عهد در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۹

2026-02-23T10:09:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۱۸۸:		خط ۱۸۸:
	[[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} چنین بود و تربیت‌شدگان [[مکتب]] او، این‌گونه بودند<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی\|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|سیره نبوی ج۳]]، ص ۴۶۰-۴۷۰.</ref>.		[[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} چنین بود و تربیت‌شدگان [[مکتب]] او، این‌گونه بودند<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی\|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|سیره نبوی ج۳]]، ص ۴۶۰-۴۷۰.</ref>.

	== پیمان‌نامه‌های پیامبر خاتم{{صل}}		== پیمان‌نامه‌های پیامبر خاتم{{صل}} ==
	=== نامه [[رسول خدا]] {{صل}} برای بنی‌بکاء ===		=== نامه [[رسول خدا]] {{صل}} برای بنی‌بکاء ===
	در [[سال نهم هجری]] سه نفر از بزرگان [[طایفه]] [[بنی‌بکاء]] از [[قبیله]] [[بنی‌عامر بن صعصعه]] (در وفد [[بنی‌بکاء]]) به نام‌های [[معاویه بن ثور]] و [[بشیر بن معاویه]] و [[فجیع بن عبدالله]]، نزد [[رسول خدا]] {{صل}} رفتند تا درباره مسئله هم‌پیمانی، گفتگو کنند. [[پیامبر خاتم]] {{صل}} از آنان به گرمی استقبال کرد، در خانه‌ای آنها را منزل داد و ضمن [[پذیرایی]] از ایشان، هدایایی را به آنان تقدیم کرد؛ سپس ایشان را همراه نامه‌ای، راهی دیار خود کرد.		در [[سال نهم هجری]] سه نفر از بزرگان [[طایفه]] [[بنی‌بکاء]] از [[قبیله]] [[بنی‌عامر بن صعصعه]] (در وفد [[بنی‌بکاء]]) به نام‌های [[معاویه بن ثور]] و [[بشیر بن معاویه]] و [[فجیع بن عبدالله]]، نزد [[رسول خدا]] {{صل}} رفتند تا درباره مسئله هم‌پیمانی، گفتگو کنند. [[پیامبر خاتم]] {{صل}} از آنان به گرمی استقبال کرد، در خانه‌ای آنها را منزل داد و ضمن [[پذیرایی]] از ایشان، هدایایی را به آنان تقدیم کرد؛ سپس ایشان را همراه نامه‌ای، راهی دیار خود کرد.
خط ۲۱۲:		خط ۲۱۲:
	از [[محمد]] [[پیامبر خدا]] {{صل}} به اسقف‌های [[نجران]]. به [[نام خدا]]. پس من می‌ستایم با شما خدای [[ابراهیم]]، [[اسماعیل]]، [[اسحاق]] و [[یعقوب]] را؛ اما بعد، پس همانا شما را از [[پرستش]] [[بندگان]] به [[پرستش]] [[خداوند]] و از [[سرپرستی]] [[بندگان]] به [[سرپرستی]] [[خداوند]] [[دعوت]] می‌کنم. پس اگر ابا کردید، [[جزیه]] دهید و اگر نپذیرفتید شما را به [[جنگ]] می‌خوانم"<ref>احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۵.</ref>		از [[محمد]] [[پیامبر خدا]] {{صل}} به اسقف‌های [[نجران]]. به [[نام خدا]]. پس من می‌ستایم با شما خدای [[ابراهیم]]، [[اسماعیل]]، [[اسحاق]] و [[یعقوب]] را؛ اما بعد، پس همانا شما را از [[پرستش]] [[بندگان]] به [[پرستش]] [[خداوند]] و از [[سرپرستی]] [[بندگان]] به [[سرپرستی]] [[خداوند]] [[دعوت]] می‌کنم. پس اگر ابا کردید، [[جزیه]] دهید و اگر نپذیرفتید شما را به [[جنگ]] می‌خوانم"<ref>احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۵.</ref>

