فضایل امام علی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به فضائل امام علی

2024-11-14T09:26:33Z

Bahmani: /* پانویس */

2024-06-02T06:38:13Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~فضائل~~ امام علی]]		[[رده:امام علی]]

Bahmani در ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۹

2023-10-18T09:29:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[فضایل امام علی در معارف و سیره نبوی]] - [[فضایل امام علی از دیدگاه ~~مذاهب اسلامی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[فضایل امام علی در معارف و سیره نبوی]] - [[فضایل امام علی از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۷

2023-10-18T09:27:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = امام علی		\| موضوع مرتبط = امام علی
	\| عنوان مدخل = ~~فضایل امام علی~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[فضایل امام علی در معارف و سیره نبوی]]		\| مداخل مرتبط = [[فضایل امام علی در معارف و سیره نبوی]] - [[فضایل امام علی از دیدگاه مذاهب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* منابع */

2023-10-18T09:26:22Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۶
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]		# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] ~~[[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]،~~ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]		# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - '# 22px '''فرهنگ شیعه'''' به '# 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، '''فرهنگ شیعه''''

2023-01-26T07:14:24Z

جایگزینی متن - '# 22px '''فرهنگ شیعه'''' به '# 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، '''فرهنگ شیعه''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]		# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]		# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2022-11-17T07:51:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۱
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:امام علی]]		[[رده:فضائل امام علی]]

Bahmani: /* فضائل امام{{ع}} */

2022-11-17T07:50:15Z

فضائل امام{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۰
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	{{اصلی\|کتمان فضایل علی}}		{{اصلی\|کتمان فضایل علی}}
	یکی از راه‌های مقابله امویان و معاویه با امیرالمؤمنین {{ع}}، [[کتمان]] [[فضایل]] [[خاندان]] [[عصمت]] و [[مناقب]] [[اهل بیت]] و جلوگیری از [[نقل]] [[روایات]] دربارۀ [[امام علی\|علی]] {{ع}} و [[آل علی]] بود. اوج [[سیاست]] [[کتمان]] و منع، در زمان [[معاویه]] بود که به جلوگیری از نشر [[فضایل علی]] {{ع}} اکتفا نکرد، بلکه [[لعن امام علی\|لعن و سب علی]] {{ع}} را در برنامه‌های [[تبلیغی]] و [[فرهنگی]] خود قرار داد<ref>نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص۱۱ و ۱۷</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۱۰.</ref>		یکی از راه‌های مقابله امویان و معاویه با امیرالمؤمنین {{ع}}، [[کتمان]] [[فضایل]] [[خاندان]] [[عصمت]] و [[مناقب]] [[اهل بیت]] و جلوگیری از [[نقل]] [[روایات]] دربارۀ [[امام علی\|علی]] {{ع}} و [[آل علی]] بود. اوج [[سیاست]] [[کتمان]] و منع، در زمان [[معاویه]] بود که به جلوگیری از نشر [[فضایل علی]] {{ع}} اکتفا نکرد، بلکه [[لعن امام علی\|لعن و سب علی]] {{ع}} را در برنامه‌های [[تبلیغی]] و [[فرهنگی]] خود قرار داد<ref>نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص۱۱ و ۱۷</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۱۰.</ref>

