https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7 2026-04-20T07:55:41Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1345887&oldid=prev 2025-09-02T11:59:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی یعنی [[خداوند]] به همه چیز عالِم است، این [[آگاهی]] اول از ذات خودش شروع شده و بعد شامل ظاهر و [[باطن]] و آغاز و پایان همۀ موجودات می‌‌شود. به بیان دیگر [[علم]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خداوند]]، </del>[[علم حضوری]] به تمام موجودات عالم است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>برای [[آگاهی]] پیدا کردن به موجودات عالم نیازی به ابزار و وسیله ندارد، چراکه سیطرۀ این [[دانش]] به قدری وسیع و گسترده است که نه تنها به ابزار و وسایل احتیاجی ندارد، بلکه هیچگونه اشتباه و خطایی هم برای این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>قابل تصور نیست، به طوری که [[فلاسفه]] معتقدند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>وصفی خارج از [[ذات خداوند]] نیست یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>جزء دایرۀ نامحدود [[خداوند]] است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی یعنی [[خداوند]] به همه چیز عالِم است، این [[آگاهی]] اول از ذات خودش شروع شده و بعد شامل ظاهر و [[باطن]] و آغاز و پایان همۀ موجودات می‌‌شود. به بیان دیگر [[علم]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداوند، </ins>[[علم حضوری]] به تمام موجودات عالم است و خداوند برای [[آگاهی]] پیدا کردن به موجودات عالم نیازی به ابزار و وسیله ندارد، چراکه سیطرۀ این [[دانش]] به قدری وسیع و گسترده است که نه تنها به ابزار و وسایل احتیاجی ندارد، بلکه هیچگونه اشتباه و خطایی هم برای این علم قابل تصور نیست، به طوری که [[فلاسفه]] معتقدند علم خداوند وصفی خارج از [[ذات خداوند]] نیست یعنی علم خداوند جزء دایرۀ نامحدود [[خداوند]] است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی از جمله صفات ثبوتی [[خداوند]] است یعنی نبود این صفت (علم الهی) به معنای نقصی برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>است و اگر به آن پرداخته نشود موجب شبهاتی از قبیل شبهۀ تصادف (اتفاقی بودن [[خلقت]] عالم) و رابطۀ [[علم]] [[ازلی]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>با مقولۀ [[جبر]] [[اختیار]] [[انسان‌ها]] می‌‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۴۶؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۳۴.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی از جمله صفات ثبوتی [[خداوند]] است یعنی نبود این صفت (علم الهی) به معنای نقصی برای خداوند است و اگر به آن پرداخته نشود موجب شبهاتی از قبیل شبهۀ تصادف (اتفاقی بودن [[خلقت]] عالم) و رابطۀ [[علم]] [[ازلی]] خداوند با مقولۀ [[جبر]] [[اختیار]] [[انسان‌ها]] می‌‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۴۶؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۳۴.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مسائل پنج گانه در علم خدا ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مسائل پنج گانه در علم خدا ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث علم الهی، پنج مسئله مورد توجه قرار گرفته است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث علم الهی، پنج مسئله مورد توجه قرار گرفته است:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''چگونگی [[علم]] [[خداوند]] به ذات خودش''': <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>حکما<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>قاعده‌ای دارند مبنی بر اینکه هر مجردی (موجود غیر مادی) [[عاقل]] است و هر عاقلی مجرد؛ براساس این قاعده می‌‌توان گفت مجرد بودن هر چیزی به منزلۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>عاقل<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>بودن آن موجود است و همینطور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>عاقل<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>بودن