فقر ممدوح - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

2023-06-07T09:47:22Z

جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:35:13Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:14:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۲۱:		خط ۲۰:
	[[رسول خدا]]{{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ{{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ه.ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش{{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:		[[رسول خدا]]{{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ{{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ه.ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش{{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:
	{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>		{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۳:		خط ۳۰:

	[[رده:فقر ممدوح]]		[[رده:فقر ممدوح]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:45:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-21T15:40:33Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T01:50:26Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۲۰
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:فقر ممدوح]]		[[رده:فقر ممدوح]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T23:00:37Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۳۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379152.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳''']]		# [[پرونده:1379152.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-
\n: +)

2021-11-10T20:52:03Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">\n: +)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]</div>
	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">

Jaafari در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۱۵

2021-07-26T07:15:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.

	وجه تمایز [[فقر ممدوح]] از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم{{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]]{{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.		وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم{{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]]{{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.
	هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} به خوبی مشهود است.		هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} به خوبی مشهود است.

	{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر{{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>		{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر{{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>

	==[[ارزش]] و جایگاه [[فقر ممدوح]] در [[روایات]]==		==[[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]]==
	اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]]{{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:		اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]]{{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:
	{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.		{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۴:		خط ۴:
	مراد از [[فقر]] در [[فرهنگ دینی]]، [[احساس]] [[نیازمندی]] به [[پروردگار]] است که در بحث [[قرآنی]] به آن اشاره شد؛ نه فقر مذمومی که موجب [[ذلت]] و [[خواری]] [[مؤمن]] می‌شود. در [[قرآن]]، احساس فقر مذموم، حربه [[شیطان]] برای وارد کردن افراد [[ضعیف الایمان]] به [[فساد]] و [[فحشاء]] است<ref>{{متن قرآن\|الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ}} «شیطان شما را از تنگدستی می‌هراساند و به کار زشت وا می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۶۸.</ref> و در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}}، معادل [[کفر]] به [[خداوند]] شناخته شده است:		مراد از [[فقر]] در [[فرهنگ دینی]]، [[احساس]] [[نیازمندی]] به [[پروردگار]] است که در بحث [[قرآنی]] به آن اشاره شد؛ نه فقر مذمومی که موجب [[ذلت]] و [[خواری]] [[مؤمن]] می‌شود. در [[قرآن]]، احساس فقر مذموم، حربه [[شیطان]] برای وارد کردن افراد [[ضعیف الایمان]] به [[فساد]] و [[فحشاء]] است<ref>{{متن قرآن\|الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ}} «شیطان شما را از تنگدستی می‌هراساند و به کار زشت وا می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۶۸.</ref> و در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}}، معادل [[کفر]] به [[خداوند]] شناخته شده است:
	{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللهِ {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ عَذَابِ الْقَبْرِ}}<ref>سنن النسائی (ط. بیت الأفکار الدولیة. بی‌تا)، ج۳، ص۷۴ و ج۸، ص۲۶۲. </ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللهِ {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ عَذَابِ الْقَبْرِ}}<ref>سنن النسائی (ط. بیت الأفکار الدولیة. بی‌تا)، ج۳، ص۷۴ و ج۸، ص۲۶۲. </ref>.
	{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ {{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه. ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ {{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ﻫ.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.

	وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم {{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه. ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]] {{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.		وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم {{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ﻫ.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]] {{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.
	هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی {{ع}} به خوبی مشهود است.		هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی {{ع}} به خوبی مشهود است.

	{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه. ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر {{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>		{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ﻫ.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر {{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>

	== [[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]] ==		== [[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]] ==
	اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]] {{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:		اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]] {{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:
	{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه. ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.		{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ﻫ.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.

	از این رو، [[مقام]] فقراء الی [[اللّه]] در [[فرهنگ دینی]]، بالاترین مقام در کنار [[شهدا]] قلمداد شده. [[امام صادق]] {{ع}} در این باره فرمودند:		از این رو، [[مقام]] فقراء الی [[اللّه]] در [[فرهنگ دینی]]، بالاترین مقام در کنار [[شهدا]] قلمداد شده. [[امام صادق]] {{ع}} در این باره فرمودند:
	{{متن حدیث\|الْفَقْرُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اللَّهِ كَالشَّهَادَةِ وَ لَا يُعْطِيهَا إِلَّا مَنْ أَحَبَّ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۱۲.</ref>.		{{متن حدیث\|الْفَقْرُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اللَّهِ كَالشَّهَادَةِ وَ لَا يُعْطِيهَا إِلَّا مَنْ أَحَبَّ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۱۲.</ref>.

