غلو در معارف و سیره امام باقر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۴

2025-08-06T05:04:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = غلو		\| موضوع مرتبط = غلو
	\| عنوان مدخل = غلو		\| عنوان مدخل = غلو
	\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در معارف و سیره رضوی]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در معارف و سیره رضوی]] - [[غلو در معارف و سیره امام جواد]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* امام باقر{{ع}} در برابر غالیان */

2025-07-28T08:32:23Z

امام باقر{{ع}} در برابر غالیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	[[حمزه بن عماره البربری]] هم در شمار غالیانی است که در ردیف [[ابوالخطاب]] غالی، بزیع و مغیره بن سعید مورد [[لعن]] و [[نفرین]] [[امامان]] قرار گرفته است.		[[حمزه بن عماره البربری]] هم در شمار غالیانی است که در ردیف [[ابوالخطاب]] غالی، بزیع و مغیره بن سعید مورد [[لعن]] و [[نفرین]] [[امامان]] قرار گرفته است.

	در روایتی دیگر از [[امام ابوالحسن الرضا]]{{ع}} آمده است: بیان، بر علی بن الحسین دروغ می‌بست و [[خداوند]] حرارت آهن را به او چشانید و کشته شد. مغیره بن سعید بر [[امام باقر]]{{ع}} دروغ می‌بست او نیز کشته شد و به [[کیفر]] رسید و... [[هشام بن حکم]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل کرده: مغیره بن سعید از روی عمد و غرض ورزی بر پدرم امام باقر{{ع}} دروغ می‌بست. [[یاران]] مغیره در جمع [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} می‌آمدند و نوشته‌ها و [[روایات]] را از ایشان می‌گرفتند و به مغیره می‌رساندند و او در لا‌به‌لای آن نوشته‌ها مطالب کیفرآمیز و [[باطل]] را می‌افزود [[و]] به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد و آنان را امر می‌کرد تا آن مطالب را به عنوان آرای [[امام]] در میان [[شیعه]] رواج دهند. پس آن چه از مطالب آمیخته به [[غلو]] در روایات امام باقر{{ع}} دیده شود افزوده‌های مغیره بن سعید است<ref>اختیار معرفه الرجال، جزء ۳، ص۲۲۵.</ref>.		در روایتی دیگر از [[امام ابوالحسن الرضا]]{{ع}} آمده است: بیان، بر علی بن الحسین دروغ می‌بست و [[خداوند]] حرارت آهن را به او چشانید و کشته شد. مغیره بن سعید بر [[امام باقر]]{{ع}} دروغ می‌بست او نیز کشته شد و به [[کیفر]] رسید و... [[هشام بن حکم]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل کرده: مغیره بن سعید از روی عمد و غرض ورزی بر پدرم امام باقر{{ع}} دروغ می‌بست. [[یاران]] مغیره در جمع [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} می‌آمدند و نوشته‌ها و [[روایات]] را از ایشان می‌گرفتند و به مغیره می‌رساندند و او در لا‌به‌لای آن نوشته‌ها مطالب کیفرآمیز و [[باطل]] را می‌افزود و به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد و آنان را امر می‌کرد تا آن مطالب را به عنوان آرای [[امام]] در میان [[شیعه]] رواج دهند. پس آن چه از مطالب آمیخته به [[غلو]] در روایات امام باقر{{ع}} دیده شود افزوده‌های مغیره بن سعید است<ref>اختیار معرفه الرجال، جزء ۳، ص۲۲۵.</ref>.

	امام باقر{{ع}} از وجود چنین عناصر ناسالمی کاملاً [[آگاهی]] داشت و در هر فرصت به افشای چهره آنان و [[انکار]] بافته‌های ایشان می‌پرداخت.		امام باقر{{ع}} از وجود چنین عناصر ناسالمی کاملاً [[آگاهی]] داشت و در هر فرصت به افشای چهره آنان و [[انکار]] بافته‌های ایشان می‌پرداخت.

Bahmani در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۱

2025-07-28T08:31:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = غلو		\| موضوع مرتبط = غلو
	\| عنوان مدخل = غلو		\| عنوان مدخل = غلو
	\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در معارف و سیره ~~امام رضا~~]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در معارف و سیره رضوی]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۸

2025-06-26T09:38:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = غلو		\| موضوع مرتبط = غلو
	\| عنوان مدخل = غلو		\| عنوان مدخل = غلو
	\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در معارف و سیره امام رضا]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* امام باقر{{ع}} در برابر غالیان */

2025-03-13T10:15:41Z

امام باقر{{ع}} در برابر غالیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	آنها با سوء استفاده از [[روایات]] [[امام]] و نسبت دادن [[احادیث جعلی]] به آن حضرت می‌کوشیدند از حیثیت [[امامان]] و [[شیعیان]] برخوردار شده و با کشاندن [[شیعه]] ساده [[لوح]] به دنبال خود به اهداف خود برسند. زمانی که امام در [[مدینه]] بودند، این فرصت‌طلبی‌ها هر چه بیشتر شدت گرفت. وقتی که امام آنها را از خود طرد کردند، [[اصحاب]] آن حضرت نیز [[غلات]] را از جمع خود بیرون راندند.		آنها با سوء استفاده از [[روایات]] [[امام]] و نسبت دادن [[احادیث جعلی]] به آن حضرت می‌کوشیدند از حیثیت [[امامان]] و [[شیعیان]] برخوردار شده و با کشاندن [[شیعه]] ساده [[لوح]] به دنبال خود به اهداف خود برسند. زمانی که امام در [[مدینه]] بودند، این فرصت‌طلبی‌ها هر چه بیشتر شدت گرفت. وقتی که امام آنها را از خود طرد کردند، [[اصحاب]] آن حضرت نیز [[غلات]] را از جمع خود بیرون راندند.

