علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2024-09-15T05:15:22Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۵
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[علی بن محمد]] با [[کنیه~~]] [[~~ابوالحسن]] و [[لقب]] سَمُری، چهارمین و آخرین سفیری است که [[وکالت]] خاص [[امام مهدی]]{{ع}} را در روزگار [[غیبت صغری]] در حدود سه سال عهده‌دار بود. با اینکه در برخی آثار جدید او را با عنوان «صیمری» نیز خوانده‌اند<ref>جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم{{ع}}، ص۲۱۰؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹؛ غفارزاده، زندگی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص۳۰۴.</ref>؛ اما دقت در منابع دیرین تنها لقب [[سمری]] را برای وی ثابت می‌سازد. اگر این لقب برآمده از انتساب جغرافیایی باشد سمر (به فتح سین و ضم میم بدون تشدید) موضعی در یمامه در [[حجاز]] است<ref>حازمی، الأماکن، ص۱۳۳؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۶.</ref>. البته باید دقت داشت [[علی بن محمد سمری]] با [[علی بن محمد صیمری]] منسوب به منطقه صیمره در [[بصره]] یکی دانسته نشود. نکته‌ای که در برخی آثار از آن [[غفلت]] شده و لقب صیمری برای [[وکیل]] چهارم [[امام عصر]] برشمرده شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۴۱۲؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹.</ref>. باید دانست علی بن محمد صیمری از [[اصحاب امام عسکری]]{{ع}} دانسته شده<ref>برقی، رجال، ص۶۱.</ref> که نسبت دامادی با جعفر بن محمود، [[وزیر]] [[عباسیان]] در عصر [[معتز عباسی]]<ref>طبری، تاریخ، ج۹، ص۲۸۷.</ref> داشته است<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۴۸.</ref> و هر ساله او و خویشانش نیمی از درآمد زراعی خود را در منطقه صیمره در بصره، خدمت [[امام عسکری]]{{ع}} ارسال می‌کرده‌اند<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۱۴۷؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۳۰۶؛ [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>		[[علی بن محمد]] با کنیه ابوالحسن و [[لقب]] سَمُری، چهارمین و آخرین سفیری است که [[وکالت]] خاص [[امام مهدی]]{{ع}} را در روزگار [[غیبت صغری]] در حدود سه سال عهده‌دار بود. با اینکه در برخی آثار جدید او را با عنوان «صیمری» نیز خوانده‌اند<ref>جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم{{ع}}، ص۲۱۰؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹؛ غفارزاده، زندگی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص۳۰۴.</ref>؛ اما دقت در منابع دیرین تنها لقب [[سمری]] را برای وی ثابت می‌سازد. اگر این لقب برآمده از انتساب جغرافیایی باشد سمر (به فتح سین و ضم میم بدون تشدید) موضعی در یمامه در [[حجاز]] است<ref>حازمی، الأماکن، ص۱۳۳؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۶.</ref>. البته باید دقت داشت [[علی بن محمد سمری]] با [[علی بن محمد صیمری]] منسوب به منطقه صیمره در [[بصره]] یکی دانسته نشود. نکته‌ای که در برخی آثار از آن [[غفلت]] شده و لقب صیمری برای [[وکیل]] چهارم [[امام عصر]] برشمرده شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۴۱۲؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹.</ref>. باید دانست علی بن محمد صیمری از [[اصحاب امام عسکری]]{{ع}} دانسته شده<ref>برقی، رجال، ص۶۱.</ref> که نسبت دامادی با جعفر بن محمود، [[وزیر]] [[عباسیان]] در عصر [[معتز عباسی]]<ref>طبری، تاریخ، ج۹، ص۲۸۷.</ref> داشته است<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۴۸.</ref> و هر ساله او و خویشانش نیمی از درآمد زراعی خود را در منطقه صیمره در بصره، خدمت [[امام عسکری]]{{ع}} ارسال می‌کرده‌اند<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۱۴۷؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۳۰۶؛ [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>

	== نیابت خاص ==		== نیابت خاص ==

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۴

2023-02-20T16:34:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۰۴
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

