غش - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:31:58Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	تحقق غشّ در همه موارد آن، منوط به [[آگاه]] بودن فروشنده از غشّ و [[جهل]] خریدار به آن است. بنابر این، چنانچه هر دو عالم به آن باشند یا فروشنده [[جاهل]] و خریدار عالم به آن باشد، غشّ تحقق نمی‌یابد؛ چنان که با آشکار و نمایان بودن اختلاط دو چیز با یکدیگر؛ به گونه‌ای که تشخیص آن نیازمند دقت نباشد، نیز غشّ صادق نیست<ref> مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰.</ref>.		تحقق غشّ در همه موارد آن، منوط به [[آگاه]] بودن فروشنده از غشّ و [[جهل]] خریدار به آن است. بنابر این، چنانچه هر دو عالم به آن باشند یا فروشنده [[جاهل]] و خریدار عالم به آن باشد، غشّ تحقق نمی‌یابد؛ چنان که با آشکار و نمایان بودن اختلاط دو چیز با یکدیگر؛ به گونه‌ای که تشخیص آن نیازمند دقت نباشد، نیز غشّ صادق نیست<ref> مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰.</ref>.

	برخی گفته‌اند: چنانچه فروشنده نسبت به بیان عیب یا نقص موجود در کالا [[سکوت]] کند، در صورتی که وی منشأ بروز آن نباشد، غشّ به شمار نمی‌رود، مگر آنکه خریدار به سبب اعتمادی که به او دارد از وی بخواهد [[عیب]] یا نقص موجود در کالا را بازگو کند و او [[سکوت]] نماید که در این صورت غشّ محقق می‌شود<ref> غایة الآمال ۱/ ۹۲ ـ ۹۳.</ref>؛ ~~لیکن~~ برخی، ملاک در تحقق غشّ را [[علم]] فروشنده به نقص یا عیب کالا و [[جهل]] خریدار به آن دانسته‌اند. بنابر این، با علم فروشنده به عیب یا نقص و جهل خریدار به آن، غشّ تحقق می‌یابد؛ هرچند فروشنده در باره آن سکوت کند<ref>مصباح الفقاهة ۱/۳۰۱.</ref>. از [[احکام]] عنوان یاد شده در بابهای [[زکات]] و [[تجارت]] [[سخن]] گفته‌اند.		برخی گفته‌اند: چنانچه فروشنده نسبت به بیان عیب یا نقص موجود در کالا [[سکوت]] کند، در صورتی که وی منشأ بروز آن نباشد، غشّ به شمار نمی‌رود، مگر آنکه خریدار به سبب اعتمادی که به او دارد از وی بخواهد [[عیب]] یا نقص موجود در کالا را بازگو کند و او [[سکوت]] نماید که در این صورت غشّ محقق می‌شود<ref> غایة الآمال ۱/ ۹۲ ـ ۹۳.</ref>؛ لکن برخی، ملاک در تحقق غشّ را [[علم]] فروشنده به نقص یا عیب کالا و [[جهل]] خریدار به آن دانسته‌اند. بنابر این، با علم فروشنده به عیب یا نقص و جهل خریدار به آن، غشّ تحقق می‌یابد؛ هرچند فروشنده در باره آن سکوت کند<ref>مصباح الفقاهة ۱/۳۰۱.</ref>. از [[احکام]] عنوان یاد شده در بابهای [[زکات]] و [[تجارت]] [[سخن]] گفته‌اند.