	مغیره بن سعید و [[بیان بن سمعان]] که هر دو از معروف‌ترین غالیان بودند، توسط [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} [[تکفیر]] شدند. آنها با [[توسل]] به [[اطاعت امام]] خود را از عمل به [[وظایف]] [[اسلامی]] معاف دانسته و [[شناخت]] و [[معرفت امام]] را برای [[فلاح]] و رسیدن به اهداف عالیه اسلامی کافی می‌شمردند. در برابر، [[امام باقر]]{{ع}} مکرر به [[لزوم]] تکیه بر [[عمل صالح]] تأکید می‌فرمود. سخنانی نظیر [[احادیث]] زیر از آن حضرت اقدامی بر [[نفی]] موضع غلات و اندیشه‌های [[فاسد]] آنان بود و انگیزه صدور احادیثی از این قبیل حداقل از یک زاویه برای خنثی کردن آثار اندیشه‌های غلات در میان شیعه بوده است.		مغیره بن سعید و بیان بن سمعان که هر دو از معروف‌ترین غالیان بودند، توسط [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} [[تکفیر]] شدند. آنها با [[توسل]] به [[اطاعت امام]] خود را از عمل به [[وظایف]] [[اسلامی]] معاف دانسته و [[شناخت]] و [[معرفت امام]] را برای [[فلاح]] و رسیدن به اهداف عالیه اسلامی کافی می‌شمردند. در برابر، [[امام باقر]]{{ع}} مکرر به [[لزوم]] تکیه بر [[عمل صالح]] تأکید می‌فرمود. سخنانی نظیر [[احادیث]] زیر از آن حضرت اقدامی بر [[نفی]] موضع غلات و اندیشه‌های [[فاسد]] آنان بود و انگیزه صدور احادیثی از این قبیل حداقل از یک زاویه برای خنثی کردن آثار اندیشه‌های غلات در میان شیعه بوده است.

	در یک مورد حضرت فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَّمَا شِيعَتُنَا مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ}} شیعیان ما [[اطاعت]] کنندگان [[خدا]] هستند و در جای دیگر فرمودند: {{متن حدیث\|شِيعَتُنَا أَهْلُ‏ الْوَرَعِ‏ وَ الِاجْتِهَادِ وَ أَهْلُ‏ الْوَفَاءِ وَ الْأَمَانَةِ وَ أَهْلُ الزُّهْدِ وَ الْعِبَادَةِ أَصْحَابُ إِحْدَى وَ خَمْسِينَ رَكْعَةً فِي الْيَوْمِ وَ اللَّيْلَةِ الْقَائِمُونَ بِاللَّيْلِ الصَّائِمُونَ بِالنَّهَارِ يُزَكُّونَ أَمْوَالَهُمْ وَ يَحُجُّونَ الْبَيْتَ وَ يَجْتَنِبُونَ كُلَّ مُحَرَّمٍ}}<ref>صفات الشیعه، ص۱۶۳.</ref>. شیعیان ما در بالاترین مراحل [[تقوا]]، در زمره تلاش کنندگان و [[وفا]] کنندگان به [[عهد]] و [[امانت]] بوده و [[اهل]] [[زهد]] و [[عبادت]] هستند. از افرادی هستند که در هر شبانه [[روز]] ۵۱ رکعت [[نماز]] به جای می‌آورند، آنان شب‌ها در حال [[عبادت]] و روزها در حال [[روزه]] هستند، [[زکات]] [[اموال]] خود را پرداخته به [[زیارت]] [[خانه خدا]] می‌روند و از تمام محرمات الهی اجتناب می‌‌کنند.		در یک مورد حضرت فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَّمَا شِيعَتُنَا مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ}} شیعیان ما [[اطاعت]] کنندگان [[خدا]] هستند و در جای دیگر فرمودند: {{متن حدیث\|شِيعَتُنَا أَهْلُ‏ الْوَرَعِ‏ وَ الِاجْتِهَادِ وَ أَهْلُ‏ الْوَفَاءِ وَ الْأَمَانَةِ وَ أَهْلُ الزُّهْدِ وَ الْعِبَادَةِ أَصْحَابُ إِحْدَى وَ خَمْسِينَ رَكْعَةً فِي الْيَوْمِ وَ اللَّيْلَةِ الْقَائِمُونَ بِاللَّيْلِ الصَّائِمُونَ بِالنَّهَارِ يُزَكُّونَ أَمْوَالَهُمْ وَ يَحُجُّونَ الْبَيْتَ وَ يَجْتَنِبُونَ كُلَّ مُحَرَّمٍ}}<ref>صفات الشیعه، ص۱۶۳.</ref>. شیعیان ما در بالاترین مراحل [[تقوا]]، در زمره تلاش کنندگان و [[وفا]] کنندگان به [[عهد]] و [[امانت]] بوده و [[اهل]] [[زهد]] و [[عبادت]] هستند. از افرادی هستند که در هر شبانه [[روز]] ۵۱ رکعت [[نماز]] به جای می‌آورند، آنان شب‌ها در حال [[عبادت]] و روزها در حال [[روزه]] هستند، [[زکات]] [[اموال]] خود را پرداخته به [[زیارت]] [[خانه خدا]] می‌روند و از تمام محرمات الهی اجتناب می‌‌کنند.
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	تأکید [[امام باقر]]{{ع}} بر [[عمل‌گرایی]] [[شیعیان]] به طور غیرمستقیم در برابر تمامی فرقه‌هایی بود که به [[عمل صالح]] اعتنایی نداشتند. [[روایت]] دیگری در این مورد نشانگر [[توطئه]] برخی از [[غالیان]] است که امام باقر{{ع}} به شدت با آن برخورد می‌کند. [[علی بن محمد نوفلی]] می‌گوید: [[مغیره بن سعید]] نزد امام باقر{{ع}} آمد و گفت: تو به [[مردم]] بگو من [[علم غیب]] می‌‌دانم من هم مردم عراق را برای پذیرش آن آماده می‌کنم. [[امام]] به شدت او را از خود راند و بعد مطلب را با [[ابوهاشم بن محمد بن حنیفه]] در میان گذاشت و او نیز کتک مفصلی به مغیره زد<ref>شرح ابی الحدید، ج۸، ص۱۲۱.</ref>.		تأکید [[امام باقر]]{{ع}} بر [[عمل‌گرایی]] [[شیعیان]] به طور غیرمستقیم در برابر تمامی فرقه‌هایی بود که به [[عمل صالح]] اعتنایی نداشتند. [[روایت]] دیگری در این مورد نشانگر [[توطئه]] برخی از [[غالیان]] است که امام باقر{{ع}} به شدت با آن برخورد می‌کند. [[علی بن محمد نوفلی]] می‌گوید: [[مغیره بن سعید]] نزد امام باقر{{ع}} آمد و گفت: تو به [[مردم]] بگو من [[علم غیب]] می‌‌دانم من هم مردم عراق را برای پذیرش آن آماده می‌کنم. [[امام]] به شدت او را از خود راند و بعد مطلب را با [[ابوهاشم بن محمد بن حنیفه]] در میان گذاشت و او نیز کتک مفصلی به مغیره زد<ref>شرح ابی الحدید، ج۸، ص۱۲۱.</ref>.