			'''ابو الحسن علی بن محمد سمری'''، چهارمین و [[آخرین سفیر]] [[امام مهدی]] {{ع}} است. [[نیابت]] او از طرف [[امام زمان]] {{ع}} به سفارش "[[حسین بن روح]]" صورت گرفت. [[سمری]]، فرصت زیادی برای فعالیت نداشت؛ به همین [[دلیل]]، مانند نایب‌‏های پیش از خود، نتوانست فعالیت‌‏های گسترده‌‏ای انجام دهد. شش روز پیش از رحلت او، توقیعی از سوی [[امام مهدی]] {{ع}} به دستش رسید که [[مرگ]] وی را [[پیشگویی]] و زمان [[مرگ]] را نیز تعیین کرده بود. متن این [[توقیع]] شریف، نمایان‌گر پایان [[غیبت صغری]] و آغاز غیبت کبری و [[نیابت عام]] است. مدّت [[نیابت]] او سه سال به طول کشید و در [[نیمه شعبان]] سال ۳۲۹ ه درگذشت و [[قبر]] او در [[بغداد]] است.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۴

2023-02-20T16:34:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۰۴
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	او چهارمین و آخرین [[~~نایب~~ امام ~~زمان~~]] {{ع}} ~~است که به دستور آن~~ [[~~حضرت~~]] ~~و توسط حسین بن روح به~~ [[~~جانشینی~~]] وی [[~~منصوب~~]] ~~شد و تا سال ۳۲۹ مجموعاً در حدود سه سال~~ [[~~نیابت خاص~~]] ~~آن حضرت را بر عهده داشت.~~ [[~~ابوالحسن~~]] در ~~اصل~~ [[~~اهل~~]] یکی از ~~روستاهای اطراف~~ [[~~بصره~~]] ~~بود. بنابر نقل برخی از~~ [[~~مورخان~~]]~~، بسیاری از اعضای~~ [[~~خاندان~~]] ~~او مانند حسن و~~ محمد [[~~فرزندان~~]] [[~~اسماعیل بن صالح~~]] و [[~~علی بن زیاد~~]] در ~~بصره~~ [[~~املاک~~]] ~~زیادی داشتند~~. ~~آنان~~ نیمی از درآمد ~~این املاک~~ را ~~[[وقف]]~~ [[امام عسکری]] {{ع}} ~~کرده بودند که آن حضرت همه ساله درآمد آنها را دریافت و با ایشان مکاتبه می‌کردند~~<ref>~~اثبات الوصیه، ص۲۴۶-۲۴۷، به نقل از:~~ تاریخ ~~سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۲۱۰~~.</ref>.		[[علی بن محمد]] با [[کنیه]] [[ابوالحسن]] و [[لقب]] سَمُری، چهارمین و آخرین سفیری است که [[وکالت]] خاص [[امام مهدی]]{{ع}} را در روزگار [[غیبت صغری]] در حدود سه سال عهده‌دار بود. با اینکه در برخی آثار جدید او را با عنوان «صیمری» نیز خوانده‌اند<ref>جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم{{ع}}، ص۲۱۰؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹؛ غفارزاده، زندگی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص۳۰۴.</ref>؛ اما دقت در منابع دیرین تنها لقب [[سمری]] را برای وی ثابت می‌سازد. اگر این لقب برآمده از انتساب جغرافیایی باشد سمر (به فتح سین و ضم میم بدون تشدید) موضعی در یمامه در [[حجاز]] است<ref>حازمی، الأماکن، ص۱۳۳؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۶.</ref>. البته باید دقت داشت [[علی بن محمد سمری]] با [[علی بن محمد صیمری]] منسوب به منطقه صیمره در [[بصره]] یکی دانسته نشود. نکته‌ای که در برخی آثار از آن [[غفلت]] شده و لقب صیمری برای [[وکیل]] چهارم [[امام عصر]] برشمرده شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۴۱۲؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹.</ref>. باید دانست علی بن محمد صیمری از [[اصحاب امام عسکری]]{{ع}} دانسته شده<ref>برقی، رجال، ص۶۱.</ref> که نسبت دامادی با جعفر بن محمود، [[وزیر]] [[عباسیان]] در عصر [[معتز عباسی]]<ref>طبری، تاریخ، ج۹، ص۲۸۷.</ref> داشته است<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۴۸.</ref> و هر ساله او و خویشانش نیمی از درآمد زراعی خود را در منطقه صیمره در بصره، خدمت [[امام عسکری]]{{ع}} ارسال می‌کرده‌اند<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۱۴۷؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۳۰۶؛ [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>

