عمل‌گرایی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منشور عمل مؤمن */

2023-04-11T07:38:39Z

منشور عمل مؤمن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== منشور [[عمل مؤمن]] ==		== منشور عمل مؤمن ==
	[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>		[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت عمل مؤمن را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۶

2023-04-11T07:36:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = ~~عمل‌گرایی (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.		در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.

	== آثار و موانع عمل‌گرایی ==		== آثار و موانع عمل‌گرایی ==
	* آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== [[ضرورت]] عمل‌گرایی ==		== [[ضرورت]] عمل‌گرایی ==
	* تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.
	* با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.
			با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== [[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل ==		== [[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل ==
	* هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== منشور [[عمل مؤمن]] ==		== منشور [[عمل مؤمن]] ==
	* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۶:		خط ۲۸:
	{{مکتب}}		{{مکتب}}

	[[رده:~~امام علی~~]]		[[رده:مفاهیم]]
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]

Jaafari در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۴

2023-01-29T04:54:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] -~~ [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در ~~معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی~~]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Wasity: جایگزینی متن - 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:41:59Z

جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.		* در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.
	== آثار و موانع عمل‌گرایی ==		== آثار و موانع عمل‌گرایی ==
	* آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== [[ضرورت]] عمل‌گرایی ==		== [[ضرورت]] عمل‌گرایی ==
	* تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.
	* با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== [[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل ==		== [[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل ==
	* هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== منشور [[عمل مؤمن]] ==		== منشور [[عمل مؤمن]] ==
	* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:32:38Z

جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		* [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:24:02Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.		* در [[قرآن]] و [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} هر جا سفارش به عمل کرده‌اند، مراد از آن، سوق و میل به‌سوی [[عمل نیک]]، خیر و [[شایسته]] است. عمل شامل چیزی است که به نوعی دارای سود و [[ارزش]] دنیوی یا اخروی است و در [[فرهنگ دینی]] به‌عنوان "[[عمل صالح]]" از آن نام برده شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 592.</ref>.
	==آثار و موانع عمل‌گرایی==		== آثار و موانع عمل‌گرایی ==
	*آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* آثار مترتب بر عمل و عمل‌گرایی از دیدگاه [[قرآن]] عبارت‌اند از: [[بخشش گناهان]]<ref>{{متن قرآن\| وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۷ و {{متن قرآن\| إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره فرقان، آیه ۷۰</ref>، [[حیات طیبه]]<ref>{{متن قرآن\|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}}؛ سوره نحل، آیه ۹۷</ref>، [[محبوب]] شدن در [[دل‌ها]]<ref>{{متن قرآن\| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا }}؛ سوره مریم، آیه ۹۶</ref>، [[خلافت]] در [[زمین]]<ref>{{متن قرآن\| وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره نور، آیه ۵۵</ref>، [[مستجاب شدن دعا]]<ref>{{متن قرآن\|وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۶</ref>، [[امنیت]] از ترس‌های [[قیامت]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۲</ref>، [[پاداش]] مضاعف<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ }}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> و جاودان<ref>{{متن قرآن\|إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ }}؛ سوره تین، آیه ۶</ref> و... . از موانع عمل‌گرایی، [[پیروی]] از هوا<ref>{{متن قرآن\|فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلاَّ مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ شَيْئًا }}؛ سوره مریم / ۵۹ – ۶۰</ref>، [[استکبار]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ آمَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً }}؛ سوره نساء، آیه ۱۳۷</ref>، [[شرک]] عبادی<ref>{{متن قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلا صَالِحًا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا }}؛ سوره کهف، ۱۱۰</ref> و حب [[دنیا]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}؛ سوره سبأ، آیه ۳۷</ref> است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	==[[ضرورت]] عمل‌گرایی==		== [[ضرورت]] عمل‌گرایی ==
	*تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* تکیه‌گاه [[تعلیم و تربیت]] [[اسلامی]]، عمل است. [[اسلام]] [[انسان]] را متوجه می‌کند که [[سرنوشت]] او را عمل تعیین خواهد کرد. هر عمل نیز در فرایند انجام آن، سه ویژگی دارد: خوب بودن عمل، [[نیت]] [[خالص]] داشتن و [[مراقبت]] از کیفیت عمل. یعنی عمل بیش از آن‌که به اندازه و مقدار آن مربوط باشد، به کیفیت و چگونگی آن ارتباط دارد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.
	*با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* با این توضیحات معلوم شد که مراد از عمل‌گرایی اهتمام به انجام کار و افعالی است که به صورت [[عبادت]] یا غیر آن وضع شده و مورد [[رضایت]] [[خداوند متعال]] است. یعنی [[سعادت انسان]] فقط با [[علم]] و دانستن کامل نمی‌شود، بلکه در [[بینش]] [[اسلامی]] [[علم]] [[مقدمه]] عمل و همراه با آن است. بنابراین نباید به صرف [[علم]] و دانسته‌ها دل‌خوش بود، بلکه اثر این [[علوم]] به هنگام عمل به آن‌ها ظاهر می‌شود. [[حضرت علی]] {{ع}} در [[ضرورت]] عمل‌گرایی می‌فرماید: آن عمل وی او را به جایی نرساند و [[نسب]] او وی را پیش نراند<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ [حَسَبُهُ] نَسَبُهُ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	==[[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل==		== [[علم]] و [[یقین]]، منشأ عمل ==
	*هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* هر عملی که از [[انسان]] سر می‌زند، باید از [[علم]] و [[یقین]] منشأ گرفته باشد، [[امام علی]] {{ع}} در این‌باره فرمود: [[دانش]] خود را [[نادانی]] نینگارید و [[یقین]] را [[گمان]] نپندارید؛ چون دانستید دست به کار آرید و چون [[یقین]] کردید، پا پیش گذارید<ref>{{متن حدیث\|لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۲۷۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	==منشور [[عمل مؤمن]]==		== منشور [[عمل مؤمن]] ==
	* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:01:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}