	[[امامان شیعه]] به صراحت با [[جریان انحرافی]] [[غلو]] که نمونه‌های روشن آن در [[عصر صادقین]]{{عم}} پدید آمد [[مخالفت]] کرده و [[عقاید]] درست و حد و [[مرز]] [[اعتقادات]] صحیح [[دینی]] خویش را آشکار ساختند. [[عصر امام باقر]]{{ع}} دوره‌ای است که این [[انحراف]] به شکل روشنی نمودار شد و چهره‌هایی [[منحرف]] از [[غلات]]، کار [[رهبری]] انحراف را به دست گرفته و عده‌ای را فریفتند.		[[امامان شیعه]] به صراحت با [[جریان انحرافی]] [[غلو]] که نمونه‌های روشن آن در [[عصر صادقین]]{{عم}} پدید آمد [[مخالفت]] کرده و [[عقاید]] درست و حد و مرز [[اعتقادات]] صحیح [[دینی]] خویش را آشکار ساختند. [[عصر امام باقر]]{{ع}} دوره‌ای است که این [[انحراف]] به شکل روشنی نمودار شد و چهره‌هایی [[منحرف]] از [[غلات]]، کار [[رهبری]] انحراف را به دست گرفته و عده‌ای را فریفتند.

	از جمله این افراد مغیره بن سعید بود که در سال ۱۱۹ (ه. ق) به دست [[خالد بن عبدالله قسری]] [[حاکم عراق]] سوزانده شد. خالد او و اصحابش را به [[آتش]] سوزاند در حالی که آنها حاضر به بازگشت از عقاید خود نبودند. امام باقر{{ع}} از او [[بیزاری]] جستند<ref>طبقات ابن سعد، ج۵، ص۳۲۱.</ref>.		از جمله این افراد مغیره بن سعید بود که در سال ۱۱۹ (ه. ق) به دست [[خالد بن عبدالله قسری]] [[حاکم عراق]] سوزانده شد. خالد او و اصحابش را به [[آتش]] سوزاند در حالی که آنها حاضر به بازگشت از عقاید خود نبودند. امام باقر{{ع}} از او [[بیزاری]] جستند<ref>طبقات ابن سعد، ج۵، ص۳۲۱.</ref>.