	==[[حکم تکلیفی]]==		==[[حکم تکلیفی]]==
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	==[[حکم وضعی]]==		==[[حکم وضعی]]==
	آیا [[داد و ستد]] کالای غش دار صحیح است یا [[باطل]]؟ در صورتی که غشّ به نشان دادن چیزی بر خلاف جنس آن باشد، مانند آبکاری آهن با طلا و فروختن آن به عنوان طلا، معامله[[باطل]] است<ref>کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ غایة الآمال ۱/ ۹۴؛ مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۲.</ref>؛ ~~لیکن~~ نسبت به دیگر موارد غشّ، در بطلان معامله [[اختلاف]] است<ref>مفتاح الکرامة ۸/ ۹۹.</ref>. بسیاری از [[فقها]] معامله را صحیح دانسته‌اند<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۲۹؛ مستند الشیعة ۴/ ۱۷۱؛ جواهر الکلام ۲۲/ ۱۱۲؛ کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ وسیلة النجاة/ ۳۲۴؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸.</ref>.		آیا [[داد و ستد]] کالای غش دار صحیح است یا [[باطل]]؟ در صورتی که غشّ به نشان دادن چیزی بر خلاف جنس آن باشد، مانند آبکاری آهن با طلا و فروختن آن به عنوان طلا، معامله[[باطل]] است<ref>کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ غایة الآمال ۱/ ۹۴؛ مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۲.</ref>؛ لکن نسبت به دیگر موارد غشّ، در بطلان معامله [[اختلاف]] است<ref>مفتاح الکرامة ۸/ ۹۹.</ref>. بسیاری از [[فقها]] معامله را صحیح دانسته‌اند<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۲۹؛ مستند الشیعة ۴/ ۱۷۱؛ جواهر الکلام ۲۲/ ۱۱۲؛ کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ وسیلة النجاة/ ۳۲۴؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸.</ref>.

	بنابر قول به صحّت معامله، خریدار [[حق]] فسخ معامله را دارد و پس از [[آگاهی]] از غشّ می‌تواند معامله را بر هم زند. البته نوع خیار نیز بر حسب نوع غشّ متفاوت است. به عنوان مثال، اگر غشّ به نشان دادن وصفی بر خلاف واقع باشد، خیار [[تدلیس]] (خیار تدلیس) و اگر از نوع مخلوط کردن شیر با آب باشد، خیار [[عیب]] (خیار عیب) [[ثابت]] است<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴.</ref>.		بنابر قول به صحّت معامله، خریدار [[حق]] فسخ معامله را دارد و پس از [[آگاهی]] از غشّ می‌تواند معامله را بر هم زند. البته نوع خیار نیز بر حسب نوع غشّ متفاوت است. به عنوان مثال، اگر غشّ به نشان دادن وصفی بر خلاف واقع باشد، خیار [[تدلیس]] (خیار تدلیس) و اگر از نوع مخلوط کردن شیر با آب باشد، خیار [[عیب]] (خیار عیب) [[ثابت]] است<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴.</ref>.
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	در طلا یا [[نقره]] آمیخته با فلزی دیگر، [[زکات]] [[واجب]] نیست، مگر آنکه طلا یا نقره آن به حدّ نصاب برسد<ref>تذکرة الفقهاء ۵/ ۱۲۶.</ref>.		در طلا یا [[نقره]] آمیخته با فلزی دیگر، [[زکات]] [[واجب]] نیست، مگر آنکه طلا یا نقره آن به حدّ نصاب برسد<ref>تذکرة الفقهاء ۵/ ۱۲۶.</ref>.

	فروختن طلا یا نقره آمیخته با فلزی دیگر در برابر غیر هم جنس آن مطلقا جایز است؛ خواه مقدار آمیختگی معلوم باشد یا نامعلوم؛ ~~لیکن~~ در صورت نامعلوم بودن، فروختن آن در برابر هم جنس (طلا یا نقره) جایز نیست و اگر مقدار آن معلوم باشد، جایز است به شرط آنکه عوض زیادتر باشد تا زیادی آن در ازای فلز مخلوط شده قرار گیرد و [[ربا]] (ربا) لازم نیاید<ref>تذکرة الفقهاء ۱۰/ ۴۲۰ ـ ۴۲۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵]] ص ۵۸۲-۵۸۴.</ref>		فروختن طلا یا نقره آمیخته با فلزی دیگر در برابر غیر هم جنس آن مطلقا جایز است؛ خواه مقدار آمیختگی معلوم باشد یا نامعلوم؛ لکن در صورت نامعلوم بودن، فروختن آن در برابر هم جنس (طلا یا نقره) جایز نیست و اگر مقدار آن معلوم باشد، جایز است به شرط آنکه عوض زیادتر باشد تا زیادی آن در ازای فلز مخلوط شده قرار گیرد و [[ربا]] (ربا) لازم نیاید<ref>تذکرة الفقهاء ۱۰/ ۴۲۰ ـ ۴۲۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵]] ص ۵۸۲-۵۸۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-11-25T05:13:33Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~1368945~~.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵''']]		# [[پرونده:IM010571.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۰

2024-11-25T04:40:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	غَشّ: گول زدن؛ [[فریب دادن]].		غَشّ عبارت است از: گول زدن؛ [[فریب دادن]]. غشّ به فتح «غ» مصدر، به معنای فریب دادن و به کسر آن، اسم مصدر است.<ref>غایة الآمال ۱/ ۹۱.</ref> غش در ضبط نخست در [[فقه]] موضوع احکامی قرار گرفته که در این نوشتار بدان پرداخته می‌شود.