	~~==فضائل امام{{ع}}==~~
	[[حکیمان]] در [[حکمت]] علی{{ع}}، [[عارفان]] در [[عبودیت]] علی{{ع}}، [[شجاعان]] در [[شجاعت]] علی{{ع}}، [[سیاست‌مداران]] در [[سیاست‌مداری]] و [[عدالت علی]]{{ع}}، [[اندیشمندان]] و دانش‌وران در [[دانش]] و [[علم]] علی{{ع}}، [[سخنوران]] و [[خطیبان]] در بیان علی{{ع}} در شگفت هستند. از رهگذر این [[شگفتی]]، [[دانشمندان]] و [[عالمان]] هر عصری در [[شخصیت]] ممتاز او آثار پرشماری نگاشته‌اند. آن [[حضرت]] درباره شخصیت خود و [[ناتوانی]] [[روزگار]] از شناختن او فرمود: {{متن حدیث\|غَداً تَرَوْنَ أَيَّامِي وَ يَكْشِفُ لَكُمْ عَنْ سَرَائِرِي}}<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، کلام ۱۴۹.</ref>؛ «فردا روزهای مرا می‌بینید و ویژگی‌های ناشناخته من برایتان آشکار می‌شود». بنابراین، هرچه [[زمان]] بگذرد جلوه‌های بیشتری از شخصیت والای علی{{ع}} آشکار می‌شود.
	[[مقام]] و [[منزلت امام علی]]{{ع}} در نزد [[رسول خدا]]{{صل}} بر هیچ [[انسان]] آزادهای پوشیده نیست. آن حضرت چنان مورد توجه رسول خدا{{صل}} بود که حتی به هنگام [[نزول وحی]] نیز همراه او بود<ref>سیدرضی، نهج البلاغه (صبحی صالح)، خطبه ۱۲۲، ص۱۷۸.</ref> و می‌شنید آنچه را رسول خدا{{صل}} می‌شنید و می‌دید آنچه را رسول خدا{{صل}} می‌دیدید<ref>سیدرضی، نهج البلاغه (صبحی صالح)، خطبه ۱۹۱، ص۳۰۰.</ref>. [[امیرمؤمنان]]{{ع}} خود در [[خطبه قاصعه]] به مقام و [[منزلت]] خود نزد [[پیامبر]] چنین اشاره کرده است:
	شما می‌دانید من را نزد رسول خدا{{صل}} چه جایگاهی است و خویشاوندی‌ام با او در چه نسبت است. آنگاه که [[کودک]] بودم من را در کنار خود نهاد، بر سینه خویش جا داد، در بستر خود خوابانید، چنان‌که تنم را به تن خویش می‌سود و بوی خوش خود را به من می‌بویانید و گاه بود که چیزی را می‌جوید، سپس آن را به من می‌خورانید. از من دروغی در گفتار نشنید و خطایی در [[کردار]] ندید<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲ (خطبه قاصعه)، ترجمه شهیدی، ص۲۲۲.</ref>. در یک [[کلام]]، آن حضرت در تبیین جایگاه خود با رسول خدا{{صل}} چنین فرمود: {{متن حدیث\|كَالصِّنْوِ مِنَ الصِّنْو}}<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، نامه ۴۴.</ref>؛ «من و پیامبر{{صل}} مانند دو درخت از یک ریشه‌ایم».<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]] ص۲۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* على از زبان پیامبر */

2022-11-17T07:49:39Z

على از زبان پیامبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	[[علی]] {{ع}} [[اولین مسلمان]] بود که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} درباره [[ارزش]] [[ایمان]] او می‌فرماید: "اگر [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] در یک کفه جای گیرند و [[ایمان]] [[علی]] در کفه دیگر، بی‌گمان [[ایمان]] او سنگین‌تر است"<ref>فضائل الخمسة، ج ۱ ص۲۳۱.</ref> همچنین جزء اولین [[پیشگامان]] در [[نماز]] بود و چند سال، جز خدیجۀ کبری و علیّ [[مرتضی]] همراه [[پیامبر]] کسی [[نماز]] نمی‌خواند<ref>{{متن حدیث\|وَ لَمْ يَجْمَعْ بَيْتٌ وَاحِدٌ يَوْمَئِذٍ فِي الْإِسْلَامِ غَيْرَ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} وَ خَدِيجَةَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ١٩٢.</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص۵۷۱-۵۸۶؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۹۸.</ref>		[[علی]] {{ع}} [[اولین مسلمان]] بود که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} درباره [[ارزش]] [[ایمان]] او می‌فرماید: "اگر [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] در یک کفه جای گیرند و [[ایمان]] [[علی]] در کفه دیگر، بی‌گمان [[ایمان]] او سنگین‌تر است"<ref>فضائل الخمسة، ج ۱ ص۲۳۱.</ref> همچنین جزء اولین [[پیشگامان]] در [[نماز]] بود و چند سال، جز خدیجۀ کبری و علیّ [[مرتضی]] همراه [[پیامبر]] کسی [[نماز]] نمی‌خواند<ref>{{متن حدیث\|وَ لَمْ يَجْمَعْ بَيْتٌ وَاحِدٌ يَوْمَئِذٍ فِي الْإِسْلَامِ غَيْرَ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} وَ خَدِيجَةَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا}}؛ نهج البلاغه، خطبه ١٩٢.</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص۵۷۱-۵۸۶؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۹۸.</ref>