موجودی به منزلۀ مجرد بودن آن چیز است، به بیانی دیگر مجرد بودن موجودی در ذات خودش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>عاقل<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و عالم بودنش را هم تثبیت می‌‌کند و بر عکس این قضیه یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>عاقل<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و عالم بودن موجودی در ذات خودش مجرد بودنش را هم اثبات می‌‌کند و این امری حتمی وتخلف ناپذیر است؛ در نتیجه می‌‌توان گفت تجرد [[خداوند]] یعنی [[عقل]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و [[آگاهی]]، بدون هیچگونه واسطه ای در [[ذات خداوند]] موجود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''چگونگی [[علم]] [[خداوند]] به ذات خودش''': حکما قاعده‌ای دارند مبنی بر اینکه هر مجردی (موجود غیر مادی) [[عاقل]] است و هر عاقلی مجرد؛ براساس این قاعده می‌‌توان گفت مجرد بودن هر چیزی به منزلۀ عاقل بودن آن موجود است و همینطور عاقل بودن موجودی به منزلۀ مجرد بودن آن چیز است، به بیانی دیگر مجرد بودن موجودی در ذات خودش عاقل و عالم بودنش را هم تثبیت می‌‌کند و بر عکس این قضیه یعنی عاقل و عالم بودن موجودی در ذات خودش مجرد بودنش را هم اثبات می‌‌کند و این امری حتمی وتخلف ناپذیر است؛ در نتیجه می‌‌توان گفت تجرد [[خداوند]] یعنی [[عقل]] و علم و [[آگاهی]]، بدون هیچگونه واسطه ای در [[ذات خداوند]] موجود است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[علم]] [[خداوند]] به مخلوقات''': <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به مخلوقات عین [[ذات خداوند]] نیست؛ بلکه در رتبۀ بعد از ذاتش است، یعنی علم الهی که از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>ذات خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>نشأت می‌‌گیرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>می‌‌شود برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>داشتن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به مخلوقاتش. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>[[حق تعالی]] به ذات خود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به سایر اشیاء است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[علم]] [[خداوند]] به مخلوقات''': علم خداوند به مخلوقات عین [[ذات خداوند]] نیست؛ بلکه در رتبۀ بعد از ذاتش است، یعنی علم الهی که از ذات خداوند نشأت می‌‌گیرد علت می‌‌شود برای علم داشتن خداوند به مخلوقاتش. علم [[حق تعالی]] به ذات خود، علت علم به سایر اشیاء است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''تقدم [[علم]] [[خداوند]] به موجودات، قبل از خلقتشان''': <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به اشیا، نمی‌تواند متأخر از وجود آنها باشد؛ زیرا چنین فرضی موجب این می‌‌شود که بین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>مخلوقات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>[[خالق]] فرقی وجود نداشته باشد، زیرا در این صورت باید قائل شویم همانطور که مخلوقات وجود چیزی را بعد از خلقتش احساس می‌‌کنند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>هم بعد از وجود مخلوقات به آنان [[علم]] پیدا می‌‌کند، در حالی که برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>چنین امری محال است. [[فلاسفه]] [[علم]] این چنینی یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به مخلوقات قبل خلقتشان را، [[علم فعلی]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>می‌‌گویند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''تقدم [[علم]] [[خداوند]] به موجودات، قبل از خلقتشان''': علم خداوند به اشیا، نمی‌تواند متأخر از وجود آنها باشد؛ زیرا چنین فرضی موجب این می‌‌شود که بین علم مخلوقات و علم [[خالق]] فرقی وجود نداشته باشد، زیرا در این صورت باید قائل شویم همانطور که مخلوقات وجود چیزی را بعد از خلقتش احساس می‌‌کنند، خداوند هم بعد از وجود مخلوقات به آنان [[علم]] پیدا می‌‌کند، در حالی که برای خداوند چنین امری محال است. [[فلاسفه]] [[علم]] این