عین در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۳

2023-01-31T10:23:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۳
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	{{متن قرآن\|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی برای مردم خود در پی آب بود و گفتیم: با چوبه‌دست خود به سنگ فرو کوب آنگاه دوازده چشمه از آن فرا جوشید؛ (چنان‌که) هر دسته‌ای از مردم آبشخور خویش را باز می‌شناخت؛ از روزی خداوند بخورید و بنوشید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>.		# {{متن قرآن\|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی برای مردم خود در پی آب بود و گفتیم: با چوبه‌دست خود به سنگ فرو کوب آنگاه دوازده چشمه از آن فرا جوشید؛ (چنان‌که) هر دسته‌ای از مردم آبشخور خویش را باز می‌شناخت؛ از روزی خداوند بخورید و بنوشید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>.
	{{متن قرآن\|إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و آنان را به دوازده سبط که هر یک امتی بود بخش کردیم و چون قوم موسی از وی آب خواستند به موسی وحی کردیم که با چوبه‌دست خود به (آن) سنگ بزن! و دوازده چشمه از آن فرا جوشید هر گروهی آبشخور خویش بازشناخت، و ابر را بر آنان سایه‌بان کردیم و بر آنها ترانگبین و بلدرچین فرو فرستادیم (و گفتیم:) از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کرده‌ایم بخورید و آنان به ما ستم نورزیدند که بر خویشتن ستم می‌کردند» سوره اعراف، آیه ۱۶۰.</ref>.		# {{متن قرآن\|إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و آنان را به دوازده سبط که هر یک امتی بود بخش کردیم و چون قوم موسی از وی آب خواستند به موسی وحی کردیم که با چوبه‌دست خود به (آن) سنگ بزن! و دوازده چشمه از آن فرا جوشید هر گروهی آبشخور خویش بازشناخت، و ابر را بر آنان سایه‌بان کردیم و بر آنها ترانگبین و بلدرچین فرو فرستادیم (و گفتیم:) از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کرده‌ایم بخورید و آنان به ما ستم نورزیدند که بر خویشتن ستم می‌کردند» سوره اعراف، آیه ۱۶۰.</ref>.

	==عین یعنی چشمه و [[نهر]]==		== عین یعنی چشمه و [[نهر]] ==
	عین معانی مختلف دارد در [[قرآن]] هم بدین‌گونه مورد استعمال قرار گرفته است و به قول راغب [[اصفهانی]] در [[مفردات الفاظ القرآن]]: واژه عین برای معانی گوناگون با دیدگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد یکی از آن معانی چشمه آب گوارا است و برخی از این چشمه‌ها جوی‌های [[روانی]] هستند که پس از جوشیدن به صورت نهر جاری می‌شوند.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۳.</ref>		عین معانی مختلف دارد در [[قرآن]] هم بدین‌گونه مورد استعمال قرار گرفته است و به قول راغب [[اصفهانی]] در [[مفردات الفاظ القرآن]]: واژه عین برای معانی گوناگون با دیدگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد یکی از آن معانی چشمه آب گوارا است و برخی از این چشمه‌ها جوی‌های [[روانی]] هستند که پس از جوشیدن به صورت نهر جاری می‌شوند<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۳.</ref>.