	== [[على از زبان پیامبر]] ==		== على از زبان پیامبر ==
	{{اصلی\|على از زبان پیامبر}}		{{اصلی\|على از زبان پیامبر}}
	# '''[[علی]] {{ع}} [[بهترین]] [[بشر]]:''' از [[حذیفة بن یمان]] [[نقل]] شده است که [[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: "[[علی]] [[بهترین]] [[بشر]] است و هر کسی آن را [[انکار]] کند به [[یقین]] [[کافر]] است"<ref>حدیث خیثمة، خیثمة بن سلیمان، ص۲۰۱؛ من لا یحضره الفقیه، شیخ صدوق، ج۳، ص۴۹۳.</ref>.		# '''[[علی]] {{ع}} [[بهترین]] [[بشر]]:''' از [[حذیفة بن یمان]] [[نقل]] شده است که [[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: "[[علی]] [[بهترین]] [[بشر]] است و هر کسی آن را [[انکار]] کند به [[یقین]] [[کافر]] است"<ref>حدیث خیثمة، خیثمة بن سلیمان، ص۲۰۱؛ من لا یحضره الفقیه، شیخ صدوق، ج۳، ص۴۹۳.</ref>.

Bahmani: /* امام علی در قرآن */

2022-11-17T07:49:16Z

امام علی در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	هرچند نام [[حضرت علی]] {{ع}} به صراحت در [[قرآن]] نیامده است، امّا [[آیات]] متعدّدی در [[شأن]] او و عملکرد خاصّ آن حضرت، یا دربارۀ [[ولایت]]، یا [[اهل بیت]] نازل شده که آن حضرت را هم شامل می‌شود<ref>ر. ک: شهید قاضی نور اللّه در «احقاق الحق» ج ۲ و ۳ حدود ۸۴ آیه را نقل می‌کند که دربارۀ علی است و منابع آنها را از کتب اهل سنت می‌آورد. نیز در «پرتوی از فضایل امیر المؤمنین در قرآن» ابو الحسن مطلبی حدود ۱۶۰ مورد از آیات قرآن که دربارۀ علی و اهل بیت است، براساس روایات معرفی شده است نیز «فضائل الخمسه من الصحاح السته» ج ۱ ص۲۶۵.</ref>. به [[اعتقاد]] [[مفسران]] مقدار آیاتی که درباره [[امیر المؤمنین]] {{ع}} نازل شده است، درباره هیچ کس دیگر نازل نشده است، برخی از این [[آیات]] عبارت است از:		هرچند نام [[حضرت علی]] {{ع}} به صراحت در [[قرآن]] نیامده است، امّا [[آیات]] متعدّدی در [[شأن]] او و عملکرد خاصّ آن حضرت، یا دربارۀ [[ولایت]]، یا [[اهل بیت]] نازل شده که آن حضرت را هم شامل می‌شود<ref>ر. ک: شهید قاضی نور اللّه در «احقاق الحق» ج ۲ و ۳ حدود ۸۴ آیه را نقل می‌کند که دربارۀ علی است و منابع آنها را از کتب اهل سنت می‌آورد. نیز در «پرتوی از فضایل امیر المؤمنین در قرآن» ابو الحسن مطلبی حدود ۱۶۰ مورد از آیات قرآن که دربارۀ علی و اهل بیت است، براساس روایات معرفی شده است نیز «فضائل الخمسه من الصحاح السته» ج ۱ ص۲۶۵.</ref>. به [[اعتقاد]] [[مفسران]] مقدار آیاتی که درباره [[امیر المؤمنین]] {{ع}} نازل شده است، درباره هیچ کس دیگر نازل نشده است، برخی از این [[آیات]] عبارت است از:

