علم کلی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* احادیث دربارۀ دیدگاه دوم */

2024-04-30T04:49:58Z

احادیث دربارۀ دیدگاه دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۹
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	==== [[احادیث]] دربارۀ دیدگاه دوم ====		==== [[احادیث]] دربارۀ دیدگاه دوم ====
	افزون بر این، در [[جوامع حدیثی شیعه]] در ابواب علم ائمه، احادیث متعددی دربارۀ [[علم تفصیلی]] [[امامان]]‏ به حوادث روزگار و از جمله فرجام کارشان موجود است. [[حماد]] از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] می‌کند که فرمودند: {{متن حدیث\|نحن و الله نعلم ما فی السموات و ما فی الارض و ما فی الجنه و ما فی النار و ما بین ذلک}} [[حماد]] می‌گوید: من از این فرمایش [[حضرت]] مبهوت شدم و به ایشان نگریستم، حضرت خطاب به من سه بار فرمود: «همه اینها را از [[کتاب خدا]] می‌دانم، سپس این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: {{متن قرآن\|وَ يَوْمَ نَبْعَثُ في‏ كُلِّ أُمَّةٍ شَهيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهيداً عَلى‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمينَ}}، سپس باز فرمود: همه اینها را از کتاب خدا می‌دانم؛ زیرا آن روشنگر همه چیز است و تمام امور را بیان می‌کند"<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات ص۱۲۸ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار ج ۲۶ ص۸ و ج ۹۲ ص۸۵.</ref>.		افزون بر این، در [[جوامع حدیثی شیعه]] در ابواب علم ائمه، احادیث متعددی دربارۀ [[علم تفصیلی]] [[امامان]]‏ به حوادث روزگار و از جمله فرجام کارشان موجود است. حماد از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] می‌کند که فرمودند: {{متن حدیث\|نحن و الله نعلم ما فی السموات و ما فی الارض و ما فی الجنه و ما فی النار و ما بین ذلک}} حماد می‌گوید: من از این فرمایش حضرت مبهوت شدم و به ایشان نگریستم، حضرت خطاب به من سه بار فرمود: «همه اینها را از [[کتاب خدا]] می‌دانم، سپس این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: {{متن قرآن\|وَ يَوْمَ نَبْعَثُ في‏ كُلِّ أُمَّةٍ شَهيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهيداً عَلى‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمينَ}}، سپس باز فرمود: همه اینها را از کتاب خدا می‌دانم؛ زیرا آن روشنگر همه چیز است و تمام امور را بیان می‌کند"<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات ص۱۲۸ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار ج ۲۶ ص۸ و ج ۹۲ ص۸۵.</ref>.

	[[احادیث]] فراوان دیگری نیز از [[آگاهی]] [[معصومان]] به [[جفر]]، [[جامعه]] و [[مصحف]] [[خبر]] داده‏‌اند. علاوه بر این، اموری همانند [[لطف الهی]]، [[ضرورت]] [[اتمام ~~نعمت]]،~~ [[شاهد]] بودن [[پیامبر]] و [[امام]] بر احوال [[امت]] و... ، نیز مقتضی [[آگاه]] بودن امامان‏ از جزئیات حوادث است. خلاصه اینکه امام از آنجا که [[مظهر]] جمیع [[صفات جمال]] و [[کمال]] الهی‌اند؛ لذا از جانب [[خداوند]]، دارای [[علم]] غیب‌اند و به همۀ امور احاطه دارند ولی از این نکته نباید [[غفلت]] کرد که این نوع علم، در [[اعمال]] و [[رفتار]] و [[تکالیف]] آنان اثری ندارد؛ زیرا هیچ گاه [[مخالف]] [[قضا و قدر الهی]] کاری انجام نمی‌دهند<ref>ر.ک: [[خلیل منصوری رامسری\|منصوری رامسری، خلیل]]، [[بی‌کرانگی علم امام معصوم (مقاله)\|بی‌کرانگی علم امام معصوم]]، وبگاه سماموس؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱، پژوهشکدۀ باقرالعلوم؛ [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|منشأ و قلمرو علم امام]]، فصل پنجم.</ref>.		[[احادیث]] فراوان دیگری نیز از [[آگاهی]] [[معصومان]] به [[جفر]]، [[جامعه]] و [[مصحف]] خبر داده‏‌اند. علاوه بر این، اموری همانند [[لطف الهی]]، [[ضرورت]] اتمام نعمت، [[شاهد]] بودن [[پیامبر]] و [[امام]] بر احوال [[امت]] و... ، نیز مقتضی [[آگاه]] بودن امامان‏ از جزئیات حوادث است. خلاصه اینکه امام از آنجا که مظهر جمیع صفات جمال و [[کمال]] الهی‌اند؛ لذا از جانب [[خداوند]]، دارای [[علم]] غیب‌اند و به همۀ امور احاطه دارند ولی از این نکته نباید [[غفلت]] کرد که این نوع علم، در [[اعمال]] و [[رفتار]] و [[تکالیف]] آنان اثری ندارد؛ زیرا هیچ گاه مخالف [[قضا و قدر الهی]] کاری انجام نمی‌دهند<ref>ر.ک: [[خلیل منصوری رامسری\|منصوری رامسری، خلیل]]، [[بی‌کرانگی علم امام معصوم (مقاله)\|بی‌کرانگی علم امام معصوم]]، وبگاه سماموس؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱، پژوهشکدۀ باقرالعلوم؛ [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|منشأ و قلمرو علم امام]]، فصل پنجم.</ref>.