	غشّ به فتح «غ» مصدر، به معنای فریب دادن و به کسر آن، اسم مصدر است.<ref>غایة الآمال ۱/ ۹۱</ref> [[غش]] در ضبط نخست در [[فقه]] موضوع احکامی قرار گرفته که در این نوشتار بدان پرداخته می‌شود.

	کاربرد غشّ در کلمات [[فقها]] همان کاربرد لغوی و [[عرفی]] آن است <ref>مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰</ref> که به یکی از امور زیر تحقق می‌یابد.		کاربرد غشّ در کلمات [[فقها]] همان کاربرد لغوی و [[عرفی]] آن است<ref>مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰.</ref> که به یکی از امور زیر تحقق می‌یابد.
	#پنهان کردن جنس [[پست‌تر]] در جنس [[برتر]] و مرغوب‌تر.		# پنهان کردن جنس پست‌تر در جنس [[برتر]] و مرغوب‌تر.
	#پنهان کردن چیزی که مورد [[معامله]] نیست در کالای مورد معامله، مانند مخلوط کردن آب با شیر.		# پنهان کردن چیزی که مورد معامله نیست در کالای مورد معامله، مانند مخلوط کردن آب با شیر.
	#نشان دادن وصف و ویژگی خوب در کالای مورد معامله؛ در حالی که [[واقعیت]] آن چیزی دیگراست، مانند پاشیدن آب بر سبزی برای تازه نشان دادن سبزی‌های کهنه و مانده.		# نشان دادن وصف و ویژگی خوب در کالای مورد معامله؛ در حالی که واقعیت آن چیزی دیگراست، مانند پاشیدن آب بر سبزی برای تازه نشان دادن سبزی‌های کهنه و مانده.
	#نشان دادن چیزی بر خلاف جنس و ماهیت آن، مانند آبکاری آهن با [[نقره]] یا طلا تا خریدار آن را به عنوان نقره یا طلا بخرد.		# نشان دادن چیزی بر خلاف جنس و ماهیت آن، مانند آبکاری آهن با [[نقره]] یا طلا تا خریدار آن را به عنوان نقره یا طلا بخرد.

	اعلام نکردن [[عیب]] کالا به خریدار در برخی موارد، مانند موردی که فروشنده می‌داند خریدار با اعتمادی که به وی دارد، بازگو نکردن عیب کالا توسط او را به منزله [[سلامت]] آن تلقی می‌کند؛ از این رو، کالا را نمی‌بیند و وارسی نمی‌کند تا از عیبش [[آگاهی]] یابد. در این صورت، اعلام نکردن عیب کالا توسط فروشنده با [[اعتماد]] خریدار به وی، غشّ محسوب می‌شود.<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۰؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸</ref>		اعلام نکردن [[عیب]] کالا به خریدار در برخی موارد، مانند موردی که فروشنده می‌داند خریدار با اعتمادی که به وی دارد، بازگو نکردن عیب کالا توسط او را به منزله [[سلامت]] آن تلقی می‌کند؛ از این رو، کالا را نمی‌بیند و وارسی نمی‌کند تا از عیبش [[آگاهی]] یابد. در این صورت، اعلام نکردن عیب کالا توسط فروشنده با اعتماد خریدار به وی، غشّ محسوب می‌شود<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۰؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸.</ref>.