	== هم‌پیمانی با [[نعیم بن مسعود اشجعی]] ==		=== هم‌پیمانی با [[نعیم بن مسعود اشجعی]] ===
	در این [[پیمان‌نامه]] که به دست [[مبارک]] [[علی]] {{ع}} نوشته شد، آمده است: "به [[نام خداوند]] [[بخشنده]] [[مهربان]]. این، پیمانی است که [[نعیم بن مسعود بن رخیله اشجعی]] بر آن گردن نهاده است تا زمانی که کوه [[احد]] بر جای خویش است، تا آن‌گاه که دریایی هست تا پشمی را‌تر کند، [[پیمان]] وی با [[رسول خدا]] {{صل}} بر بنیاد خود [[استوار]] خواهد بود"<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۶.</ref>		در این [[پیمان‌نامه]] که به دست [[مبارک]] [[علی]] {{ع}} نوشته شد، آمده است: "به [[نام خداوند]] [[بخشنده]] [[مهربان]]. این، پیمانی است که [[نعیم بن مسعود بن رخیله اشجعی]] بر آن گردن نهاده است تا زمانی که کوه [[احد]] بر جای خویش است، تا آن‌گاه که دریایی هست تا پشمی را‌تر کند، [[پیمان]] وی با [[رسول خدا]] {{صل}} بر بنیاد خود [[استوار]] خواهد بود"<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۶.</ref>

Bahmani: /* پانویس */

2026-02-22T07:12:55Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۲۶۰:		خط ۲۶۰:

	[[رده:عهد]]		[[رده:عهد]]
			[[رده:سیره مدیریتی]]
			[[رده:سیره پیامبر خاتم]]

Bahmani: /* منابع */

2026-02-22T07:10:12Z

منابع

نمایش تغییرات

Bahmani: /* راستگویی */

2026-02-22T07:03:12Z

راستگویی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	رسول خدا{{صل}} راستگوترین [[مردمان]] بود. علی{{ع}} در توصیف آن حضرت چنین فرموده است: {{متن حدیث\|كَانَ أَصْدَقَ النَّاسِ لَهْجَةً}}<ref>تاریخ المدینة المنورة، ج۲، ص۶۰۵؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۹۲؛ الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج۲، ص۵۸۱؛ الوفاء بأحوال المصطفی، ج۲، ص۴۷۱؛ مکارم الاخلاق، ص۱۸؛ مختصر تاریخ دمشق، ج۲، ص۶۷؛ شمائل الرسول، ص۵۸؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۳۸.</ref>.		رسول خدا{{صل}} راستگوترین [[مردمان]] بود. علی{{ع}} در توصیف آن حضرت چنین فرموده است: {{متن حدیث\|كَانَ أَصْدَقَ النَّاسِ لَهْجَةً}}<ref>تاریخ المدینة المنورة، ج۲، ص۶۰۵؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۹۲؛ الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج۲، ص۵۸۱؛ الوفاء بأحوال المصطفی، ج۲، ص۴۷۱؛ مکارم الاخلاق، ص۱۸؛ مختصر تاریخ دمشق، ج۲، ص۶۷؛ شمائل الرسول، ص۵۸؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۳۸.</ref>.

