علم فعلی در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-18T06:20:42Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:علم ~~معصوم~~]]		[[رده:علم فعلی]]
	[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]		[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
	[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]		[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]

Bahmani در ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۴

2024-03-02T09:54:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = علم فعلی		\| موضوع مرتبط = علم فعلی
	\| عنوان مدخل = علم فعلی		\| عنوان مدخل = علم فعلی
	\| مداخل مرتبط = [[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]] - [[علم فعلی در عرفان اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)		\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۹

2023-11-13T06:09:19Z

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:16:31Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:50:34Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۰
خط ۶۸:		خط ۶۸:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[علم شأنی معصوم]]		* [[علم شأنی معصوم]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}


	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:علم فعلی]]		[[رده:علم فعلی]]
	[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان]]		[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان]]
	[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]		[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]

Wasity: جایگزینی متن - ' نو ظهور' به ' نوظهور'

2022-07-14T07:23:17Z

جایگزینی متن - ' نو ظهور' به ' نوظهور'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "اگر بر [[دانش]] ما افزوده نمی‌شد بی‌علم می‌ماندیم"<ref>{{متن حدیث\|... و لو لا ذلک لأنفدنا}}؛ قمی مشهدی، محمد بن محمد رضا، کنزالدقائق، ج ۸، ص۳۵۷.</ref>.		# [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "اگر بر [[دانش]] ما افزوده نمی‌شد بی‌علم می‌ماندیم"<ref>{{متن حدیث\|... و لو لا ذلک لأنفدنا}}؛ قمی مشهدی، محمد بن محمد رضا، کنزالدقائق، ج ۸، ص۳۵۷.</ref>.
	#در روایتی دیگر [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[روزی]] امام صادق{{ع}} به من فرمودند: "ما را هر [[شب جمعه]] [[شادی]] و [[سروری]] است! گفتم: خدایش افزایش دهد، آن شادی چیست؟ فرمودند: هر شب جمعه [[روح]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} تا [[عرش]] بالا می‌رود، و [[روح]] ما هم با روح آنان بالا می‌رود، و این [[ارواح]] به بدن‌های خود باز نگردند، مگر با [[معرفتی]] و [[علمی]] تازه و جدید، و اگر چنین نبود که [[علم]] ما تمام می‌شد"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ لَنَا فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ سُرُوراً قُلْتُ زَادَکَ اللَّهُ وَ مَا ذَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}مَعَهُ وَ وَافَیْنَا مَعَهُمْ فَلَا تُرَدُّ أَرْوَاحُنَا إِلَی أَبْدَانِنَا إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَأَنْفَدْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص۳۷۳.</ref>. با همین مضمون چندین [[روایت]] دیگر وجود دارد.		#در روایتی دیگر [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[روزی]] امام صادق{{ع}} به من فرمودند: "ما را هر [[شب جمعه]] [[شادی]] و [[سروری]] است! گفتم: خدایش افزایش دهد، آن شادی چیست؟ فرمودند: هر شب جمعه [[روح]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} تا [[عرش]] بالا می‌رود، و [[روح]] ما هم با روح آنان بالا می‌رود، و این [[ارواح]] به بدن‌های خود باز نگردند، مگر با [[معرفتی]] و [[علمی]] تازه و جدید، و اگر چنین نبود که [[علم]] ما تمام می‌شد"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ لَنَا فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ سُرُوراً قُلْتُ زَادَکَ اللَّهُ وَ مَا ذَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}مَعَهُ وَ وَافَیْنَا مَعَهُمْ فَلَا تُرَدُّ أَرْوَاحُنَا إِلَی أَبْدَانِنَا إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَأَنْفَدْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص۳۷۳.</ref>. با همین مضمون چندین [[روایت]] دیگر وجود دارد.
	#در روایتی [[امام کاظم]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "علم امام سه جنبه دارد: [[علوم]] مربوط به گذشته، علوم مربوط به [[آینده]] و [[علوم حادث]] و جدید. اما [[علوم گذشته]] برای ما [[تفسیر]] شده است یعنی [[اخبار]] گذشته را [[پیامبر]]{{صل}} برای ما توضیح داده است، اما [[علوم آینده]] در جامع و مصحفی نوشته شده که نزد ماست، اما [[علوم حادث]] و ~~نو [[ظهور]]،~~ نتیجه [[الهام]] [[حق]] بر [[دل]] [[امام]] و [[ابلاغ]] به گوش اوست. [[برترین]] نوع [[علم]] ما همین نوع است"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ{{ع}}عَنْ مَبْلَغِ عِلْمِهِمْ فَقَالَ مَبْلَغُ عِلْمِنَا ثَلَاثُ وُجُوهٍ مَاضٍ وَ غَابِرٌ وَ حَادِثٌ فَأَمَّا الْمَاضِی فَمُفَسَّرٌ وَ أَمَّا الْغَابِرُ فَمَزْبُورٌ وَ أَمَّا الْحَادِثُ فَقَذْفٌ فِی الْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِی الْأَسْمَاعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد مولوی\|مولوی، محمد]]، [[نیاز جهان به امام زمان (کتاب)\|نیاز جهان به امام زمان]]، ص۱۹.</ref>		#در روایتی [[امام کاظم]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "علم امام سه جنبه دارد: [[علوم]] مربوط به گذشته، علوم مربوط به [[آینده]] و [[علوم حادث]] و جدید. اما [[علوم گذشته]] برای ما [[تفسیر]] شده است یعنی [[اخبار]] گذشته را [[پیامبر]]{{صل}} برای ما توضیح داده است، اما [[علوم آینده]] در جامع و مصحفی نوشته شده که نزد ماست، اما [[علوم حادث]] و نوظهور، نتیجه [[الهام]] [[حق]] بر [[دل]] [[امام]] و [[ابلاغ]] به گوش اوست. [[برترین]] نوع [[علم]] ما همین نوع است"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ{{ع}}عَنْ مَبْلَغِ عِلْمِهِمْ فَقَالَ مَبْلَغُ عِلْمِنَا ثَلَاثُ وُجُوهٍ مَاضٍ وَ غَابِرٌ وَ حَادِثٌ فَأَمَّا الْمَاضِی فَمُفَسَّرٌ وَ أَمَّا الْغَابِرُ فَمَزْبُورٌ وَ أَمَّا الْحَادِثُ فَقَذْفٌ فِی الْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِی الْأَسْمَاعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد مولوی\|مولوی، محمد]]، [[نیاز جهان به امام زمان (کتاب)\|نیاز جهان به امام زمان]]، ص۱۹.</ref>
	#همچنین روایاتی وجود دارد با عنوان {{متن حدیث\|إِذَا شَاءُوا أَنْ یَعْلَمُوا علِمُوا}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، معنای این [[روایات]] آن است که [[امامان]]{{ع}} مقامی دارند که علم به هرچه که بخواهند در دسترس ایشان است، اما اگر [[مصلحت]] در ندانستن چیزی باشد کاری نمی‌کنند که آن را بدانند. به عبارت دیگر هرگاه مسئله جدیدی پیش آید و امام در موقعیتی قرار بگیرد که علم جدیدی بخواهد، [[خداوند]] او را [[عالم]] می‌کند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِک}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، همچنین می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ أُعْلِم}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>. به عبارتی دیگر [[علم غیب]] ایشان ممکن است بالفعل نباشد اما هنگامی که [[اراده]] کنند خداوند به آنها [[تعلیم]] می‌دهد و البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد<ref>ر.