	=== [[آیه ولایت]] ===		=== آیه ولایت ===
			{{همچنین ببینید\|آیه ولایت}}
	[[نقل]] شده روزی [[ابن عباس]] کنار [[چاه زمزم]] نشسته بود و از [[رسول خدا]] {{صل}} [[حدیث]] [[نقل]] می‌کرد. مردی که صورتش را با دستار خود پوشانده بود نزدیک او آمد و هرگاه که [[ابن عباس]] می‌گفت [[رسول خدا]] {{صل}} چنین فرمود او هم می‌گفت [[رسول خدا]] {{صل}} چنین فرمود؛ [[ابن عباس]] به او گفت: "تو را به [[خدا]] [[سوگند]] می‌دهم خودت را معرفی کن". او دستار خود را از صورتش کنار زد و گفت: "ای [[مردم]]! هر کس مرا می‌شناسد، که می‌شناسد و آنان که نمی‌شناسد، خودم را معرفی می‌کنم. من جندب پسر جناده، [[ابوذر غفاری]] از [[یاران]] [[رسول خدا]] {{صل}} در [[جنگ بدر]] هستم. از آن حضرت با دو گوشم شنیدم و با چشم‌هایم دیدم که اگر غیر از این باشد، کر و کور باشم که فرمود: "[[علی]] پیشوای [[نیکوکاران]] و کشنده [[کافران]] است؛ هر کس او را کمک کند [[پیروز]] است و آنکه او را [[خوار]] کند، [[ذلیل]] و بیچاره شود". بدانید که روزی از روزها هنگام ظهر برای [[اقامه نماز]] در [[مسجد]]، نزد [[رسول خدا]] {{صل}} بودم. مردی [[نیازمند]] به [[مسجد]] وارد شد و تقاضای کمک کرد ولی هیچ کس به وی کمکی نکرد. [[علی]] که در همان لحظه مشغول [[نماز]] و در حال [[رکوع]] بود، [[دست]] راستش را که انگشتری در یکی از انگشتانش بود جلو آورد تا آن را به [[مرد]] [[نیازمند]] هدیه کند و مرد [[فقیر]] [[انگشتر]] را در آورد. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} این کار را دید و پس از پایان یافتن [[نماز]] او [[دست]] به [[دعا]] بلند کرد و فرمود: "خداوندا! برادرم [[موسی]] از تو تقاضا کرد تا به وی [[سعه صدر]] و [[گشایش]] در امور و بیانی رسا و شیوا و [[جانشینی]] برادرش [[هارون]] را عطا فرمایی و تو ای [[خدا]] درخواستش را پذیرفتی، و اکنون من، [[پیامبر]] و فرستاده و برگزیده‌ات، از تو می‌خواهم تا [[شرح صدر]] و آسان شدن کارهایم را به من [[مرحمت]] فرمائی و نیز برادرم [[علی]] را [[وزیر]] و [[جانشین]] من قرار دهی تا همراه و کمک من در [[کارها]] و [[پشتیبان]] رسالتم باشد". هنوز سخن [[رسول خدا]] {{صل}} تمام نشده بود که [[جبرئیل]] نازل شد و این [[آیه]] را به [[امر خداوند]] بر وی [[تلاوت]] کرد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>.<ref>مناقب علی بن ابی طالب {{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی {{ع}}، ابن مردویه اصفهانی، ص۲۹۳، ح۴۶۰؛ تفسیر الثعلبی، ج۴، ص۸۰؛ التفسیر الکبیر، رازی، ج۱۲، ص۲۶؛ شواهد التنزیل، حاکم حسکانی، ج۱، ص۲۳۰ - ۲۲۹؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول {{صل}}، محمد بن طلحه شافعی، ص۱۷۰؛ الفصول المهمة فی معرفة الائمه، ابن صباغ مالکی، ج۱، ص۵۷۹. البته طبق نظر استاد یوسفی غروی، نزول سوره مائده در عصر روز عرفه در حجة الوداع و صدقه دادن انگشتری نیز در مسجد الحرام و در همان حجة الوداع بوده است که به آن در نقل ماجرای غدیر خم اشاره شد.</ref>		[[نقل]] شده روزی [[ابن عباس]] کنار [[چاه زمزم]] نشسته بود و از [[رسول خدا]] {{صل}} [[حدیث]] [[نقل]] می‌کرد. مردی که صورتش را با دستار خود پوشانده بود نزدیک او آمد و هرگاه که [[ابن عباس]] می‌گفت [[رسول خدا]] {{صل}} چنین فرمود او هم می‌گفت [[رسول خدا]] {{صل}} چنین فرمود؛ [[ابن عباس]] به او گفت: "تو را به [[خدا]] [[سوگند]] می‌دهم خودت را معرفی کن". او دستار خود را از صورتش کنار زد و گفت: "ای [[مردم]]! هر کس مرا می‌شناسد، که می‌شناسد و آنان که نمی‌شناسد، خودم را معرفی می‌کنم. من جندب پسر جناده، [[ابوذر غفاری]] از [[یاران]] [[رسول خدا]] {{صل}} در [[جنگ بدر]] هستم. از آن حضرت با دو گوشم شنیدم و با چشم‌هایم دیدم که اگر غیر از این باشد، کر و کور باشم که فرمود: "[[علی]] پیشوای [[نیکوکاران]] و کشنده [[کافران]] است؛ هر کس او را کمک کند [[پیروز]] است و آنکه او را [[خوار]] کند، [[ذلیل]] و بیچاره شود". بدانید که روزی از روزها هنگام ظهر برای [[اقامه نماز]] در [[مسجد]]، نزد [[رسول خدا]] {{صل}} بودم. مردی [[نیازمند]] به [[مسجد]] وارد شد و تقاضای کمک کرد ولی هیچ کس به وی کمکی نکرد. [[علی]] که در همان لحظه مشغول [[نماز]] و در حال [[رکوع]] بود، [[دست]] راستش را که انگشتری در یکی از انگشتانش بود جلو آورد تا آن را به [[مرد]] [[نیازمند]] هدیه کند و مرد [[فقیر]] [[انگشتر]] را در آورد. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} این کار را دید و پس از پایان یافتن [[نماز]] او [[دست]] به [[دعا]] بلند کرد و فرمود: "خداوندا! برادرم [[موسی]] از تو تقاضا کرد تا به وی [[سعه صدر]] و [[گشایش]] در امور و بیانی رسا و شیوا و [[جانشینی]] برادرش [[هارون]] را عطا فرمایی و تو ای [[خدا]] درخواستش را پذیرفتی، و اکنون من، [[پیامبر]] و فرستاده و برگزیده‌ات، از تو می‌خواهم تا [[شرح صدر]] و آسان شدن کارهایم را به من [[مرحمت]] فرمائی و نیز برادرم [[علی]] را [[وزیر]] و [[جانشین]] من قرار دهی تا همراه و کمک من در [[کارها]] و [[پشتیبان]] رسالتم باشد". هنوز سخن [[رسول خدا]] {{صل}} تمام نشده بود که [[جبرئیل]] نازل شد و این [[آیه]] را به [[امر خداوند]] بر وی [[تلاوت]] کرد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>.<ref>مناقب علی بن ابی طالب {{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی {{ع}}، ابن مردویه اصفهانی، ص۲۹۳، ح۴۶۰؛ تفسیر الثعلبی، ج۴، ص۸۰؛ التفسیر الکبیر، رازی، ج۱۲، ص۲۶؛ شواهد التنزیل، حاکم حسکانی، ج۱، ص۲۳۰ - ۲۲۹؛ مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول {{صل}}، محمد بن طلحه شافعی، ص۱۷۰؛ الفصول المهمة فی معرفة الائمه، ابن صباغ مالکی، ج۱، ص۵۷۹. البته طبق نظر استاد یوسفی غروی، نزول سوره مائده در عصر روز عرفه در حجة الوداع و صدقه دادن انگشتری نیز در مسجد الحرام و در همان حجة الوداع بوده است که به آن در نقل ماجرای غدیر خم اشاره شد.</ref>