Bahmani: /* امام باقر{{ع}} در برابر غالیان */

2025-03-13T10:15:00Z

امام باقر{{ع}} در برابر غالیان

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2025-03-13T10:05:58Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:امام باقر]]
	[[رده:غلو]]		[[رده:غلو]]

Bahmani: /* پانویس */

2025-03-13T10:05:21Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام باقر~~]]		[[رده:غلو]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = غلو | عنوان مدخل = غلو | مداخل مرتبط = غلو در لغت - غلو در قرآن - غلو در حدیث - غلو در فقه اسلامی - غلو در کلام اسلامی - غلو در تاریخ اسلامی - غلو در معارف و سیره امام باقر - غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی...» ایجاد کرد

2025-03-01T06:53:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = غلو | عنوان مدخل = غلو | مداخل مرتبط = غلو در لغت - غلو در قرآن - غلو در حدیث - غلو در فقه اسلامی - غلو در کلام اسلامی - غلو در تاریخ اسلامی - غلو در معارف و سیره امام باقر - غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = غلو
| عنوان مدخل = غلو
| مداخل مرتبط = [[غلو در لغت]] - [[غلو در قرآن]] - [[غلو در حدیث]] - [[غلو در فقه اسلامی]] - [[غلو در کلام اسلامی]] - [[غلو در تاریخ اسلامی]] - [[غلو در معارف و سیره امام باقر]] - [[غلو در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==[[امام باقر]]{{ع}} در برابر [[غالیان]]==
[[غلو]] در [[شخصیت]] [[امامان معصوم]] پدیده [[زشت]] و ناروایی بوده که از طرف بعضی مغرضین به عنوان گردانندگان امر و بعضی ساده‌لوحان [[ناآگاه]] به عنوان [[تابعان]] دنباله‌رو [[مشاهده]] شده است. این موضوع از [[زمان امیرالمؤمنین]] به وجود آمد، با اینکه [[ائمه دین]] شکل برخورد و [[معاشرت]] و عبادتشان همیشه به گونه‌ای بوده که در [[طاقت]] و [[قدرت]] [[تحمل]] [[فکری]] [[عوام]] [[مردم]] باشد و [[عبادات]] فوق العاده خود را عمدتاً در خفا انجام داده‌اند، ولی جرقه‌هایی از دریای بیکران [[علم]] و [[عبادت]] و موج فوق تصور [[معرفت]] آنها چشم بعضی ساده‌لوحان را چنان [[خیره]] کرده که نتوانسته‌اند [[قضاوت]] [[بشر]] بودن در مورد [[ائمه]] داشته باشند و لذا گاهی آنها را فوق بشر خوانده‌اند.
[[ائمه اطهار]] دو دسته [[اصحاب]] داشته‌اند:
# اصحاب معمولی که سطح [[فکر]] و ظرفیت [[معرفتی]] آنها معمولی بوده و ائمه متناسب با [[شأن]] و توان [[علمی]] و معرفتی آنها [[حقایق]] را بیان فرموده است.
#صاحبان سِرّ، که قدرت فکر و [[اندیشه]] آنها متعالی بوده و ظرفیت وجودی آنها به حدی بوده که توانسته‌اند بعضی از [[اسرار]] را در خود [[حفظ]] کنند. ائمه برای این دسته از اصحاب حقایقی را پرده‌برداری کرده که دیگران قدرت هضم آن مبانی را نداشته‌اند.
[[جابر جعفی]] گفت: [[حضرت باقر]]{{ع}} به من هفتاد هزار [[حدیث]] آموخت و فرمود: به کسی اظهار نکنی. جابر گفت: عرض کردم آقا فدایت شوم بار سنگینی بر من نهاده‌ای از این اسرار که به من سپردی و فرموده‌ای به کسی نگویم! گاهی از اوقات چنان سینه‌ام به [[جوش]] می‌آید که حالتی شبیه [[جنون]] به من دست می‌دهد، [[امام]] فرمود: هر وقت چنین شد برو به طرف [[قبرستان]] و گودالی بکن سرت را درون آن گودال قرار بده بگو: [[محمد بن علی]] چنین و چنان گفت<ref>بحارالانوار، ج۴۶، ص۳۴۰.</ref>.