ک: [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]؛ [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص۱۷ و ۱۸.</ref>.		#همچنین روایاتی وجود دارد با عنوان {{متن حدیث\|إِذَا شَاءُوا أَنْ یَعْلَمُوا علِمُوا}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، معنای این [[روایات]] آن است که [[امامان]]{{ع}} مقامی دارند که علم به هرچه که بخواهند در دسترس ایشان است، اما اگر [[مصلحت]] در ندانستن چیزی باشد کاری نمی‌کنند که آن را بدانند. به عبارت دیگر هرگاه مسئله جدیدی پیش آید و امام در موقعیتی قرار بگیرد که علم جدیدی بخواهد، [[خداوند]] او را [[عالم]] می‌کند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِک}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، همچنین می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ أُعْلِم}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>. به عبارتی دیگر [[علم غیب]] ایشان ممکن است بالفعل نباشد اما هنگامی که [[اراده]] کنند خداوند به آنها [[تعلیم]] می‌دهد و البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد<ref>ر.ک: [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]؛ [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص۱۷ و ۱۸.</ref>.
	#در روایتی دیگر [[ابن مغیره]] می‌‌گوید: من به [[اتفاق]] [[یحیی بن عبدالله بن حسین]] [[خدمت]] [[حضرت]] [[ابوالحسن]]{{ع}} بودیم، یحیی‌ عرض کرد: فدایت شوم، [[مردم]] [[گمان]] می‌‏کنند شما [[علم به غیب]] دارید؟ [[امام]] فرمودند: «سبحان‏‌ اللَّه! ای‌ یحیی‌ دست خودت را بر من بگذار، به [[خدا]] [[سوگند]]! از این نسبت تمام موهای‌ بدنم راست شد، نه به خدا سوگند، ما [[غیب]] نمی‌‏دانیم. مطالبی‌ که می‌‏گوییم از [[رسول]] خداست» این قبیل [[اخبار]] [[دلالت]] می‌‏کند که امام به [[غیب مطلق]] و نامحدود احاطه ندارد و چنان نیست که بالذات و بالاستقلال همه چیز را بداند. لکن با این جهت هم منافات ندارد که در مواقع لازم و ضروری‌ بتواند با [[جهان غیب]] [[ارتباط]] پیدا کند و حقایقی‌ را دریافت نماید. بنابراین، باید بگوییم که امام می‌‏تواند در موارد لازم و ضروری‌ با جهان غیب تماس بگیرد و اطلاعات لازم را تحصیل کند. لکن چون [[علم]] او بالذات و بالاستقلال نیست و به غیب مطلق و نامحدود احاطه ندارد مانعی‌ ندارد که از باب تأدب این گونه [[علوم]] را علم به غیب ننامید<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۹۵ ـ ۲۹۸.</ref>.		#در روایتی دیگر [[ابن مغیره]] می‌‌گوید: من به [[اتفاق]] [[یحیی بن عبدالله بن حسین]] [[خدمت]] [[حضرت]] [[ابوالحسن]]{{ع}} بودیم، یحیی‌ عرض کرد: فدایت شوم، [[مردم]] [[گمان]] می‌‏کنند شما [[علم به غیب]] دارید؟ [[امام]] فرمودند: «سبحان‏‌ اللَّه! ای‌ یحیی‌ دست خودت را بر من بگذار، به [[خدا]] [[سوگند]]! از این نسبت تمام موهای‌ بدنم راست شد، نه به خدا سوگند، ما [[غیب]] نمی‌‏دانیم. مطالبی‌ که می‌‏گوییم از [[رسول]] خداست» این قبیل [[اخبار]] [[دلالت]] می‌‏کند که امام به [[غیب مطلق]] و نامحدود احاطه ندارد و چنان نیست که بالذات و بالاستقلال همه چیز را بداند. لکن با این جهت هم منافات ندارد که در مواقع لازم و ضروری‌ بتواند با [[جهان غیب]] [[ارتباط]] پیدا کند و حقایقی‌ را دریافت نماید. بنابراین، باید بگوییم که امام می‌‏تواند در موارد لازم و ضروری‌ با جهان غیب تماس بگیرد و اطلاعات لازم را تحصیل کند. لکن چون [[علم]] او بالذات و بالاستقلال نیست و به غیب مطلق و نامحدود احاطه ندارد مانعی‌ ندارد که از باب تأدب این گونه [[علوم]] را علم به غیب ننامید<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۹۵ ـ ۲۹۸.</ref>.