	تحقق غشّ در همه موارد آن، منوط به [[آگاه]] بودن فروشنده از غشّ و [[جهل]] خریدار به آن است. بنابر این، چنانچه هر دو عالم به آن باشند یا فروشنده [[جاهل]] و خریدار عالم به آن باشد، غشّ تحقق نمی‌یابد؛ چنان که با آشکار و نمایان بودن اختلاط دو چیز با یکدیگر؛ به گونه‌ای که تشخیص آن نیازمند دقت نباشد، نیز غشّ صادق نیست.<ref> مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰</ref>		تحقق غشّ در همه موارد آن، منوط به [[آگاه]] بودن فروشنده از غشّ و [[جهل]] خریدار به آن است. بنابر این، چنانچه هر دو عالم به آن باشند یا فروشنده [[جاهل]] و خریدار عالم به آن باشد، غشّ تحقق نمی‌یابد؛ چنان که با آشکار و نمایان بودن اختلاط دو چیز با یکدیگر؛ به گونه‌ای که تشخیص آن نیازمند دقت نباشد، نیز غشّ صادق نیست<ref> مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰.</ref>.

	برخی گفته‌اند: چنانچه فروشنده نسبت به بیان عیب یا [[نقص]] موجود در کالا [[سکوت]] کند، در صورتی که وی منشأ بروز آن نباشد، غشّ به شمار نمی‌رود، مگر آنکه خریدار به سبب اعتمادی که به او دارد از وی بخواهد [[عیب]] یا [[نقص]] موجود در کالا را بازگو کند و او [[سکوت]] نماید که در این صورت غشّ محقق ~~می‌شود؛~~<ref> غایة الآمال ۱/ ۹۲ ـ ۹۳</ref> لیکن برخی، ملاک در تحقق غشّ را [[علم]] فروشنده به نقص یا عیب کالا و [[جهل]] خریدار به آن دانسته‌اند. بنابر این، با علم فروشنده به عیب یا نقص و جهل خریدار به آن، غشّ تحقق می‌یابد؛ هرچند فروشنده در باره آن سکوت کند.<ref> مصباح الفقاهة ۱/۳۰۱</ref> از [[احکام]] عنوان یاد شده در بابهای [[زکات]] و [[تجارت]] [[سخن]] گفته‌اند.		برخی گفته‌اند: چنانچه فروشنده نسبت به بیان عیب یا نقص موجود در کالا [[سکوت]] کند، در صورتی که وی منشأ بروز آن نباشد، غشّ به شمار نمی‌رود، مگر آنکه خریدار به سبب اعتمادی که به او دارد از وی بخواهد [[عیب]] یا نقص موجود در کالا را بازگو کند و او [[سکوت]] نماید که در این صورت غشّ محقق می‌شود<ref> غایة الآمال ۱/ ۹۲ ـ ۹۳.</ref>؛ لیکن برخی، ملاک در تحقق غشّ را [[علم]] فروشنده به نقص یا عیب کالا و [[جهل]] خریدار به آن دانسته‌اند. بنابر این، با علم فروشنده به عیب یا نقص و جهل خریدار به آن، غشّ تحقق می‌یابد؛ هرچند فروشنده در باره آن سکوت کند<ref>مصباح الفقاهة ۱/۳۰۱.</ref>. از [[احکام]] عنوان یاد شده در بابهای [[زکات]] و [[تجارت]] [[سخن]] گفته‌اند.

	==[[حکم تکلیفی]]==		==[[حکم تکلیفی]]==
	غشّ در [[معامله]] به هر شکلی [[حرام]] است، مگر آنکه خریدار از آن [[آگاه]] باشد و یا در صورت سکوت فروشنده، جنس را به قیمت پایین بفروشد؛ به گونه‌ای که خریدار [[زیان]] نبیند.<ref> مستند الشیعة ۱۴/ ۱۶۸ ـ ۱۷۱</ref>		غشّ در معامله به هر شکلی [[حرام]] است، مگر آنکه خریدار از آن [[آگاه]] باشد و یا در صورت سکوت فروشنده، جنس را به قیمت پایین بفروشد؛ به گونه‌ای که خریدار [[زیان]] نبیند<ref> مستند الشیعة ۱۴/ ۱۶۸ ـ ۱۷۱.</ref>.

	فروختن کالا در مکانی تاریک که عیب کالا پنهان می‌ماند، به جهت امکان [[ابتلا]] به غشّ، [[کراهت]] دارد.<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۸۴</ref>		فروختن کالا در مکانی تاریک که عیب کالا پنهان می‌ماند، به جهت امکان [[ابتلا]] به غشّ، [[کراهت]] دارد<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۸۴.</ref>.