	پس از آن‌که رسول خدا{{صل}} [[فرمان]] یافت که [[دعوت]] خویش را آشکار نماید و در مرحله نخست، [[خویشان]] و [[نزدیکان]] خود را [[انذار]] کند<ref>این فرمان در ضمن دو آیه به آن حضرت نازل شد: {{متن قرآن\|فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ}} «از این روی آنچه فرمان می‌یابی آشکار کن و از مشرکان روی بگردان» سوره حجر، آیه ۹۴؛ {{متن قرآن\|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ * وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}} «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده! * و با مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند افتادگی کن» سوره شعراء، آیه ۲۱۴-۲۱۵.</ref>، بالای [[کوه صفا]] رفت و با صدای رسا [[قبایل قریش]] را فرا خواند. وقتی آنان جمع شدند فرمود: «اگر من به شما بگویم که در پشت این [[کوه]] گروهی سوار قصد تهاجم به شما را دارند، آیا مرا تصدیق می‌کنید؟» گفتند: «آری؛ زیرا تو نزد ما متهم به دروغگویی نیستی و هرگز از تو دروغی نشنیده‌ایم». فرمود: «من شما را از عذابی سخت و شدید [[بیم]] می‌دهم. ای فرزندان [[عبدالمطلب]]، ای [[فرزندان عبد ~~مناف]]،~~ ای [[فرزندان]] [[زهره]]...» و به این ترتیب همه خاندان‌های [[قریش]] را نام برد و فرمود: «[[خداوند]] به من فرمان داده است که [[خویشاوندان]] نزدیک خود را بیم دهم و من نمی‌توانم هیچ‌گونه سود این جهانی و آن جهانی را برای شما تضمین کنم مگر اینکه {{متن حدیث\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} بگویید»<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۰۰.</ref>. و از [[قتاده]] نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} در همان روزی که بالای [[صفا]] رفت و [[مردم]] را جمع کرد به آنان فرمود: «مردم، پیام‌آور به مردم خویش [[دروغ]] نمی‌گوید و [[سوگند]] به خدایی که جز او خدایی نیست، اگر من [[دروغگو]] هم بودم به شما دروغ نمی‌گفتم. همانا من به سوی شما - خصوصاً - و به سوی همه مردم - عموماً - به [[رسالت]] از جانب خداوند [[مبعوث]] شده‌ام و به [[خدا]] سوگند همچنان که می‌خوابید، می‌میرید و همان‌گونه که بیدار می‌شوید از گورها [[محشور]] خواهید شد. و هر چه بکنید، بدان [[محاسبه]] خواهید شد. و [[پاداش]] [[نیکی]] را، نیکی و [[کیفر]] بدی را، بدی خواهید دید و بهشتی [[ابدی]] و دوزخی جاوید در پیش دارید و شما نخستین گروهی هستید که من [[مأمور]] به [[بیم]] دادن ایشان شده‌ام»<ref>مناقب ابن شهر آشوب، ج۱، ص۴۶-۴۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۶۱؛ السیرة الحلبیة، ج۱، ص۲۸۵؛ مدینة البلاغة، ج۱، صص۳۱-۳۲.</ref>.		پس از آن‌که رسول خدا{{صل}} [[فرمان]] یافت که [[دعوت]] خویش را آشکار نماید و در مرحله نخست، [[خویشان]] و [[نزدیکان]] خود را [[انذار]] کند<ref>این فرمان در ضمن دو آیه به آن حضرت نازل شد: {{متن قرآن\|فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ}} «از این روی آنچه فرمان می‌یابی آشکار کن و از مشرکان روی بگردان» سوره حجر، آیه ۹۴؛ {{متن قرآن\|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ * وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}} «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده! * و با مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند افتادگی کن» سوره شعراء، آیه ۲۱۴-۲۱۵.</ref>، بالای [[کوه صفا]] رفت و با صدای رسا [[قبایل قریش]] را فرا خواند. وقتی آنان جمع شدند فرمود: «اگر من به شما بگویم که در پشت این [[کوه]] گروهی سوار قصد تهاجم به شما را دارند، آیا مرا تصدیق می‌کنید؟» گفتند: «آری؛ زیرا تو نزد ما متهم به دروغگویی نیستی و هرگز از تو دروغی نشنیده‌ایم». فرمود: «من شما را از عذابی سخت و شدید [[بیم]] می‌دهم. ای فرزندان [[عبدالمطلب]]، ای فرزندان عبد مناف، ای [[فرزندان]] [[زهره]]...» و به این ترتیب همه خاندان‌های [[قریش]] را نام برد و فرمود: «[[خداوند]] به من فرمان داده است که [[خویشاوندان]] نزدیک خود را بیم دهم و من نمی‌توانم هیچ‌گونه سود این جهانی و آن جهانی را برای شما تضمین کنم مگر اینکه {{متن حدیث\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} بگویید»<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۰۰.</ref>. و از [[قتاده]] نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} در همان روزی که بالای [[صفا]] رفت و [[مردم]] را جمع کرد به آنان فرمود: «مردم، پیام‌آور به مردم خویش [[دروغ]] نمی‌گوید و [[سوگند]] به خدایی که جز او خدایی نیست، اگر من [[دروغگو]] هم بودم به شما دروغ نمی‌گفتم. همانا من به سوی شما - خصوصاً - و به سوی همه مردم - عموماً - به [[رسالت]] از جانب خداوند [[مبعوث]] شده‌ام و به [[خدا]] سوگند همچنان که می‌خوابید، می‌میرید و همان‌گونه که بیدار می‌شوید از گورها [[محشور]] خواهید شد. و هر چه بکنید، بدان [[محاسبه]] خواهید شد. و [[پاداش]] [[نیکی]] را، نیکی و [[کیفر]] بدی را، بدی خواهید دید و بهشتی [[ابدی]] و دوزخی جاوید در پیش دارید و شما نخستین گروهی هستید که من [[مأمور]] به [[بیم]] دادن ایشان شده‌ام»<ref>مناقب ابن شهر آشوب، ج۱، ص۴۶-۴۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۶۱؛ السیرة الحلبیة، ج۱، ص۲۸۵؛ مدینة البلاغة، ج۱، صص۳۱-۳۲.</ref>.

