علم در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۹

2024-04-29T10:09:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
	\| عنوان مدخل = علم		\| عنوان مدخل = علم
	\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در کلام اسلامی]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]] - [[علم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در نهج البلاغه]] - [[علم در کلام اسلامی]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]] - [[علم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷

2023-08-13T05:37:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
	\| عنوان مدخل = علم		\| عنوان مدخل = علم
	\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]] - [[علم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در کلام اسلامی]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]] - [[علم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

2023-07-30T10:10:39Z

جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ه. ق.)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ~~۱۴۱۴ه~~. ق.)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:		در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ﻫ.ق)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ۱۴۱۴ﻫ.ق)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:
	{{متن قرآن\|لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ}}<ref>«تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref>		{{متن قرآن\|لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ}}<ref>«تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref>

	در صورت دوم، متعلق علم، ذات و وصف است و به عبارت دیگر، دو مفعول می‌گیرد:		در صورت دوم، متعلق علم، ذات و وصف است و به عبارت دیگر، دو مفعول می‌گیرد:
	{{متن قرآن\|فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ}}<ref>«پس اگر آنان را مؤمن دانستید.».. سوره ممتحنه، آیه ۱۰؛ ر. ک: مفردات ألفاظ القرآن (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ~~۱۴۱۲ه~~. ق.)، ص۵۸۰.</ref>.		{{متن قرآن\|فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ}}<ref>«پس اگر آنان را مؤمن دانستید.».. سوره ممتحنه، آیه ۱۰؛ ر. ک: مفردات ألفاظ القرآن (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ﻫ.ق)، ص۵۸۰.</ref>.

	از طرف دیگر، علم به حصولی و حضوری تقسیم می‌شود و اصل در علم، انکشاف ذات معلوم نزد عالم است. از همین رو، برخی از اهل لغت معنای علم را حضور و احاطه بر امری گرفته‌اند که بنا به [[اختلاف]] قوا وحدود معلوم، [[میزان]] علم فرق می‌کند؛ گاه ذات معلوم در نزد عالم منکشف می‌شود، گاه خصوصیات آن و گاه [[علم یقینی]] و آرامش‌آور حاصل می‌شود و گاهی نیز از [[علوم]] ظنّی است. بنا بر هر یک از این موارد، مفعول علم یک و یا دو چیز خواهد بود<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسامی، ۱۳۶۸ ه. ش.)، ج۸، ص۲۰۶.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۳۴۵.</ref>		از طرف دیگر، علم به حصولی و حضوری تقسیم می‌شود و اصل در علم، انکشاف ذات معلوم نزد عالم است. از همین رو، برخی از اهل لغت معنای علم را حضور و احاطه بر امری گرفته‌اند که بنا به [[اختلاف]] قوا وحدود معلوم، [[میزان]] علم فرق می‌کند؛ گاه ذات معلوم در نزد عالم منکشف می‌شود، گاه خصوصیات آن و گاه [[علم یقینی]] و آرامش‌آور حاصل می‌شود و گاهی نیز از [[علوم]] ظنّی است. بنا بر هر یک از این موارد، مفعول علم یک و یا دو چیز خواهد بود<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسامی، ۱۳۶۸ ه. ش.)، ج۸، ص۲۰۶.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۳۴۵.</ref>
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	# تعاریفی که در کتاب‌های لغت برای علم شده، از قبیل [[شعور]]، [[معرفت]]، ادراک، [[یقین]]، [[طمأنینه]] و سکون [[نفسانی]]، همگی به نوعی دور مصرَّح و یا غیر مصرَّح در تعریف علم باز می‌گردد. همان طور که مفهوم وجود، بدیهی و غیرقابل تعریف است، مفاهیمی که به صفات ذاتی وجود باز می‌گردد نیز غیر قابل تعریف است. به همین ترتیب، مفاهیمی از قبیل کمال، بهاء، [[وحدت]]، بساطت، [[حیات]]، [[قدرت]]، علم، [[اراده]] و معرفت نیز - به دلیل [[بداهت]] آنان - غیر قابل تعریف می‌باشند.		# تعاریفی که در کتاب‌های لغت برای علم شده، از قبیل [[شعور]]، [[معرفت]]، ادراک، [[یقین]]، [[طمأنینه]] و سکون [[نفسانی]]، همگی به نوعی دور مصرَّح و یا غیر مصرَّح در تعریف علم باز می‌گردد. همان طور که مفهوم وجود، بدیهی و غیرقابل تعریف است، مفاهیمی که به صفات ذاتی وجود باز می‌گردد نیز غیر قابل تعریف است. به همین ترتیب، مفاهیمی از قبیل کمال، بهاء، [[وحدت]]، بساطت، [[حیات]]، [[قدرت]]، علم، [[اراده]] و معرفت نیز - به دلیل [[بداهت]] آنان - غیر قابل تعریف می‌باشند.
	# در کتب [[عقلی]] نیز در بداهت تعریف علم [[اقامه برهان]] شده؛ به این ترتیب که: اگر بخواهیم علم را به علم تعریف کنیم، دور مصرح است و اگر به غیر علم تعریف کنیم، لازم است قبلاً علم به آن داشته باشیم؛ بنابراین، همه تعاریفی که برای معرفی علم و معرفت و [[آگاهی]] ذکر شده، تعاریفی تنبیهی است و تعریف حقیقی نخواهد بود.		# در کتب [[عقلی]] نیز در بداهت تعریف علم [[اقامه برهان]] شده؛ به این ترتیب که: اگر بخواهیم علم را به علم تعریف کنیم، دور مصرح است و اگر به غیر علم تعریف کنیم، لازم است قبلاً علم به آن داشته باشیم؛ بنابراین، همه تعاریفی که برای معرفی علم و معرفت و [[آگاهی]] ذکر شده، تعاریفی تنبیهی است و تعریف حقیقی نخواهد بود.
	# آنچه در کلمات [[اهل بیت]] {{عم}} در تعریف علم ذکر شده، از قبیل [[نور]]<ref>منیة المرید (ط. مکتب الإعادم الإسلامی، ۱۴۰۹ هق)، ص۱۶۷.</ref>، حیات<ref>غررالحکم و دررالکلم (ط. دار الکتاب الإسلامی، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ص۱۸۵.</ref>، کمال و [[شرف]]<ref>کنزالفوائد (ط. دارالذخائر، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ج۱، ص۳۱۹.</ref> و [[هدایت]]<ref>غررالحکم و دررالکلم، ص۸۴۶.</ref>، در [[حقیقت]] تنبیهی به [[کمالات]] علم است و همگی اشاره به [[کمالات وجودی]] و یا ارزشی علم دارد.		# آنچه در کلمات [[اهل بیت]] {{عم}} در تعریف علم ذکر شده، از قبیل [[نور]]<ref>منیة المرید (ط. مکتب الإعادم الإسلامی، ۱۴۰۹ هق)، ص۱۶۷.</ref>، حیات<ref>غررالحکم و دررالکلم (ط. دار الکتاب الإسلامی، ۱۴۱۰ ﻫ.ق)، ص۱۸۵.</ref>، کمال و [[شرف]]<ref>کنزالفوائد (ط. دارالذخائر، ۱۴۱۰ ﻫ.ق)، ج۱، ص۳۱۹.</ref> و [[هدایت]]<ref>غررالحکم و دررالکلم، ص۸۴۶.</ref>، در [[حقیقت]] تنبیهی به [[کمالات]] علم است و همگی اشاره به [[کمالات وجودی]] و یا ارزشی علم دارد.
	# از آنجا که علم از لوازم بین هستی است، هر آنچه که بهره‌ای از هستی برده باشد، در همان مرتبه عالم است. بنابر همین [[برهان]]، در کتب عقلی برای همه موجودات - در هر مرتبه از کمال که باشند - مرتبه‌ای از [[درک]] و [[شعور]] و [[علم]] را [[اثبات]] می‌کنند؛ ولو برای [[انسان]] قابل درک نباشد.		# از آنجا که علم از لوازم بین هستی است، هر آنچه که بهره‌ای از هستی برده باشد، در همان مرتبه عالم است. بنابر همین [[برهان]]، در کتب عقلی برای همه موجودات - در هر مرتبه از کمال که باشند - مرتبه‌ای از [[درک]] و [[شعور]] و [[علم]] را [[اثبات]] می‌کنند؛ ولو برای [[انسان]] قابل درک نباشد.
	# در [[نظام]] عالم، تنها موجودی که هستی او ذاتی او است، ذات باری [[متعال]] است. به همین دلیل، تنها موجودی که علم او نیز ذاتی او است و در [[آگاهی]] محتاج غیر نیست، [[خداوند]] است و لذا همه عالم، چنان که در هستی محتاج اویند، در علم نیز محتاج و متکی به خداوند می‌باشند.		# در [[نظام]] عالم، تنها موجودی که هستی او ذاتی او است، ذات باری [[متعال]] است. به همین دلیل، تنها موجودی که علم او نیز ذاتی او است و در [[آگاهی]] محتاج غیر نیست، [[خداوند]] است و لذا همه عالم، چنان که در هستی محتاج اویند، در علم نیز محتاج و متکی به خداوند می‌باشند.

Jaafari در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۳

2023-05-27T08:03:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
	\| عنوان مدخل = [[علم]]		\| عنوان مدخل = علم
	\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]] - [[علم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ه. ق.)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ۱۴۱۴ه. ق.)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:		در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ه. ق.)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ۱۴۱۴ه. ق.)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T14:57:28Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۲۷
خط ۹:		خط ۹:
	{{متن قرآن\|لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ}}<ref>«تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref>		{{متن قرآن\|لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ}}<ref>«تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref>

	در صورت دوم، متعلق علم، ذات و [[وصف]] است و به عبارت دیگر، دو مفعول می‌گیرد:		در صورت دوم، متعلق علم، ذات و وصف است و به عبارت دیگر، دو مفعول می‌گیرد:
	{{متن قرآن\|فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ}}<ref>«پس اگر آنان را مؤمن دانستید.».. سوره ممتحنه، آیه ۱۰؛ ر. ک: مفردات ألفاظ القرآن (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ه. ق.)، ص۵۸۰.</ref>.		{{متن قرآن\|فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ}}<ref>«پس اگر آنان را مؤمن دانستید.».. سوره ممتحنه، آیه ۱۰؛ ر. ک: مفردات ألفاظ القرآن (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ه. ق.)، ص۵۸۰.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:15:41Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:49:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
خط ۴۶:		خط ۴۵:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379153.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵''']]		# [[پرونده:1379153.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵''']]
	#[[پرونده:1100841.jpg\|22px]] [[زهرا یوسفی\|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)\|'''علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی''']]		# [[پرونده:1100841.jpg\|22px]] [[زهرا یوسفی\|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)\|'''علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۵۳:		خط ۵۲:

	[[رده:علم]]		[[رده:علم]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۵

2022-05-22T09:35:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۵
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
	\| عنوان مدخل = [[علم]]		\| عنوان مدخل = [[علم]]
	\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی~~]] - [[علم در معارف و سیره علوی~~]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۹

2022-05-22T09:19:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علم		\| موضوع مرتبط = علم
	\| عنوان مدخل = علم		\| عنوان مدخل = [[علم]]
	\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Bahmani در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۸

2022-05-22T09:18:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~علم~~]]''' است. "'''[[علم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در ~~حدیث]] - [[علم در کلام~~ اسلامی]] - [[علم در ~~اخلاق اسلامی~~]] - [[علم در معارف ~~دعا~~ و ~~زیارات~~]] - [[علم در معارف و سیره ~~سجادی~~]] - [[علم در معارف و سیره ~~نبوی~~]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = علم
			\| عنوان مدخل = علم
			\| مداخل مرتبط = [[علم در لغت]] - [[علم در قرآن]] - [[علم در اخلاق اسلامی]] - [[علم در معارف دعا و زیارات]] - [[علم در معارف و سیره نبوی]] - [[علم در معارف و سیره علوی]] - [[علم در معارف و سیره سجادی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ه.ق.)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ۱۴۱۴ه.ق.)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:		در کتاب‌های لغت برای «[[علم]]»، در مقابل «[[جهل]]»، معانی گوناگونی ذکر کرده‌اند؛ از قبیل [[معرفت]]، [[ادراک]] و [[شعور]] [[یقینی]] به امری<ref>تاج العروس (ط. دارالفکر، ۱۴۱۴ ه.ق.)، ج۱۷، ص۴۹۵.</ref>. حتی برخی در تعریف علم، به فصل اخیر آن اکتفا نموده‌اند و علم را به معرفت و یا [[یقین]] معنا نموده‌اند<ref>المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر (للرافعی) (مؤسسه دارالهجرة، ۱۴۱۴ه.ق.)، ج۲، ص۴۲۷.</ref>؛ در صورت اول، علم یک مفعول می‌گیرد و در صورتی که به معنای یقین باشد، دو مفعول می‌گیرد. ولی همه این معانی به یک معنای [[بدیهی]] باز می‌گردد و آن ادراک [[حقیقت]] یک امر، ذاتاً و یا وصفاً است که در صورت اول، متعلَّق علم تنها ذات شیء است؛ مثل:
خط ۳۹:		خط ۴۲:
	===علم به معنای علامت و نشان===		===علم به معنای علامت و نشان===
	در مقاییس‌اللغه آمده است: اصل اولی در علم، دلالت دارد که علم نشان هر چیزی است که این نشان موجب فرق بین آن شیء و دیگر اشیاست<ref>ابن‌فارس، مجمع المقاییس اللغه، ج۴، ص۳۶۴.</ref>. مراد از علم در این نوشتار، معنای لغوی نخست، یعنی مطلق [[ادراک]] و [[آگاهی]] است.<ref>[[زهرا یوسفی\|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)\|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی]]، ص ۲۲.</ref>		در مقاییس‌اللغه آمده است: اصل اولی در علم، دلالت دارد که علم نشان هر چیزی است که این نشان موجب فرق بین آن شیء و دیگر اشیاست<ref>ابن‌فارس، مجمع المقاییس اللغه، ج۴، ص۳۶۴.</ref>. مراد از علم در این نوشتار، معنای لغوی نخست، یعنی مطلق [[ادراک]] و [[آگاهی]] است.<ref>[[زهرا یوسفی\|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)\|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی]]، ص ۲۲.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==