علم شأنی معصوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به علم شأنی

2021-09-21T04:58:21Z

تغییرمسیر به علم شأنی

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۰

2021-09-18T12:00:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۳۰
خط ۸:		خط ۸:
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

	'''[[علم شأنی]]''' یا اختیاری [[امام]] آن است که ممکن است [[علم غیب]] به صورت فعلی و آنی نزد امام حاضر نباشد، اما هر وقت اراده کند از علوم و [[امور غیبی]] آگاه می‏‌شود. البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد. در برابر [[علم شأنی]]، [[علم فعلی]] قرار دارد که مراد از آن علمی است که از مرتبۀ قوه و [[استعداد]] گذشته و به مرتبه فعلیت رسیده است. کسانی که قائل به [[علم اشائی]] و ارادی [[معصوم]] هستند به چهار دسته از [[روایات]] [[استدلال]] کرده‌اند دستۀ اول، روایاتی که می‌گوید "[[امام]] هر گاه بخواهد می‌داند؛ دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند؛ دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر عدم آگاهی [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است که توجیه اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است.		'''[[علم شأنی]]''' یا اختیاری [[امام]] آن است که ممکن است [[علم غیب]] به صورت فعلی و آنی نزد امام حاضر نباشد، اما هر وقت اراده کند از علوم و [[امور غیبی]] آگاه می‏‌شود. البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد. در برابر [[علم شأنی]]، [[علم فعلی]] قرار دارد که مراد از آن علمی است که از مرتبۀ قوه و [[استعداد]] گذشته و به مرتبه فعلیت رسیده است. کسانی که قائل به [[علم اشائی]] و ارادی [[معصوم]] هستند به چهار دسته از [[روایات]] [[استدلال]] کرده‌اند دستۀ اول، روایاتی که می‌گوید "[[امام]] هر گاه بخواهد می‌داند؛ دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}} را مطرح می‌کنند؛ دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر عدم آگاهی [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است که توجیه اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۱

2021-09-18T08:31:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۸:		خط ۸:
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

	'''[[علم شأنی]]''' یا اختیاری [[امام]] آن است که ممکن است [[علم غیب]] به صورت فعلی و آنی نزد امام حاضر نباشد، اما هر وقت اراده کند از علوم و [[امور غیبی]] آگاه می‏‌شود. البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد. در برابر [[علم شأنی]]، [[علم فعلی]] قرار دارد که مراد از آن علمی است که از مرتبۀ [[قوه]] و [[استعداد]] گذشته و به مرتبه فعلیت رسیده است. کسانی که قائل به [[علم اشائی]] و ارادی [[معصوم]] هستند به چهار دسته از [[روایات]] [[استدلال]] کرده‌اند دستۀ اول، روایاتی که می‌گوید "[[امام]] هر گاه بخواهد می‌داند؛ دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند؛ دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر [[عدم آگاهی]] [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است که توجیه اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است.		'''[[علم شأنی]]''' یا اختیاری [[امام]] آن است که ممکن است [[علم غیب]] به صورت فعلی و آنی نزد امام حاضر نباشد، اما هر وقت اراده کند از علوم و [[امور غیبی]] آگاه می‏‌شود. البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد. در برابر [[علم شأنی]]، [[علم فعلی]] قرار دارد که مراد از آن علمی است که از مرتبۀ قوه و [[استعداد]] گذشته و به مرتبه فعلیت رسیده است. کسانی که قائل به [[علم اشائی]] و ارادی [[معصوم]] هستند به چهار دسته از [[روایات]] [[استدلال]] کرده‌اند دستۀ اول، روایاتی که می‌گوید "[[امام]] هر گاه بخواهد می‌داند؛ دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند؛ دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر عدم آگاهی [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است که توجیه اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۱

2021-09-18T08:31:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۷:		خط ۷:
	: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">

			'''[[علم شأنی]]''' یا اختیاری [[امام]] آن است که ممکن است [[علم غیب]] به صورت فعلی و آنی نزد امام حاضر نباشد، اما هر وقت اراده کند از علوم و [[امور غیبی]] آگاه می‏‌شود. البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد. در برابر [[علم شأنی]]، [[علم فعلی]] قرار دارد که مراد از آن علمی است که از مرتبۀ [[قوه]] و [[استعداد]] گذشته و به مرتبه فعلیت رسیده است. کسانی که قائل به [[علم اشائی]] و ارادی [[معصوم]] هستند به چهار دسته از [[روایات]] [[استدلال]] کرده‌اند دستۀ اول، روایاتی که می‌گوید "[[امام]] هر گاه بخواهد می‌داند؛ دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند؛ دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر [[عدم آگاهی]] [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است که توجیه اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Bahmani: /* ادلۀ روایی علم شأنی معصوم */