	==اصل داستان==		== اصل داستان ==
	«[[مورخان]] در زمینه [[الطاف الهی]] به این [[قوم بنی اسرائیل]] نوشته‌اند: پس از اینکه [[موسی]]{{ع}} آنان را از دام [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]] [[زمان]] [[فرعون]] [[نجات]] داد و از دریا گذارنید، قرار بود به [[سرزمین فلسطین]] انتقال یابند که مورد [[مخالفت]] بعضی‌ها قرار گرفت. موسی با [[تحمل]] زحمات آنها را مدت ۴۰ سال در ([[تیه]]) نگاه داشت. در این مدت [[خداوند]] باز هم [[نعمت]] خود را از آنان دریغ نکرد و برایشان از صمغ شیر خشت و عسل (منّ) و گوشت پرنده‌ای مانند پرستو (سلوی) [[غذا]] فراهم می‌ساخت... چهل سال بدین منوال گذشت روزی به [[موسی]]{{ع}} [[فرمان]] رسید که [[قوم]] خود را بگو هر کس یک پیمانه غذا برای [[اولاد]] خود [[ذخیره]] کند. سپس به امر کوچ پرداختند و به سوی [[سرزمین]]... راه گشودند هنگامی که به آنجا رسیدند همه از [[تشنگی]] فریاد بر آوردند. در آن منطقه آب نبود. [[پیامبر خدا]] گفت: پروردگارا اگر اینها آب ننوشند مرا [[اذیت]] و [[آزار]] خواهند کرد حتی سنگسارم می‌کنند. فرمان رسید عصای خود را به سنگ بزن چون این کار را کرد ۱۲ چشمه از زیر سنگ جوشید»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.		«[[مورخان]] در زمینه [[الطاف الهی]] به این [[قوم بنی اسرائیل]] نوشته‌اند: پس از اینکه [[موسی]]{{ع}} آنان را از دام [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]] [[زمان]] [[فرعون]] [[نجات]] داد و از دریا گذارنید، قرار بود به [[سرزمین فلسطین]] انتقال یابند که مورد [[مخالفت]] بعضی‌ها قرار گرفت. موسی با [[تحمل]] زحمات آنها را مدت ۴۰ سال در ([[تیه]]) نگاه داشت. در این مدت [[خداوند]] باز هم [[نعمت]] خود را از آنان دریغ نکرد و برایشان از صمغ شیر خشت و عسل (منّ) و گوشت پرنده‌ای مانند پرستو (سلوی) [[غذا]] فراهم می‌ساخت... چهل سال بدین منوال گذشت روزی به [[موسی]]{{ع}} [[فرمان]] رسید که [[قوم]] خود را بگو هر کس یک پیمانه غذا برای [[اولاد]] خود [[ذخیره]] کند. سپس به امر کوچ پرداختند و به سوی [[سرزمین]]... راه گشودند هنگامی که به آنجا رسیدند همه از [[تشنگی]] فریاد بر آوردند. در آن منطقه آب نبود. [[پیامبر خدا]] گفت: پروردگارا اگر اینها آب ننوشند مرا [[اذیت]] و [[آزار]] خواهند کرد حتی سنگسارم می‌کنند. فرمان رسید عصای خود را به سنگ بزن چون این کار را کرد ۱۲ چشمه از زیر سنگ جوشید»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.
	«این [[دوازده]] چشمه که از آن صخره [[عظیم]] جوشید [[نشانه‌ها]] و تفاوت‌هایی داشته است، آنچنان که هر کدام از [[اسباط]] [[بنی اسرائیل]] چشمه خود را می‌شناختند و این خود سبب می‌شد که اختلافی در میان آنها بروز نکند و [[نظم و انضباط]] [[حکم]] فرما گردد و آسان‌تر [[سیراب]] شوند»<ref>تفسیر نمونه، ج۶، ص۴۸۶.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۴.</ref>

	==دیدگاه متفاوت [[مفسران]]==		«این [[دوازده]] چشمه که از آن صخره [[عظیم]] جوشید [[نشانه‌ها]] و تفاوت‌هایی داشته است، آنچنان که هر کدام از [[اسباط]] [[بنی اسرائیل]] چشمه خود را می‌شناختند و این خود سبب می‌شد که اختلافی در میان آنها بروز نکند و [[نظم و انضباط]] [[حکم]] فرما گردد و آسان‌تر [[سیراب]] شوند»<ref>تفسیر نمونه، ج۶، ص۴۸۶.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۵۹۴.</ref>