	~~در واقع مهم‌ترین تحولی که در دوره [[~~سمری~~]] رخ داد، توقیعی از~~ [[حضرت ~~بقیة الله~~]] {{ع}}~~، حاوی~~ [[~~پیش‌گویی~~]] ~~درباره~~ [[~~مرگ~~]] ~~قریب‌الوقوع این~~ [[~~نایب~~]] ~~بود که چند~~ [[~~روز~~]] ~~پیش از درگذشت وی مطرح شد. متن این~~ [[~~توقیع~~]]، [[~~آغاز غیبت کبری~~]] ~~را [[وعده]] می‌داد~~. ~~اینک متن توقیع:~~		== نیابت خاص ==
	[[~~خداوند~~]] به ~~برادرانت در فقدان تو~~ [[~~پاداش~~]] ~~بزرگ عطا فرماید. تو تا شش~~ [[~~روز~~]] ~~دیگر~~ [[~~رحلت~~]] ~~خواهی کرد؛ کارهایت را جمع و~~ [[~~جور~~]] ~~کن و به هیچ‌کس به عنوان~~ [[~~جانشین~~]] ~~خود [[وصیت]] نکن~~. ~~اکنون [[زمان غیبت کبری]] فرا رسیده و [[ظهور]] من~~ تنها ~~با اجازه~~ [[~~خداوند~~]] ~~خواهد بود و آن پس از مدتی طولانی و زمانی خواهد بود که دل‌های~~ [[~~مردم~~]] در ~~نهایت~~ [[~~قساوت]] و روی [[زمین]] پر از [[بیداد]] و [[ستم~~]] باشد. ~~کسانی پیش [[شیعیان]] ما مدعی [[ارتباط]] و [[دیدار]] با من خواهند شد~~. ~~هرکس پیش از [[خروج سفیانی]]~~ و [[~~صیحه آسمانی~~]] ~~- که از [[علائم ظهور]] است - چنین ادعایی کند [[دروغ‌گویی]] بیش نخواهد بود<ref>الغیبة، ص۲۴۳~~.</ref>.		سمری به امر [[حضرت حجت]]{{ع}} از سوی [[حسین بن روح]] به [[سرپرستی]] [[سازمان وکالت]] و [[جانشینی]] [[سفیر سوم]] [[منصوب]] شد<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۲۵۵.</ref>. به دلائلی از جمله کوتاهی دوران [[وکالت]]، انتساب نداشتن به خاندان‌های مشهور [[شیعه]] و روی‌ندادن چالش [[انحراف]] میان [[کارگزاران]] [[شبکه وکالت]] در عصر وی، از زندگانی او گزارش‌های اندکی در [[اختیار]] است. البته این کمی گزارش‌ها نه تنها خللی در کار وکالت وی وارد نمی‌سازند، بلکه خود در تحلیلی دیگر، بر پذیرش وکالت او از سوی [[جامعه]] [[امامیه]] در آن [[روزگار]]، می‌تواند حکایت داشته باشد<ref>برای آگاهی بیشتر: ر.ک: قاضی‌خانی، «کاوشی در چرایی اندک بودن داده‌های شرح‌حال نگاری سمری»، فصل‌نامه انتظار موعود، شماره ۵۰، ص۷۵ – ۹۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۳۰۶.</ref>