	رسول خدا{{صل}} در اداره و [[هدایت مردم]] با [[صدق]] و [[راستی]] تمام عمل کرد که فرزند [[عبدالمطلب]] و پیام‌آور راستی و [[راستگویی]] بود. [[رجز]] آن حضرت در [[غزوه حنین]] گویای این [[شأن]] اوست: {{متن حدیث\|أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبٌ *** أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ}}<ref>المغازی، ج۳، ص۹۰۲؛ مصنف ابن أبی شیبة، ج۸، ص۵۵۰؛ سنن الترمذی، ج۴، ص۱۷۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، ص۷۶؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۱۸؛ تاریخ الذهبی، ج۱، ص۴۶۲؛ شمس الدین محمد بن أبی بکر (ابن قیم الجوزیة)، فقه السیرة النبویة من زاد المعاد فی هدی خیر العباد، تنسیق و ترتیب و شرح و تقدیم السید الجمیلی، الطبعة الأولی، دار الفکر اللبنانی، بیروت، ۱۴۰۷ ق، ص۱۱۶؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، ص۲۱۷؛ عمدة القاری، ج۱۷، ص۲۹۶.</ref>.		رسول خدا{{صل}} در اداره و [[هدایت مردم]] با [[صدق]] و [[راستی]] تمام عمل کرد که فرزند [[عبدالمطلب]] و پیام‌آور راستی و [[راستگویی]] بود. [[رجز]] آن حضرت در [[غزوه حنین]] گویای این [[شأن]] اوست: {{متن حدیث\|أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبٌ *** أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ}}<ref>المغازی، ج۳، ص۹۰۲؛ مصنف ابن أبی شیبة، ج۸، ص۵۵۰؛ سنن الترمذی، ج۴، ص۱۷۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، ص۷۶؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۱۸؛ تاریخ الذهبی، ج۱، ص۴۶۲؛ شمس الدین محمد بن أبی بکر (ابن قیم الجوزیة)، فقه السیرة النبویة من زاد المعاد فی هدی خیر العباد، تنسیق و ترتیب و شرح و تقدیم السید الجمیلی، الطبعة الأولی، دار الفکر اللبنانی، بیروت، ۱۴۰۷ ق، ص۱۱۶؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، ص۲۱۷؛ عمدة القاری، ج۱۷، ص۲۹۶.</ref>.

Bahmani در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۶

2026-02-22T06:56:59Z

نمایش تغییرات

Jaafari: /* عمرة القضاء */

2026-02-01T06:55:11Z

عمرة القضاء

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۱۶۹:		خط ۱۶۹:
	[[سیره مدیریتی]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بر [[پایبندی به عهد]] و پیمان استوار بود و آن حضرت هرگز خلاف آن نکرد، چنان‌که در «[[عمرة القضاء]]» طبق پیمانی که بسته بود عمل کرد و قدمی از آن [[تجاوز]] ننمود.<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی\|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|سیره نبوی]]، ج۳، ص ۴۴۵.</ref>		[[سیره مدیریتی]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بر [[پایبندی به عهد]] و پیمان استوار بود و آن حضرت هرگز خلاف آن نکرد، چنان‌که در «[[عمرة القضاء]]» طبق پیمانی که بسته بود عمل کرد و قدمی از آن [[تجاوز]] ننمود.<ref>[[مصطفی دلشاد تهرانی\|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|سیره نبوی]]، ج۳، ص ۴۴۵.</ref>