	[[رسول خدا]] {{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ {{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ه. ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش {{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:		[[رسول خدا]] {{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ {{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ﻫ.ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش {{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:
	{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ {{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>		{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ {{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فقر ممدوح در قرآن]] - [[فقر ممدوح در حدیث]] - [[فقر ممدوح در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	مراد از [[فقر]] در [[فرهنگ دینی]]، [[احساس]] [[نیازمندی]] به [[پروردگار]] است که در بحث [[قرآنی]] به آن اشاره شد؛ نه فقر مذمومی که موجب [[ذلت]] و [[خواری]] [[مؤمن]] می‌شود. در [[قرآن]]، احساس فقر مذموم، حربه [[شیطان]] برای وارد کردن افراد [[ضعیف الایمان]] به [[فساد]] و [[فحشاء]] است<ref>{{متن قرآن\|الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ}} «شیطان شما را از تنگدستی می‌هراساند و به کار زشت وا می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۶۸.</ref> و در بیانات [[اهل بیت]]{{عم}}، معادل [[کفر]] به [[خداوند]] شناخته شده است:		مراد از [[فقر]] در [[فرهنگ دینی]]، [[احساس]] [[نیازمندی]] به [[پروردگار]] است که در بحث [[قرآنی]] به آن اشاره شد؛ نه فقر مذمومی که موجب [[ذلت]] و [[خواری]] [[مؤمن]] می‌شود. در [[قرآن]]، احساس فقر مذموم، حربه [[شیطان]] برای وارد کردن افراد [[ضعیف الایمان]] به [[فساد]] و [[فحشاء]] است<ref>{{متن قرآن\|الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ}} «شیطان شما را از تنگدستی می‌هراساند و به کار زشت وا می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۶۸.</ref> و در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}}، معادل [[کفر]] به [[خداوند]] شناخته شده است:
	{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللهِ{{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ عَذَابِ الْقَبْرِ}}<ref>سنن النسائی (ط. بیت الأفکار الدولیة. بی‌تا)، ج۳، ص۷۴ و ج۸، ص۲۶۲. </ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ رَسُولُ اللهِ {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ عَذَابِ الْقَبْرِ}}<ref>سنن النسائی (ط. بیت الأفکار الدولیة. بی‌تا)، ج۳، ص۷۴ و ج۸، ص۲۶۲. </ref>.
	{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.		{{متن حدیث\|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ {{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه. ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.

	وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم{{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]]{{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.		وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم {{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث\|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه. ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]] {{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.
	هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} به خوبی مشهود است.		هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی {{ع}} به خوبی مشهود است.

	{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر{{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>		{{متن حدیث\|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه. ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر {{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>

	==[[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]]==		== [[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]] ==
	اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]]{{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:		اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]] {{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:
	{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.		{{متن حدیث\|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه. ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.

	از این رو، [[مقام]] فقراء الی [[اللّه]] در [[فرهنگ دینی]]، بالاترین مقام در کنار [[شهدا]] قلمداد شده. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره فرمودند:		از این رو، [[مقام]] فقراء الی [[اللّه]] در [[فرهنگ دینی]]، بالاترین مقام در کنار [[شهدا]] قلمداد شده. [[امام صادق]] {{ع}} در این باره فرمودند:
	{{متن حدیث\|الْفَقْرُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اللَّهِ كَالشَّهَادَةِ وَ لَا يُعْطِيهَا إِلَّا مَنْ أَحَبَّ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۱۲.</ref>.		{{متن حدیث\|الْفَقْرُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اللَّهِ كَالشَّهَادَةِ وَ لَا يُعْطِيهَا إِلَّا مَنْ أَحَبَّ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۱۲.</ref>.

	[[رسول خدا]]{{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ{{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ه.ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش{{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:		[[رسول خدا]] {{صل}}، فقرای امتش را بزرگان [[اهل بهشت]] نامید؛ تا به آنجا که اگر دیگران آرزوی [[بهشت]] را می‌نمایند، بهشت [[مشتاق]] [[فقرا]] است<ref>{{متن حدیث\|رَسُولُ اللهِ {{صل}}:‏ الْفُقَرَاءُ مُلُوكُ‏ أَهْلِ‏ الْجَنَّةِ وَ النَّاسُ كُلُّهُمْ مُشْتَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْجَنَّةُ مُشْتَاقَةٌ إِلَى الْفُقَرَاءِ}} (بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی. ۱۳۰۳ ه. ق)، ج۷۲، ص۴۹، ح۵۸).</ref> و هنگامی که از حضرتش {{صل}} درباره چنین فقری سؤال کردند، فرمود:
	{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>		{{متن حدیث\|خِزَانَةٌ مِنْ خَزَائِنِ اللَّهِ تَعَالَى قِيلَ ثَانِياً مَا لِلْفَقْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ {{صل}}؟ فَقَالَ كَرَامَةٌ مِنَ اللَّهِ قِيلَ ثَالِثاً مَا لِلْفَقْرِ فَقَالَ صشَيْ‏ءٌ لَا يُعْطِيهِ اللَّهُ إِلَّا نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مُؤْمِناً كَرِيماً عَلَى اللَّهِ تَعَالَى}}<ref>جامع الأخبار (للشعیری) (ط. مطبعة حیدریة. بی‌تا)، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==