	~~این~~ [[~~توقیع~~]] ~~اصول کلی دوره جدید را خاطر نشان کرد و~~ در ~~کنار سایر~~ [[~~توقیعات~~]] و ~~احادیثی که پیش~~ از آن از [[~~ائمه شیعه~~]] ~~صادر شده بود، راه نوینی را برای شیعیان ترسیم کرد~~.<ref>[[محمد ~~سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل~~]]، [[~~دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان~~]]~~، ص ۲۳۴~~.</ref>		== وفات ==
			سرانجام [[علی بن محمد سمری]] در میانه [[ماه شعبان]] [[سال]] ۳۲۸<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۰۳.</ref> یا ۳۲۹ق<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶.</ref> دیده از [[جهان]] فرو بست و در خیابان «خلنجی» از «ربع باب المحوّل» در اطراف [[بغداد]] و نزدیک به منطقه «[[کرخ]]» در شمال روستای «بُراثا» رخ در نقاب خاک کشید<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶؛ یعقوبی، البلدان، ص۲۹ - ۳۰؛ حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۶۲.</ref>. با [[وفات]] او روزگار غیبت صغرا به سر آمد و با شروع [[غیبت تامه]]، باب وکالت خاص نیز بسته شد. در روزهای پایانی [[عمر]] [[سمری]] توقیعی بدین مضمون از [[ناحیه مقدسه]] دریافت کرد: «[[بسم الله الرحمن الرحیم]]. ای علی بن محمد سمری! [[خداوند]] [[اجر]] برادرانت را به سبب تو بزرگ بدارد که تا شش [[روز]] دیگر از [[دنیا خواهی]] رفت. پس کارهایت را سامان بده و به هیچ‌کس برای [[جانشینی]] پس از خودت [[وصیت]] مکن که غیبت تامه آغاز شده و تا خداوند [[اجازه]] ندهد پیدایی و ظهوری نیست و این هم پس از به درازا کشیدن [[غیبت]]، سخت شدن [[دل‌ها]] و پر شدن [[زمین]] از [[ستم]] خواهد بود. کسانی به سوی [[شیعیان]] من می‌آیند که ادعای مشاهده مرا دارند. بدانید که هر کس پیش از [[خروج سفیانی]] و ندا [[صیحه آسمانی]] ادعای مشاهده کند [[دروغگو]] و [[افترا]] زننده است و هیچ نیرویی جز از سوی [[خداوند متعال]] نیست»<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۱۶؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۵.</ref>.

	~~==علی بن محمد سمری==~~		هنگامی که وفات سمری نزدیک شد شیعیان با حضور یافتن نزد وی از جانشینش پرسیدند که او پاسخ داد: فرمانی نیافته است تا در این‌باره به کسی پس از خود وصیت کند<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۳۰۶؛ [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>
	[[علی بن محمد]] با [[کنیه]] [[ابوالحسن]] و [[لقب]] سَمُری، چهارمین و آخرین سفیری است که [[وکالت خاص]] [[امام مهدی]]{{ع}} را در [[روزگار غیبت]] صغرا عهده‌دار بود. با اینکه در برخی آثار جدید او را با عنوان «صیمری» نیز خوانده‌اند<ref>جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم{{ع}}، ص۲۱۰؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹؛ غفارزاده، زندگی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص۳۰۴.</ref>؛ اما دقت در منابع دیرین تنها لقب [[سمری]] را برای وی ثابت می‌سازد. اگر این لقب برآمده از انتساب جغرافیایی باشد سمر (به فتح سین و ضم میم بدون تشدید) موضعی در یمامه در [[حجاز]] است<ref>حازمی، الأماکن، ص۱۳۳؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۶.</ref>. البته باید دقت داشت [[علی بن محمد سمری]] با [[علی بن محمد صیمری]] منسوب به منطقه صیمره در [[بصره]] یکی دانسته نشود. نکته‌ای که در برخی آثار از آن [[غفلت]] شده و لقب صیمری برای [[وکیل]] چهارم [[امام عصر]] برشمرده شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۴۱۲؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹.</ref>. باید دانست علی بن محمد صیمری از [[اصحاب امام عسکری]]{{ع}} دانسته شده<ref>برقی، رجال، ص۶۱.</ref> که نسبت دامادی با [[جعفر بن محمود]]، [[وزیر]] [[عباسیان]] در عصر [[معتز عباسی]]<ref>طبری، تاریخ، ج۹، ص۲۸۷.</ref> داشته است<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۴۸.</ref> و هر ساله او و خویشانش نیمی از درآمد زراعی خود را در منطقه صیمره در بصره، [[خدمت]] [[امام عسکری]]{{ع}} ارسال می‌کرده‌اند<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۱۴۷؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۳.</ref>.
	سمری به امر [[حضرت حجت]]{{ع}} از سوی [[حسین بن روح]] به [[سرپرستی]] [[سازمان وکالت]] و [[جانشینی]] [[سفیر سوم]] [[منصوب]] شد<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۲۵۵.</ref>. به دلائلی از جمله کوتاهی دوران [[وکالت]]، انتساب نداشتن به خاندان‌های مشهور [[شیعه]] و روی‌ندادن چالش [[انحراف]] میان [[کارگزاران]] [[شبکه وکالت]] در عصر وی، از زندگانی او گزارش‌های اندکی در [[اختیار]] است. البته این کمی گزارش‌ها نه تنها خللی در کار وکالت وی وارد نمی‌سازند، بلکه خود در تحلیلی دیگر، بر پذیرش وکالت او از سوی [[جامعه]] [[امامیه]] در آن [[روزگار]]، می‌تواند حکایت داشته باشد<ref>برای آگاهی بیشتر: ر.ک: قاضی‌خانی، «کاوشی در چرایی اندک بودن داده‌های شرح‌حال نگاری سمری»، فصل‌نامه انتظار موعود، شماره ۵۰، ص۷۵ – ۹۳.</ref>.