	==[[حکم وضعی]]==		==[[حکم وضعی]]==
	آیا [[داد و ستد]] کالای [[غش]] دار صحیح است یا [[باطل]]؟ در صورتی که غشّ به نشان دادن چیزی بر خلاف جنس آن باشد، مانند آبکاری آهن با طلا و فروختن آن به عنوان طلا، معامله[[باطل]] ~~است؛~~<ref>کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ غایة الآمال ۱/ ۹۴؛ مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۲</ref> لیکن نسبت به دیگر موارد غشّ، در بطلان معامله [[اختلاف]] است.<ref>مفتاح الکرامة ۸/ ۹۹</ref> بسیاری از [[فقها]] معامله را صحیح دانسته‌اند.<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۲۹؛ مستند الشیعة ۴/ ۱۷۱؛ جواهر الکلام ۲۲/ ۱۱۲؛ کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ وسیلة النجاة/ ۳۲۴؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸</ref>		آیا [[داد و ستد]] کالای غش دار صحیح است یا [[باطل]]؟ در صورتی که غشّ به نشان دادن چیزی بر خلاف جنس آن باشد، مانند آبکاری آهن با طلا و فروختن آن به عنوان طلا، معامله[[باطل]] است<ref>کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ غایة الآمال ۱/ ۹۴؛ مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۲.</ref>؛ لیکن نسبت به دیگر موارد غشّ، در بطلان معامله [[اختلاف]] است<ref>مفتاح الکرامة ۸/ ۹۹.</ref>. بسیاری از [[فقها]] معامله را صحیح دانسته‌اند<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۲۹؛ مستند الشیعة ۴/ ۱۷۱؛ جواهر الکلام ۲۲/ ۱۱۲؛ کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ وسیلة النجاة/ ۳۲۴؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸.</ref>.

	بنابر قول به صحّت معامله، خریدار [[حق]] فسخ معامله را دارد و پس از [[آگاهی]] از غشّ می‌تواند معامله را بر هم زند. البته نوع خیار نیز بر حسب نوع غشّ متفاوت است. به عنوان مثال، اگر غشّ به نشان دادن وصفی بر خلاف واقع باشد، خیار [[تدلیس]] (خیار تدلیس) و اگر از نوع مخلوط کردن شیر با آب باشد، خیار [[عیب]] (خیار عیب) [[ثابت]] است.<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴</ref>		بنابر قول به صحّت معامله، خریدار [[حق]] فسخ معامله را دارد و پس از [[آگاهی]] از غشّ می‌تواند معامله را بر هم زند. البته نوع خیار نیز بر حسب نوع غشّ متفاوت است. به عنوان مثال، اگر غشّ به نشان دادن وصفی بر خلاف واقع باشد، خیار [[تدلیس]] (خیار تدلیس) و اگر از نوع مخلوط کردن شیر با آب باشد، خیار [[عیب]] (خیار عیب) [[ثابت]] است<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴.</ref>.

	==سایر [[احکام]]==		==سایر [[احکام]]==
	در طلا یا [[نقره]] آمیخته با فلزی دیگر، [[زکات]] [[واجب]] نیست، مگر آنکه طلا یا نقره آن به حدّ نصاب برسد<ref>تذکرة الفقهاء ۵/ ۱۲۶</ref>		در طلا یا [[نقره]] آمیخته با فلزی دیگر، [[زکات]] [[واجب]] نیست، مگر آنکه طلا یا نقره آن به حدّ نصاب برسد<ref>تذکرة الفقهاء ۵/ ۱۲۶.</ref>.

	فروختن طلا یا نقره آمیخته با فلزی دیگر در برابر غیر هم جنس آن مطلقا جایز است؛ خواه مقدار آمیختگی معلوم باشد یا نامعلوم؛ لیکن در صورت نامعلوم بودن، فروختن آن در برابر هم جنس (طلا یا نقره) جایز نیست و اگر مقدار آن معلوم باشد، جایز است به شرط آنکه عوض زیادتر باشد تا زیادی آن در ازای فلز مخلوط شده قرار گیرد و [[ربا]] (ربا) لازم نیاید<ref>تذکرة الفقهاء ۱۰/ ۴۲۰ ـ ۴۲۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ~~ج۵، صفحه~~ ۵۸۲-۵۸۴.</ref>		فروختن طلا یا نقره آمیخته با فلزی دیگر در برابر غیر هم جنس آن مطلقا جایز است؛ خواه مقدار آمیختگی معلوم باشد یا نامعلوم؛ لیکن در صورت نامعلوم بودن، فروختن آن در برابر هم جنس (طلا یا نقره) جایز نیست و اگر مقدار آن معلوم باشد، جایز است به شرط آنکه عوض زیادتر باشد تا زیادی آن در ازای فلز مخلوط شده قرار گیرد و [[ربا]] (ربا) لازم نیاید<ref>تذکرة الفقهاء ۱۰/ ۴۲۰ ـ ۴۲۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵]] ص ۵۸۲-۵۸۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]		# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-11-24T10:20:02Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۰
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:اصطلاحات فقهی]]