قطعاً [[ابوذر]] و [[سلمان]] از صاحبان سر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بوده‌اند که آنچه [[پیامبر]] به آنها نمایانده و حقایقی را که برایشان پرده‌برداری کرده، از دیگر [[مردم]] عادی [[کتمان]] نموده است<ref>حتی حقایقی را که پیامبر اکرم{{صل}} به سلمان نشان داد به ابوذر نشان نداد، به دلیل اینکه سعه وجودی سلمان از ابوذر بالاتر بود.</ref>.
قطعاً [[میثم]] و [[عمار]] و [[سلمان]] و [[کمیل]] از [[اصحاب]] سر [[امیرالمؤمنین]] بوده‌اند و چون ظرفیت وجودی آنها متعالی بوده، [[حقایق]] ویژه‌ای را که از حضرت [[مشاهده]] کرده‌اند به [[حساب]] [[خدا]] بودن [[امام]] نگذاشته‌اند، به حساب [[بنده خدا]] بودن امیرالمؤمنین{{ع}} گذاشته و این دلیل [[شایستگی]] آنها برای [[صاحب سر]] بودنشان است. در بین شاگردان سایر [[ائمه]] هم نخبه‌هایی وجود داشته که [[عظمت روحی]] ائمه را مشاهده کرده‌اند؛ ولی به دلیل [[حفظ اسرار]] مجبور بوده‌اند (مهر کردند و دهانش دوختند).
پس [[ائمه معصومین]] دو نوع [[عبادت]] داشته‌اند: ۱- عبادتی که در حد [[طاقت]] و توان [[مردم]] بوده. ۲- عبادتی که فوق تصور و [[تحمل]] مردم بوده که در خفا انجام داده‌اند و دو دسته شاگردان و [[یاران]] داشته‌اند، یک دسته افراد معمولی با ظرفیت عادی که ظواهری از حقایق را ائمه به آنها نشان داده‌اند و دسته دوم: [[یاران خاص]] که [[قدرت]] [[درک]] و تحمل مشاهده حقایق سنگین و وزین را داشته‌اند و ائمه متناسب با ظرفیت‏شان پرده‌هایی را از جلو چشم‌شان به کنار زده‌اند.
اینجا می‌‌توان اشاره کرد که مسئله [[غلو]] از کجا ریشه گرفته است. قطعاً مسئله غلو توسط اصحاب سر که حقایق پشت پرده‌ای از عظمت روحی و [[تعالی معنوی]] را در ائمه دیده‌اند شایع نشده است. چون ائمه آنها را آزموده‌اند تا به حقایق آگاهشان کرده‌اند. طبعاً توسط مردم عامی که قدرت تحمل و [[شهود حقایق]] را ندارند فقط به دلیل مشاهده جرقه‌هایی از آن حقایق به غلو افتاده‌اند.

در این میان [[ضعف]] [[فرهنگ عمومی]] که [[خلفا]] ایجاد کرده بودند، پارامتر چشم‌گیری بود؛ یعنی خلفا چون خود [[اهل علم]] و [[معرفت]] نبودند از ایجاد فضای [[علمی]] و [[معرفتی]] در [[جامعه]] [[وحشت]] داشتند و [[معتقد]] بودند [[علم]] و [[آگاهی]] توده‌ها را علیه [[خلیفه]] [[جسور]] می‌کند و در [[کشف]] حقایق است که خلفا نمی‌توانند به اهداف استعمارگرایانه خود [[و]] [[تسلط]] بر جامعه برسند. یکی از آفات [[جهالت]] ضعف [[اندیشه]] عمومی وجود [[افراط]] و [[تفریط]] است، که یک دسته آن قدر [[افراط]] می‌کنند که [[ائمه]] را تا حد [[الوهیت]] بالا می‌برند، دسته دیگر در اثر [[تبلیغات]] جانبدارانه [[خلفا]]، در مقابل [[ائمه]] ایستاده‌اند و با [[بغض]] و [[سب]] به ائمه نگریسته‌اند.
نکته دیگری که قابل توجه است اینکه یک دسته [[فرصت]] طلبان شیاد هم پیدا شده‌اند [[احساسات]] [[پاک]] و ساده‌لوحانه [[مردم]] عامی را جهت داده‌اند و پایه‌های [[کیش]] [[شخصیت]] و منیت و [[خودمحوری]] خود را در [[سرزمین]] [[دل]] ساده لوحان بنا کرده‌اند. [[عوام]] را دور خود جمع کرده و غلوهایی را که نسبت به ائمه در [[ذهن]] مردم بوده سمت و سو داده‌اند و با [[تحریف]] بعضی از [[حقایق]] و دست کاری و دخل و [[تصرف]] در [[روایات]] [[ائمه اطهار]]، مسلک‌هایی درست کرده‌اند تا باب مراد و [[مرید]] را بر روی مردم باز کنند.
[[راویان]] غالی [[مذهب]] در پاره‌ای از موارد، اصلی معروف یا کتاب مشهوری را گرفته و در خلال آن روایتی «جعلی» از خود وارد کرده یا آنکه عبارات [[احادیث]] را مطابق با میل خود تحریف می‌نمودند، در مواردی نیز دفاتری کاملاً جعلی از احادیث [[دروغ]] و [[غلوآمیز]] تهیه نموده و در پشت آن می‌‌نوشتند «کتاب فلان» یا «اصل فلانی» سپس این کتب و دفاتر را در بین کتب و اوراق نهاده و عرضه کرده یا از طریق [[اطفال]] و [[سالمندان]] بی‌سواد به فروش می‌رساندند، به گونه‌ای که انگار این اوراق از بزرگان [[محدثان]] برایشان به [[ارث]] رسیده است.