	سرانجام [[علی بن محمد سمری]] در [[میانه]] [[ماه شعبان]] [[سال]] ۳۲۸<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۰۳.</ref> یا ۳۲۹ق<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶.</ref> دیده از [[جهان]] فرو بست و در خیابان «خلنجی» از «ربع باب المحوّل» در اطراف [[بغداد]] و نزدیک به منطقه «[[کرخ]]» در شمال روستای «بُراثا» رخ در نقاب [[خاک]] کشید<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶؛ یعقوبی، البلدان، ص۲۹ - ۳۰؛ حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۶۲.</ref>. با [[وفات]] او [[روزگار غیبت]] صغرا به سر آمد و با شروع [[غیبت تامه]]، باب [[وکالت خاص]] نیز بسته شد. در روزهای پایانی [[عمر]] [[سمری]] توقیعی بدین مضمون از [[ناحیه مقدسه]] دریافت کرد:
	«[[بسم الله الرحمن الرحیم]]. ای علی بن محمد سمری! [[خداوند]] [[اجر]] برادرانت را به سبب تو بزرگ بدارد که تا شش [[روز]] دیگر از [[دنیا خواهی]] رفت. پس کارهایت را سامان بده و به هیچ‌کس برای [[جانشینی]] پس از خودت [[وصیت]] مکن که غیبت تامه آغاز شده و تا خداوند [[اجازه]] ندهد پیدایی و ظهوری نیست و این هم پس از به درازا کشیدن [[غیبت]]، سخت شدن [[دل‌ها]] و پر شدن [[زمین]] از [[ستم]] خواهد بود. کسانی به سوی [[شیعیان]] من می‌آیند که [[ادعای مشاهده]] مرا دارند. بدانید که هر کس پیش از [[خروج سفیانی]] و ندا [[صیحه آسمانی]] ادعای مشاهده کند [[دروغگو]] و [[افترا]] زننده است و هیچ نیرویی جز از سوی [[خداوند متعال]] نیست»<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۱۶؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۵.</ref>.
	هنگامی که وفات سمری نزدیک شد شیعیان با حضور یافتن نزد وی از جانشینش پرسیدند که او پاسخ داد: فرمانی نیافته است تا در این‌باره به کسی پس از خود وصیت کند<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ~~۳۰۶~~.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۵

2023-02-20T16:25:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~علی بن محمد سمری~~]]		[[رده:نواب اربعه امام مهدی]]

Bahmani در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۶

2023-02-17T17:26:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علی بن محمد سمری		\| موضوع مرتبط = علی بن محمد سمری
	\| عنوان مدخل = [[علی بن محمد سمری]]		\| عنوان مدخل = علی بن محمد سمری
	\| مداخل مرتبط = ~~[[علی بن محمد سمری در حدیث]] -~~ [[علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari: /* منابع */

2022-11-17T06:29:29Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	این [[توقیع]] اصول کلی دوره جدید را خاطر نشان کرد و در کنار سایر [[توقیعات]] و احادیثی که پیش از آن از [[ائمه شیعه]] صادر شده بود، راه نوینی را برای شیعیان ترسیم کرد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>		این [[توقیع]] اصول کلی دوره جدید را خاطر نشان کرد و در کنار سایر [[توقیعات]] و احادیثی که پیش از آن از [[ائمه شیعه]] صادر شده بود، راه نوینی را برای شیعیان ترسیم کرد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>

