت شنیدن و دیدن هست اگر دیدن و شنیدن، [[حسی]] و مادی باشد، دانش به دست آمده از آن، حصولی خواهد بود، اما اگر حقیقت این نوع [[دیدارها]] و گفت و گو‌ها، [[شهودی]] و غیرحسی باشد، دانش به دست آمده از آنها حضوری خواهد بود. [[اطمینان]] به اینکه آیا [[کسب علم]] از راه حسی بوده است یا شهودی، نیاز به قراین دارد؛ لذا علوم باواسطه، ممکن است به شکل حصولی یا حضوری باشند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.

	==نتیجه گیری==		==نتیجه گیری==
	بنابراین علوم به دست آمده برای [[برگزیدگان خداوند]]، با توجه به روش‌های مختلف آن، در حضوری یا حصولی بودن متفاوت بوده، برخی حصولی و برخی حضوری اند<ref>ر.ک. سید علی هاشمی\|هاشمی، سید ~~علی،~~ ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و ~~کلامی،~~ ص۱۴۶؛ [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص۹.</ref>.		بنابراین علوم به دست آمده برای [[برگزیدگان خداوند]]، با توجه به روش‌های مختلف آن، در حضوری یا حصولی بودن متفاوت بوده، برخی حصولی و برخی حضوری اند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶؛ [[قاسم علی شیخ‌زاده\|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)\|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص۹.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~11058796~~.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت و ~~قلمرو علم‌الأسماء~~ (~~مقاله~~)\|ماهیت و ~~قلمرو علم‌الأسماء~~]]'''؛		# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''؛
	# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]		# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''؛		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''؛

Bahmani: /* مقدمه */

2021-09-14T12:08:41Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۳۸
خط ۹:		خط ۹:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	ممکن است مراد از [[علم حصولی معصوم]] یکی از موارد زیر باشد:		ممکن است مراد از علم حصولی معصوم یکی از موارد زیر باشد:
	#[[علم حصولی]] در اصطلاح [[فلسفه]] و [[منطق]] و [[معرفت‌شناسی]]: به [[دانش\|دانشی]] گفته می‌شود که از طریق [[صورت‌های ذهنی]] حاصل می‌شود. این [[علم]]، [[علم اکتسابی\|اکتسابی]] است و از راه [[ابزارهای حسی]]؛ مانند: [[چشم]] و [[گوش]] و دیگر [[حواس]] [[ادراک\|ادراکی]] به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در [[علم حضوری]] که ابزار آن [[قلب]] یا [[روح انسان]] است، خود معلوم نزد عالِم ([[روح]]) حاضر می‌شود. این اصطلاح هماهنگ با اصطلاحات منطق و فلسفه و [[شناخت‌شناسی]] است.		#[[علم حصولی]] در اصطلاح [[فلسفه]] و [[منطق]] و [[معرفت‌شناسی]]: به [[دانش\|دانشی]] گفته می‌شود که از طریق [[صورت‌های ذهنی]] حاصل می‌شود. این [[علم]]، [[علم اکتسابی\|اکتسابی]] است و از راه [[ابزارهای حسی]]؛ مانند: [[چشم]] و [[گوش]] و دیگر [[حواس]] [[ادراک\|ادراکی]] به‌ دست می‌‏آید. در مقابل، در [[علم حضوری]] که ابزار آن [[قلب]] یا [[روح انسان]] است، خود معلوم نزد عالِم ([[روح]]) حاضر می‌شود. این اصطلاح هماهنگ با اصطلاحات منطق و فلسفه و [[شناخت‌شناسی]] است.
	#علم حصولی در اصطلاح برخی [[دانشمندان]] [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" است. کسانی که اینگونه تعبیراتی آورده‌اند هنگام [[سخن]] از "علم حضوری"، مراد آنان در اغلب، «[[علم فعلی]]» است: "مراد از علم حضوری او ([[امام]]) آشکار شدن معلومات نزد او به طور [[علم بالفعل\|بالفعل]] است، در مقابل [[علم شأنی]]، [[علم بالقوه\|بالقوه]] و به هنگام [[اراده]] که از آن این گونه تعبیر می‌شود: "اگر بخواهد که بداند، می‌داند"<ref>سید عبدالحسین لاری، المعارف السلمانیة، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.		#علم حصولی در اصطلاح برخی [[دانشمندان]] [[کلام]] و [[امام‌شناسی]]: به معنای "[[علم ارادی]]" است. کسانی که اینگونه تعبیراتی آورده‌اند هنگام [[سخن]] از "علم حضوری"، مراد آنان در اغلب، «[[علم فعلی]]» است: "مراد از علم حضوری او ([[امام]]) آشکار شدن معلومات نزد او به طور [[علم بالفعل\|بالفعل]] است، در مقابل [[علم شأنی]]، [[علم بالقوه\|بالقوه]] و به هنگام [[اراده]] که از آن این گونه تعبیر می‌شود: "اگر بخواهد که بداند، می‌داند"<ref>سید عبدالحسین لاری، المعارف السلمانیة، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۱۴۶.</ref>.

Bahmani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۸

2021-09-14T12:08:26Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۹

2021-09-14T11:59:06Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{علم معصوم}}
 <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
@@ خط ۳۱: / خط ۳۰: @@
 *بنابراین علوم به دست آمده برای برگزیدگان خداوند، با توجه به روش های مختلف آن، در حضوری یا حصولی بودن متفاوت بوده، برخی حصولی و برخی حضوری اند.<ref>ر.ک. [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص ۱۴۶؛ [[قاسم علی شیخ‌زاده|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص ۹</ref>
 == پرسش‌های وابسته ==
 * [[علم حصولی معصوم چیست؟ (پرسش)]]
@@ خط ۵۷: / خط ۴۴: @@
 {{پایان}}
 {{پایان}}
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 {{علم معصوم افقی}}
 [[رده:مدخل]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۵۴
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)\|آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟]]'''{{پایان}}		{{جعبه نقل قول\| عنوان =\| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟ (پرسش)\|آیا معصوم علم حصولی نیز دارد؟]]'''{{پایان}}
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)\|(پرسمان علم معصوم)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F۸FBF۹\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ در [[پاسخ]] باید گفت، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست ~~می‌آید،~~<ref>ر.ک. [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۵ و ۶</ref> منتها راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} را می‌توان در چند طریق بیان کرد که برخی از آنها حضوری و برخی حصولی هستند:		آیا علوم [[معصومین]]{{عم}} حضوری است یا حصولی؟ در [[پاسخ]] باید گفت، [[امام]] هم مانند همۀ انسان‌های دیگر علومی دارد که از طریق به‌کارگیری [[حواس ظاهری]] به دست می‌آید<ref>ر.ک. [[سید محمد فائز باقری\|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)\|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۵ و ۶</ref>، منتها راه‌های کسب علوم امامان{{عم}} را می‌توان در چند طریق بیان کرد که برخی از آنها حضوری و برخی حصولی هستند:
	#[[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]: مانند مواردی که [[حقایق]]، بدون واسطۀ [[حضرت]] [[جبرئیل]] بر قلب [[پیامبر]]{{صل}} نازل می‌شد<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۱۸، ص۲۶۰</ref>.[[ الهام]] و القای [[روح القدس]] را نیز می‌توان از این قسم دانست.		#[[نزول]] بی‌واسطۀ [[وحی]] بر [[قلب]]: مانند مواردی که [[حقایق]]، بدون واسطۀ [[حضرت]] [[جبرئیل]] بر قلب [[پیامبر]]{{صل}} نازل می‌شد<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۱۸، ص۲۶۰</ref>.[[ الهام]] و القای [[روح القدس]] را نیز می‌توان از این قسم دانست.
	#دریافت علوم از [[فرشتگان]]: مانند [[نزول جبرئیل]] بر پیامبر{{صل}} و آوردن [[آیات قرآن]]<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref>.		#دریافت علوم از [[فرشتگان]]: مانند [[نزول جبرئیل]] بر پیامبر{{صل}} و آوردن [[آیات قرآن]]<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۹۷</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''؛		# [[پرونده:1368251.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی\|هاشمی، سید علی]]، '''[[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)\|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]'''
	# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]		# [[پرونده:11011457.jpg\|22px]] [[کاظم صدیقی\|صدیقی، کاظم]]، [[سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا (کتاب)\|'''سیمای عرشیان در کلام ابن الرضا''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''؛		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، '''[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]		# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]