چنینی یعنی علم خداوند به مخلوقات قبل خلقتشان را، [[علم فعلی]] خداوند می‌‌گویند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[شبهه]] [[جبر]] و [[علم]] [[ازلی]] [[الهی]]''': معروف‌ترین شبهۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>جبر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>این است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>[[ازلی]] [[خداوند]] شامل همه چیز می‌‌شود، یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به همه چیز [[آگاه]] است و هیچ حادثه ای نیست که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>از آن بی خبر باشد؛ از طرف دیگر، علم الهی تغیّر و اشتباه نمی‌پذیرد، زیرا لازمۀ تغیّر و اشتباه [[جهل]] [[خداوند]] نسبت به چیزی است که به آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>داشته است و این امر با کمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>خداوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>منافات دارد. بنابراین باید گفت: حوادث عالم باید به نحوی واقع شوند که با علم الهی مطابقت داشته باشند و این مطلب سر آغاز شبهۀ [[جبر]] است زیرا در این صورت [[انسان‌ها]] هیچ اختیاری نسبت به اعمالشان ندارند، چراکه تمام [[اعمال]] آنها در [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] ثبت شده و هیچگونه تغییری به واسطۀ [[اختیار]] [[انسان‌ها]] نسبت به اعمالشان حاصل نمی‌شود زیرا تغییر علم الهی امری محال و مستلزم [[جهل]] [[خداوند]] است. باید توجه داشت منشا این [[شبهه]] این است که قائلین به آن معتقدند [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] برای تمامی حوادث عالم به صورت تصادفی و بدون هیچ برنامه حاصل می‌‌شود و برای اینکه این بی نظمی در حوادث، موجب از بین نرفتن [[مدیریت]] [[خداوند]] و همچنین موجب عدم تطابق علم الهی با حوادث عالم نشود تصمیم [[الهی]] بر این شد که [[اختیار]] از [[انسان]] سلب شود تا [[انسان]] نتواند با اختیارش اتفاقی را رقم بزند تا [[مدیریت]] عالم از دست [[خداوند]] خارج شده و همچنین مطابقت علم الهی با حوادث عالم دچار خدشه شود. این [[اعتقاد]]، این عده را ناگزیز کرده است که قائل شوند [[اختیار]] [[انسان‌ها]] نسبت به حوادثی که اتفاق می‌‌افتد یک جنبۀ فرمایشی و بی اثر است، چراکه تمامی این حوادث باید مطابق علم الهی رقم بخورد، چه [[انسان]] نسبت به این تطابق [[راضی]] باشد و چه نباشد. '''جواب [[شبهه]]''' این است که [[علم]] [[ازلی]] نسبت به حوادث عالم به صورت تصادفی و بی برنامه نیست بلکه [[علم]] ازلیِ [[خداوند]] که به واسطۀ آن حوادث عالم رقم می‌‌خورد، از [[نظام]] قانونمندی به نام [[نظام]] [[علی]] و معلولی سرچشمه می‌‌گیرد، در واقع می‌‌توان گفت [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] تنها به خود حادثه بدون در نظر گرفتن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و فاعل آن حادثه (انجام دهندۀ آن حادثه) تعلق نمی‌گیرد. به طور مثال اگر [[خداوند]] بخواهد نسبت به حوادثی که [[انسان]] مختار در عالم رقم می‌‌زند [[علم]] داشته باشد این [[علم]] حتما با [[اختیار انسان]] هماهنگ است یعنی [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] تعلق به حادثه ای می‌‌گیرد که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>وجود این حادثه و همچنین انجام دهندۀ آن که همان [[انسان]] و اختیارش است در آن لحاظ شده باشد و این قضیهه در تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و فاعل‌های حوادث جاری است یعنی اگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و فاعل حوادث امری جبری باشد [[علم]] [[ازلی]] هم مطابق همین امر به وجود حوادث اشراف دارد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[شبهه]] [[جبر]] و [[علم]] [[ازلی]] [[الهی]]''': معروف‌ترین شبهۀ جبر این است که علم [[ازلی]] [[خداوند]] شامل همه چیز می‌‌شود، یعنی خداوند به همه چیز [[آگاه]] است و هیچ حادثه ای نیست که خداوند از آن بی خبر باشد؛ از طرف دیگر، علم الهی تغیّر و اشتباه نمی‌پذیرد، زیرا لازمۀ تغیّر و اشتباه [[جهل]] [[خداوند]] نسبت به چیزی است که به آن علم