	=== دیدگاه سوم: قول به اجمال ===		=== دیدگاه سوم: قول به اجمال ===

Bahmani: /* دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان */

2024-04-30T04:48:25Z

دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==== دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان ====		==== دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان ====
	[[شیخ مفید]] می‌نویسد: "[[اجماع]] [[شیعه]] تنها بر [[علم امام]] {{ع}} بر [[احکام شرع]] منعقد است و لزومی ندارد به تمامی وقایع و جزئیات به تفصیل آگاه باشد؛ لذا اطلاق در علم امام را نمی‌پذیریم و هرکس چنین قائل شد؛ بدون [[دلیل]] و [[مدرک]] [[سخن]] گفته است"<ref>مفید، محمد بن محمد، المسائل العکبریه، مسأله ۲۰، ص۷۰.</ref>.		[[شیخ مفید]] می‌نویسد: "[[اجماع]] [[شیعه]] تنها بر [[علم امام]] {{ع}} بر [[احکام شرع]] منعقد است و لزومی ندارد به تمامی وقایع و جزئیات به تفصیل آگاه باشد؛ لذا اطلاق در علم امام را نمی‌پذیریم و هرکس چنین قائل شد؛ بدون [[دلیل]] و مدرک [[سخن]] گفته است"<ref>مفید، محمد بن محمد، المسائل العکبریه، مسأله ۲۰، ص۷۰.</ref>.

	[[سیدمرتضی]] از کسانی است که قائل به [[محدودیت علم امام]] بوده و می‌گوید علم امام شامل تمام موضوعات نمی‌شود<ref>الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴. برای اطلاع از دیدگاه سید مرتضی در باره عدم گستردگی علم امام رجوع شود به دیگر آثار سید از جمله: تنزیه الانبیا ص۱۸۰ و کتاب الشافی ص۱۸۸.</ref>. برخی از کسانی که جملۀ [[سید مرتضی]] را [[نقل]] کرده و بر ایشان اشکال نگرفته‌اند، روشن است این نظریه را قبول دارند، مانند [[صاحب جواهر]]<ref>جواهر الکلام، ج۱، ص۱۸۲</ref>، [[میرزای قمی]]<ref>قوانین الاصول، ج۱، ص۲۲۶</ref> و...<ref>کنز الفوائد، ج۱، ص۲۴۵؛ حرعاملی، محمد بن حسن، الفوائد الطوسیه، ص۵۲۰</ref>.<ref>ر.ک: [[سید عبدالحسین نجفی لاری\|نجفی لاری، سید عبدالحسین]]، [[آگاهی‌های آسمانی (کتاب)\|آگاهی‌های آسمانی]]، ص۴۶ ـ ۴۹؛ [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص۲۴۲ـ ۲۴۳؛ [[عبدالحسین خسروپناه\|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی (کتاب)\|کلام نوین اسلامی]]، ج ۲، ص۳۸۱؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱.</ref>		[[سیدمرتضی]] از کسانی است که قائل به [[محدودیت علم امام]] بوده و می‌گوید علم امام شامل تمام موضوعات نمی‌شود<ref>الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴. برای اطلاع از دیدگاه سید مرتضی در باره عدم گستردگی علم امام رجوع شود به دیگر آثار سید از جمله: تنزیه الانبیا ص۱۸۰ و کتاب الشافی ص۱۸۸.</ref>. برخی از کسانی که جملۀ [[سید مرتضی]] را [[نقل]] کرده و بر ایشان اشکال نگرفته‌اند، روشن است این نظریه را قبول دارند، مانند [[صاحب جواهر]]<ref>جواهر الکلام، ج۱، ص۱۸۲</ref>، [[میرزای قمی]]<ref>قوانین الاصول، ج۱، ص۲۲۶</ref> و...<ref>کنز الفوائد، ج۱، ص۲۴۵؛ حرعاملی، محمد بن حسن، الفوائد الطوسیه، ص۵۲۰</ref>.<ref>ر.ک: [[سید عبدالحسین نجفی لاری\|نجفی لاری، سید عبدالحسین]]، [[آگاهی‌های آسمانی (کتاب)\|آگاهی‌های آسمانی]]، ص۴۶ ـ ۴۹؛ [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص۲۴۲ـ ۲۴۳؛ [[عبدالحسین خسروپناه\|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی (کتاب)\|کلام نوین اسلامی]]، ج ۲، ص۳۸۱؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱.</ref>

Bahmani: /* دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان */

2024-04-30T04:47:48Z

دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	==== دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان ====		==== دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان ====
	[[مرحوم مظفر]] از جمله کسانی است که قائل به [[عمومیت]] [[علم امام]] است، وی می‌گوید: "[[امام]] به همۀ حوادث گذشته و [[آینده]] و به همه موضوعات [[خارجی]] [[علم حضوری]] دارد"<ref>[[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|پژوهشی در باب علم امام]].</ref>. مرحوم [[کلینی]]<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۱۷۹، ح ۱.</ref> و مشهور [[علما]] بر اساس یک [[سلسله]] [[روایات]] می‌گویند: [[ائمه]] {{عم}} افزون بر [[علم به احکام شریعت]]، به تمامی حوادث گذشته، حال و آینده [[علم]] داشتند؛ مگر اموری که از اختصاصات [[علم الهی]] است؛ مانند [[زمان]] فرارسیدن [[قیامت]] یا علم به هفتاد و سومین حرف [[اسم اعظم]]. البته این نوع علم از ابزارهای [[امامت]] بود و برای ایشان ایجاد [[تکلیف]] نمی‌کرد، بلکه امام موظف بود طبق ظواهر [[امر]] و مجاری طبیعی و عادی عمل کند. ایشان در مقام [[آگاهی]] [[باطنی]]، بر اساس [[علمی]] که [[خداوند]] در جهت انجام [[رسالت]] و امامت در [[اختیار]] آنان قرار داده، از پایان حوادث و جریانات [[روزگار]] و از جمله [[سرنوشت]] خویش، با [[خبر]] هستند<ref>ر.ک: [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|اقوال علما در علم امام]]، ص۴۱۱ـ ۴۱۳؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱.</ref>.		[[مرحوم مظفر]] از جمله کسانی است که قائل به [[عمومیت]] [[علم امام]] است، وی می‌گوید: "[[امام]] به همۀ حوادث گذشته و [[آینده]] و به همه موضوعات [[خارجی]] [[علم حضوری]] دارد"<ref>[[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|پژوهشی در باب علم امام]].</ref>. مرحوم [[کلینی]]<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۱۷۹، ح ۱.</ref> و مشهور [[علما]] بر اساس یک [[سلسله]] [[روایات]] می‌گویند: [[ائمه]] {{عم}} افزون بر [[علم به احکام شریعت]]، به تمامی حوادث گذشته، حال و آینده [[علم]] داشتند؛ مگر اموری که از اختصاصات [[علم الهی]] است؛ مانند [[زمان]] فرارسیدن [[قیامت]] یا علم به هفتاد و سومین حرف [[اسم اعظم]]. البته این نوع علم از ابزارهای [[امامت]] بود و برای ایشان ایجاد [[تکلیف]] نمی‌کرد، بلکه امام موظف بود طبق ظواهر [[امر]] و مجاری طبیعی و عادی عمل کند. ایشان در مقام [[آگاهی]] [[باطنی]]، بر اساس [[علمی]] که [[خداوند]] در جهت انجام [[رسالت]] و امامت در [[اختیار]] آنان قرار داده، از پایان حوادث و جریانات [[روزگار]] و از جمله [[سرنوشت]] خویش، با خبر هستند<ref>ر.ک: [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|اقوال علما در علم امام]]، ص۴۱۱ـ ۴۱۳؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱.</ref>.