نخستین اقدام [[صادقین]]{{عم}} در مبازره با [[غُلات]]، معرفی شخصیت آنان و [[پرهیز]] دادن [[شیعیان]] از [[مجالست]] با آنان بوده است. در این زمینه [[شیخ طوسی]] در [[امالی]] به نقل از [[فضیل بن یسار]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: جوان‌های خود را از [[فتنه]] [[غلات]] بر [[حذر]] دارید که آنان را [[منحرف]] نکنند. غلات بدترین [[مخلوقات]] خداوندند. با [[دعاوی]] خود بزرگی [[خدا]] را کوچک نموده و برای [[بندگان]] او ادعای [[ربوبیت]] می‌کنند. سپس فرمود: غالی به نزد ما می‌آید او را نمی‌پذیریم، در صورتی که مقصر و [[خطا]] کار به ما مراجعه می‌‌کند و او را می‌پذیریم. سؤال شد یابن [[رسول الله]] چرا بدین گونه عمل می‌‌کنید؟ فرمود: برای آنکه غالی به [[ترک نماز]] و [[روزه]] و زکوه و [[حج]] [[عادت]] کرده و [[قادر]] به ترک عادت خود و [[رجوع]] به [[طاعت الهی]] نیست، در صورتی که مقصر چون به [[شناخت]] رسید عمل و [[اطاعت]] می‌کند<ref>بحارالانوار، ج۲۵، ص۲۶۵، پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه، ص۳۰۶.</ref>.
در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} هفت تن به عنوان عناصر [[فرصت]] [[طلب]] و [[دروغ]] پرداز از [[غالیان]] معرفی شده‌اند:
#[[مغیره بن سعید]]؛
#[[بیان بن سمعان]]؛
#[[صائد]]؛
#[[حمزه بن عماره بربری]]؛
#[[حارث شامی]]؛
#[[عبدالله بن عمرو بن حارث]]؛
#[[ابوالخطاب]].
آنها با [[سوء استفاده]] از [[روایات]] [[امام]] و نسبت دادن [[احادیث جعلی]] به آن حضرت می‌کوشیدند از حیثیت [[امامان]] و [[شیعیان]] برخوردار شده و با کشاندن [[شیعه]] ساده [[لوح]] به دنبال خود به اهداف خود برسند. زمانی که امام در [[مدینه]] بودند، این فرصت‌طلبی‌ها هر چه بیشتر شدت گرفت. وقتی که امام آنها را از خود طرد کردند، [[اصحاب]] آن حضرت نیز [[غلات]] را از جمع خود بیرون راندند.
مغیره بن سعید و [[بیان بن سمعان]] که هر دو از معروف‌ترین غالیان بودند، توسط [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} [[تکفیر]] شدند. آنها با [[توسل]] به [[اطاعت امام]] خود را از عمل به [[وظایف]] [[اسلامی]] معاف دانسته و [[شناخت]] و [[معرفت امام]] را برای [[فلاح]] و رسیدن به اهداف عالیه اسلامی کافی می‌شمردند. در برابر، [[امام باقر]]{{ع}} مکرر به [[لزوم]] تکیه بر [[عمل صالح]] تأکید می‌فرمود. سخنانی نظیر [[احادیث]] زیر از آن حضرت اقدامی بر [[نفی]] موضع غلات و اندیشه‌های [[فاسد]] آنان بود و انگیزه صدور احادیثی از این قبیل حداقل از یک زاویه برای خنثی کردن آثار اندیشه‌های غلات در میان شیعه بوده است.

در یک مورد حضرت فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّمَا شِيعَتُنَا مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ}} شیعیان ما [[اطاعت]] کنندگان [[خدا]] هستند و در جای دیگر فرمودند: {{متن حدیث|شِيعَتُنَا أَهْلُ‏ الْوَرَعِ‏ وَ الِاجْتِهَادِ وَ أَهْلُ‏ الْوَفَاءِ وَ الْأَمَانَةِ وَ أَهْلُ الزُّهْدِ وَ الْعِبَادَةِ أَصْحَابُ إِحْدَى وَ خَمْسِينَ رَكْعَةً فِي الْيَوْمِ وَ اللَّيْلَةِ الْقَائِمُونَ بِاللَّيْلِ الصَّائِمُونَ بِالنَّهَارِ يُزَكُّونَ أَمْوَالَهُمْ وَ يَحُجُّونَ الْبَيْتَ وَ يَجْتَنِبُونَ كُلَّ مُحَرَّمٍ}}<ref>صفات الشیعه، ص۱۶۳.</ref>. شیعیان ما در بالاترین مراحل [[تقوا]]، در زمره تلاش کنندگان و [[وفا]] کنندگان به [[عهد]] و [[امانت]] بوده و [[اهل]] [[زهد]] و [[عبادت]] هستند. از افرادی هستند که در هر شبانه [[روز]] ۵۱ رکعت [[نماز]] به جای می‌آورند، آنان شب‌ها در حال [[عبادت]] و روزها در حال [[روزه]] هستند، [[زکات]] [[اموال]] خود را پرداخته به [[زیارت]] [[خانه خدا]] می‌روند و از تمام [[محرمات الهی]] اجتناب می‌‌کنند.
تأکید [[امام باقر]]{{ع}} بر [[عمل‌گرایی]] [[شیعیان]] به طور غیرمستقیم در برابر تمامی فرقه‌هایی بود که به [[عمل صالح]] اعتنایی نداشتند. [[روایت]] دیگری در این مورد نشانگر [[توطئه]] برخی از [[غالیان]] است که امام باقر{{ع}} به شدت با آن برخورد می‌کند. [[علی بن محمد نوفلی]] می‌گوید: [[مغیره بن سعید]] نزد امام باقر{{ع}} آمد و گفت: تو به [[مردم]] بگو من [[علم غیب]] می‌‌دانم من هم [[مردم عراق]] را برای پذیرش آن آماده می‌کنم. [[امام]] به شدت او را از خود راند و بعد مطلب را با [[ابوهاشم بن محمد بن حنیفه]] در میان گذاشت و او نیز کتک مفصلی به مغیره زد<ref>شرح ابی الحدید، ج۸، ص۱۲۱.</ref>.
[[امامان شیعه]] به صراحت با [[جریان انحرافی]] [[غلو]] که نمونه‌های روشن آن در [[عصر صادقین]]{{عم}} پدید آمد [[مخالفت]] کرده و [[عقاید]] درست و حد و [[مرز]] [[اعتقادات]] صحیح [[دینی]] خویش را آشکار ساختند. [[عصر امام باقر]]{{ع}} دوره‌ای است که این [[انحراف]] به شکل روشنی نمودار شد و چهره‌هایی [[منحرف]] از [[غلات]]، کار [[رهبری]] انحراف را به دست گرفته و عده‌ای را فریفتند.
از جمله این افراد مغیره بن سعید بود که در سال ۱۱۹ (ه. ق) به دست [[خالد بن عبدالله قسری]] [[حاکم عراق]] سوزانده شد. خالد او و اصحابش را به [[آتش]] سوزاند در حالی که آنها حاضر به بازگشت از عقاید خود نبودند. امام باقر{{ع}} از او [[بیزاری]] جستند<ref>طبقات ابن سعد، ج۵، ص۳۲۱.</ref>.