	====عمرة القضاء====		====[[عمرة القضاء]]====
	[[مسلمانان]] طبق یکی از مفاد [[صلح‌نامه]] [[حدیبیه]] می‌توانستند پس از یک سال از [[زمان]] [[انعقاد پیمان]] به [[مکه]] روند و سه [[روز]] در آنجا بمانند و [[اعمال]] [[عمره]] به جا آورند و سپس مکه را ترک کنند. بنابراین رسول خدا{{صل}} به جای عمره‌ای که در سال ششم از وی فوت شده بود، در [[ذی‌القعده]] [[سال هفتم هجری]] با همان عدّه از [[اصحاب]] که در حدیبیه شرکت داشتند - به جز چند نفر که در این مدت به [[شهادت]] رسیده یا [[وفات]] کرده بودند - رهسپار مکه شد. [[اهل مکه]] با شنیدن خبر رسیدن مسلمانان، مکه را خالی گذاشتند و [[رسول خدا]]{{صل}} و همراهانش وارد مکه شدند و سه روز در آنجا ماندند و [[مراسم]] عمره به جا آوردند. روز چهارم [[نمایندگان]] [[قریش]]، [[سهیل بن عمرو]] و [[حویطب بن عبدالعزی]] آمدند و گفتند: سه روز شما تمام است و برحسب [[قرارداد]] باید هر چه زودتر [[سرزمین]] ما را ترک کنید. برخی از [[یاران پیامبر]] از صراحت گفتار نمایندگان قریش ناراحت شدند، اما [[پیامبر]] شخصی نبود که در [[پایبندی به عهد]] و [[پیمان]] [[سستی]] ورزد یا نسبت به خواسته ایشان طبق قرارداد - هرچند با بیانی تند - دلگیر شود؛ پس آن حضرت فرمود که هیچ یک از مسلمانان نباید تا شب در مکه بماند. ندای کوچ در میان مسلمانان داده شد و همگی بلافاصله سرزمین [[حرم]] را ترک کردند<ref>المغازی، ج۲، صص۷۳۱-۷۴۰؛ سیرة ابن هشام، ج۳، صص۴۲۴-۴۲۶؛ الطبقات الکبری، ج۲، صص۱۲۰-۱۲۳؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، صص۲۳-۲۶؛ سیرة ابن حبان، صص۳۱۳-۳۱۴؛ دلائل النبوة البیهقی، ج۴، صص۳۱۳-۳۱۶؛ جوامع السیرة، صص۱۷۴- ۱۷۵؛ المنتظم، ج۳، صص۳۰۴-۳۰۶؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، صص۲۲۷-۲۲۸؛ عیون الاثر، ج۲، صص۱۵۸-۱۵۹؛ تاریخ الذهبی، ج۲، صص۴۵۹-۴۶۳؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، صص۱۱۶-۱۲۲.</ref>.		[[مسلمانان]] طبق یکی از مفاد [[صلح‌نامه]] [[حدیبیه]] می‌توانستند پس از یک سال از [[زمان]] [[انعقاد پیمان]] به [[مکه]] روند و سه [[روز]] در آنجا بمانند و [[اعمال]] [[عمره]] به جا آورند و سپس مکه را ترک کنند. بنابراین رسول خدا{{صل}} به جای عمره‌ای که در سال ششم از وی فوت شده بود، در [[ذی‌القعده]] [[سال هفتم هجری]] با همان عدّه از [[اصحاب]] که در حدیبیه شرکت داشتند - به جز چند نفر که در این مدت به [[شهادت]] رسیده یا [[وفات]] کرده بودند - رهسپار مکه شد. [[اهل مکه]] با شنیدن خبر رسیدن مسلمانان، مکه را خالی گذاشتند و [[رسول خدا]]{{صل}} و همراهانش وارد مکه شدند و سه روز در آنجا ماندند و [[مراسم]] عمره به جا آوردند. روز چهارم [[نمایندگان]] [[قریش]]، [[سهیل بن عمرو]] و [[حویطب بن عبدالعزی]] آمدند و گفتند: سه روز شما تمام است و برحسب [[قرارداد]] باید هر چه زودتر [[سرزمین]] ما را ترک کنید. برخی از [[یاران پیامبر]] از صراحت گفتار نمایندگان قریش ناراحت شدند، اما [[پیامبر]] شخصی نبود که در [[پایبندی به عهد]] و [[پیمان]] [[سستی]] ورزد یا نسبت به خواسته ایشان طبق قرارداد - هرچند با بیانی تند - دلگیر شود؛ پس آن حضرت فرمود که هیچ یک از مسلمانان نباید تا شب در مکه بماند. ندای کوچ در میان مسلمانان داده شد و همگی بلافاصله سرزمین [[حرم]] را ترک کردند<ref>المغازی، ج۲، صص۷۳۱-۷۴۰؛ سیرة ابن هشام، ج۳، صص۴۲۴-۴۲۶؛ الطبقات الکبری، ج۲، صص۱۲۰-۱۲۳؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، صص۲۳-۲۶؛ سیرة ابن حبان، صص۳۱۳-۳۱۴؛ دلائل النبوة البیهقی، ج۴، صص۳۱۳-۳۱۶؛ جوامع السیرة، صص۱۷۴- ۱۷۵؛ المنتظم، ج۳، صص۳۰۴-۳۰۶؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، صص۲۲۷-۲۲۸؛ عیون الاثر، ج۲، صص۱۵۸-۱۵۹؛ تاریخ الذهبی، ج۲، صص۴۵۹-۴۶۳؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، صص۱۱۶-۱۲۲.</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2026-02-01T06:41:06Z