2021-09-18T08:25:21Z

ادلۀ روایی علم شأنی معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند. [[معمر بن خلاد]] از [[امام کاظم]]{{ع}}پرسید آیا شما [[علم غیب]] می‌دانید؟ [[امام]] در [[پاسخ]] فرمودند: "[[امام باقر]]{{ع}}فرموده است: علم برای ما [[گشایش]] می‌یابد و ما [[آگاهی]] می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم"<ref>{{متن حدیث\|یُبْسَطُ لَنَا الْعِلْمُ فَنَعْلَمُ وَ یُقْبَضُ عَنَّا فَلَا نَعْلَمُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۶.</ref>. ملامحمد [[صالح مازندرانی]] در شرح این [[روایت]] می‌نویسد: "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند"<ref>ملاصالح مازندرانی، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص۳۱.</ref>.		#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط [[علم]] [[اهل بیت]]{{عم}}را مطرح می‌کنند. [[معمر بن خلاد]] از [[امام کاظم]]{{ع}}پرسید آیا شما [[علم غیب]] می‌دانید؟ [[امام]] در [[پاسخ]] فرمودند: "[[امام باقر]]{{ع}}فرموده است: علم برای ما [[گشایش]] می‌یابد و ما [[آگاهی]] می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم"<ref>{{متن حدیث\|یُبْسَطُ لَنَا الْعِلْمُ فَنَعْلَمُ وَ یُقْبَضُ عَنَّا فَلَا نَعْلَمُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۶.</ref>. ملامحمد [[صالح مازندرانی]] در شرح این [[روایت]] می‌نویسد: "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند"<ref>ملاصالح مازندرانی، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص۳۱.</ref>.
	#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. [[زراره]] می‌گوید از امام باقر{{ع}}شنیدم می‌فرمود: "اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت». عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]]{{صل}} آن را نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای [[افزایش علم]] باشد، نخست بر پیامبر خدا{{صل}} و سپس بر [[امامان]]{{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد"<ref>{{متن حدیث\|لَوْ لَا أَنَّا نَزْدَادُ لَأَنْفَدْنَا قَالَ قُلْتُ تَزْدَادُونَ شَیْئاً لَا یَعْلَمُهُ رَسُولُ اللَّهِ صقَالَ أَمَا إِنَّهُ إِذَا کَانَ ذَلِکَ عُرِضَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ صثُمَّ عَلَی الْأَئِمَّةِ ثُمَّ انْتَهَی الْأَمْرُ إِلَیْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۵.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}}نیز می‌فرماید "شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه [[اولیای خدا]] [[سرور]] ویژه‌ای دارند، هنگامی که [[شب جمعه]] فرا می‌رسد [[رسول خدا]]{{صل}} با [[عرش]] [[ارتباط]] برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با [[علمی]] که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت":<ref>{{متن حدیث\|مَا مِنْ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ إِلَّا وَ لِأَوْلِیَاءِ اللَّهِ فِیهَا سُرُورٌ قُلْتُ کَیْفَ ذَلِکَ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}وَ وَافَیْتُ مَعَهُمْ فَمَا أَرْجِعُ إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَفِدَ مَا عِنْدِی}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۵۴.</ref>. در تبیین این [[روایت]] چنین گفته شده است: "اشکال ندارد که {{متن حدیث\|اذا شاءوا علموا}} از راه [[صعود]] [[ارواح]] آنها در شب‌های [[جمعه]] باشد<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص۱۴۸</ref>.		#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش [[علوم]] آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. [[زراره]] می‌گوید از امام باقر{{ع}}شنیدم می‌فرمود: "اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت». عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]]{{صل}} آن را نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای [[افزایش علم]] باشد، نخست بر پیامبر خدا{{صل}} و سپس بر [[امامان]]{{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد"<ref>{{متن حدیث\|لَوْ لَا أَنَّا نَزْدَادُ لَأَنْفَدْنَا قَالَ قُلْتُ تَزْدَادُونَ شَیْئاً لَا یَعْلَمُهُ رَسُولُ اللَّهِ صقَالَ أَمَا إِنَّهُ إِذَا کَانَ ذَلِکَ عُرِضَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ صثُمَّ عَلَی الْأَئِمَّةِ ثُمَّ انْتَهَی الْأَمْرُ إِلَیْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۵.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}}نیز می‌فرماید "شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه [[اولیای خدا]] [[سرور]] ویژه‌ای دارند، هنگامی که [[شب جمعه]] فرا می‌رسد [[رسول خدا]]{{صل}} با [[عرش]] [[ارتباط]] برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با [[علمی]] که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت":<ref>{{متن حدیث\|مَا مِنْ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ إِلَّا وَ لِأَوْلِیَاءِ اللَّهِ فِیهَا سُرُورٌ قُلْتُ کَیْفَ ذَلِکَ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}وَ وَافَیْتُ مَعَهُمْ فَمَا أَرْجِعُ إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَفِدَ مَا عِنْدِی}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۵۴.</ref>. در تبیین این [[روایت]] چنین گفته شده است: "اشکال ندارد که {{متن حدیث\|اذا شاءوا علموا}} از راه [[صعود]] [[ارواح]] آنها در شب‌های [[جمعه]] باشد<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص۱۴۸</ref>.
	#دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر [[عدم آگاهی]] [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است و چون [[جهل]] و نا‌آگاهی با اصل [[علم]] اهل بیت{{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی [[عمار ساباطی]] از امام صادق{{ع}}پرسید: آیا [[امام]] [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: "نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی [[آگاهی]] یابد، [[خداوند]] او را بدان [[آگاه]] می‌گرداند"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}عَنِ الْإِمَامِ یَعْلَمُ الْغَیْبَ فَقَالَ لَا وَ لَکِنْ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَعْلَمَ الشَّیْ‏ءَ أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِکَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸ ـ ۲۲۴.</ref>.		#دستۀ چهارم، روایاتی که بیان‌گر [[عدم آگاهی]] [[اهل بیت]]{{عم}}به برخی موضوعات است و چون [[جهل]] و نا‌آگاهی با اصل [[علم]] اهل بیت{{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی [[عمار ساباطی]] از امام صادق{{ع}}پرسید: آیا [[امام]] [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: "نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی [[آگاهی]] یابد، [[خداوند]] او را بدان [[آگاه]] می‌گرداند"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}عَنِ الْإِمَامِ یَعْلَمُ الْغَیْبَ فَقَالَ لَا وَ لَکِنْ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَعْلَمَ الشَّیْ‏ءَ أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِکَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸ ـ ۲۲۴.</ref>