خط ۳۳:		خط ۳۴:

	=== [[آیه تطهیر]] ===		=== [[آیه تطهیر]] ===
			{{همچنین ببینید\|آیه تطهیر}}
	[[شهر بن حوشب]] [[روایت]] کرده است: روزی برای [[احوالپرسی]] نزد [[ام سلمه]]، [[همسر پیامبر]] {{صل}} رفتم. از او پرسیدم: "ای امّ المؤمنین، نظر شما درباره [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> چیست؟" [[ام سلمه]] گفت: "من و [[رسول خدا]] {{صل}} در محل [[خواب]] خود خوابیده و یک کساء خیبری را در زیر خود انداخته بودیم. در این حال، خدمتکار وارد اطاق شد و گفت: "[[علی]] {{ع}} و [[فاطمه]] {{س}} به همراه [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} بیرون [[خانه]] هستند و می‌خواهند شما را ببینند". [[پیامبر]] {{صل}} به من گفت: "برخیز و از [[اهل بیت]] من فاصله بگیر". برخاستم و در گوشه‌ای نشستم. [[پیامبر]] {{صل}} به آنها اجازه ورود داد و آنها وارد شدند. ایشان زهرا {{س}} را بوسید و به آغوش کشید و سپس [[علی]] {{ع}} را بوسید و به آغوش گرفت و سپس [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} را که بچه‌های کوچکی بودند به سینه خود چسبانید. آنگاه [[فاطمه]] {{س}} ظرفی را آورد که در آن حلوا بود و نزد [[پیامبر]] {{صل}} گذاشت. [[رسول خدا]] {{صل}} ظرف را پیش کشید و همگی از آن خوردند. سپس [[پیامبر]] {{صل}} زهرا {{س}} را در کنار [[علی]] {{ع}} نشانید و [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} را در کنار [[فاطمه]] {{س}} نشانید و چون هوا سرد بود، [[رسول خدا]] {{صل}} پاهای خود را در میان پاهای [[علی]] و [[فاطمه]] {{عم}} داخل کرد، آنگاه پارچه‌ای را که روی خود می‌انداختیم گرفت و آن را برگرداند و با آن کساء آنان را پوشانید. سپس با [[دست]] چپ دو طرف پارچه (کساء) را گرفت و [[دست]] راست را به [[آسمان]] گرفت و فرمود: "خدایا اینها [[اهل بیت]] من هستند. هر گونه [[ناپاکی]] و [[پلیدی]] را از آنها دور کن و آنها را [[پاک]] گردان". این را سه مرتبه گفت. سپس در ادامه فرمود: "چنانکه [[اسماعیل]] و [[اسحاق]] و [[یعقوب]] را از [[پلیدی]] دور و آنها را [[پاک]] کردی و چنانکه [[خاندان]] [[لوط]] و [[آل عمران]] و [[هارون]] را [[پاک]] کردی؛ خدایا اینها [[آل محمد]] هستند پس [[درود]] و [[برکات]] خود را بر [[آل محمد]] قرار بده چنانکه بر [[آل ابراهیم]] قرار دادی که همانا تو سزاوار [[ستایش]] و صاحب [[عظمت]] هستی". من که در آستانه در [[ایستاده]] بودم، گفتم: ای [[رسول خدا]]، آیا من هم از [[اهل بیت]] تو هستم؟ و کساء را بلند کردم تا در کنار آنها قرار گیرم؛ اما [[رسول خدا]] کساء را از [[دست]] من کشید و فرمود: "نه! تو [[همسر پیامبر]] و بر خیر و [[نیکی]] هستی و [[اهل بیت]] من اینها هستند". و نفرمود که تو از [[اهل بیت]] من هستی که اگر چنین می‌فرمود، به [[درستی]] که این [[افتخار]] برای من از آنچه [[خورشید]] بر آن می‌تابد، بهتر بود. سپس این [[آیه]] در [[شأن پیامبر]] و [[علی]] و [[فاطمه]] و [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} نازل شد"<ref>تفسیر قمی، علی بن ابراهیم قمی، ج۲، ص۶۷؛ تفسیر فرات کوفی، فرات بن ابراهیم کوفی، ص۳۳۲؛ مناقب الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، محمد بن سلیمان کوفی، ج۲، ص۱۲۴.