منابع

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۳

2025-05-27T04:33:24Z

نمایش تغییرات

Jaafari در ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵

2025-04-08T09:05:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عهد		\| موضوع مرتبط = عهد
	\| عنوان مدخل = عهد		\| عنوان مدخل = عهد
	\| مداخل مرتبط = [[عهد در قرآن]] - [[عهد الهی]] - [[عهد در معارف و سیره نبوی]] - [[عهد در فقه سیاسی]] - [[عهد در معارف دعا و زیارات]] - [[عهد در معارف و سیره سجادی]]		\| مداخل مرتبط = [[عهد در قرآن]] - [[عهد الهی]] - [[عهد در معارف و سیره نبوی]] - [[عهد در فقه سیاسی]] - [[عهد در معارف دعا و زیارات]] - [[عهد در معارف و سیره سجادی]] - [[عهد در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: /* پیمان با بنی‌ضمرة */

2024-09-23T10:52:27Z

پیمان با بنی‌ضمرة

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	در این [[نامه]] آمده بود: "از [[محمد]] [[رسول خدا]] {{صل}} برای [[فجیع بن عبدالله]] و کسانی که از او [[تبعیت]] کنند و [[ایمان]] آورند؛ آنان تا هنگامی که [[نماز]] بر پا دارند، [[زکات]] بپردازند، [[حق]] [[خدا]] و رسولش رااز غنیمت‌ها پرداخت کنند، [[رسول خدا]] {{صل}} و یارانش را [[یاری]] دهند، بر [[اسلام]] خود [[گواهی]] دهند و از [[مشرکان]] دوری جویند، در [[امان]] [[خدا]] و [[محمد]] {{صل}} قرار دارند"<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۳۱-۱۳۲؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۲۷۰؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۳۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۳.</ref>		در این [[نامه]] آمده بود: "از [[محمد]] [[رسول خدا]] {{صل}} برای [[فجیع بن عبدالله]] و کسانی که از او [[تبعیت]] کنند و [[ایمان]] آورند؛ آنان تا هنگامی که [[نماز]] بر پا دارند، [[زکات]] بپردازند، [[حق]] [[خدا]] و رسولش رااز غنیمت‌ها پرداخت کنند، [[رسول خدا]] {{صل}} و یارانش را [[یاری]] دهند، بر [[اسلام]] خود [[گواهی]] دهند و از [[مشرکان]] دوری جویند، در [[امان]] [[خدا]] و [[محمد]] {{صل}} قرار دارند"<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۳۱-۱۳۲؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۲۷۰؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۳۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معاهده با امرای محلی (مقاله)\|معاهده با امرای محلی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۹۳.</ref>

	== [[پیمان]] با ~~بنی‌ضمرة~~ ==		== [[پیمان]] با [[بنی‌ضمره]] ==
	در صفر [[سال دوم هجری]] و در یازدهمین [[ماه]] [[هجرت]]، [[رسول خدا]] {{صل}} در [[ابواء]]، پیمانی را [[بنی‌ضمره بن بکرة بن کنانه]] به [[امضا]] رساند که بر اساس آن، دو طرف [[متعهد]] شدند علیه یکدیگر نیرو فراهم نیاورند و کسی را نیز بر این منظور [[یاری]] ندهند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۷۳؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۴، ص۱۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۵.</ref>. سپس بین آنها و [[پیامبر خدا]] {{صل}} مکتوبی نوشته شد:		در صفر [[سال دوم هجری]] و در یازدهمین [[ماه]] [[هجرت]]، [[رسول خدا]] {{صل}} در [[ابواء]]، پیمانی را [[بنی‌ضمره بن بکرة بن کنانه]] به [[امضا]] رساند که بر اساس آن، دو طرف [[متعهد]] شدند علیه یکدیگر نیرو فراهم نیاورند و کسی را نیز بر این منظور [[یاری]] ندهند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۷۳؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۴، ص۱۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۵.</ref>. سپس بین آنها و [[پیامبر خدا]] {{صل}} مکتوبی نوشته شد:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	رسول خدا{{صل}} راستگوترین [[مردمان]] بود. علی{{ع}} در توصیف آن حضرت چنین فرموده است: {{متن حدیث\|كَانَ أَصْدَقَ النَّاسِ لَهْجَةً}}<ref>تاریخ المدینة المنورة، ج۲، ص۶۰۵؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۹۲؛ الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج۲، ص۵۸۱؛ الوفاء بأحوال المصطفی، ج۲، ص۴۷۱؛ مکارم الاخلاق، ص۱۸؛ مختصر تاریخ دمشق، ج۲، ص۶۷؛ شمائل الرسول، ص۵۸؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۳۸.</ref>.		رسول خدا{{صل}} راستگوترین [[مردمان]] بود. علی{{ع}} در توصیف آن حضرت چنین فرموده است: {{متن حدیث\|كَانَ أَصْدَقَ النَّاسِ لَهْجَةً}}<ref>تاریخ المدینة المنورة، ج۲، ص۶۰۵؛ أنساب الاشراف، ج۱، ص۳۹۲؛ الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج۲، ص۵۸۱؛ الوفاء بأحوال المصطفی، ج۲، ص۴۷۱؛ مکارم الاخلاق، ص۱۸؛ مختصر تاریخ دمشق، ج۲، ص۶۷؛ شمائل الرسول، ص۵۸؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۳۸.</ref>.