	==== [[احادیث]] دربارۀ دیدگاه دوم ====		==== [[احادیث]] دربارۀ دیدگاه دوم ====

Bahmani: /* دیدگاه دوم: قول به تفصیل */

2024-04-30T04:47:24Z

دیدگاه دوم: قول به تفصیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	=== دیدگاه دوم: قول به تفصیل ===		=== دیدگاه دوم: قول به تفصیل ===
	گروهی [[معتقد]] به تام بودن [[علوم]] [[ائمه]] {{ع}} هستند؛ تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر [[خداوند]] ممکن باشد و [[امام]] نسبت به آن [[آگاه]] نباشد. مطابق این دیدگاه، امام {{ع}} به تمام علوم و جزئیات حوادث [[جهان]]، در تمام زمان‌ها، در محدودۀ‌ قابل [[تصور]] برای غیر خداوند آگاه است. البته برخی [[دانش‌ها]] که لازمۀ [[مقام]] خداوند است و جز او کسی به آنها آگاه نیست، از فرض این بحث خارج است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|علم امام تام یا محدود؟]]، فصلنامه مشرق موعود، ش ۳۷؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳.</ref>.		گروهی [[معتقد]] به تام بودن [[علوم]] [[ائمه]] {{ع}} هستند؛ تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر [[خداوند]] ممکن باشد و [[امام]] نسبت به آن [[آگاه]] نباشد. مطابق این دیدگاه، امام {{ع}} به تمام علوم و جزئیات حوادث [[جهان]]، در تمام زمان‌ها، در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است. البته برخی [[دانش‌ها]] که لازمۀ مقام خداوند است و جز او کسی به آنها آگاه نیست، از فرض این بحث خارج است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|علم امام تام یا محدود؟]]، فصلنامه مشرق موعود، ش ۳۷؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳.</ref>.

	==== دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان ====		==== دیدگاه دوم و نظر برخی بزرگان ====

Bahmani: /* اقوال در مسأله */

2024-04-30T04:47:07Z

اقوال در مسأله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== اقوال در مسأله ==		== اقوال در مسأله ==
	دربارۀ قلمرو [[علوم]] [[امامان]] {{ع}} در رابطه با محدوده و گسترۀ [[علم امام]] در میان [[علمای شیعه]] سه دیدگاه اساسی وجود دارد:		دربارۀ قلمرو [[علوم]] [[امامان]] {{ع}} در رابطه با محدوده و گسترۀ [[علم امام]] در میان علمای شیعه سه دیدگاه اساسی وجود دارد:

	=== دیدگاه اول: قول به توقف ===		=== دیدگاه اول: قول به توقف ===
	برخی از بزرگان مانند [[شیخ انصاری]] معتقدند، در باب نوع، کمیت و [[کیفیت علم ~~امام]]،~~ به نتیجه روشن و صریحی نمی‌توان دست یافت و [[ادلۀ عقلی]] و [[نقلی]] هیچکدام [[قضاوت]] صریح و مفید [[یقین]] در این باره به دست نمی‌دهند؛ چراکه بعضی [[روایات]] [[دلالت]] دارند بر اینکه [[امامان]] {{عم}} "ما کان و ما یکون" را می‌دانند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۶۱ و ۲۶۲.</ref>، [[وارثان علم]] پیامبرانند و کانون و [[معدن]] علم‌اند<ref>صفار، محمد بن حسن بصائرالدرجات، ج ۱، ص۵۶ و ۱۱۸.</ref> و از سوی دیگر، بعضی دیگر از روایات<ref>مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج ۱، ص۲۵۷.</ref> دلالت می‌کنند بر اینکه آنان [[علم غیب]] ندارند<ref>ر.ک: [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳.</ref>.		برخی از بزرگان مانند [[شیخ انصاری]] معتقدند، در باب نوع، کمیت و کیفیت علم امام، به نتیجه روشن و صریحی نمی‌توان دست یافت و ادلۀ عقلی و [[نقلی]] هیچکدام [[قضاوت]] صریح و مفید [[یقین]] در این باره به دست نمی‌دهند؛ چراکه بعضی [[روایات]] دلالت دارند بر اینکه [[امامان]] {{عم}} "ما کان و ما یکون" را می‌دانند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۶۱ و ۲۶۲.</ref>، [[وارثان علم]] پیامبرانند و کانون و [[معدن]] علم‌اند<ref>صفار، محمد بن حسن بصائرالدرجات، ج ۱، ص۵۶ و ۱۱۸.</ref> و از سوی دیگر، بعضی دیگر از روایات<ref>مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج ۱، ص۲۵۷.</ref> دلالت می‌کنند بر اینکه آنان [[علم غیب]] ندارند<ref>ر.ک: [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳.</ref>.

	=== دیدگاه دوم: قول به تفصیل ===		=== دیدگاه دوم: قول به تفصیل ===

Bahmani: /* دیدگاه سوم: قول به اجمال */

2023-11-13T08:46:39Z

دیدگاه سوم: قول به اجمال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۶
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	[[احادیث]] فراوان دیگری نیز از [[آگاهی]] [[معصومان]] به [[جفر]]، [[جامعه]] و [[مصحف]] [[خبر]] داده‏‌اند. علاوه بر این، اموری همانند [[لطف الهی]]، [[ضرورت]] [[اتمام نعمت]]، [[شاهد]] بودن [[پیامبر]] و [[امام]] بر احوال [[امت]] و... ، نیز مقتضی [[آگاه]] بودن امامان‏ از جزئیات حوادث است. خلاصه اینکه امام از آنجا که [[مظهر]] جمیع [[صفات جمال]] و [[کمال]] الهی‌اند؛ لذا از جانب [[خداوند]]، دارای [[علم]] غیب‌اند و به همۀ امور احاطه دارند ولی از این نکته نباید [[غفلت]] کرد که این نوع علم، در [[اعمال]] و [[رفتار]] و [[تکالیف]] آنان اثری ندارد؛ زیرا هیچ گاه [[مخالف]] [[قضا و قدر الهی]] کاری انجام نمی‌دهند<ref>ر.ک: [[خلیل منصوری رامسری\|منصوری رامسری، خلیل]]، [[بی‌کرانگی علم امام معصوم (مقاله)\|بی‌کرانگی علم امام معصوم]]، وبگاه سماموس؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱، پژوهشکدۀ باقرالعلوم؛ [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|منشأ و قلمرو علم امام]]، فصل پنجم.</ref>.		[[احادیث]] فراوان دیگری نیز از [[آگاهی]] [[معصومان]] به [[جفر]]، [[جامعه]] و [[مصحف]] [[خبر]] داده‏‌اند. علاوه بر این، اموری همانند [[لطف الهی]]، [[ضرورت]] [[اتمام نعمت]]، [[شاهد]] بودن [[پیامبر]] و [[امام]] بر احوال [[امت]] و... ، نیز مقتضی [[آگاه]] بودن امامان‏ از جزئیات حوادث است. خلاصه اینکه امام از آنجا که [[مظهر]] جمیع [[صفات جمال]] و [[کمال]] الهی‌اند؛ لذا از جانب [[خداوند]]، دارای [[علم]] غیب‌اند و به همۀ امور احاطه دارند ولی از این نکته نباید [[غفلت]] کرد که این نوع علم، در [[اعمال]] و [[رفتار]] و [[تکالیف]] آنان اثری ندارد؛ زیرا هیچ گاه [[مخالف]] [[قضا و قدر الهی]] کاری انجام نمی‌دهند<ref>ر.ک: [[خلیل منصوری رامسری\|منصوری رامسری، خلیل]]، [[بی‌کرانگی علم امام معصوم (مقاله)\|بی‌کرانگی علم امام معصوم]]، وبگاه سماموس؛ [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|بررسی علم امام حسین به شهادت]]، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۵۲، ص۹۷ ـ ۱۰۱، پژوهشکدۀ باقرالعلوم؛ [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|منشأ و قلمرو علم امام]]، فصل پنجم.</ref>.