داشته است و این امر با کمال خداوند منافات دارد. بنابراین باید گفت: حوادث عالم باید به نحوی واقع شوند که با علم الهی مطابقت داشته باشند و این مطلب سر آغاز شبهۀ [[جبر]] است زیرا در این صورت [[انسان‌ها]] هیچ اختیاری نسبت به اعمالشان ندارند، چراکه تمام [[اعمال]] آنها در [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] ثبت شده و هیچگونه تغییری به واسطۀ [[اختیار]] [[انسان‌ها]] نسبت به اعمالشان حاصل نمی‌شود زیرا تغییر علم الهی امری محال و مستلزم [[جهل]] [[خداوند]] است. باید توجه داشت منشا این [[شبهه]] این است که قائلین به آن معتقدند [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] برای تمامی حوادث عالم به صورت تصادفی و بدون هیچ برنامه حاصل می‌‌شود و برای اینکه این بی نظمی در حوادث، موجب از بین نرفتن [[مدیریت]] [[خداوند]] و همچنین موجب عدم تطابق علم الهی با حوادث عالم نشود تصمیم [[الهی]] بر این شد که [[اختیار]] از [[انسان]] سلب شود تا [[انسان]] نتواند با اختیارش اتفاقی را رقم بزند تا [[مدیریت]] عالم از دست [[خداوند]] خارج شده و همچنین مطابقت علم الهی با حوادث عالم دچار خدشه شود. این [[اعتقاد]]، این عده را ناگزیز کرده است که قائل شوند [[اختیار]] [[انسان‌ها]] نسبت به حوادثی که اتفاق می‌‌افتد یک جنبۀ فرمایشی و بی اثر است، چراکه تمامی این حوادث باید مطابق علم الهی رقم بخورد، چه [[انسان]] نسبت به این تطابق [[راضی]] باشد و چه نباشد. '''جواب [[شبهه]]''' این است که [[علم]] [[ازلی]] نسبت به حوادث عالم به صورت تصادفی و بی برنامه نیست بلکه [[علم]] ازلیِ [[خداوند]] که به واسطۀ آن حوادث عالم رقم می‌‌خورد، از [[نظام]] قانونمندی به نام [[نظام]] [[علی]] و معلولی سرچشمه می‌‌گیرد، در واقع می‌‌توان گفت [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] تنها به خود حادثه بدون در نظر گرفتن علت و فاعل آن حادثه (انجام دهندۀ آن حادثه) تعلق نمی‌گیرد. به طور مثال اگر [[خداوند]] بخواهد نسبت به حوادثی که [[انسان]] مختار در عالم رقم می‌‌زند [[علم]] داشته باشد این [[علم]] حتما با [[اختیار انسان]] هماهنگ است یعنی [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] تعلق به حادثه ای می‌‌گیرد که علت وجود این حادثه و همچنین انجام دهندۀ آن که همان [[انسان]] و اختیارش است در آن لحاظ شده باشد و این قضیهه در تمام علت و فاعل‌های حوادث جاری است یعنی اگر علت و فاعل حوادث امری جبری باشد [[علم]] [[ازلی]] هم مطابق همین امر به وجود حوادث اشراف دارد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[شبهه]] تصادف و [[علم]] [[ازلی]] [[الهی]]''': [[شبهه]] این است که اگر خدایی وجود داشته باشد، می‌‌بایست اشیاء طبق طرح قبلی به وجود آمده، سپس با [[اراده]] و [[مشیت]] قاهرۀ [[الهی]] خلق شده باشند و چون تصادف در [[خلقت]] نقش مؤثری داشته است؛ [[خلقت]] اشیا مقرون به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>پیش‌بینی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>نبوده، لذا خدایی وجود ندارد. علاوه بر این، اگر اشیا با [[اراده]] و [[مشیت]] قبلی [[خداوند]] به وجود آمده باشند، لازم است آنی و دفعتاً به وجود آیند؛ زیرا ارادۀ [[خداوند]] مطلق و بلامانع و غیر مشروط است. لازمۀ چنین اراده‌ای این است که هر چیز را که [[اراده]] کند، بدون یک لحظه فاصله به وجود آید. پس، اگر [[جهان]] و موجودات [[جهان]] به وسیلۀ [[اراده]] و [[مشیت الهی]] به وجود آمده باشند، لازم می‌‌آید [[جهان]] به هر شکل و هر وضعی که در نهایت امر باید موجود گردد، از همان اول موجودیت یابد. نتیجه این دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>بیان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>این است که اشیا دفعتاً به وجود آمده باشند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''[[شبهه]] تصادف و [[علم]] [[ازلی]] [[الهی]]''': [[شبهه]] این است که اگر خدایی وجود داشته باشد، می‌‌بایست اشیاء طبق طرح قبلی به وجود آمده، سپس با [[اراده]] و [[مشیت]] قاهرۀ [[الهی]] خلق شده باشند و چون تصادف در [[خلقت]] نقش مؤثری داشته است؛ [[خلقت]] اشیا مقرون به پیش‌بینی نبوده، لذا خدایی وجود ندارد. علاوه