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:19:36Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱: خط ۱:

{{سیره معصوم}}
{{سیره معصوم}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم فعلی]]''' است. "'''[[علم فعلی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = علم فعلی

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[علم فعلی]]

| مداخل مرتبط = [[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)

}}

==روایاتی دربارۀ دائمی بودن [[علم امام]]==
==روایاتی دربارۀ دائمی بودن [[علم امام]]==

Hosein: جایگزینی متن - '{{علم معصوم افقی}}' به ''

2022-05-31T04:56:50Z

جایگزینی متن - '{{علم معصوم افقی}}' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۶
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	~~{{علم معصوم افقی}}~~

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Wasity: /* پانویس */

2022-05-26T08:30:03Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۰
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
			{{علم معصوم افقی}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:علم ~~معصوم~~]]		[[رده:علم فعلی]]
	[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان]]		[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان]]
	[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]		[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]

Bahmani: /* منابع */

2022-04-18T14:50:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۲۰
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|'''آفاق علم امام در الکافی''']]		# [[پرونده:1103985.jpg\|22px]] [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|'''آفاق علم امام در الکافی''']]
	# [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|'''علم غیب ائمه''']]		# [[پرونده:11185.jpg\|22px]] [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|'''علم غیب ائمه''']]
			# [[پرونده:34567.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|'''بررسی مسائل کلی امامت''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "اگر بر [[دانش]] ما افزوده نمی‌شد بی‌علم می‌ماندیم"<ref>{{متن حدیث\|... و لو لا ذلک لأنفدنا}}؛ قمی مشهدی، محمد بن محمد رضا، کنزالدقائق، ج ۸، ص۳۵۷.</ref>.		# [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "اگر بر [[دانش]] ما افزوده نمی‌شد بی‌علم می‌ماندیم"<ref>{{متن حدیث\|... و لو لا ذلک لأنفدنا}}؛ قمی مشهدی، محمد بن محمد رضا، کنزالدقائق، ج ۸، ص۳۵۷.</ref>.
	#در روایتی دیگر [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[روزی]] امام صادق{{ع}} به من فرمودند: "ما را هر [[شب جمعه]] [[شادی]] و [[سروری]] است! گفتم: خدایش افزایش دهد، آن شادی چیست؟ فرمودند: هر شب جمعه [[روح]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} تا [[عرش]] بالا می‌رود، و [[روح]] ما هم با روح آنان بالا می‌رود، و این [[ارواح]] به بدن‌های خود باز نگردند، مگر با [[معرفتی]] و [[علمی]] تازه و جدید، و اگر چنین نبود که [[علم]] ما تمام می‌شد"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ لَنَا فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ سُرُوراً قُلْتُ زَادَکَ اللَّهُ وَ مَا ذَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}مَعَهُ وَ وَافَیْنَا مَعَهُمْ فَلَا تُرَدُّ أَرْوَاحُنَا إِلَی أَبْدَانِنَا إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَأَنْفَدْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص۳۷۳.</ref>. با همین مضمون چندین [[روایت]] دیگر وجود دارد.		#در روایتی دیگر [[مفضل بن عمر]] می‌‌گوید: [[روزی]] امام صادق{{ع}} به من فرمودند: "ما را هر [[شب جمعه]] [[شادی]] و [[سروری]] است! گفتم: خدایش افزایش دهد، آن شادی چیست؟ فرمودند: هر شب جمعه [[روح]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امامان]]{{ع}} تا [[عرش]] بالا می‌رود، و [[روح]] ما هم با روح آنان بالا می‌رود، و این [[ارواح]] به بدن‌های خود باز نگردند، مگر با [[معرفتی]] و [[علمی]] تازه و جدید، و اگر چنین نبود که [[علم]] ما تمام می‌شد"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ لَنَا فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ سُرُوراً قُلْتُ زَادَکَ اللَّهُ وَ مَا ذَاکَ قَالَ إِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْجُمُعَةِ وَافَی رَسُولُ اللَّهِ صالْعَرْشَ وَ وَافَی الْأَئِمَّةُ{{ع}}مَعَهُ وَ وَافَیْنَا مَعَهُمْ فَلَا تُرَدُّ أَرْوَاحُنَا إِلَی أَبْدَانِنَا إِلَّا بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَأَنْفَدْنَا}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص۳۷۳.</ref>. با همین مضمون چندین [[روایت]] دیگر وجود دارد.
	#در روایتی [[امام کاظم]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "علم امام سه جنبه دارد: [[علوم]] مربوط به گذشته، علوم مربوط به [[آینده]] و [[علوم حادث]] و جدید. اما [[علوم گذشته]] برای ما [[تفسیر]] شده است یعنی [[اخبار]] گذشته را [[پیامبر]]{{صل}} برای ما توضیح داده است، اما [[علوم آینده]] در جامع و مصحفی نوشته شده که نزد ماست، اما [[علوم حادث]] و ~~نو [[ظهور]]،~~ نتیجه [[الهام]] [[حق]] بر [[دل]] [[امام]] و [[ابلاغ]] به گوش اوست. [[برترین]] نوع [[علم]] ما همین نوع است"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ{{ع}}عَنْ مَبْلَغِ عِلْمِهِمْ فَقَالَ مَبْلَغُ عِلْمِنَا ثَلَاثُ وُجُوهٍ مَاضٍ وَ غَابِرٌ وَ حَادِثٌ فَأَمَّا الْمَاضِی فَمُفَسَّرٌ وَ أَمَّا الْغَابِرُ فَمَزْبُورٌ وَ أَمَّا الْحَادِثُ فَقَذْفٌ فِی الْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِی الْأَسْمَاعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد مولوی\|مولوی، محمد]]، [[نیاز جهان به امام زمان (کتاب)\|نیاز جهان به امام زمان]]، ص۱۹.</ref>		#در روایتی [[امام کاظم]]{{ع}} می‌‌فرمایند: "علم امام سه جنبه دارد: [[علوم]] مربوط به گذشته، علوم مربوط به [[آینده]] و [[علوم حادث]] و جدید. اما [[علوم گذشته]] برای ما [[تفسیر]] شده است یعنی [[اخبار]] گذشته را [[پیامبر]]{{صل}} برای ما توضیح داده است، اما [[علوم آینده]] در جامع و مصحفی نوشته شده که نزد ماست، اما [[علوم حادث]] و نوظهور، نتیجه [[الهام]] [[حق]] بر [[دل]] [[امام]] و [[ابلاغ]] به گوش اوست. [[برترین]] نوع [[علم]] ما همین نوع است"<ref>{{متن حدیث\|سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ{{ع}}عَنْ مَبْلَغِ عِلْمِهِمْ فَقَالَ مَبْلَغُ عِلْمِنَا ثَلَاثُ وُجُوهٍ مَاضٍ وَ غَابِرٌ وَ حَادِثٌ فَأَمَّا الْمَاضِی فَمُفَسَّرٌ وَ أَمَّا الْغَابِرُ فَمَزْبُورٌ وَ أَمَّا الْحَادِثُ فَقَذْفٌ فِی الْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِی الْأَسْمَاعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا}}؛ الکافی، ج ۱، ص۳۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد مولوی\|مولوی، محمد]]، [[نیاز جهان به امام زمان (کتاب)\|نیاز جهان به امام زمان]]، ص۱۹.</ref>
	#همچنین روایاتی وجود دارد با عنوان {{متن حدیث\|إِذَا شَاءُوا أَنْ یَعْلَمُوا علِمُوا}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، معنای این [[روایات]] آن است که [[امامان]]{{ع}} مقامی دارند که علم به هرچه که بخواهند در دسترس ایشان است، اما اگر [[مصلحت]] در ندانستن چیزی باشد کاری نمی‌کنند که آن را بدانند. به عبارت دیگر هرگاه مسئله جدیدی پیش آید و امام در موقعیتی قرار بگیرد که علم جدیدی بخواهد، [[خداوند]] او را [[عالم]] می‌کند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِک}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، همچنین می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ أُعْلِم}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>. به عبارتی دیگر [[علم غیب]] ایشان ممکن است بالفعل نباشد اما هنگامی که [[اراده]] کنند خداوند به آنها [[تعلیم]] می‌دهد و البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد<ref>ر.ک: [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]؛ [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص۱۷ و ۱۸.</ref>.		#همچنین روایاتی وجود دارد با عنوان {{متن حدیث\|إِذَا شَاءُوا أَنْ یَعْلَمُوا علِمُوا}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، معنای این [[روایات]] آن است که [[امامان]]{{ع}} مقامی دارند که علم به هرچه که بخواهند در دسترس ایشان است، اما اگر [[مصلحت]] در ندانستن چیزی باشد کاری نمی‌کنند که آن را بدانند. به عبارت دیگر هرگاه مسئله جدیدی پیش آید و امام در موقعیتی قرار بگیرد که علم جدیدی بخواهد، [[خداوند]] او را [[عالم]] می‌کند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ یَعْلَمَ شَیْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِک}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>، همچنین می‌‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ أُعْلِم}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۵۸.</ref>. به عبارتی دیگر [[علم غیب]] ایشان ممکن است بالفعل نباشد اما هنگامی که [[اراده]] کنند خداوند به آنها [[تعلیم]] می‌دهد و البته این اراده نیز با [[اذن]] و [[رضای خدا]] انجام می‌گیرد<ref>ر.ک: [[اصغر غلامی\|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)\|آفاق علم امام در الکافی]]؛ [[ناصر رفیعی\|رفیعی، ناصر]]، [[علم غیب ائمه (مقاله)\|علم غیب ائمه]]، ص۱۷ و ۱۸.</ref>.
	#در روایتی دیگر [[ابن مغیره]] می‌‌گوید: من به [[اتفاق]] [[یحیی بن عبدالله بن حسین]] [[خدمت]] [[حضرت]] [[ابوالحسن]]{{ع}} بودیم، یحیی‌ عرض کرد: فدایت شوم، [[مردم]] [[گمان]] می‌‏کنند شما [[علم به غیب]] دارید؟ [[امام]] فرمودند: «سبحان‏‌ اللَّه! ای‌ یحیی‌ دست خودت را بر من بگذار، به [[خدا]] [[سوگند]]! از این نسبت تمام موهای‌ بدنم راست شد، نه به خدا سوگند، ما [[غیب]] نمی‌‏دانیم. مطالبی‌ که می‌‏گوییم از [[رسول]] خداست» این قبیل [[اخبار]] [[دلالت]] می‌‏کند که امام به [[غیب مطلق]] و نامحدود احاطه ندارد و چنان نیست که بالذات و بالاستقلال همه چیز را بداند. لکن با این جهت هم منافات ندارد که در مواقع لازم و ضروری‌ بتواند با [[جهان غیب]] [[ارتباط]] پیدا کند و حقایقی‌ را دریافت نماید. بنابراین، باید بگوییم که امام می‌‏تواند در موارد لازم و ضروری‌ با جهان غیب تماس بگیرد و اطلاعات لازم را تحصیل کند. لکن چون [[علم]] او بالذات و بالاستقلال نیست و به غیب مطلق و نامحدود احاطه ندارد مانعی‌ ندارد که از باب تأدب این گونه [[علوم]] را علم به غیب ننامید<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۹۵ ـ ۲۹۸.</ref>.		#در روایتی دیگر [[ابن مغیره]] می‌‌گوید: من به [[اتفاق]] [[یحیی بن عبدالله بن حسین]] [[خدمت]] [[حضرت]] [[ابوالحسن]]{{ع}} بودیم، یحیی‌ عرض کرد: فدایت شوم، [[مردم]] [[گمان]] می‌‏کنند شما [[علم به غیب]] دارید؟ [[امام]] فرمودند: «سبحان‏‌ اللَّه! ای‌ یحیی‌ دست خودت را بر من بگذار، به [[خدا]] [[سوگند]]! از این نسبت تمام موهای‌ بدنم راست شد، نه به خدا سوگند، ما [[غیب]] نمی‌‏دانیم. مطالبی‌ که می‌‏گوییم از [[رسول]] خداست» این قبیل [[اخبار]] [[دلالت]] می‌‏کند که امام به [[غیب مطلق]] و نامحدود احاطه ندارد و چنان نیست که بالذات و بالاستقلال همه چیز را بداند. لکن با این جهت هم منافات ندارد که در مواقع لازم و ضروری‌ بتواند با [[جهان غیب]] [[ارتباط]] پیدا کند و حقایقی‌ را دریافت نماید. بنابراین، باید بگوییم که امام می‌‏تواند در موارد لازم و ضروری‌ با جهان غیب تماس بگیرد و اطلاعات لازم را تحصیل کند. لکن چون [[علم]] او بالذات و بالاستقلال نیست و به غیب مطلق و نامحدود احاطه ندارد مانعی‌ ندارد که از باب تأدب این گونه [[علوم]] را علم به غیب ننامید<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)\|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۹۵ ـ ۲۹۸.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~علم فعلی~~]]''' است. "'''~~[[علم فعلی]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = علم فعلی
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[علم فعلی]]
			\| مداخل مرتبط = [[علم فعلی در حدیث]] - [[علم فعلی در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
			}}

	==روایاتی دربارۀ دائمی بودن [[علم امام]]==		==روایاتی دربارۀ دائمی بودن [[علم امام]]==