	پس از آن‌که رسول خدا{{صل}} [[فرمان]] یافت که [[دعوت]] خویش را آشکار نماید و در مرحله نخست، [[خویشان]] و [[نزدیکان]] خود را [[انذار]] کند<ref>این فرمان در ضمن دو آیه به آن حضرت نازل شد: {{متن قرآن\|فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ}} «از این روی آنچه فرمان می‌یابی آشکار کن و از مشرکان روی بگردان» سوره حجر، آیه ۹۴؛ {{متن قرآن\|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ * وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}} «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده! * و با مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند افتادگی کن» سوره شعراء، آیه ۲۱۴-۲۱۵.</ref>، بالای [[کوه صفا]] رفت و با صدای رسا [[قبایل قریش]] را فرا خواند. وقتی آنان جمع شدند فرمود: «اگر من به شما بگویم که در پشت این [[کوه]] گروهی سوار قصد تهاجم به شما را دارند، آیا مرا تصدیق می‌کنید؟» گفتند: «آری؛ زیرا تو نزد ما متهم به دروغگویی نیستی و هرگز از تو دروغی نشنیده‌ایم». فرمود: «من شما را از عذابی سخت و شدید [[بیم]] می‌دهم. ای فرزندان [[عبدالمطلب]]، ای [[فرزندان عبد ~~مناف]]،~~ ای [[فرزندان]] [[زهره]]...» و به این ترتیب همه خاندان‌های [[قریش]] را نام برد و فرمود: «[[خداوند]] به من فرمان داده است که [[خویشاوندان]] نزدیک خود را بیم دهم و من نمی‌توانم هیچ‌گونه سود این جهانی و آن جهانی را برای شما تضمین کنم مگر اینکه {{متن حدیث\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} بگویید»<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۰۰.</ref>. و از [[قتاده]] نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} در همان روزی که بالای [[صفا]] رفت و [[مردم]] را جمع کرد به آنان فرمود: «مردم، پیام‌آور به مردم خویش [[دروغ]] نمی‌گوید و [[سوگند]] به خدایی که جز او خدایی نیست، اگر من [[دروغگو]] هم بودم به شما دروغ نمی‌گفتم. همانا من به سوی شما - خصوصاً - و به سوی همه مردم - عموماً - به [[رسالت]] از جانب خداوند [[مبعوث]] شده‌ام و به [[خدا]] سوگند همچنان که می‌خوابید، می‌میرید و همان‌گونه که بیدار می‌شوید از گورها [[محشور]] خواهید شد. و هر چه بکنید، بدان [[محاسبه]] خواهید شد. و [[پاداش]] [[نیکی]] را، نیکی و [[کیفر]] بدی را، بدی خواهید دید و بهشتی [[ابدی]] و دوزخی جاوید در پیش دارید و شما نخستین گروهی هستید که من [[مأمور]] به [[بیم]] دادن ایشان شده‌ام»<ref>مناقب ابن شهر آشوب، ج۱، ص۴۶-۴۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۶۱؛ السیرة الحلبیة، ج۱، ص۲۸۵؛ مدینة البلاغة، ج۱، صص۳۱-۳۲.</ref>.		پس از آن‌که رسول خدا{{صل}} [[فرمان]] یافت که [[دعوت]] خویش را آشکار نماید و در مرحله نخست، [[خویشان]] و [[نزدیکان]] خود را [[انذار]] کند<ref>این فرمان در ضمن دو آیه به آن حضرت نازل شد: {{متن قرآن\|فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ}} «از این روی آنچه فرمان می‌یابی آشکار کن و از مشرکان روی بگردان» سوره حجر، آیه ۹۴؛ {{متن قرآن\|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ * وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}} «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده! * و با مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند افتادگی کن» سوره شعراء، آیه ۲۱۴-۲۱۵.</ref>، بالای [[کوه صفا]] رفت و با صدای رسا [[قبایل قریش]] را فرا خواند. وقتی آنان جمع شدند فرمود: «اگر من به شما بگویم که در پشت این [[کوه]] گروهی سوار قصد تهاجم به شما را دارند، آیا مرا تصدیق می‌کنید؟» گفتند: «آری؛ زیرا تو نزد ما متهم به دروغگویی نیستی و هرگز از تو دروغی نشنیده‌ایم». فرمود: «من شما را از عذابی سخت و شدید [[بیم]] می‌دهم. ای فرزندان [[عبدالمطلب]]، ای فرزندان عبد مناف، ای [[فرزندان]] [[زهره]]...» و به این ترتیب همه خاندان‌های [[قریش]] را نام برد و فرمود: «[[خداوند]] به من فرمان داده است که [[خویشاوندان]] نزدیک خود را بیم دهم و من نمی‌توانم هیچ‌گونه سود این جهانی و آن جهانی را برای شما تضمین کنم مگر اینکه {{متن حدیث\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} بگویید»<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۰۰.</ref>. و از [[قتاده]] نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} در همان روزی که بالای [[صفا]] رفت و [[مردم]] را جمع کرد به آنان فرمود: «مردم، پیام‌آور به مردم خویش [[دروغ]] نمی‌گوید و [[سوگند]] به خدایی که جز او خدایی نیست، اگر من [[دروغگو]] هم بودم به شما دروغ نمی‌گفتم. همانا من به سوی شما - خصوصاً - و به سوی همه مردم - عموماً - به [[رسالت]] از جانب خداوند [[مبعوث]] شده‌ام و به [[خدا]] سوگند همچنان که می‌خوابید، می‌میرید و همان‌گونه که بیدار می‌شوید از گورها [[محشور]] خواهید شد. و هر چه بکنید، بدان [[محاسبه]] خواهید شد. و [[پاداش]] [[نیکی]] را، نیکی و [[کیفر]] بدی را، بدی خواهید دید و بهشتی [[ابدی]] و دوزخی جاوید در پیش دارید و شما نخستین گروهی هستید که من [[مأمور]] به [[بیم]] دادن ایشان شده‌ام»<ref>مناقب ابن شهر آشوب، ج۱، ص۴۶-۴۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۶۱؛ السیرة الحلبیة، ج۱، ص۲۸۵؛ مدینة البلاغة، ج۱، صص۳۱-۳۲.</ref>.