			==علی بن محمد سمری==
			[[علی بن محمد]] با [[کنیه]] [[ابوالحسن]] و [[لقب]] سَمُری، چهارمین و آخرین سفیری است که [[وکالت خاص]] [[امام مهدی]]{{ع}} را در [[روزگار غیبت]] صغرا عهده‌دار بود. با اینکه در برخی آثار جدید او را با عنوان «صیمری» نیز خوانده‌اند<ref>جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم{{ع}}، ص۲۱۰؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹؛ غفارزاده، زندگی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص۳۰۴.</ref>؛ اما دقت در منابع دیرین تنها لقب [[سمری]] را برای وی ثابت می‌سازد. اگر این لقب برآمده از انتساب جغرافیایی باشد سمر (به فتح سین و ضم میم بدون تشدید) موضعی در یمامه در [[حجاز]] است<ref>حازمی، الأماکن، ص۱۳۳؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۶.</ref>. البته باید دقت داشت [[علی بن محمد سمری]] با [[علی بن محمد صیمری]] منسوب به منطقه صیمره در [[بصره]] یکی دانسته نشود. نکته‌ای که در برخی آثار از آن [[غفلت]] شده و لقب صیمری برای [[وکیل]] چهارم [[امام عصر]] برشمرده شده است<ref>صدر، تاریخ الغیبة، ج۱، ص۴۱۲؛ جباری، سازمان وکالت، ج۲، ص۴۷۹.</ref>. باید دانست علی بن محمد صیمری از [[اصحاب امام عسکری]]{{ع}} دانسته شده<ref>برقی، رجال، ص۶۱.</ref> که نسبت دامادی با [[جعفر بن محمود]]، [[وزیر]] [[عباسیان]] در عصر [[معتز عباسی]]<ref>طبری، تاریخ، ج۹، ص۲۸۷.</ref> داشته است<ref>مسعودی، اثبات الوصیة، ص۲۴۸.</ref> و هر ساله او و خویشانش نیمی از درآمد زراعی خود را در منطقه صیمره در بصره، [[خدمت]] [[امام عسکری]]{{ع}} ارسال می‌کرده‌اند<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۱۴۷؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۳.</ref>.
			سمری به امر [[حضرت حجت]]{{ع}} از سوی [[حسین بن روح]] به [[سرپرستی]] [[سازمان وکالت]] و [[جانشینی]] [[سفیر سوم]] [[منصوب]] شد<ref>سدآبادی، المقنع فی الإمامة، ص۲۵۵.</ref>. به دلائلی از جمله کوتاهی دوران [[وکالت]]، انتساب نداشتن به خاندان‌های مشهور [[شیعه]] و روی‌ندادن چالش [[انحراف]] میان [[کارگزاران]] [[شبکه وکالت]] در عصر وی، از زندگانی او گزارش‌های اندکی در [[اختیار]] است. البته این کمی گزارش‌ها نه تنها خللی در کار وکالت وی وارد نمی‌سازند، بلکه خود در تحلیلی دیگر، بر پذیرش وکالت او از سوی [[جامعه]] [[امامیه]] در آن [[روزگار]]، می‌تواند حکایت داشته باشد<ref>برای آگاهی بیشتر: ر.ک: قاضی‌خانی، «کاوشی در چرایی اندک بودن داده‌های شرح‌حال نگاری سمری»، فصل‌نامه انتظار موعود، شماره ۵۰، ص۷۵ – ۹۳.</ref>.