خط ۱۵:		خط ۱۴:

	==منشور [[عمل مؤمن]]==		==منشور [[عمل مؤمن]]==
	*[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		* [[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۹:		خط ۲۶:
	{{مکتب}}		{{مکتب}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:امام علی]]		[[رده:امام علی]]
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:35:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]\| پرسش مرتبط = عمل‌گرایی (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[عمل‌گرایی در قرآن]] - [[عمل‌گرایی در حدیث]] - [[عمل‌گرایی در نهج البلاغه]] - [[عمل‌گرایی در معارف دعا و زیارات]] - [[عمل‌گرایی در کلام اسلامی]] - [[عمل‌گرایی در اخلاق اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عمل‌گرایی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Hosein: /* پانویس */

2022-07-04T09:15:51Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۵
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			{{مکتب}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:امام علی]]		[[رده:امام علی]]
	~~[[رده:عمل‌گرایی]]~~
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]
	~~{{مکتب}}~~

Hosein: جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:15:24Z

جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	==منشور [[عمل مؤمن]]==		==منشور [[عمل مؤمن]]==
	*[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.		*[[حضرت علی]] {{ع}}، هشت [[عمل مؤمن]] را می‌ستاید:خوشا آن‌که خود را [[خوار]] انگاشت و کسبی [[پاکیزه]] داشت و نهادش را از [[بدی]] بپرداخت و [[خوی]] خود را [[نیکو]] ساخت و زیادت مالش را بخشید و زبان را از فزون‌گویی درکشید و شر خود را به [[مردم]] نرساند و [[سنت]]، او را کافی بود و خود را به [[بدعت]] منسوب نگرداند<ref>{{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِي نَفْسِهِ، وَ طَابَ كَسْبُهُ، وَ صَلَحَتْ سَرِيرَتُهُ، وَ حَسُنَتْ خَلِيقَتُهُ، وَ أَنْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مَالِهِ، وَ أَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ، وَ عَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ، وَ وَسِعَتْهُ السُّنَّةُ، وَ لَمْ يُنْسَبْ إلَى الْبِدْعَةِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 593.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==