Jaafari در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۸

2024-11-07T07:58:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط =
			\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط = [[غش در معارف و سیره معصوم]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	غَشّ: گول زدن؛ [[فریب دادن]].		غَشّ: گول زدن؛ [[فریب دادن]].

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == غَشّ: گول زدن؛ فریب دادن. غشّ به فتح «غ» مصدر، به معنای فریب دادن و به کسر آن، اسم مصدر است.غایة الآمال ۱/ ۹۱ غش در ضبط نخست در فقه موضوع احکامی قرار گرفت...» ایجاد کرد

2023-11-04T09:29:19Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == غَشّ: گول زدن؛ فریب دادن. غشّ به فتح «غ» مصدر، به معنای فریب دادن و به کسر آن، اسم مصدر است.<ref>غایة الآمال ۱/ ۹۱</ref> غش در ضبط نخست در فقه موضوع احکامی قرار گرفت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}
== مقدمه ==
غَشّ: گول زدن؛ [[فریب دادن]].

غشّ به فتح «غ» مصدر، به معنای فریب دادن و به کسر آن، اسم مصدر است.<ref>غایة الآمال ۱/ ۹۱</ref> [[غش]] در ضبط نخست در [[فقه]] موضوع احکامی قرار گرفته که در این نوشتار بدان پرداخته می‌شود.

کاربرد غشّ در کلمات [[فقها]] همان کاربرد لغوی و [[عرفی]] آن است <ref>مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰</ref> که به یکی از امور زیر تحقق می‌یابد.
#پنهان کردن جنس [[پست‌تر]] در جنس [[برتر]] و مرغوب‌تر.
#پنهان کردن چیزی که مورد [[معامله]] نیست در کالای مورد معامله، مانند مخلوط کردن آب با شیر.
#نشان دادن وصف و ویژگی خوب در کالای مورد معامله؛ در حالی که [[واقعیت]] آن چیزی دیگراست، مانند پاشیدن آب بر سبزی برای تازه نشان دادن سبزی‌های کهنه و مانده.
#نشان دادن چیزی بر خلاف جنس و ماهیت آن، مانند آبکاری آهن با [[نقره]] یا طلا تا خریدار آن را به عنوان نقره یا طلا بخرد.

اعلام نکردن [[عیب]] کالا به خریدار در برخی موارد، مانند موردی که فروشنده می‌داند خریدار با اعتمادی که به وی دارد، بازگو نکردن عیب کالا توسط او را به منزله [[سلامت]] آن تلقی می‌کند؛ از این رو، کالا را نمی‌بیند و وارسی نمی‌کند تا از عیبش [[آگاهی]] یابد. در این صورت، اعلام نکردن عیب کالا توسط فروشنده با [[اعتماد]] خریدار به وی، غشّ محسوب می‌شود.<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۰؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸</ref>

تحقق غشّ در همه موارد آن، منوط به [[آگاه]] بودن فروشنده از غشّ و [[جهل]] خریدار به آن است. بنابر این، چنانچه هر دو عالم به آن باشند یا فروشنده [[جاهل]] و خریدار عالم به آن باشد، غشّ تحقق نمی‌یابد؛ چنان که با آشکار و نمایان بودن اختلاط دو چیز با یکدیگر؛ به گونه‌ای که تشخیص آن نیازمند دقت نباشد، نیز غشّ صادق نیست.<ref> مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۰</ref>