	=== دیدگاه سوم: قول به [[اجمال]] ===		=== دیدگاه سوم: قول به اجمال ===
	گروهی دیگر [[معتقد]] به [[محدودیت علوم امامان]] {{عم}} هستند؛ این گروه معتقدند [[تام بودن علوم امامان]] {{عم}} موجه نیست و ضرورتی ندارد امام {{ع}} به همۀ امور [[جهان]] به صورت جزئی و تفصیلی [[آگاه]] باشد. برخی نیز به [[صراحت]] وجود چنین تمامیتی را [[نفی]] کرده‌اند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|علم امام تام یا محدود؟]]، فصلنامه مشرق موعود، ش ۳۷؛ [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء (کتاب)\|مقتل جامع سیدالشهداء]]؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳؛ [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]].</ref>.		گروهی دیگر [[معتقد]] به [[محدودیت علوم امامان]] {{عم}} هستند؛ این گروه معتقدند [[تام بودن علوم امامان]] {{عم}} موجه نیست و ضرورتی ندارد امام {{ع}} به همۀ امور [[جهان]] به صورت جزئی و تفصیلی [[آگاه]] باشد. برخی نیز به صراحت وجود چنین تمامیتی را [[نفی]] کرده‌اند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|علم امام تام یا محدود؟]]، فصلنامه مشرق موعود، ش ۳۷؛ [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء (کتاب)\|مقتل جامع سیدالشهداء]]؛ [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۴۱ ـ ۵۳؛ [[محمد حسین نصیری\|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)\|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]].</ref>.

	==== دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان ====		==== دیدگاه سوم و نظر برخی از بزرگان ====

Bahmani در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۶

2023-11-13T08:46:18Z

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2023-07-29T08:26:08Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]		# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]
	# [[پرونده:5433913604.jpg\|22px]] [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|'''منشأ و قلمرو علم امام''']]		# [[پرونده:5433913604.jpg\|22px]] [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|'''منشأ و قلمرو علم امام''']]
	# [[پرونده:~~9304~~.jpg\|22px]] [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء (کتاب)\|'''مقتل جامع سیدالشهداء''']]		# [[پرونده:IM010599.jpg\|22px]] [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء ج۱ (کتاب)\|'''مقتل جامع سیدالشهداء ج۱''']]
	# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]		# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]
	# [[پرونده:11100047.jpg\|22px]] [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|'''اقوال علما در علم امام''']]		# [[پرونده:11100047.jpg\|22px]] [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|'''اقوال علما در علم امام''']]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:18:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:51:35Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{علم معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علم معصوم		\| موضوع مرتبط = علم معصوم
خط ۵۱:		خط ۵۰:

	==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==		==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==
	{{~~منبع‌~~ جامع}}		{{منبع جامع}}
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
خط ۶۰:		خط ۵۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:مشرق موعود.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|'''علم امام تام یا محدود؟''']]		# [[پرونده:مشرق موعود.jpg\|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علم امام تام یا محدود؟ (مقاله)\|'''علم امام تام یا محدود؟''']]
	#[[پرونده:11720.JPG\|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علوم برگزیدگان (کتاب)\|'''علوم برگزیدگان''']]		# [[پرونده:11720.JPG\|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)\|هاشمی، سید علی]]، [[علوم برگزیدگان (کتاب)\|'''علوم برگزیدگان''']]
	# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|'''گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه''']]		# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[محمد رضا بهدار\|بهدار، محمد رضا]]، [[گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه (مقاله)\|'''گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه''']]
	# [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|'''بررسی علم امام حسین به شهادت''']]		# [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[محسن رنجبر\|رنجبر، محسن]]، [[بررسی علم امام حسین به شهادت (مقاله)\|'''بررسی علم امام حسین به شهادت''']]
خط ۷۷:		خط ۷۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}


	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:علم معصوم]]		[[رده:علم معصوم]]

	[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]		[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
	[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]		[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]		# [[پرونده:120128.jpg\|22px]] [[سید امین موسوی\|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی (کتاب)\|'''گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی''']]
	# [[پرونده:5433913604.jpg\|22px]] [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|'''منشأ و قلمرو علم امام''']]		# [[پرونده:5433913604.jpg\|22px]] [[عسکری امام‌خان\|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)\|'''منشأ و قلمرو علم امام''']]
	# [[پرونده:~~9304~~.jpg\|22px]] [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء (کتاب)\|'''مقتل جامع سیدالشهداء''']]		# [[پرونده:IM010599.jpg\|22px]] [[مهدی پیشوایی\|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء ج۱ (کتاب)\|'''مقتل جامع سیدالشهداء ج۱''']]
	# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]		# [[پرونده:10038797.jpg\|22px]] [[محمد حسین مظفر\|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)\|'''پژوهشی در باب علم امام''']]
	# [[پرونده:11100047.jpg\|22px]] [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|'''اقوال علما در علم امام''']]		# [[پرونده:11100047.jpg\|22px]] [[نعمت الله صالحی نجف آبادی\|صالحی نجف آبادی، نعمت الله]]، [[اقوال علما در علم امام (مقاله)\|'''اقوال علما در علم امام''']]