بر این، اگر اشیا با [[اراده]] و [[مشیت]] قبلی [[خداوند]] به وجود آمده باشند، لازم است آنی و دفعتاً به وجود آیند؛ زیرا ارادۀ [[خداوند]] مطلق و بلامانع و غیر مشروط است. لازمۀ چنین اراده‌ای این است که هر چیز را که [[اراده]] کند، بدون یک لحظه فاصله به وجود آید. پس، اگر [[جهان]] و موجودات [[جهان]] به وسیلۀ [[اراده]] و [[مشیت الهی]] به وجود آمده باشند، لازم می‌‌آید [[جهان]] به هر شکل و هر وضعی که در نهایت امر باید موجود گردد، از همان اول موجودیت یابد. نتیجه این دو بیان این است که اشیا دفعتاً به وجود آمده باشند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''پاسخ این است''' که دفعی الوجود بودن اشیا نه نتیجۀ [[علم]] [[ازلی]] است و نه نتیجۀ [[اراده]] و [[مشیت]] [[ازلی]]. در کتاب‌های [[دینی]] آمده است [[خداوند]] [[آسمان‌ها]] را در شش روز آفرید. مراد از این روزها هر چه باشد، از آن "تدریج" فهمیده می‌‌شود. هیچ‌گاه الهیون این مسئله را طرح نکرده‌اند که [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] ایجاب می‌‌کرده [[آسمان‌ها]] در یک لحظه و یک آن آفریده شود. همچنین، [[قرآن کریم]] با صراحت، [[خلقت]] تدریجی جنین را در رحم مطرح و آن را به عنوان دلیلی بر [[معرفت خدا]] یاد می‌‌کند. دربارۀ مسئلۀ تصادف نیز باید گفت: از نظر [[فلاسفه]]، تصادف، به هیچ‌وجه ممکن نیست و آنچه [[بشر]] آن را تصادف می‌نامد، واقعاً از نوع تصادف نیست و با سایر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علل<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و معلولات و مقدمات و نتایج، از لحاظ ماهیت کوچک‌ترین تفاوتی ندارد&lt;ref&gt;ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۱۴۶ ـ ۱۵۱.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''پاسخ این است''' که دفعی الوجود بودن اشیا نه نتیجۀ [[علم]] [[ازلی]] است و نه نتیجۀ [[اراده]] و [[مشیت]] [[ازلی]]. در کتاب‌های [[دینی]] آمده است [[خداوند]] [[آسمان‌ها]] را در شش روز آفرید. مراد از این روزها هر چه باشد، از آن "تدریج" فهمیده می‌‌شود. هیچ‌گاه الهیون این مسئله را طرح نکرده‌اند که [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] ایجاب می‌‌کرده [[آسمان‌ها]] در یک لحظه و یک آن آفریده شود. همچنین، [[قرآن کریم]] با صراحت، [[خلقت]] تدریجی جنین را در رحم مطرح و آن را به عنوان دلیلی بر [[معرفت خدا]] یاد می‌‌کند. دربارۀ مسئلۀ تصادف نیز باید گفت: از نظر [[فلاسفه]]، تصادف، به هیچ‌وجه ممکن نیست و آنچه [[بشر]] آن را تصادف می‌نامد، واقعاً از نوع تصادف نیست و با سایر علل و معلولات و مقدمات و نتایج، از لحاظ ماهیت کوچک‌ترین تفاوتی ندارد&lt;ref&gt;ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۱۴۶ ـ ۱۵۱.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1311223&oldid=prev 2024-07-28T07:30:20Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1414.jpg|22px]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، </del>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات علم کلام&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات علم کلام&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1311222&oldid=prev 2024-07-28T07:29:40Z

<p></p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&amp;diff=1311222&amp;oldid=1311213">نمایش تغییرات</a>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1311213&oldid=prev 2024-07-28T07:21:41Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">معناشناسی علم الهی</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی علم الهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی علم الهی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی یعنی [[خداوند]] به همه چیز عالِم است، این [[آگاهی]] اول از ذات خودش شروع شده و بعد شامل ظاهر و [[باطن]] و آغاز و پایان همۀ موجودات می‌‌شود. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>بیان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>دیگر [[علم]] [[خداوند]]، [[علم حضوری]] به تمام موجودات عالم است و [[خداوند]] برای [[آگاهی]] پیدا کردن به موجودات عالم نیازی به ابزار و وسیله ندارد، چراکه سیطرۀ این [[دانش]] به قدری وسیع و گسترده است که نه تنها به ابزار و وسایل احتیاجی ندارد، بلکه هیچگونه اشتباه و خطایی هم برای این [[علم]] قابل تصور نیست، به طوری که [[فلاسفه]] معتقدند [[علم]] [[خداوند]] وصفی خارج از [[ذات خداوند]] نیست یعنی [[علم]] [[خداوند]] جزء دایرۀ نامحدود [[خداوند]] است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی یعنی [[خداوند]] به همه چیز عالِم است، این [[آگاهی]] اول از ذات خودش شروع شده و بعد شامل ظاهر و [[باطن]] و آغاز و پایان همۀ موجودات می‌‌شود. به بیان دیگر [[علم]] [[خداوند]]، [[علم حضوری]] به تمام موجودات عالم است و [[خداوند]] برای [[آگاهی]] پیدا کردن به موجودات عالم نیازی به ابزار و وسیله ندارد، چراکه سیطرۀ این [[دانش]] به قدری وسیع و گسترده است که نه تنها به ابزار و وسایل احتیاجی ندارد، بلکه هیچگونه اشتباه و خطایی هم برای این [[علم]] قابل تصور نیست، به طوری که [[فلاسفه]] معتقدند [[علم]] [[خداوند]] وصفی خارج از [[ذات خداوند]] نیست یعنی [[علم]] [[خداوند]] جزء دایرۀ نامحدود [[خداوند]] است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی از جمله صفات ثبوتی [[خداوند]] است یعنی نبود این صفت (علم الهی) به معنای نقصی برای [[خداوند]] است و اگر به آن پرداخته نشود موجب شبهاتی از قبیل شبهۀ تصادف (اتفاقی بودن [[خلقت]] عالم) و رابطۀ [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] با مقولۀ [[جبر]] [[اختیار]] [[انسان‌ها]] می‌‌شود&lt;ref&gt;ر. ک. [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۴۶؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۳۴.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علم الهی از جمله صفات ثبوتی [[خداوند]] است یعنی نبود این صفت (علم الهی) به معنای نقصی برای [[خداوند]] است و اگر به آن پرداخته نشود موجب شبهاتی از قبیل شبهۀ تصادف (اتفاقی بودن [[خلقت]] عالم) و رابطۀ [[علم]] [[ازلی]] [[خداوند]] با مقولۀ [[جبر]] [[اختیار]] [[انسان‌ها]] می‌‌شود&lt;ref&gt;ر. ک. [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۴۶؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۳۴.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1311212&oldid=prev 2024-07-28T07:12:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات خدا | عنوان مدخل  = علم خدا | مداخل مرتبط = [[علم خدا در کلام اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات خدا | عنوان مدخل  = علم خدا | مداخل مرتبط = [[علم خدا در کلام اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''علم خدا''' به معنای "حضور معلوم نزد عالِم" است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدا]]، </del>رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''علم خدا''' به معنای "حضور معلوم نزد عالِم" است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدا، </ins>رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی علم الهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معناشناسی علم الهی ==</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1303253&oldid=prev 2024-05-17T16:15:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات خدا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات خدا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ar:علم الله]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Ali https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1301381&oldid=prev 2024-04-28T07:06:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات خدا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات خدا]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ar:علم الله]]</ins></div></td></tr> </table>