برخی گفته‌اند: چنانچه فروشنده نسبت به بیان عیب یا [[نقص]] موجود در کالا [[سکوت]] کند، در صورتی که وی منشأ بروز آن نباشد، غشّ به شمار نمی‌رود، مگر آنکه خریدار به سبب اعتمادی که به او دارد از وی بخواهد [[عیب]] یا [[نقص]] موجود در کالا را بازگو کند و او [[سکوت]] نماید که در این صورت غشّ محقق می‌شود؛<ref> غایة الآمال ۱/ ۹۲ ـ ۹۳</ref> لیکن برخی، ملاک در تحقق غشّ را [[علم]] فروشنده به نقص یا عیب کالا و [[جهل]] خریدار به آن دانسته‌اند. بنابر این، با علم فروشنده به عیب یا نقص و جهل خریدار به آن، غشّ تحقق می‌یابد؛ هرچند فروشنده در باره آن سکوت کند.<ref> مصباح الفقاهة ۱/۳۰۱</ref> از [[احکام]] عنوان یاد شده در بابهای [[زکات]] و [[تجارت]] [[سخن]] گفته‌اند.

==[[حکم تکلیفی]]==
غشّ در [[معامله]] به هر شکلی [[حرام]] است، مگر آنکه خریدار از آن [[آگاه]] باشد و یا در صورت سکوت فروشنده، جنس را به قیمت پایین بفروشد؛ به گونه‌ای که خریدار [[زیان]] نبیند.<ref> مستند الشیعة ۱۴/ ۱۶۸ ـ ۱۷۱</ref>

فروختن کالا در مکانی تاریک که عیب کالا پنهان می‌ماند، به جهت امکان [[ابتلا]] به غشّ، [[کراهت]] دارد.<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۸۴</ref>

==[[حکم وضعی]]==
آیا [[داد و ستد]] کالای [[غش]] دار صحیح است یا [[باطل]]؟ در صورتی که غشّ به نشان دادن چیزی بر خلاف جنس آن باشد، مانند آبکاری آهن با طلا و فروختن آن به عنوان طلا، معامله[[باطل]] است؛<ref>کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ غایة الآمال ۱/ ۹۴؛ مصباح الفقاهه ۱/ ۳۰۲</ref> لیکن نسبت به دیگر موارد غشّ، در بطلان معامله [[اختلاف]] است.<ref>مفتاح الکرامة ۸/ ۹۹</ref> بسیاری از [[فقها]] معامله را صحیح دانسته‌اند.<ref>مسالک الافهام ۳/ ۱۲۹؛ مستند الشیعة ۴/ ۱۷۱؛ جواهر الکلام ۲۲/ ۱۱۲؛ کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴؛ وسیلة النجاة/ ۳۲۴؛ منهاج الصالحین (خویی) ۲/ ۸</ref>

بنابر قول به صحّت معامله، خریدار [[حق]] فسخ معامله را دارد و پس از [[آگاهی]] از غشّ می‌تواند معامله را بر هم زند. البته نوع خیار نیز بر حسب نوع غشّ متفاوت است. به عنوان مثال، اگر غشّ به نشان دادن وصفی بر خلاف واقع باشد، خیار [[تدلیس]] (خیار تدلیس) و اگر از نوع مخلوط کردن شیر با آب باشد، خیار [[عیب]] (خیار عیب) [[ثابت]] است.<ref> کتاب المکاسب ۱/ ۲۸۴</ref>

==سایر [[احکام]]==
در طلا یا [[نقره]] آمیخته با فلزی دیگر، [[زکات]] [[واجب]] نیست، مگر آنکه طلا یا نقره آن به حدّ نصاب برسد<ref>تذکرة الفقهاء ۵/ ۱۲۶</ref>

فروختن طلا یا نقره آمیخته با فلزی دیگر در برابر غیر هم جنس آن مطلقا جایز است؛ خواه مقدار آمیختگی معلوم باشد یا نامعلوم؛ لیکن در صورت نامعلوم بودن، فروختن آن در برابر هم جنس (طلا یا نقره) جایز نیست و اگر مقدار آن معلوم باشد، جایز است به شرط آنکه عوض زیادتر باشد تا زیادی آن در ازای فلز مخلوط شده قرار گیرد و [[ربا]] (ربا) لازم نیاید<ref>تذکرة الفقهاء ۱۰/ ۴۲۰ ـ ۴۲۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه ۵۸۲-۵۸۴.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}