	==[[نقد]] [[علم شأنی]]==		==[[نقد]] [[علم شأنی]]==

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۷

2021-09-18T08:17:29Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۶

2021-09-18T08:16:44Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۲

2021-09-18T06:42:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{علم معصوم}}		{{علم معصوم}}

	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
	: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[علم شأنی معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[علم شأنی معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
خط ۵۶:		خط ۵۵:

	==منابع==		==منابع==
	{{~~فهرست اثر}}~~		{{منابع}}
	~~{{ستون-شروع\|3~~}}		# [[پرونده:Daneshgahemaaref.jpg\|22px]] [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|'''گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات''']]
	* [[پرونده:Daneshgahemaaref.jpg\|22px]] [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، ~~'''~~[[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]'''.		# [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|'''علم غیب ائمه''']]
	* [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، ~~'''~~[[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]'''.		# [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg\|22px]] [[ناصرالدین اوجاقی\|اوجاقی، ناصرالدین]]، [[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (پایان‌نامه)\|'''علم امام از دیدگاه کلام امامیه''']]
	* [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg\|22px]] [[ناصرالدین اوجاقی\|اوجاقی، ناصرالدین]]، ~~'''~~[[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (پایان‌نامه)\|علم امام از دیدگاه کلام امامیه]]'''.		# [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|'''منابع علم امامان شیعه''']]
	* [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، ~~'''~~[[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]'''.		# [[پرونده:34567.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|'''بررسی مسائل کلی امامت''']]
	* [[پرونده:34567.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، ~~'''~~[[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]'''.		# [[پرونده:136877.jpg\|22px]] [[محمد رضا کاشفی\|کاشفی، محمد رضا]]، [[راهنماشناسی (کتاب)\|'''راهنماشناسی''']]
	* [[پرونده:136877.jpg\|22px]] [[محمد رضا کاشفی\|کاشفی، محمد رضا]]، ~~'''~~[[راهنماشناسی (کتاب)\|راهنماشناسی]]'''.		# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]
	* [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، ~~'''~~[[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|پژوهشی در باب علم امام]]'''.		# [[پرونده:89913604.jpg\|22px]] [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|'''علم ائمه از نظر عقل و نقل''']]
	* [[پرونده:89913604.jpg\|22px]] [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، ~~'''~~[[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|'''علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن''']]
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، ~~'''~~[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''.		# [[پرونده:978964298273.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|'''امامت''']]
	* [[پرونده:978964298273.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، ~~'''~~[[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]'''.		# [[پرونده:Daneshgaheqom.jpg\|22px]] [[سید حبیب بخارایی‌زاده\|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)\|'''علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت''']]
	* [[پرونده:Daneshgaheqom.jpg\|22px]] [[سید حبیب بخارایی‌زاده\|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، ~~'''~~[[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)\|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]'''.		# [[پرونده:11715.jpg\|22px]] [[حسین واعظی\|واعظی، حسین]]، [[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)\|'''گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل''']]
	* [[پرونده:11715.jpg\|22px]] [[حسین واعظی\|واعظی، حسین]]، ~~'''~~[[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)\|گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[سید محمد علی قاضی طباطبایی\|قاضی طباطبایی، سید محمد علی]]، [[مقدمه‌ای بر کتاب علم امام (کتاب)\|'''مقدمه‌ای بر کتاب علم امام''']]
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[سید محمد علی قاضی طباطبایی\|قاضی طباطبایی، سید محمد علی]]، ~~'''~~[[مقدمه‌ای بر کتاب علم امام (کتاب)\|مقدمه‌ای بر کتاب علم امام]]'''.		# [[پرونده:000116.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[بررسی‌های اسلامی (کتاب)\|'''بررسی‌های اسلامی''']]
	* [[پرونده:000116.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[بررسی‌های اسلامی (کتاب)\|بررسی‌های اسلامی]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، '''[http://erfanvahekmat.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%BA%DB%8C%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84) علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)]'''
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، '''[http://erfanvahekmat.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%BA%DB%8C%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84) علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)]'''		# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|'''آفاق علم امام در الکافی''']]
	* [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، ~~'''~~[[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]'''.		# [[پرونده:15234534.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|'''در محضر علامه طباطبایی''']]
	* [[پرونده:15234534.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]'''.		# [[پرونده:11134.jpg\|22px]] [[رحیم لطیفی\|لطیفی، رحیم]]، [[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)\|'''علم غیب معصوم''']]
	* [[پرونده:11134.jpg\|22px]] [[رحیم لطیفی\|لطیفی، رحیم]]، ~~'''~~[[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)\|علم غیب معصوم]]'''.		# [[پرونده:Mar.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده\|قلی‌زاده، امرالله]]، [[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)\|'''بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات''']]
	* [[پرونده:Mar.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده\|قلی‌زاده، امرالله]]، ~~'''~~[[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)\|بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات]]'''.		# [[پرونده:6337381.jpg\|22px]] [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|'''کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان''']]
	* [[پرونده:6337381.jpg\|22px]] [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، ~~'''~~[[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]'''.		# [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|'''علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء''']]
	* [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]]'''.		# [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|'''علم امام''']]
	* [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، ~~'''~~[[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]'''.		{{پایان منابع}}
	{{پایان}}
	~~{{پایان}}~~
	==پانویس==		==پانویس==
	~~{{یادآوری پانویس}}~~
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Wasity: جایگزینی متن - ' آنرا ' به ' آن را '

2021-07-01T09:34:53Z

جایگزینی متن - ' آنرا ' به ' آن را '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	#دستۀ اول، سه روایت مختلف از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>هر سه روایت در: کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۸</ref> که فرمودند: "امام هر گاه بخواهد می‌داند و یا هر وقت بخواهد خداوند آگاهش می‌کند":<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> {{عربی\|«إِنَّ الْإِمامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ عُلِّم»، «إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ أُعْلِم» و «إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ»}}.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟؛ [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]، ص ۴۶۲؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۸۰</ref> این روایات علم امام را منوط بر تعلیم الهی کرده‌اند.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟</ref>		#دستۀ اول، سه روایت مختلف از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>هر سه روایت در: کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۸</ref> که فرمودند: "امام هر گاه بخواهد می‌داند و یا هر وقت بخواهد خداوند آگاهش می‌کند":<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> {{عربی\|«إِنَّ الْإِمامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ عُلِّم»، «إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ أُعْلِم» و «إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ»}}.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟؛ [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]، ص ۴۶۲؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۸۰</ref> این روایات علم امام را منوط بر تعلیم الهی کرده‌اند.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟</ref>
	#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط علم [[اهل بیت]] {{عم}}را مطرح می‌کنند. معمر بن خلاد از [[امام کاظم]] {{ع}}پرسید آیا شما علم غیب می‌دانید؟ امام در پاسخ فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۶</ref> «[[امام باقر]] {{ع}}فرموده است: علم برای ما گشایش می‌یابد و ما آگاهی می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> ملامحمد صالح مازندرانی در شرح این روایت می‌نویسد:<ref>[[ملاصالح مازندرانی\|مازندرانی، ملاصالح]]، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص ۳۱</ref> "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط علم [[اهل بیت]] {{عم}}را مطرح می‌کنند. معمر بن خلاد از [[امام کاظم]] {{ع}}پرسید آیا شما علم غیب می‌دانید؟ امام در پاسخ فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۶</ref> «[[امام باقر]] {{ع}}فرموده است: علم برای ما گشایش می‌یابد و ما آگاهی می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> ملامحمد صالح مازندرانی در شرح این روایت می‌نویسد:<ref>[[ملاصالح مازندرانی\|مازندرانی، ملاصالح]]، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص ۳۱</ref> "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>
	#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش علوم آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. زراره می‌گوید از [[امام باقر]] {{ع}}شنیدم می‌فرمود:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص ۲۵۵</ref> «اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت.» عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} ~~آنرا~~ نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای افزایش علم باشد، نخست بر [[پیامبر خدا]] {{صل}} و سپس بر [[امامان]] {{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد.» [[امام صادق]] {{ع}}نیز می‌فرماید:<ref>بصائر الدرجات ص ۳۶ و بحار الانوار، ج ۲۲، ص ۵۵۲ و ج ۲۶، ص ۹۰</ref> «شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه اولیای خدا سرور ویژه‌ای دارند، هنگامی که شب جمعه فرا می‌رسد [[رسول خدا]] {{صل}} با عرش ارتباط برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با علمی که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت.» در تبیین این روایت چنین گفته شده است:<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص ۱۴۸</ref> "اشکال ندارد که {{عربی\|"اذا شاءوا علموا"}} از راه صعود ارواح آنها در شب‌های جمعه باشد.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش علوم آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. زراره می‌گوید از [[امام باقر]] {{ع}}شنیدم می‌فرمود:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص ۲۵۵</ref> «اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت.» عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} آن را نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای افزایش علم باشد، نخست بر [[پیامبر خدا]] {{صل}} و سپس بر [[امامان]] {{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد.» [[امام صادق]] {{ع}}نیز می‌فرماید:<ref>بصائر الدرجات ص ۳۶ و بحار الانوار، ج ۲۲، ص ۵۵۲ و ج ۲۶، ص ۹۰</ref> «شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه اولیای خدا سرور ویژه‌ای دارند، هنگامی که شب جمعه فرا می‌رسد [[رسول خدا]] {{صل}} با عرش ارتباط برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با علمی که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت.» در تبیین این روایت چنین گفته شده است:<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص ۱۴۸</ref> "اشکال ندارد که {{عربی\|"اذا شاءوا علموا"}} از راه صعود ارواح آنها در شب‌های جمعه باشد.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>
	#دستۀ چهارم، روایاتی که نشانگر عدم آگاهی [[اهل بیت]] {{عم}}به برخی موضوعات است و چون جهل و نا‌آگاهی با اصل علم [[اهل بیت]] {{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی عمار ساباطی از [[امام صادق]] {{ع}}پرسید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۷</ref> آیا امام [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: «نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی آگاهی یابد، خداوند او را بدان آگاه می‌گرداند.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ چهارم، روایاتی که نشانگر عدم آگاهی [[اهل بیت]] {{عم}}به برخی موضوعات است و چون جهل و نا‌آگاهی با اصل علم [[اهل بیت]] {{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی عمار ساباطی از [[امام صادق]] {{ع}}پرسید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۷</ref> آیا امام [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: «نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی آگاهی یابد، خداوند او را بدان آگاه می‌گرداند.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>

خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==معصوم و علم غیب شأنی==		==معصوم و علم غیب شأنی==
	*امامان{{عم}} هر وقت می‌خواستند چیزی از غیب بدانند به مقام نورانیّت<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۲۶، ص ۱، ح ۱</ref> (مقام باطنی) خود توجّه نموده و ~~آنرا~~ می‌دانستند، ولی همیشه به آن مقام توجّه نداشتند، مانند فقیهی که تمام مسائل نزد او حاضر نیست، ولی ملکه اجتهاد را دارد که هرگاه مسئله‌ای از او می‌پرسند، به مَأخذِ حُکم رجوع نموده و آن را می‌داند.<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]] ص ۳۲۶</ref> علم به همه چیز در دسترس امامان است، اما اگر مصلحت در ندانستن امری باشد اراده نمی‌کنند که ~~آنرا~~ بدانند<ref>ر.ک. [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، شرح دعای ۴۵ صحیفه سجادیه، وبگاه پدیدآورنده </ref> و اگر ارادۀ دانستن کرده باشند، خداوند ایشان را آگاه می‌کرد، این آگاهی حتی اموری که در پاره‌ای روایات نفی شده مانند: خبر از زمان و مکان مرگ افراد و نزول باران را نیز شامل می‌شود، اگر آنها می‌خواستند به اذن الهی به همه این امور آگاه می‌شدند و از آن خبر می‌دادند گر چه در محورهایی مانند علم به وقوع قیامت هرگز وارد نشدند.<ref>ر.ک. [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص دو فصلنامۀ مطالعات اهل بیت شناسی، ص ۱۷ و ۱۸</ref>		*امامان{{عم}} هر وقت می‌خواستند چیزی از غیب بدانند به مقام نورانیّت<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۲۶، ص ۱، ح ۱</ref> (مقام باطنی) خود توجّه نموده و آن را می‌دانستند، ولی همیشه به آن مقام توجّه نداشتند، مانند فقیهی که تمام مسائل نزد او حاضر نیست، ولی ملکه اجتهاد را دارد که هرگاه مسئله‌ای از او می‌پرسند، به مَأخذِ حُکم رجوع نموده و آن را می‌داند.<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]] ص ۳۲۶</ref> علم به همه چیز در دسترس امامان است، اما اگر مصلحت در ندانستن امری باشد اراده نمی‌کنند که آن را بدانند<ref>ر.ک. [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، شرح دعای ۴۵ صحیفه سجادیه، وبگاه پدیدآورنده </ref> و اگر ارادۀ دانستن کرده باشند، خداوند ایشان را آگاه می‌کرد، این آگاهی حتی اموری که در پاره‌ای روایات نفی شده مانند: خبر از زمان و مکان مرگ افراد و نزول باران را نیز شامل می‌شود، اگر آنها می‌خواستند به اذن الهی به همه این امور آگاه می‌شدند و از آن خبر می‌دادند گر چه در محورهایی مانند علم به وقوع قیامت هرگز وارد نشدند.<ref>ر.ک. [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص دو فصلنامۀ مطالعات اهل بیت شناسی، ص ۱۷ و ۱۸</ref>
	*ممکن است دلیل بالفعل نبودن همیشگی علم غیب برای آنان این باشد، باتوجه به اینکه [[اهل بیت]] {{عم}} لباس عالم مادی را پوشیده‌اند و این عالم قابلیت نزول دفعی علم را ندارد لذا علوم به تدریج بر آنها نازل می‌شده است. تفاوت اهل بیت با سایر مردم در این مورد این است که ضعف قابلیت (ظرفیت دریافت علوم) در ایشان عرضی اختیاری است و در دیگران اضطراری ذاتی؛ یعنی هرگاه آنها اراده کنند خواهند دانست، البته اراده و مشیت آنها هم منوط به خواست خداوند است. امامان در حالت ظاهری مانند سایرین ممکن است به خیلی چیزها توجه نداشته باشند اما در حالت باطنی خود<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]، ص ۳۰۶ و ۳۰۷؛ [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> {{عربی\|"لا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ"}}<ref>ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، ج ۱، ص ۲۰۱</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام (تاریخچه و اقوال)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام</ref>		*ممکن است دلیل بالفعل نبودن همیشگی علم غیب برای آنان این باشد، باتوجه به اینکه [[اهل بیت]] {{عم}} لباس عالم مادی را پوشیده‌اند و این عالم قابلیت نزول دفعی علم را ندارد لذا علوم به تدریج بر آنها نازل می‌شده است. تفاوت اهل بیت با سایر مردم در این مورد این است که ضعف قابلیت (ظرفیت دریافت علوم) در ایشان عرضی اختیاری است و در دیگران اضطراری ذاتی؛ یعنی هرگاه آنها اراده کنند خواهند دانست، البته اراده و مشیت آنها هم منوط به خواست خداوند است. امامان در حالت ظاهری مانند سایرین ممکن است به خیلی چیزها توجه نداشته باشند اما در حالت باطنی خود<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]، ص ۳۰۶ و ۳۰۷؛ [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> {{عربی\|"لا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ"}}<ref>ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، ج ۱، ص ۲۰۱</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام (تاریخچه و اقوال)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام</ref>
	==نتیجه گیری==		==نتیجه گیری==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

2021-05-01T21:20:47Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۵۰
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	==پانویس==		==پانویس==
	{{یادآوری پانویس}}		{{یادآوری پانویس}}
	{{~~پانویس2~~}}		{{پانویس}}

	{{علم معصوم افقی}}		{{علم معصوم افقی}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{علم معصوم}}		{{علم معصوم}}

	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
	: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[علم شأنی معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[علم شأنی معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
خط ۵۶:		خط ۵۵:

	==منابع==		==منابع==
	{{~~فهرست اثر}}~~		{{منابع}}
	~~{{ستون-شروع\|3~~}}		# [[پرونده:Daneshgahemaaref.jpg\|22px]] [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|'''گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات''']]
	* [[پرونده:Daneshgahemaaref.jpg\|22px]] [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، ~~'''~~[[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]'''.		# [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|'''علم غیب ائمه''']]
	* [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، ~~'''~~[[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]'''.		# [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg\|22px]] [[ناصرالدین اوجاقی\|اوجاقی، ناصرالدین]]، [[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (پایان‌نامه)\|'''علم امام از دیدگاه کلام امامیه''']]
	* [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg\|22px]] [[ناصرالدین اوجاقی\|اوجاقی، ناصرالدین]]، ~~'''~~[[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (پایان‌نامه)\|علم امام از دیدگاه کلام امامیه]]'''.		# [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|'''منابع علم امامان شیعه''']]
	* [[پرونده:95220153.jpg\|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، ~~'''~~[[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]'''.		# [[پرونده:34567.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|'''بررسی مسائل کلی امامت''']]
	* [[پرونده:34567.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، ~~'''~~[[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]'''.		# [[پرونده:136877.jpg\|22px]] [[محمد رضا کاشفی\|کاشفی، محمد رضا]]، [[راهنماشناسی (کتاب)\|'''راهنماشناسی''']]
	* [[پرونده:136877.jpg\|22px]] [[محمد رضا کاشفی\|کاشفی، محمد رضا]]، ~~'''~~[[راهنماشناسی (کتاب)\|راهنماشناسی]]'''.		# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]
	* [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، ~~'''~~[[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|پژوهشی در باب علم امام]]'''.		# [[پرونده:89913604.jpg\|22px]] [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|'''علم ائمه از نظر عقل و نقل''']]
	* [[پرونده:89913604.jpg\|22px]] [[منصف علی مطهری\|مطهری، منصف علی]]، ~~'''~~[[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)\|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|'''علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن''']]
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، ~~'''~~[[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]'''.		# [[پرونده:978964298273.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|'''امامت''']]
	* [[پرونده:978964298273.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، ~~'''~~[[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]'''.		# [[پرونده:Daneshgaheqom.jpg\|22px]] [[سید حبیب بخارایی‌زاده\|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)\|'''علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت''']]
	* [[پرونده:Daneshgaheqom.jpg\|22px]] [[سید حبیب بخارایی‌زاده\|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، ~~'''~~[[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)\|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]'''.		# [[پرونده:11715.jpg\|22px]] [[حسین واعظی\|واعظی، حسین]]، [[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)\|'''گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل''']]
	* [[پرونده:11715.jpg\|22px]] [[حسین واعظی\|واعظی، حسین]]، ~~'''~~[[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)\|گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[سید محمد علی قاضی طباطبایی\|قاضی طباطبایی، سید محمد علی]]، [[مقدمه‌ای بر کتاب علم امام (کتاب)\|'''مقدمه‌ای بر کتاب علم امام''']]
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[سید محمد علی قاضی طباطبایی\|قاضی طباطبایی، سید محمد علی]]، ~~'''~~[[مقدمه‌ای بر کتاب علم امام (کتاب)\|مقدمه‌ای بر کتاب علم امام]]'''.		# [[پرونده:000116.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[بررسی‌های اسلامی (کتاب)\|'''بررسی‌های اسلامی''']]
	* [[پرونده:000116.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[بررسی‌های اسلامی (کتاب)\|بررسی‌های اسلامی]]'''.		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، '''[http://erfanvahekmat.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%BA%DB%8C%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84) علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)]'''
	* [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، '''[http://erfanvahekmat.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%BA%DB%8C%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84) علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)]'''		# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|'''آفاق علم امام در الکافی''']]
	* [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، ~~'''~~[[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]'''.		# [[پرونده:15234534.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|'''در محضر علامه طباطبایی''']]
	* [[پرونده:15234534.jpg\|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]'''.		# [[پرونده:11134.jpg\|22px]] [[رحیم لطیفی\|لطیفی، رحیم]]، [[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)\|'''علم غیب معصوم''']]
	* [[پرونده:11134.jpg\|22px]] [[رحیم لطیفی\|لطیفی، رحیم]]، ~~'''~~[[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)\|علم غیب معصوم]]'''.		# [[پرونده:Mar.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده\|قلی‌زاده، امرالله]]، [[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)\|'''بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات''']]
	* [[پرونده:Mar.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده\|قلی‌زاده، امرالله]]، ~~'''~~[[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)\|بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات]]'''.		# [[پرونده:6337381.jpg\|22px]] [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|'''کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان''']]
	* [[پرونده:6337381.jpg\|22px]] [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، ~~'''~~[[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]'''.		# [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|'''علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء''']]
	* [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، ~~'''~~[[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]]'''.		# [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|'''علم امام''']]
	* [[پرونده:11100047.jpg \|22px]] [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، ~~'''~~[[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]'''.		{{پایان منابع}}
	{{پایان}}
	~~{{پایان}}~~
	==پانویس==		==پانویس==
	~~{{یادآوری پانویس}}~~
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	#دستۀ اول، سه روایت مختلف از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>هر سه روایت در: کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۸</ref> که فرمودند: "امام هر گاه بخواهد می‌داند و یا هر وقت بخواهد خداوند آگاهش می‌کند":<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> {{عربی\|«إِنَّ الْإِمامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ عُلِّم»، «إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ أُعْلِم» و «إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ»}}.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟؛ [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]، ص ۴۶۲؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۸۰</ref> این روایات علم امام را منوط بر تعلیم الهی کرده‌اند.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟</ref>		#دستۀ اول، سه روایت مختلف از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>هر سه روایت در: کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۸</ref> که فرمودند: "امام هر گاه بخواهد می‌داند و یا هر وقت بخواهد خداوند آگاهش می‌کند":<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> {{عربی\|«إِنَّ الْإِمامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ عُلِّم»، «إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ أُعْلِم» و «إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ»}}.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟؛ [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)\|امامت]]، ص ۴۶۲؛ [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جعفر سبحانی\|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)\|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۸۰</ref> این روایات علم امام را منوط بر تعلیم الهی کرده‌اند.<ref>ر.ک. [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]]، صفحه؟؟؟</ref>
	#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط علم [[اهل بیت]] {{عم}}را مطرح می‌کنند. معمر بن خلاد از [[امام کاظم]] {{ع}}پرسید آیا شما علم غیب می‌دانید؟ امام در پاسخ فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۶</ref> «[[امام باقر]] {{ع}}فرموده است: علم برای ما گشایش می‌یابد و ما آگاهی می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> ملامحمد صالح مازندرانی در شرح این روایت می‌نویسد:<ref>[[ملاصالح مازندرانی\|مازندرانی، ملاصالح]]، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص ۳۱</ref> "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ دوم، روایاتی که مسئله قبض و بسط علم [[اهل بیت]] {{عم}}را مطرح می‌کنند. معمر بن خلاد از [[امام کاظم]] {{ع}}پرسید آیا شما علم غیب می‌دانید؟ امام در پاسخ فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۶</ref> «[[امام باقر]] {{ع}}فرموده است: علم برای ما گشایش می‌یابد و ما آگاهی می‌یابیم و گرفتگی می‌یابد و دیگر آگاهی نمی‌یابیم.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref> ملامحمد صالح مازندرانی در شرح این روایت می‌نویسد:<ref>[[ملاصالح مازندرانی\|مازندرانی، ملاصالح]]، شرح اصول الکافی، ج ۶، ص ۳۱</ref> "منظور از بسط علم، فعلی بودن آن است و مراد از قبض عدم فعلیت علم، گرچه با توجه و التفات می‌داند.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>
	#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش علوم آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. زراره می‌گوید از [[امام باقر]] {{ع}}شنیدم می‌فرمود:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص ۲۵۵</ref> «اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت.» عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} ~~آنرا~~ نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای افزایش علم باشد، نخست بر [[پیامبر خدا]] {{صل}} و سپس بر [[امامان]] {{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد.» [[امام صادق]] {{ع}}نیز می‌فرماید:<ref>بصائر الدرجات ص ۳۶ و بحار الانوار، ج ۲۲، ص ۵۵۲ و ج ۲۶، ص ۹۰</ref> «شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه اولیای خدا سرور ویژه‌ای دارند، هنگامی که شب جمعه فرا می‌رسد [[رسول خدا]] {{صل}} با عرش ارتباط برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با علمی که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت.» در تبیین این روایت چنین گفته شده است:<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص ۱۴۸</ref> "اشکال ندارد که {{عربی\|"اذا شاءوا علموا"}} از راه صعود ارواح آنها در شب‌های جمعه باشد.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ سوم، روایاتی که مربوط به افزایش علوم آنان است و اگر علوم آنان فعلی بود، افزایش آن معنای معقولی نداشت. زراره می‌گوید از [[امام باقر]] {{ع}}شنیدم می‌فرمود:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص ۲۵۵</ref> «اگر علم ما فزونی نمی‌یافت، پایان می‌پذیرفت.» عرض کردم: "چیزی بر شما افزوده می‌شود که [[پیامبر خدا]] {{صل}} آن را نمی‌دانست؟" فرمود: «هر گاه بنای افزایش علم باشد، نخست بر [[پیامبر خدا]] {{صل}} و سپس بر [[امامان]] {{عم}}عرضه می‌شود تا به ما می‌رسد.» [[امام صادق]] {{ع}}نیز می‌فرماید:<ref>بصائر الدرجات ص ۳۶ و بحار الانوار، ج ۲۲، ص ۵۵۲ و ج ۲۶، ص ۹۰</ref> «شب جمعه‌ای نیست مگر اینکه اولیای خدا سرور ویژه‌ای دارند، هنگامی که شب جمعه فرا می‌رسد [[رسول خدا]] {{صل}} با عرش ارتباط برقرار می‌کند و من نیز همراه او با عرش تماس حاصل می‌کنم و در نتیجه با علمی که از آنجا بهره بردم باز می‌گردم و اگر این نبود قطعاً آنچه در نزد ماست پایان می‌پذیرفت.» در تبیین این روایت چنین گفته شده است:<ref>[[در محضر علامه طباطبایی (کتاب)\|در محضر علامه طباطبایی]]، ص ۱۴۸</ref> "اشکال ندارد که {{عربی\|"اذا شاءوا علموا"}} از راه صعود ارواح آنها در شب‌های جمعه باشد.<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>
	#دستۀ چهارم، روایاتی که نشانگر عدم آگاهی [[اهل بیت]] {{عم}}به برخی موضوعات است و چون جهل و نا‌آگاهی با اصل علم [[اهل بیت]] {{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی عمار ساباطی از [[امام صادق]] {{ع}}پرسید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۷</ref> آیا امام [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: «نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی آگاهی یابد، خداوند او را بدان آگاه می‌گرداند.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>		#دستۀ چهارم، روایاتی که نشانگر عدم آگاهی [[اهل بیت]] {{عم}}به برخی موضوعات است و چون جهل و نا‌آگاهی با اصل علم [[اهل بیت]] {{عم}}منافات دارد، بنابراین توجیه صحیح اینها عدم فعلیت و إرادی بودن علم آنان است. در روایتی عمار ساباطی از [[امام صادق]] {{ع}}پرسید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۵۷</ref> آیا امام [[علم غیب]] می‌داند؟ امام فرمودند: «نه، اما هر گاه بخواهد بر چیزی آگاهی یابد، خداوند او را بدان آگاه می‌گرداند.»<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر\|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)\|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۲۱۸ ـ ۲۲۴</ref>

خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==معصوم و علم غیب شأنی==		==معصوم و علم غیب شأنی==
	*امامان{{عم}} هر وقت می‌خواستند چیزی از غیب بدانند به مقام نورانیّت<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۲۶، ص ۱، ح ۱</ref> (مقام باطنی) خود توجّه نموده و ~~آنرا~~ می‌دانستند، ولی همیشه به آن مقام توجّه نداشتند، مانند فقیهی که تمام مسائل نزد او حاضر نیست، ولی ملکه اجتهاد را دارد که هرگاه مسئله‌ای از او می‌پرسند، به مَأخذِ حُکم رجوع نموده و آن را می‌داند.<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]] ص ۳۲۶</ref> علم به همه چیز در دسترس امامان است، اما اگر مصلحت در ندانستن امری باشد اراده نمی‌کنند که ~~آنرا~~ بدانند<ref>ر.ک. [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، شرح دعای ۴۵ صحیفه سجادیه، وبگاه پدیدآورنده </ref> و اگر ارادۀ دانستن کرده باشند، خداوند ایشان را آگاه می‌کرد، این آگاهی حتی اموری که در پاره‌ای روایات نفی شده مانند: خبر از زمان و مکان مرگ افراد و نزول باران را نیز شامل می‌شود، اگر آنها می‌خواستند به اذن الهی به همه این امور آگاه می‌شدند و از آن خبر می‌دادند گر چه در محورهایی مانند علم به وقوع قیامت هرگز وارد نشدند.<ref>ر.ک. [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص دو فصلنامۀ مطالعات اهل بیت شناسی، ص ۱۷ و ۱۸</ref>		*امامان{{عم}} هر وقت می‌خواستند چیزی از غیب بدانند به مقام نورانیّت<ref>[[محمد باقر مجلسی\|مجلسی، محمد باقر]]، بحار الانوار، ج ۲۶، ص ۱، ح ۱</ref> (مقام باطنی) خود توجّه نموده و آن را می‌دانستند، ولی همیشه به آن مقام توجّه نداشتند، مانند فقیهی که تمام مسائل نزد او حاضر نیست، ولی ملکه اجتهاد را دارد که هرگاه مسئله‌ای از او می‌پرسند، به مَأخذِ حُکم رجوع نموده و آن را می‌داند.<ref>ر.ک. [[سید محمد حسین طباطبایی\|طباطبایی، سید محمد حسین]]، [[علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء (مقاله)\|علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء]] ص ۳۲۶</ref> علم به همه چیز در دسترس امامان است، اما اگر مصلحت در ندانستن امری باشد اراده نمی‌کنند که آن را بدانند<ref>ر.ک. [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، شرح دعای ۴۵ صحیفه سجادیه، وبگاه پدیدآورنده </ref> و اگر ارادۀ دانستن کرده باشند، خداوند ایشان را آگاه می‌کرد، این آگاهی حتی اموری که در پاره‌ای روایات نفی شده مانند: خبر از زمان و مکان مرگ افراد و نزول باران را نیز شامل می‌شود، اگر آنها می‌خواستند به اذن الهی به همه این امور آگاه می‌شدند و از آن خبر می‌دادند گر چه در محورهایی مانند علم به وقوع قیامت هرگز وارد نشدند.<ref>ر.ک. [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص دو فصلنامۀ مطالعات اهل بیت شناسی، ص ۱۷ و ۱۸</ref>
	*ممکن است دلیل بالفعل نبودن همیشگی علم غیب برای آنان این باشد، باتوجه به اینکه [[اهل بیت]] {{عم}} لباس عالم مادی را پوشیده‌اند و این عالم قابلیت نزول دفعی علم را ندارد لذا علوم به تدریج بر آنها نازل می‌شده است. تفاوت اهل بیت با سایر مردم در این مورد این است که ضعف قابلیت (ظرفیت دریافت علوم) در ایشان عرضی اختیاری است و در دیگران اضطراری ذاتی؛ یعنی هرگاه آنها اراده کنند خواهند دانست، البته اراده و مشیت آنها هم منوط به خواست خداوند است. امامان در حالت ظاهری مانند سایرین ممکن است به خیلی چیزها توجه نداشته باشند اما در حالت باطنی خود<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]، ص ۳۰۶ و ۳۰۷؛ [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> {{عربی\|"لا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ"}}<ref>ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، ج ۱، ص ۲۰۱</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام (تاریخچه و اقوال)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام</ref>		*ممکن است دلیل بالفعل نبودن همیشگی علم غیب برای آنان این باشد، باتوجه به اینکه [[اهل بیت]] {{عم}} لباس عالم مادی را پوشیده‌اند و این عالم قابلیت نزول دفعی علم را ندارد لذا علوم به تدریج بر آنها نازل می‌شده است. تفاوت اهل بیت با سایر مردم در این مورد این است که ضعف قابلیت (ظرفیت دریافت علوم) در ایشان عرضی اختیاری است و در دیگران اضطراری ذاتی؛ یعنی هرگاه آنها اراده کنند خواهند دانست، البته اراده و مشیت آنها هم منوط به خواست خداوند است. امامان در حالت ظاهری مانند سایرین ممکن است به خیلی چیزها توجه نداشته باشند اما در حالت باطنی خود<ref>ر.ک. [[محمد حسن نادم\|نادم، محمد حسن]]، [[علم امام ۱ (کتاب)\|علم امام]]، ص ۳۰۶ و ۳۰۷؛ [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> {{عربی\|"لا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ"}}<ref>ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، ج ۱، ص ۲۰۱</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمود جزایری\|جزایری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)\|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد حسن وکیلی\|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام (تاریخچه و اقوال)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام</ref>
	==نتیجه گیری==		==نتیجه گیری==