</ref>.		[[شهر بن حوشب]] [[روایت]] کرده است: روزی برای [[احوالپرسی]] نزد [[ام سلمه]]، [[همسر پیامبر]] {{صل}} رفتم. از او پرسیدم: "ای امّ المؤمنین، نظر شما درباره [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> چیست؟" [[ام سلمه]] گفت: "من و [[رسول خدا]] {{صل}} در محل [[خواب]] خود خوابیده و یک کساء خیبری را در زیر خود انداخته بودیم. در این حال، خدمتکار وارد اطاق شد و گفت: "[[علی]] {{ع}} و [[فاطمه]] {{س}} به همراه [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} بیرون [[خانه]] هستند و می‌خواهند شما را ببینند". [[پیامبر]] {{صل}} به من گفت: "برخیز و از [[اهل بیت]] من فاصله بگیر". برخاستم و در گوشه‌ای نشستم. [[پیامبر]] {{صل}} به آنها اجازه ورود داد و آنها وارد شدند. ایشان زهرا {{س}} را بوسید و به آغوش کشید و سپس [[علی]] {{ع}} را بوسید و به آغوش گرفت و سپس [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} را که بچه‌های کوچکی بودند به سینه خود چسبانید. آنگاه [[فاطمه]] {{س}} ظرفی را آورد که در آن حلوا بود و نزد [[پیامبر]] {{صل}} گذاشت. [[رسول خدا]] {{صل}} ظرف را پیش کشید و همگی از آن خوردند. سپس [[پیامبر]] {{صل}} زهرا {{س}} را در کنار [[علی]] {{ع}} نشانید و [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} را در کنار [[فاطمه]] {{س}} نشانید و چون هوا سرد بود، [[رسول خدا]] {{صل}} پاهای خود را در میان پاهای [[علی]] و [[فاطمه]] {{عم}} داخل کرد، آنگاه پارچه‌ای را که روی خود می‌انداختیم گرفت و آن را برگرداند و با آن کساء آنان را پوشانید. سپس با [[دست]] چپ دو طرف پارچه (کساء) را گرفت و [[دست]] راست را به [[آسمان]] گرفت و فرمود: "خدایا اینها [[اهل بیت]] من هستند. هر گونه [[ناپاکی]] و [[پلیدی]] را از آنها دور کن و آنها را [[پاک]] گردان". این را سه مرتبه گفت. سپس در ادامه فرمود: "چنانکه [[اسماعیل]] و [[اسحاق]] و [[یعقوب]] را از [[پلیدی]] دور و آنها را [[پاک]] کردی و چنانکه [[خاندان]] [[لوط]] و [[آل عمران]] و [[هارون]] را [[پاک]] کردی؛ خدایا اینها [[آل محمد]] هستند پس [[درود]] و [[برکات]] خود را بر [[آل محمد]] قرار بده چنانکه بر [[آل ابراهیم]] قرار دادی که همانا تو سزاوار [[ستایش]] و صاحب [[عظمت]] هستی". من که در آستانه در [[ایستاده]] بودم، گفتم: ای [[رسول خدا]]، آیا من هم از [[اهل بیت]] تو هستم؟ و کساء را بلند کردم تا در کنار آنها قرار گیرم؛ اما [[رسول خدا]] کساء را از [[دست]] من کشید و فرمود: "نه! تو [[همسر پیامبر]] و بر خیر و [[نیکی]] هستی و [[اهل بیت]] من اینها هستند". و نفرمود که تو از [[اهل بیت]] من هستی که اگر چنین می‌فرمود، به [[درستی]] که این [[افتخار]] برای من از آنچه [[خورشید]] بر آن می‌تابد، بهتر بود. سپس این [[آیه]] در [[شأن پیامبر]] و [[علی]] و [[فاطمه]] و [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} نازل شد"<ref>تفسیر قمی، علی بن ابراهیم قمی، ج۲، ص۶۷؛ تفسیر فرات کوفی، فرات بن ابراهیم کوفی، ص۳۳۲؛ مناقب الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، محمد بن سلیمان کوفی، ج۲، ص۱۲۴.</ref>.