			== دیدگاه متفاوت [[مفسران]] ==
	از دیدگاه مفسران [[قرآنی]] جایی که [[حضرت موسی]] ۱۲ چشمه در آنجا جاری ساخت به صورت زیر مطرح گردیده است:		از دیدگاه مفسران [[قرآنی]] جایی که [[حضرت موسی]] ۱۲ چشمه در آنجا جاری ساخت به صورت زیر مطرح گردیده است:
	#برخی آثار برجای مانده از چشمه‌های موسی را در جنوب [[غربی]] مأدبا واقع در [[کشور]] [[اردن]] می‌دانند. برای این نظر می‌توان دکتر [[عبدالکریم بی‌آزار شیرازی]] را نام برد.		# برخی آثار برجای مانده از چشمه‌های موسی را در جنوب [[غربی]] مأدبا واقع در [[کشور]] [[اردن]] می‌دانند. برای این نظر می‌توان دکتر [[عبدالکریم بی‌آزار شیرازی]] را نام برد.
	#برخی آن را در [[کوه]] «[[حوریب]]» می‌دانند. از قائلین به آن می‌توان از [[آیت‌الله مکارم شیرازی]] نام برد.		# برخی آن را در [[کوه]] «[[حوریب]]» می‌دانند. از قائلین به آن می‌توان از [[آیت‌الله مکارم شیرازی]] نام برد.
	#عده‌ای دیگر جایگاه چشمه‌ها را در رفیدم(= رفیدیم) می‌دانند.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ~~ص ۵۹۵~~.</ref>		# عده‌ای دیگر جایگاه چشمه‌ها را در رفیدم(= رفیدیم) می‌دانند<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۵۹۵.</ref>.

			== [[کشف]] جایگاه ==
			بنا به [[عهد عتیق]]؛ بنی اسرائیل از [[صحرای سین]] کوچ کردند و در رفیدیم [[اردو]] زدند و آب [[نوشیدن]] برای قوم نبود. [[روایت]] [[قاموس کتاب مقدس]] در این خصوص چنین است: «رفیدیم یکی از منازل بنی اسرائیل است؛ چندان از [[کوه سینا]] دور نبود و چون در اینجا اعجازاً از صخره برای آن قوم بهانه‌جو و گردن‌کش آب بیرون آمد بدین واسطه [[شهرت]] یافت»<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۱۸.</ref>.

	~~==[[کشف]] جایگاه==~~
	~~بنا به [[عهد عتیق]]؛ بنی اسرائیل از [[صحرای سین]] کوچ کردند و در رفیدیم [[اردو]] زدند و آب [[نوشیدن]] برای قوم نبود.~~
	[[روایت]] [[قاموس کتاب مقدس]] در این خصوص چنین است: «رفیدیم یکی از منازل بنی اسرائیل است؛ چندان از [[کوه سینا]] دور نبود و چون در اینجا اعجازاً از صخره برای آن قوم بهانه‌جو و گردن‌کش آب بیرون آمد بدین واسطه [[شهرت]] یافت»<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۱۸.</ref>.
	بیان [[دائرة المعارف]] [[کتاب مقدس]] هم روشنگر است: «معنی لغوی واژه رفیدیم «مکان راحت» است... معمولاً [[وادی]] رفائید و در بعضی موارد وادی فیران در قسمت جنوبی سینا را به عنوان موضع آن ذکر می‌کنند در این محل بود که [[قوم بنی اسرائیل]] به دلیل [[تشنگی]] به [[موسی]] [[شکایت]] کردند به همین علت آن موضع را «مسّه و مریبه» نام نهادند»<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۳.</ref>.		بیان [[دائرة المعارف]] [[کتاب مقدس]] هم روشنگر است: «معنی لغوی واژه رفیدیم «مکان راحت» است... معمولاً [[وادی]] رفائید و در بعضی موارد وادی فیران در قسمت جنوبی سینا را به عنوان موضع آن ذکر می‌کنند در این محل بود که [[قوم بنی اسرائیل]] به دلیل [[تشنگی]] به [[موسی]] [[شکایت]] کردند به همین علت آن موضع را «مسّه و مریبه» نام نهادند»<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۳.</ref>.

