https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Cعیاض بن ابیلینه در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-29T23:36:25Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1246886&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عیاض بن ابیلینه | عنوان مدخل = عیاض بن ابیلینه | مداخل مرتبط = عیاض بن ابیلینه در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== از منابع مختلف استفاده میشود عیاض بن ابی لینه کارگزار حضرت بوده است؛ گرچه سِمت دقیقش مش...» ایجاد کرد2023-07-17T07:48:09Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عیاض بن ابیلینه | عنوان مدخل = عیاض بن ابیلینه | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="عیاض بن ابیلینه در تاریخ اسلامی">عیاض بن ابیلینه در تاریخ اسلامی</a>| پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== از منابع مختلف استفاده میشود <a href="/wiki/%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%87" class="mw-redirect" title="عیاض بن ابی لینه">عیاض بن ابی لینه</a> <a href="/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1" class="mw-redirect" title="کارگزار">کارگزار</a> حضرت بوده است؛ گرچه سِمت دقیقش مش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عیاض بن ابیلینه | عنوان مدخل = عیاض بن ابیلینه | مداخل مرتبط = [[عیاض بن ابیلینه در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}<br />
==مقدمه==<br />
از منابع مختلف استفاده میشود [[عیاض بن ابی لینه]] [[کارگزار]] حضرت بوده است؛ گرچه سِمت دقیقش مشخص نیست. برخی پدر وی را کارگزار ایشان معرفی کردهاند. در [[اسد الغابه]] در معرفی ابولینه آمده است: [[عبدالله بن ابی کرب بن اسود بن شجرة بن معاویه اکرمین کندی]]، کنیۀ ابولینه دارد که بر [[پیامبر]] وارد و سپس [[مسلمان]] گشت. او را [[ابن شاهین]] نام برده است و او پدر [[عیاض بن ابی لینه]] بود. برای [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} مسئولیتهایی را به عهده گرفت<ref>ابناثیر، أسد الغابه، ج۳، ص۲۴۷: {{عربی|ولیَ لِعَلیّ ولایاتَ}}، چ اسماعیلیان، تهران.</ref>.<br />
<br />
از این گزارش که در چاپ قدیم [[اسدالغابه]] پی درپی آمده است جمعی [[استنباط]] کردهاند که ابولینه پدر [[عیاض]]، از [[کارگزاران امام]] بوده است؛ اما درست نیست؛ بلکه کارگزار حضرت عیاض بوده است. میتوان این نکته را از چاپهای جدید اسدالغابه استفاده کرد که درست ویرایش شده و مطالب تفکیک و [[ولایت]] عیاض برای [[امام علی]]{{ع}} که آخرین نام ذکرشده است، خواهد بود<ref>ابن اثیر، أسد الغابه، چ دارالشعب، ص۳۷۱، ش۳۱۴۴ و چ دارالفکر، ج۳، ص۲۶۷: {{عربی|ذکره ابن شاهین: و هُوَ والِدُ عَیاض بن ابی لینَه، ولِیَ لِعَلّی بن ابی طالب وِلایاتٍ}}.</ref>. افزون بر این که ابن حجر در [[الاصابه]] هنگام معرفی ابولینه تصریح میکند: او پدر عیاض بن ابی لینه صاحب علی است ولی اشارهای به سِمت وی در دوران [[حکومت امام]] ندارد<ref>ابنحجر، الاصابه، ج۴، ص۱۸۴.</ref>. ابن کلبی مینویسد: ابولینه از هفتاد نفر [[قبیله کنده]]، وارد شدگان همراهِ با [[اشعث بن قیس]] بر پیامبر بود<ref>ابنکلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ص۱۵۱- ۱۵۲.</ref>.<br />
<br />