خط ۴۳:		خط ۴۵:
	# [[تکمیل دین]] پس از [[ابلاغ]] امامتش در [[غدیر خم]]: {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>سوره مائده، آیه ۳.</ref> و...<ref>ر. ک: «دانشنامۀ امام علی» {{ع}}، ج ۱۰ مقالۀ «امام علی در قرآن» علامه عسکری، «شواهد التنزیل» ابن رویش، «آیات الفضائل» سیّد محمّد حسینی بهارانچی «علی فی الکتاب و السنّه» حسین شاکری، «نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار»، ج ۲۰، «سیمای امام علی در قرآن»، حسکانی ترجمه یعقوب جعفری، «احقاق الحق» ج ۲ و ۳، «آیات الأئمّه»، محمّد علی حسنی لاریجانی «پرتوی از فضایل امیر المؤمنین در قرآن» ابو الحسن مطّلبی، «آیات الولایه» سید باقر محمّدی نسب، «دلائل الصدق» ج ۲، نیز تفسیر «البرهان» و «نور الثقلین».</ref>.		# [[تکمیل دین]] پس از [[ابلاغ]] امامتش در [[غدیر خم]]: {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>سوره مائده، آیه ۳.</ref> و...<ref>ر. ک: «دانشنامۀ امام علی» {{ع}}، ج ۱۰ مقالۀ «امام علی در قرآن» علامه عسکری، «شواهد التنزیل» ابن رویش، «آیات الفضائل» سیّد محمّد حسینی بهارانچی «علی فی الکتاب و السنّه» حسین شاکری، «نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار»، ج ۲۰، «سیمای امام علی در قرآن»، حسکانی ترجمه یعقوب جعفری، «احقاق الحق» ج ۲ و ۳، «آیات الأئمّه»، محمّد علی حسنی لاریجانی «پرتوی از فضایل امیر المؤمنین در قرآن» ابو الحسن مطّلبی، «آیات الولایه» سید باقر محمّدی نسب، «دلائل الصدق» ج ۲، نیز تفسیر «البرهان» و «نور الثقلین».</ref>.