	برخی نویسندگان در بازگویی حوادث و ماجراهای [[حضرت موسی]] اظهار می‌دارد: «آنگاه از بیابان سیان کوچ کرد و طی طریق نمود در [[سرزمین]] رفیدم [[خیمه]] زدند»<ref>عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۵۴۲.</ref>.		برخی نویسندگان در بازگویی حوادث و ماجراهای [[حضرت موسی]] اظهار می‌دارد: «آنگاه از بیابان سیان کوچ کرد و طی طریق نمود در [[سرزمین]] رفیدم [[خیمه]] زدند»<ref>عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۵۴۲.</ref>.

	برخی نویسندگان هم در کتاب خود گشودن راه به سوی سرزمین رفیدم را به یادگار گذاشته‌اند»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.		برخی نویسندگان هم در کتاب خود گشودن راه به سوی سرزمین رفیدم را به یادگار گذاشته‌اند»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.
	با توضیحات داده شده، [[باور]] ما بر این است که حضرت موسی چشمه‌ها را به [[اذن پروردگار]] در رفیدیم جاری ساخت و «رفیدیم» در کنار [[رود نیل]] و در [[کوه]] سیناست. رفیدم یا وادی رفائید است و یا وادی فیران که در جنوب سینا واقع‌اند.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ~~ص ۵۹۶~~.</ref>		با توضیحات داده شده، [[باور]] ما بر این است که حضرت موسی چشمه‌ها را به [[اذن پروردگار]] در رفیدیم جاری ساخت و «رفیدیم» در کنار [[رود نیل]] و در [[کوه]] سیناست. رفیدم یا وادی رفائید است و یا وادی فیران که در جنوب سینا واقع‌اند<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۵۹۶.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۰

2023-01-31T10:20:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عین		\| موضوع مرتبط = عین
خط ۷:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	{{متن قرآن\|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی برای مردم خود در پی آب بود و گفتیم: با چوبه‌دست خود به سنگ فرو کوب آنگاه دوازده چشمه از آن فرا جوشید؛ (چنان‌که) هر دسته‌ای از مردم آبشخور خویش را باز می‌شناخت؛ از روزی خداوند بخورید و بنوشید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>.		{{متن قرآن\|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی برای مردم خود در پی آب بود و گفتیم: با چوبه‌دست خود به سنگ فرو کوب آنگاه دوازده چشمه از آن فرا جوشید؛ (چنان‌که) هر دسته‌ای از مردم آبشخور خویش را باز می‌شناخت؛ از روزی خداوند بخورید و بنوشید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>.
	{{متن قرآن\|إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و آنان را به دوازده سبط که هر یک امتی بود بخش کردیم و چون قوم موسی از وی آب خواستند به موسی وحی کردیم که با چوبه‌دست خود به (آن) سنگ بزن! و دوازده چشمه از آن فرا جوشید هر گروهی آبشخور خویش بازشناخت، و ابر را بر آنان سایه‌بان کردیم و بر آنها ترانگبین و بلدرچین فرو فرستادیم (و گفتیم:) از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کرده‌ایم بخورید و آنان به ما ستم نورزیدند که بر خویشتن ستم می‌کردند» سوره اعراف، آیه ۱۶۰.</ref>.		{{متن قرآن\|إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و آنان را به دوازده سبط که هر یک امتی بود بخش کردیم و چون قوم موسی از وی آب خواستند به موسی وحی کردیم که با چوبه‌دست خود به (آن) سنگ بزن! و دوازده چشمه از آن فرا جوشید هر گروهی آبشخور خویش بازشناخت، و ابر را بر آنان سایه‌بان کردیم و بر آنها ترانگبین و بلدرچین فرو فرستادیم (و گفتیم:) از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کرده‌ایم بخورید و آنان به ما ستم نورزیدند که بر خویشتن ستم می‌کردند» سوره اعراف، آیه ۱۶۰.</ref>.