[[ابن اثیر]] در اللّباب مینویسد: به «شجری» نسبت داده میشود عیاض بن ابی لینه؛ و ابولینه عبارت است از عبدالله بن ابی کرب که بر پیامبر {{صل}} وارد شد و عیاض برای علی بن ابی طالب{{ع}} [[کارگزاری]] نمود<ref>ابناثیر، اللّباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۱۸۷: {{عربی|وَ وَلِیَ عیاضُ لِعَلی بن ابیطالب{{ع}}}}.</ref>. [[سمعانی]] نیز در واژۀ «شجری» به کارگزاری عیاض برای علی تصریح میکند<ref>سمعانی، الأنساب، حاشیه، ج۳، ص۴۰۵.</ref>. در حاشیۀ الإکمال نیز این نکته بیان شده است<ref>ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۵۵۵. در نسبت شِحری.</ref>.<br />
<br />
از آنجا که سِمت [[کارگزاری]] وی نیامده، شاید با توجه به سابقهای که برایش در سالها بعد آوردهاند، در [[نیروی انتظامی]] حضرت مسئولیتی داشته است.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 482-483.</ref><br />
<br />
==[[عیاض بن ابی لینه]] در [[نبرد]] با [[شبیب خارجی]]==<br />
عیاض هنگام درگیری با شبیب خارجی یکی از [[فرماندهان سپاه]] [[حَجّاج]] بوده است. در [[زمان]] [[حجاج بن یوسف ثقفی]]، [[شبیب بن یزید بن نعیم خارجی]] [[شورش]] کرد<ref>بلاذری، جمل من أنساب الأشراف، ج۷، ص۳۹۸؛ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ص۴۰ و ۵۹۷.</ref>. حَجّاج دستور داد باید همه در نبرد با وی شرکت نمایند. حَجّاج، [[عثمان بن سعید]] را که به [[لقب]] «جَزَل»، معروف بود فراخواند و از او خواست برای [[جنگ]] آماده شود و دستور داد: چون با آنان رو به رو شدی، [[ترس]] در دلهای شان انداخته و آنان را [[شکست]] ده. بعد چهار هزار تن برگزیده با او همراه کرد. جزل، عیاض بن ابی لینه کندی را بر مقدمۀ [[سپاه]] خود گمارد و آنان در [[سرزمین]] جَوخَی به تعقیب شبیب پرداختند. در آنجا عیاض را بر میمنۀ سپاه خود گمارد. شبیب از روستایی به روستای دیگر میرفت که [[یاران]] جزل متفرق شوند، اما وی با [[آرایش جنگی]] میرفت. نیروهای همراه شبیب ۱۶۰ نفر بودند. خود بر چهل نفر، برادرش مَصاد بر چهل نفر و [[سوید بن سلیم]] و [[مجلل بن وائل]] هر یک را بر چهل نفر گمارد. دستور داد هرگروه از یک سو [[هجوم]] برند ولی آنان در حملۀ خود ناموفق بودند. شبیب به حرکتش ادامه میداد. حَجّاج به جای جزل، سعید بن مُجالد را به [[فرمان]] دهی سپاه فرستاد. وقتی سعید رسید، شبیب به [[نهروان]] رسیده بود. سعید برای [[سپاهیان]] [[سخنرانی]] کرد و این تعقیب و [[گریز]] ادامه یافت تا شبیب به بَراز الرُوز رفته و در دهکدهای در آنجا مستقر شد. سعید دهکده را محاصره کرد. [[شبیب]] با شعارِ {{متن حدیث|لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ}} به آنان [[حمله]] کرد و چنان حملۀ آنان شَدید بود که تلفاتی بر آنان وارد آورد. آنگاه شبیب با گرز بر سعید حمله کرد و او بر [[زمین]] افتاد و کشته شد و همۀ یارانش گریختند و از [[خوارج]] فقط یک تن کشته شد. وقتی خبر کشته شدن سعید به جزل رسید، [[مردم]] را فراخواند و گفت: ای مردم! پیش من آیید. [[عیاض بن ابی لینه]] فریاد کشید: ای مردم! اگر این از راه رسیدۀ شما کشته شد، ولی این [[امیر]] [[فرخنده]] مآل (قبلی) زنده است به او روی آورید. گروهی نزد جزل آمده و برخی گریختند. جزل [[جنگ]] [[سختی]] کرد، چندان که از اسب بر زمین افتاد ولی خالد بن نَهِیک و عیاض بن ابی لینه از او [[حمایت]] کردند و درحالی که به شدّت زخمی بود، [[نجات]] یافت<ref>تاریخ طبری، دارالتراث، ج۶، ص۲۳۰- ۳۳۶؛ ابنابی الحدید، شرح نهج البلاغه، مترجم، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۶.</ref>.<br />
<br />
پس از این جریان، خبری از عیاض دیده نمیشود؛ بعید نیست او هم کشته شده باشد.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 483-484.</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده: 1100831.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Msadeq