			سرانجام [[علی بن محمد سمری]] در [[میانه]] [[ماه شعبان]] [[سال]] ۳۲۸<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۰۳.</ref> یا ۳۲۹ق<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶.</ref> دیده از [[جهان]] فرو بست و در خیابان «خلنجی» از «ربع باب المحوّل» در اطراف [[بغداد]] و نزدیک به منطقه «[[کرخ]]» در شمال روستای «بُراثا» رخ در نقاب [[خاک]] کشید<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۶؛ یعقوبی، البلدان، ص۲۹ - ۳۰؛ حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۶۲.</ref>. با [[وفات]] او [[روزگار غیبت]] صغرا به سر آمد و با شروع [[غیبت تامه]]، باب [[وکالت خاص]] نیز بسته شد. در روزهای پایانی [[عمر]] [[سمری]] توقیعی بدین مضمون از [[ناحیه مقدسه]] دریافت کرد:
			«[[بسم الله الرحمن الرحیم]]. ای علی بن محمد سمری! [[خداوند]] [[اجر]] برادرانت را به سبب تو بزرگ بدارد که تا شش [[روز]] دیگر از [[دنیا خواهی]] رفت. پس کارهایت را سامان بده و به هیچ‌کس برای [[جانشینی]] پس از خودت [[وصیت]] مکن که غیبت تامه آغاز شده و تا خداوند [[اجازه]] ندهد پیدایی و ظهوری نیست و این هم پس از به درازا کشیدن [[غیبت]]، سخت شدن [[دل‌ها]] و پر شدن [[زمین]] از [[ستم]] خواهد بود. کسانی به سوی [[شیعیان]] من می‌آیند که [[ادعای مشاهده]] مرا دارند. بدانید که هر کس پیش از [[خروج سفیانی]] و ندا [[صیحه آسمانی]] ادعای مشاهده کند [[دروغگو]] و [[افترا]] زننده است و هیچ نیرویی جز از سوی [[خداوند متعال]] نیست»<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۵۱۶؛ طوسی، الغیبة، ص۳۹۵.</ref>.
			هنگامی که وفات سمری نزدیک شد شیعیان با حضور یافتن نزد وی از جانشینش پرسیدند که او پاسخ داد: فرمانی نیافته است تا در این‌باره به کسی پس از خود وصیت کند<ref>طوسی، الغیبة، ص۳۹۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۳۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100851.jpg\|22px]] [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|'''دولت عباسیان''']]		# [[پرونده:1100851.jpg\|22px]] [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|'''دولت عباسیان''']]
			# [[پرونده:IM010507.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:19:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	او چهارمین و آخرین [[نایب امام زمان]]{{ع}} است که به دستور آن [[حضرت]] و توسط حسین بن روح به [[جانشینی]] وی [[منصوب]] شد و تا سال ۳۲۹ مجموعاً در حدود سه سال [[نیابت خاص]] آن حضرت را بر عهده داشت. [[ابوالحسن]] در اصل [[اهل]] یکی از روستاهای اطراف [[بصره]] بود. بنابر نقل برخی از [[مورخان]]، بسیاری از اعضای [[خاندان]] او مانند حسن و محمد [[فرزندان]] [[اسماعیل بن صالح]] و [[علی بن زیاد]] در بصره [[املاک]] زیادی داشتند. آنان نیمی از درآمد این املاک را [[وقف]] [[امام عسکری]]{{ع}} کرده بودند که آن حضرت همه ساله درآمد آنها را دریافت و با ایشان مکاتبه می‌کردند<ref>اثبات الوصیه، ص۲۴۶-۲۴۷، به نقل از: تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۲۱۰.</ref>.		او چهارمین و آخرین [[نایب امام زمان]] {{ع}} است که به دستور آن [[حضرت]] و توسط حسین بن روح به [[جانشینی]] وی [[منصوب]] شد و تا سال ۳۲۹ مجموعاً در حدود سه سال [[نیابت خاص]] آن حضرت را بر عهده داشت. [[ابوالحسن]] در اصل [[اهل]] یکی از روستاهای اطراف [[بصره]] بود. بنابر نقل برخی از [[مورخان]]، بسیاری از اعضای [[خاندان]] او مانند حسن و محمد [[فرزندان]] [[اسماعیل بن صالح]] و [[علی بن زیاد]] در بصره [[املاک]] زیادی داشتند. آنان نیمی از درآمد این املاک را [[وقف]] [[امام عسکری]] {{ع}} کرده بودند که آن حضرت همه ساله درآمد آنها را دریافت و با ایشان مکاتبه می‌کردند<ref>اثبات الوصیه، ص۲۴۶-۲۴۷، به نقل از: تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۲۱۰.</ref>.