	رسول خدا{{صل}} در اداره و [[هدایت مردم]] با [[صدق]] و [[راستی]] تمام عمل کرد که فرزند [[عبدالمطلب]] و پیام‌آور راستی و [[راستگویی]] بود. [[رجز]] آن حضرت در [[غزوه حنین]] گویای این [[شأن]] اوست: {{متن حدیث\|أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبٌ *** أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ}}<ref>المغازی، ج۳، ص۹۰۲؛ مصنف ابن أبی شیبة، ج۸، ص۵۵۰؛ سنن الترمذی، ج۴، ص۱۷۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، ص۷۶؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۱۸؛ تاریخ الذهبی، ج۱، ص۴۶۲؛ شمس الدین محمد بن أبی بکر (ابن قیم الجوزیة)، فقه السیرة النبویة من زاد المعاد فی هدی خیر العباد، تنسیق و ترتیب و شرح و تقدیم السید الجمیلی، الطبعة الأولی، دار الفکر اللبنانی، بیروت، ۱۴۰۷ ق، ص۱۱۶؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، ص۲۱۷؛ عمدة القاری، ج۱۷، ص۲۹۶.</ref>.		رسول خدا{{صل}} در اداره و [[هدایت مردم]] با [[صدق]] و [[راستی]] تمام عمل کرد که فرزند [[عبدالمطلب]] و پیام‌آور راستی و [[راستگویی]] بود. [[رجز]] آن حضرت در [[غزوه حنین]] گویای این [[شأن]] اوست: {{متن حدیث\|أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبٌ *** أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ}}<ref>المغازی، ج۳، ص۹۰۲؛ مصنف ابن أبی شیبة، ج۸، ص۵۵۰؛ سنن الترمذی، ج۴، ص۱۷۳؛ تاریخ الطبری، ج۳، ص۷۶؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۱۸؛ تاریخ الذهبی، ج۱، ص۴۶۲؛ شمس الدین محمد بن أبی بکر (ابن قیم الجوزیة)، فقه السیرة النبویة من زاد المعاد فی هدی خیر العباد، تنسیق و ترتیب و شرح و تقدیم السید الجمیلی، الطبعة الأولی، دار الفکر اللبنانی، بیروت، ۱۴۰۷ ق، ص۱۱۶؛ سیرة ابن کثیر، ج۲، ص۲۱۷؛ عمدة القاری، ج۱۷، ص۲۹۶.</ref>.