	همچنین برخی تعابیر در [[آیات قرآن]] به وجود [[علی]] {{ع}} و [[امامان]] [[تفسیر]] شده که در [[تفاسیر]] [[روایی]] آمده است، از قبیل تعابیر [[امام مبین]]، [[سابق بالخیرات]]، [[امانت]]، [[بئر معطّله]] و [[قصر مشید]]، [[طوبی]]، وسیله، [[آل‌یاسین]]، کلمات، [[کلمة التقوی]] و...<ref>روایاتی درکتاب «معانی الأخبار»، به ترتیب در صفحات ۹۵،۱۰۵،۱۰۸،۱۱۱،۱۱۲،۱۱۶،۱۲۲،۱۲۵، و ۱۲۶، نیز بحار الأنوار، ج ۳۵ و ۳۶.</ref>.<ref>ر. ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۲.</ref>		همچنین برخی تعابیر در [[آیات قرآن]] به وجود [[علی]] {{ع}} و [[امامان]] [[تفسیر]] شده که در [[تفاسیر]] [[روایی]] آمده است، از قبیل تعابیر [[امام مبین]]، [[سابق بالخیرات]]، [[امانت]]، [[بئر معطّله]] و [[قصر مشید]]، [[طوبی]]، وسیله، [[آل‌یاسین]]، کلمات، [[کلمة التقوی]] و...<ref>روایاتی درکتاب «معانی الأخبار»، به ترتیب در صفحات ۹۵،۱۰۵،۱۰۸،۱۱۱،۱۱۲،۱۱۶،۱۲۲،۱۲۵، و ۱۲۶، نیز بحار الأنوار، ج ۳۵ و ۳۶.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۲.</ref>

	== [[امام علی در حدیث]] ==		== [[امام علی در حدیث]] ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۶
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]		# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] ~~[[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]،~~ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]		# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
	# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]		# [[پرونده:1368914.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۱''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]		# [[پرونده:IM010522.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}