این مطلب در [[روایات]] متعددی که کشی آورده منعکس شده است. دست بردن او در کتبی که [[احادیث امام باقر]]{{ع}} در آنها بوده و ساختن روایاتی از زبان آنها، [[تعلم]] [[سحر]] و [[شعبده‌بازی]]، از اموری است که به آنها تصریح شده است<ref>اختیار معرفه الرجال، ص۲۲۳.</ref>.
سلیمان لبان گفت: [[حضرت باقر]]{{ع}} فرمود: می‌دانی [[مغیره]] بن سعید مثل کیست؟ گفتم: نه! فرمود: مانند [[بلعم]] است که به او [[اسم اعظم]] داده شد که [[خداوند]] در این [[آیه]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref>.<ref>تفسیر عیاشی، ج۲، ص۴۲؛ اختیار معرفه الرجال؛ ص۲۲۸؛ بحار الانوار، ج۴۶، ص۳۲۲.</ref>
[[بیان بن سمعان]] از دیگر غالیانی است که با [[مغیره]] [[همراهی]] کرده و او نیز در کنار مغیره توسط [[خالد بن عبدالله]] سوزانده شد. در منابع [[شیعی]]، بیان بن سمعان به شدت مورد [[مذمت]] قرار گرفته و گفته شده که او از [[علی بن الحسین]] به [[دروغ]] اقوالی نقل کرده است<ref>اختیار معرفه الرجال، ص۳۰۲.</ref>.

[[حمزه بن عماره البربری]] هم در شمار غالیانی است که در ردیف [[ابوالخطاب]] غالی، بزیع و مغیره بن سعید مورد [[لعن]] و [[نفرین]] [[امامان]] قرار گرفته است.
در روایتی دیگر از [[امام ابوالحسن الرضا]]{{ع}} آمده است: بیان، بر علی بن الحسین دروغ می‌بست و [[خداوند]] حرارت آهن را به او چشانید و کشته شد. مغیره بن سعید بر [[امام باقر]]{{ع}} دروغ می‌بست او نیز کشته شد و به [[کیفر]] رسید و... [[هشام بن حکم]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل کرده: مغیره بن سعید از روی عمد و غرض ورزی بر پدرم امام باقر{{ع}} دروغ می‌بست. [[یاران]] مغیره در جمع [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} می‌آمدند و نوشته‌ها و [[روایات]] را از ایشان می‌گرفتند و به مغیره می‌رساندند و او در لا‌به‌لای آن نوشته‌ها مطالب کیفرآمیز و [[باطل]] را می‌افزود [[و]] به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد و آنان را امر می‌کرد تا آن مطالب را به عنوان آرای [[امام]] در میان [[شیعه]] رواج دهند. پس آن چه از مطالب آمیخته به [[غلو]] در [[روایات امام باقر]]{{ع}} دیده شود افزوده‌های مغیره بن سعید است<ref>اختیار معرفه الرجال، جزء ۳، ص۲۲۵.</ref>.