Bahmani در ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۲

2022-10-26T15:52:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~آبرو~~		\| موضوع مرتبط = عین
	\| عنوان مدخل = ~~[[آبرو]]~~		\| عنوان مدخل = عین
	\| مداخل مرتبط = [[~~آبرو~~ در قرآن]] - [[~~آبرو~~ در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[عین در قرآن]] - [[عین در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آبرو | عنوان مدخل = آبرو | مداخل مرتبط = آبرو در قرآن - آبرو در معارف مهدویت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}«...» ایجاد کرد

2022-10-10T08:40:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آبرو | عنوان مدخل = آبرو | مداخل مرتبط = آبرو در قرآن - آبرو در معارف مهدویت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = آبرو
| عنوان مدخل = [[آبرو]]
| مداخل مرتبط = [[آبرو در قرآن]] - [[آبرو در معارف مهدویت]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
{{متن قرآن|فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی برای مردم خود در پی آب بود و گفتیم: با چوبه‌دست خود به سنگ فرو کوب آنگاه دوازده چشمه از آن فرا جوشید؛ (چنان‌که) هر دسته‌ای از مردم آبشخور خویش را باز می‌شناخت؛ از روزی خداوند بخورید و بنوشید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>.
{{متن قرآن|إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا...}}<ref>«و آنان را به دوازده سبط که هر یک امتی بود بخش کردیم و چون قوم موسی از وی آب خواستند به موسی وحی کردیم که با چوبه‌دست خود به (آن) سنگ بزن! و دوازده چشمه از آن فرا جوشید هر گروهی آبشخور خویش بازشناخت، و ابر را بر آنان سایه‌بان کردیم و بر آنها ترانگبین و بلدرچین فرو فرستادیم (و گفتیم:) از چیزهای پاکیزه‌ای که روزیتان کرده‌ایم بخورید و آنان به ما ستم نورزیدند که بر خویشتن ستم می‌کردند» سوره اعراف، آیه ۱۶۰.</ref>.

==عین یعنی چشمه و [[نهر]]==
عین معانی مختلف دارد در [[قرآن]] هم بدین‌گونه مورد استعمال قرار گرفته است و به قول راغب [[اصفهانی]] در [[مفردات الفاظ القرآن]]: واژه عین برای معانی گوناگون با دیدگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد یکی از آن معانی چشمه آب گوارا است و برخی از این چشمه‌ها جوی‌های [[روانی]] هستند که پس از جوشیدن به صورت نهر جاری می‌شوند.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۳.</ref>

==اصل داستان==
«[[مورخان]] در زمینه [[الطاف الهی]] به این [[قوم بنی اسرائیل]] نوشته‌اند: پس از اینکه [[موسی]]{{ع}} آنان را از دام [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]] [[زمان]] [[فرعون]] [[نجات]] داد و از دریا گذارنید، قرار بود به [[سرزمین فلسطین]] انتقال یابند که مورد [[مخالفت]] بعضی‌ها قرار گرفت. موسی با [[تحمل]] زحمات آنها را مدت ۴۰ سال در ([[تیه]]) نگاه داشت. در این مدت [[خداوند]] باز هم [[نعمت]] خود را از آنان دریغ نکرد و برایشان از صمغ شیر خشت و عسل (منّ) و گوشت پرنده‌ای مانند پرستو (سلوی) [[غذا]] فراهم می‌ساخت... چهل سال بدین منوال گذشت روزی به [[موسی]]{{ع}} [[فرمان]] رسید که [[قوم]] خود را بگو هر کس یک پیمانه غذا برای [[اولاد]] خود [[ذخیره]] کند. سپس به امر کوچ پرداختند و به سوی [[سرزمین]]... راه گشودند هنگامی که به آنجا رسیدند همه از [[تشنگی]] فریاد بر آوردند. در آن منطقه آب نبود. [[پیامبر خدا]] گفت: پروردگارا اگر اینها آب ننوشند مرا [[اذیت]] و [[آزار]] خواهند کرد حتی سنگسارم می‌کنند. فرمان رسید عصای خود را به سنگ بزن چون این کار را کرد ۱۲ چشمه از زیر سنگ جوشید»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.
«این [[دوازده]] چشمه که از آن صخره [[عظیم]] جوشید [[نشانه‌ها]] و تفاوت‌هایی داشته است، آنچنان که هر کدام از [[اسباط]] [[بنی اسرائیل]] چشمه خود را می‌شناختند و این خود سبب می‌شد که اختلافی در میان آنها بروز نکند و [[نظم و انضباط]] [[حکم]] فرما گردد و آسان‌تر [[سیراب]] شوند»<ref>تفسیر نمونه، ج۶، ص۴۸۶.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۴.</ref>

==دیدگاه متفاوت [[مفسران]]==
از دیدگاه مفسران [[قرآنی]] جایی که [[حضرت موسی]] ۱۲ چشمه در آنجا جاری ساخت به صورت زیر مطرح گردیده است:
#برخی آثار برجای مانده از چشمه‌های موسی را در جنوب [[غربی]] مأدبا واقع در [[کشور]] [[اردن]] می‌دانند. برای این نظر می‌توان دکتر [[عبدالکریم بی‌آزار شیرازی]] را نام برد.
#برخی آن را در [[کوه]] «[[حوریب]]» می‌دانند. از قائلین به آن می‌توان از [[آیت‌الله مکارم شیرازی]] نام برد.
#عده‌ای دیگر جایگاه چشمه‌ها را در رفیدم(= رفیدیم) می‌دانند.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۵.</ref>

==[[کشف]] جایگاه==
بنا به [[عهد عتیق]]؛ بنی اسرائیل از [[صحرای سین]] کوچ کردند و در رفیدیم [[اردو]] زدند و آب [[نوشیدن]] برای قوم نبود.
[[روایت]] [[قاموس کتاب مقدس]] در این خصوص چنین است: «رفیدیم یکی از منازل بنی اسرائیل است؛ چندان از [[کوه سینا]] دور نبود و چون در اینجا اعجازاً از صخره برای آن قوم بهانه‌جو و گردن‌کش آب بیرون آمد بدین واسطه [[شهرت]] یافت»<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۱۸.</ref>.
بیان [[دائرة المعارف]] [[کتاب مقدس]] هم روشنگر است: «معنی لغوی واژه رفیدیم «مکان راحت» است... معمولاً [[وادی]] رفائید و در بعضی موارد وادی فیران در قسمت جنوبی سینا را به عنوان موضع آن ذکر می‌کنند در این محل بود که [[قوم بنی اسرائیل]] به دلیل [[تشنگی]] به [[موسی]] [[شکایت]] کردند به همین علت آن موضع را «مسّه و مریبه» نام نهادند»<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۳.</ref>.
برخی نویسندگان در بازگویی حوادث و ماجراهای [[حضرت موسی]] اظهار می‌دارد: «آنگاه از بیابان سیان کوچ کرد و طی طریق نمود در [[سرزمین]] رفیدم [[خیمه]] زدند»<ref>عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۵۴۲.</ref>.
برخی نویسندگان هم در کتاب خود گشودن راه به سوی سرزمین رفیدم را به یادگار گذاشته‌اند»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۱۷۲.</ref>.
با توضیحات داده شده، [[باور]] ما بر این است که حضرت موسی چشمه‌ها را به [[اذن پروردگار]] در رفیدیم جاری ساخت و «رفیدیم» در کنار [[رود نیل]] و در [[کوه]] سیناست. رفیدم یا وادی رفائید است و یا وادی فیران که در جنوب سینا واقع‌اند.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۹۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]