Msadeq https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1271315&oldid=prev 2023-11-19T05:32:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثبوتی </del>خدا | عنوان مدخل  = علم خدا | مداخل مرتبط = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علم خدا در قرآن]] - [[علم خدا در حدیث]] - [[علم خدا در نهج البلاغه]] - </del>[[علم خدا در کلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی]] - [[علم خدا در عرفان </del>اسلامی]]| پرسش مرتبط  = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم خدا (پرسش)</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات خدا | عنوان مدخل  = علم خدا | مداخل مرتبط = [[علم خدا در کلام اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;علم خدا&#039;&#039;&#039; به معنای &quot;حضور معلوم نزد عالِم&quot; است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن [[علم خدا]]، رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;علم خدا&#039;&#039;&#039; به معنای &quot;حضور معلوم نزد عالِم&quot; است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن [[علم خدا]]، رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثبوتی </del>خدا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفات خدا]]</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1207851&oldid=prev 2023-01-26T07:56:54Z

<p>جایگزینی متن - &#039;# <a href="/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:1414.jpg" title="پرونده:1414.jpg">22px</a> <a href="/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)" title="فرهنگ شیعه (کتاب)">&#039;&#039;&#039;فرهنگ شیعه&#039;&#039;&#039;</a>&#039; به &#039;# <a href="/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:1414.jpg" title="پرونده:1414.jpg">22px</a> <a href="/w/index.php?title=%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پژوهشکده تحقیقات اسلامی (صفحه وجود ندارد)">پژوهشکده تحقیقات اسلامی</a>، <a href="/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)" title="فرهنگ شیعه (کتاب)">&#039;&#039;&#039;فرهنگ شیعه&#039;&#039;&#039;</a>&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1414.jpg|22px]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، </ins>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات علم کلام&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات علم کلام&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=1131937&oldid=prev 2022-09-09T22:04:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[علم خدا در قرآن]] - [[علم خدا در حدیث]] - [[علم خدا در نهج البلاغه]] - [[علم خدا در کلام اسلامی]] - [[علم خدا در عرفان اسلامی]]| پرسش مرتبط  = علم خدا (پرسش)}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفات ثبوتی خدا </ins>| عنوان مدخل  = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم خدا </ins>| مداخل مرتبط = [[علم خدا در قرآن]] - [[علم خدا در حدیث]] - [[علم خدا در نهج البلاغه]] - [[علم خدا در کلام اسلامی]] - [[علم خدا در عرفان اسلامی]]| پرسش مرتبط  = علم خدا (پرسش)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;علم خدا&#039;&#039;&#039; به معنای &quot;حضور معلوم نزد عالِم&quot; است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن [[علم خدا]]، رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;علم خدا&#039;&#039;&#039; به معنای &quot;حضور معلوم نزد عالِم&quot; است؛ یعنی عالِم دارای نوعی احاطۀ علّی بر معلوم است. [[علم خداوند]] از نوع [[علم حضوری]] و از هر قید و بند و محدودیتی آزاد است و از سوی دیگر، [[علم خداوند]] عین ذات او و ذات او، عین [[علم]] او است. [[خداوند]] به همه چیز عالِم است؛ به ذات خود و همۀ موجودات. از ظاهر و [[باطن]] و آغاز و انجام هر چیز [[آگاه]] است. در بحث علم الهی، پنج مسئلۀ [[علم خداوند]] به ذات خود، [[علم خداوند]] به مخلوقات، فعلی یا انفعالی بودن [[علم خدا]]، رابطۀ علم ازلی با شبهۀ [[جبر]] و رابطۀ علم ازلی با شبهۀ تصادف مورد توجه قرار گرفته است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:صفات ثبوتی خدا]]</ins></div></td></tr> </table>

Wasity