امام باقر{{ع}} از وجود چنین عناصر ناسالمی کاملاً [[آگاهی]] داشت و در هر [[فرصت]] به افشای چهره آنان و [[انکار]] بافته‌های ایشان می‌پرداخت.
از روایات استفاده می‌شود که [[مغیره]] در آغاز [[گمراه]] نبوده، بلکه در جمع [[شیعه]] جایگاهی [[ارزشمند]] داشته، ولی در مراحل بعد گرفتار [[کج‌روی]] و [[غلو]] شده و [[فرقه]] مغیره را بنیان نهاده است. مغیره بن سعید درباره [[خداوند]] قائل به [[تجسیم]] بود و سخنان [[غلوآمیز]] درباره علی{{ع}} می‌گفت<ref>طبری، ج۵، ص۴۵۶؛ کامل، ج۴، ص۲۰۷.</ref>.
درباره [[مغیره]] گفته شده که بعد از [[وفات امام باقر]]{{ع}} [[مدعی امامت]] شده، بعدها [[ادعای نبوت]] نیز کرد. بیان از دیگر چهره‌های [[افراطی]] و غالی است. درباره او گفته‌اند که به [[الوهیت]] [[علی بن ابیطالب]] و [[حسن بن علی]] و [[حسین بن علی]] و محمد بن [[حنیفه]] و سپس [[ابوهاشم]] فرزند محمد قائل بوده و خود را مصداق [[آیه]] {{متن قرآن|هَذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ}}<ref>«این (قرآن) بازگفتی آشکار برای مردم است» سوره آل عمران، آیه ۱۳۸.</ref> می‌دانسته است<ref>طبری، ج۵، ص۴۵۷.</ref>.
او تا بدان جا به انحراف‌‌گرایید که برای خویش [[مدعی نبوت]] و [[رسالت]] نیز شد<ref>فرق الشیعه، ص۳۴.</ref>.
[[امام باقر]]{{ع}} درباره او فرمود: [[خداوند]] [[لعنت]] کند بیان تبان را زیرا وی بر پدرم [[دروغ]] می‌بست، من [[شهادت]] می‌دهم که پدرم [[بنده صالح خدا]] بود<ref>اختیار معرفه الرجال، ص۳۰۱.</ref>.
در روایتی دیگر از امام باقر{{ع}} این سخن نقل شده است: خداوندا! من از مغیره بن سعید و بیان به درگاه تو [[تبری]] می‌جویم<ref>طبقات ابن سعد، ج۵، ص۲۳۷.</ref>.

[[حمزه]] بن عماره بربری از دیگر منحرفانی است که تحت لوای [[اعتقاد به امامت]] علی{{ع}} و [[ائمه]] به [[تحریف]] [[اندیشه‌ها]] پرداخته است، او از [[اهل]] [[مدینه]] بود و [[محمد بن حنفیه]] را تا مرتبه الوهیت بالا برد و و گروهی از [[مردم مدینه]] و [[کوفه]] پیرو او شدند. امام باقر{{ع}} از او تبری جسته و وی را لعنت کرده است<ref>فرق الشیعه، ص۲۷.</ref>.
ابومنصور [[عجلی]]، افراط‌گر و [[منحرف]] دیگری است که در [[عصر امام باقر]]{{ع}} با [[افکار]] غلوآمیز و آرای ساختگی خود، پیروانی برای خویش گرد آورد که با نام منصوریه یا کسفیه [[شهرت]] یافتند.
امام باقر{{ع}} ابومنصور را به طور رسمی طرد نمود، ولی وی پس از [[وفات]] آن حضرت مدعی شد که [[امامت]] از امام باقر{{ع}} به وی منتقل شده است. [[غالیان]] و افترازنندگان به ائمه، خطوط مختلفی را دنبال می‌‌کرده‌اند.
برخی از آنان در پی انگیزه‌های [[سیاسی]] تلاش می‌کرده‌اند تا [[امام باقر]]{{ع}} را [[مهدی موعود]] معرفی کنند، ولی [[امام باقر]]{{ع}} در رد آنان می‌فرمود: [[گمان]] می‌کنند که من [[مهدی]] موعودم! ولی من به پایان عمر خویش نزدیک‌ترم تا به آنچه ایشان مدعی هستند و [[مردم]] را به آن می‌خوانند. گروهی دیگر از این [[احزاب]]، راه [[تندروی]] و [[غلو]] را در امر [[ولایت]] و [[مقام ائمه]] در پیش گرفته بودند که [[امام باقر]]{{ع}} در رد ایشان می‌فرمود: ای گروه [[شیعیان]]! در خط میانه باشید تا تندروان از تندروی خویش نادم شوند و به شما [[اقتدا]] نمایند و جویندگان راه و [[حقیقت]] به شما ملحق گردند.

فردی از [[انصار]] به [[امام]] عرض کرد: تندروان و [[غالیان]] چه کسانی هستند؟ امام فرمود: غالی و تندرو آن کسانی هستند که به ما اوصاف و عناوین و مقاماتی را نسبت می‌دهند که خودمان آن اوصاف را برای خویش قائل نشده‌ایم آنان از ما نیستند و ما هم از ایشان نیستیم.
سپس آن حضرت چنین ادامه داد: به [[خدا]] [[سوگند]]، ما از سوی خدا [[برائت]] و [[آزادی]] مطلق به همراه نداریم و میان ما و خدا [[خویشاوندی]] نیست و بر [[خداوند]] [[حجت]] و دلیلی در [[ترک تکلیف]] و [[وظایف]] نخواهیم داشت. ما به خداوند [[تقرب]] نمی‌جوییم مگر به وسیله [[اطاعت]] و [[بندگی]] او، پس هر یک از شما که [[مطیع]] خداوند باشد ولایت و [[محبت]] ما به حال او ثمربخش است و کسی که [[اهل معصیت]] باشد ولایت ما سودی به حالش نخواهد داشت. دور باشید از گول زدن خویش و گول خوردن به وسیله غالیان<ref>اصول کافی، ج۲، ص۷۵.</ref>.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام باقر (کتاب)|مظلومیت امام باقر]]، ص ۹۰</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010712.jpg|22px]] [[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام باقر (کتاب)|'''مظلومیت امام باقر''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امام باقر]]