	در واقع مهم‌ترین تحولی که در دوره [[سمری]] رخ داد، توقیعی از [[حضرت بقیة الله]]{{ع}}، حاوی [[پیش‌گویی]] درباره [[مرگ]] قریب‌الوقوع این [[نایب]] بود که چند [[روز]] پیش از درگذشت وی مطرح شد. متن این [[توقیع]]، [[آغاز غیبت کبری]] را [[وعده]] می‌داد. اینک متن توقیع:		در واقع مهم‌ترین تحولی که در دوره [[سمری]] رخ داد، توقیعی از [[حضرت بقیة الله]] {{ع}}، حاوی [[پیش‌گویی]] درباره [[مرگ]] قریب‌الوقوع این [[نایب]] بود که چند [[روز]] پیش از درگذشت وی مطرح شد. متن این [[توقیع]]، [[آغاز غیبت کبری]] را [[وعده]] می‌داد. اینک متن توقیع:
	[[خداوند]] به برادرانت در فقدان تو [[پاداش]] بزرگ عطا فرماید. تو تا شش [[روز]] دیگر [[رحلت]] خواهی کرد؛ کارهایت را جمع و [[جور]] کن و به هیچ‌کس به عنوان [[جانشین]] خود [[وصیت]] نکن. اکنون [[زمان غیبت کبری]] فرا رسیده و [[ظهور]] من تنها با اجازه [[خداوند]] خواهد بود و آن پس از مدتی طولانی و زمانی خواهد بود که دل‌های [[مردم]] در نهایت [[قساوت]] و روی [[زمین]] پر از [[بیداد]] و [[ستم]] باشد. کسانی پیش [[شیعیان]] ما مدعی [[ارتباط]] و [[دیدار]] با من خواهند شد. هرکس پیش از [[خروج سفیانی]] و [[صیحه آسمانی]] - که از [[علائم ظهور]] است - چنین ادعایی کند [[دروغ‌گویی]] بیش نخواهد بود<ref>الغیبة، ص۲۴۳.</ref>.		[[خداوند]] به برادرانت در فقدان تو [[پاداش]] بزرگ عطا فرماید. تو تا شش [[روز]] دیگر [[رحلت]] خواهی کرد؛ کارهایت را جمع و [[جور]] کن و به هیچ‌کس به عنوان [[جانشین]] خود [[وصیت]] نکن. اکنون [[زمان غیبت کبری]] فرا رسیده و [[ظهور]] من تنها با اجازه [[خداوند]] خواهد بود و آن پس از مدتی طولانی و زمانی خواهد بود که دل‌های [[مردم]] در نهایت [[قساوت]] و روی [[زمین]] پر از [[بیداد]] و [[ستم]] باشد. کسانی پیش [[شیعیان]] ما مدعی [[ارتباط]] و [[دیدار]] با من خواهند شد. هرکس پیش از [[خروج سفیانی]] و [[صیحه آسمانی]] - که از [[علائم ظهور]] است - چنین ادعایی کند [[دروغ‌گویی]] بیش نخواهد بود<ref>الغیبة، ص۲۴۳.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T08:54:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علی بن محمد سمری		\| موضوع مرتبط = علی بن محمد سمری
خط ۱۴:		خط ۱۳:

	این [[توقیع]] اصول کلی دوره جدید را خاطر نشان کرد و در کنار سایر [[توقیعات]] و احادیثی که پیش از آن از [[ائمه شیعه]] صادر شده بود، راه نوینی را برای شیعیان ترسیم کرد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>		این [[توقیع]] اصول کلی دوره جدید را خاطر نشان کرد و در کنار سایر [[توقیعات]] و احادیثی که پیش از آن از [[ائمه شیعه]] صادر شده بود، راه نوینی را برای شیعیان ترسیم کرد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۳۴.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۶:		خط ۲۳:

	[[رده:علی بن محمد سمری]]		[[رده:علی بن محمد سمری]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:12:55Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~علی بن محمد سمری~~]]''' است. "'''~~[[علی بن محمد سمری]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[علی بن محمد سمری در حدیث]] - [[علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = علی بن محمد سمری
			\| عنوان مدخل = [[علی بن محمد سمری]]
			\| مداخل مرتبط = [[علی بن محمد سمری در حدیث]] - [[علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T01:15:58Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۴۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:علی بن محمد سمری]]		[[رده:علی بن محمد سمری]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

علی بن محمد سمری در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۴

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۴

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۵

Bahmani در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۶

Jaafari: /* منابع */

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

Heydari: جایگزینی متن - '\(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '