فلسفه دین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۷

2025-09-30T09:57:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = ~~فلسفه~~ \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = دین \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Wasity در ‏۱۷ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۹

2025-08-17T07:49:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = ~~دین~~ \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فلسفه \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۷

2025-04-20T10:07:24Z

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:35:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در قرآن]] - [[فلسفه دین در حدیث]] - [[فلسفه دین در نهج البلاغه]] - [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] - [[فلسفه دین در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = فلسفه دین (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در قرآن]] - [[فلسفه دین در حدیث]] - [[فلسفه دین در نهج البلاغه]] - [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] - [[فلسفه دین در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = فلسفه دین (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*میل به [[دین]] در [[سرشت]] [[انسان]] نهفته است<ref>{{متن قرآن\|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ }}؛ سوره روم، آیه ۳۰.</ref>. تنها از گذر [[دین]] است که پرسش‌های بنیادی [[انسان]] درباره هستی پاسخ می‌گیرند. بسیاری از [[دانشمندان]] بر این باورند که [[انسان]] از آغاز پیدایی‌اش، همواره دیندار بوده است<ref>تاریخ تمدن‌، ۱/ ۷۰.</ref>. احساس [[نیاز انسان]] به [[دین]]، هیچ‌گاه با تحول [[زندگی]] او از میان نرفته است. از این رو، بسیاری از [[جوامع انسانی]] به [[دلیل]] راه نیافتن به [[دین الهی]]، به [[خطا]] رفته‌اند و به دین‌سازی دست زده‌اند. دین‌پژوهی راهی است برای بازشناختن [[دین راستین الهی]]؛ [[دینی]] که ریشه در [[غیب]] دارد و بر آموزه‌های آسمانی بنا شده است<ref>فلسفه دین‌، ۱۱۷- ۱۲۶.</ref>. این [[دانش]] شاخه‌های متعددی دارد که یکی از آنها "[[فلسفه]] [[دین]]" است<ref>دین‌پژوهی‌، ۱/ ۹۱، ۹۲ و ۲۳۳.</ref>. [[فلسفه]] [[دین]] برآیند میل فطری [[انسان]] به [[تفکر]] جدی درباره موضوعات مهم [[دینی]] است و خداباوری و مسائل گوناگون درباره [[خدا]] را طرح و بررسی می‌کند. قلمرو [[فلسفه]] [[دین]] بسیار گسترده است و مسائل مختلفی را دربرمی‌گیرد. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از چیستی [[دین]] و [[دینداری]]، [[جاودانگی]] [[انسان]] و بررسی و [[تفسیر]] کتب [[پیامبران الهی]]<ref>دین‌شناسی، ۲۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 363-364.</ref>.		* میل به [[دین]] در [[سرشت]] [[انسان]] نهفته است<ref>{{متن قرآن\|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ }}؛ سوره روم، آیه ۳۰.</ref>. تنها از گذر [[دین]] است که پرسش‌های بنیادی [[انسان]] درباره هستی پاسخ می‌گیرند. بسیاری از [[دانشمندان]] بر این باورند که [[انسان]] از آغاز پیدایی‌اش، همواره دیندار بوده است<ref>تاریخ تمدن‌، ۱/ ۷۰.</ref>. احساس [[نیاز انسان]] به [[دین]]، هیچ‌گاه با تحول [[زندگی]] او از میان نرفته است. از این رو، بسیاری از [[جوامع انسانی]] به [[دلیل]] راه نیافتن به [[دین الهی]]، به [[خطا]] رفته‌اند و به دین‌سازی دست زده‌اند. دین‌پژوهی راهی است برای بازشناختن [[دین راستین الهی]]؛ [[دینی]] که ریشه در [[غیب]] دارد و بر آموزه‌های آسمانی بنا شده است<ref>فلسفه دین‌، ۱۱۷- ۱۲۶.</ref>. این [[دانش]] شاخه‌های متعددی دارد که یکی از آنها "[[فلسفه]] [[دین]]" است<ref>دین‌پژوهی‌، ۱/ ۹۱، ۹۲ و ۲۳۳.</ref>. [[فلسفه]] [[دین]] برآیند میل فطری [[انسان]] به [[تفکر]] جدی درباره موضوعات مهم [[دینی]] است و خداباوری و مسائل گوناگون درباره [[خدا]] را طرح و بررسی می‌کند. قلمرو [[فلسفه]] [[دین]] بسیار گسترده است و مسائل مختلفی را دربرمی‌گیرد. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از چیستی [[دین]] و [[دینداری]]، [[جاودانگی]] [[انسان]] و بررسی و [[تفسیر]] کتب [[پیامبران الهی]]<ref>دین‌شناسی، ۲۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 363-364.</ref>.
	==چیستی [[دین]]==		== چیستی [[دین]] ==
	*در تعریف [[دین]] آمده است که مجموعه‌ای وحیانی و [[عقلانی]] است از [[عقاید]]، [[اخلاق]] و مقررات که نظر به [[اداره]] [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[انسان]] دارند<ref>آموزش دین‌، ۹- ۶.</ref>. [[آموزه‌های دینی]] در بخش [[اعتقادی]]، مسائل مربوط به [[صفات خدا]]، [[توحید]]، [[نبوت]]، [[وحی]] و [[معاد]] را می‌کاود. در بخش [[اخلاق]]، تعالیمی را برمی‌رسد که در پی کسب [[فضائل]] و رفع رذائل اخلاقی‌اند، و سرانجام، واپسین بخش آن، ویژه مناسک و [[اعمال]] و [[احکام]] است؛ یعنی مقررات [[دینی]] که [[رفتار]] [[انسان]] با خود، [[خدا]] و اجتماع را به بررسی می‌گذارد<ref>آشنایی با علوم اسلامی‌، ۲۸۷ و ۲۸۸.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		* در تعریف [[دین]] آمده است که مجموعه‌ای وحیانی و [[عقلانی]] است از [[عقاید]]، [[اخلاق]] و مقررات که نظر به [[اداره]] [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[انسان]] دارند<ref>آموزش دین‌، ۹- ۶.</ref>. [[آموزه‌های دینی]] در بخش [[اعتقادی]]، مسائل مربوط به [[صفات خدا]]، [[توحید]]، [[نبوت]]، [[وحی]] و [[معاد]] را می‌کاود. در بخش [[اخلاق]]، تعالیمی را برمی‌رسد که در پی کسب [[فضائل]] و رفع رذائل اخلاقی‌اند، و سرانجام، واپسین بخش آن، ویژه مناسک و [[اعمال]] و [[احکام]] است؛ یعنی مقررات [[دینی]] که [[رفتار]] [[انسان]] با خود، [[خدا]] و اجتماع را به بررسی می‌گذارد<ref>آشنایی با علوم اسلامی‌، ۲۸۷ و ۲۸۸.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	==[[هدف دین]]==		== [[هدف دین]] ==
	*بنابر [[فلسفه]] [[دین]]، هر [[دین]] آسمانی دو [[هدف]] دارد: یکی [[هدف]] "میانی" که همان برقرار ساختن [[قسط]] و [[عدل]] در [[جامعه انسانی]] است و در سایه این [[هدف]]، [[سعادت دنیوی]] و [[اخروی]] [[انسان]] برآورده می‌شود<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. [[هدف]] دیگر، "نهایی" است که عبارت از راه نمودن [[انسان]] از [[تاریکی]] به [[روشنایی]] است<ref>{{متن قرآن\|الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}؛سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref>. چون [[هدف]] نهایی [[دین]] برآید، [[انسان]] به [[کشف]] و [[شهود]] [[باطنی]] می‌رسد و به [[مقام]] "[[نفس]] مطمئنه" نیل می‌یابد<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ }}؛ سوره فجر، آیه ۲۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		* بنابر [[فلسفه]] [[دین]]، هر [[دین]] آسمانی دو [[هدف]] دارد: یکی [[هدف]] "میانی" که همان برقرار ساختن [[قسط]] و [[عدل]] در [[جامعه انسانی]] است و در سایه این [[هدف]]، [[سعادت دنیوی]] و [[اخروی]] [[انسان]] برآورده می‌شود<ref>{{متن قرآن\|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛ سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. [[هدف]] دیگر، "نهایی" است که عبارت از راه نمودن [[انسان]] از [[تاریکی]] به [[روشنایی]] است<ref>{{متن قرآن\|الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}؛سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref>. چون [[هدف]] نهایی [[دین]] برآید، [[انسان]] به [[کشف]] و [[شهود]] [[باطنی]] می‌رسد و به [[مقام]] "[[نفس]] مطمئنه" نیل می‌یابد<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ }}؛ سوره فجر، آیه ۲۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.

	==[[منشأ دین]] (مبدأ فاعلی)==		== [[منشأ دین]] (مبدأ فاعلی) ==
	*سرچشمه [[دین]] را منشأ آن گویند که براساس [[جهان‌بینی الهی]]، [[خدا]] است. به عبارتی دیگر، مبدأ فاعلی [[دین]]، [[خداوند]] است. بنابر [[جهان‌بینی الهی]]، [[خداوند]] [[دین]] خود را از گذر [[وحی]] در دسترس [[انسان]] نهاده است<ref>کشف المراد، ۳۴۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		* سرچشمه [[دین]] را منشأ آن گویند که براساس [[جهان‌بینی الهی]]، [[خدا]] است. به عبارتی دیگر، مبدأ فاعلی [[دین]]، [[خداوند]] است. بنابر [[جهان‌بینی الهی]]، [[خداوند]] [[دین]] خود را از گذر [[وحی]] در دسترس [[انسان]] نهاده است<ref>کشف المراد، ۳۴۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	==[[علت]] گرایش [[انسان]] به [[دین]]==		== [[علت]] گرایش [[انسان]] به [[دین]] ==
	*از مسائل مهم [[فلسفه]] [[دین]] این است که چرا [[انسان]] همواره در پی [[دین]] است. [[فیلسوفان]] [[دین]]، مهم‌ترین [[علت]] آن را [[عقل]] و [[سرشت]] انسانی می‌دانند. بنابر [[روایات شیعه]]، [[پیامبران الهی]] برای آن برانگیخته شده‌اند تا گنجینه [[سرشت]] انسانی را ظاهر سازند و [[عقل]] [[آدمی]] را به [[شکوفایی]] رسانند<ref>نهج‌البلاغه‌، خطبه ۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		* از مسائل مهم [[فلسفه]] [[دین]] این است که چرا [[انسان]] همواره در پی [[دین]] است. [[فیلسوفان]] [[دین]]، مهم‌ترین [[علت]] آن را [[عقل]] و [[سرشت]] انسانی می‌دانند. بنابر [[روایات شیعه]]، [[پیامبران الهی]] برای آن برانگیخته شده‌اند تا گنجینه [[سرشت]] انسانی را ظاهر سازند و [[عقل]] [[آدمی]] را به [[شکوفایی]] رسانند<ref>نهج‌البلاغه‌، خطبه ۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	==[[قوانین دین]]==		== [[قوانین دین]] ==
	* [[فیلسوفان]] [[دین]] بیان می‌کنند که [[دین]] دارای دو گونه قانون‌ است:		* [[فیلسوفان]] [[دین]] بیان می‌کنند که [[دین]] دارای دو گونه قانون‌ است:
	# [[قوانین]] ثابت که به نیازهای ماندگار [[انسان]] نظر دارند و جز هنگام [[اضطرار]] و به اقتضای زمانه و تبدل موضوع تغییر نمی‌پذیرند؛ مانند [[حرمت]] [[قتل]] [[نفس]] محترم<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		# [[قوانین]] ثابت که به نیازهای ماندگار [[انسان]] نظر دارند و جز هنگام [[اضطرار]] و به اقتضای زمانه و تبدل موضوع تغییر نمی‌پذیرند؛ مانند [[حرمت]] [[قتل]] [[نفس]] محترم<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	# [[قوانین]] متغیر که برای ضرورت‌های [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] برنهاده شده‌اند و مبتنی بر [[علل]] و انگیزه‌های ثانوی‌اند؛ مانند [[قوانین]] مربوط به [[خوراک]] و پوشاک، تجهیز [[سپاه اسلام]] و [[آموزش]] و تحصیل [[علم]]. چون ضرورت‌ها از میان می‌روند، [[قوانین]] متغیر نیز از اعتبار می‌افتند<ref>عقاید الشیعة الامامیة، ۵۶۸- ۵۶۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		# [[قوانین]] متغیر که برای ضرورت‌های [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] برنهاده شده‌اند و مبتنی بر [[علل]] و انگیزه‌های ثانوی‌اند؛ مانند [[قوانین]] مربوط به [[خوراک]] و پوشاک، تجهیز [[سپاه اسلام]] و [[آموزش]] و تحصیل [[علم]]. چون ضرورت‌ها از میان می‌روند، [[قوانین]] متغیر نیز از اعتبار می‌افتند<ref>عقاید الشیعة الامامیة، ۵۶۸- ۵۶۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.

	==[[گوهر دین]]==		== [[گوهر دین]] ==
	* [[فیلسوفان]] [[دین]] معتقدند که [[گوهر دین]] یکی است و آن، [[اسلام]]، به معنای [[تسلیم]] در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الإِسْلامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref> و چنین نیست که هر یک از [[پیامبران]]، با [[ابلاغ]] [[دین]] خود، [[دین]] پیشین را به کمال رسانده باشند؛ زیرا [[خداوند]] [[دین ناقص]] به [[بشر]] نمی‌دهد. آنچه به کمال می‌رسد، ظهورات [[دین]] است. [[دین]]، یگانه و جاودانه است و برمبنای [[توحید]]؛ اما [[شریعت]] و منهاج [[دین]] است که تغییر می‌پذیرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.		* [[فیلسوفان]] [[دین]] معتقدند که [[گوهر دین]] یکی است و آن، [[اسلام]]، به معنای [[تسلیم]] در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الإِسْلامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref> و چنین نیست که هر یک از [[پیامبران]]، با [[ابلاغ]] [[دین]] خود، [[دین]] پیشین را به کمال رسانده باشند؛ زیرا [[خداوند]] [[دین ناقص]] به [[بشر]] نمی‌دهد. آنچه به کمال می‌رسد، ظهورات [[دین]] است. [[دین]]، یگانه و جاودانه است و برمبنای [[توحید]]؛ اما [[شریعت]] و منهاج [[دین]] است که تغییر می‌پذیرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.
	==[[زبان دین]]==		== [[زبان دین]] ==
	*همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.		* همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:14:55Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	*از مسائل مهم [[فلسفه]] [[دین]] این است که چرا [[انسان]] همواره در پی [[دین]] است. [[فیلسوفان]] [[دین]]، مهم‌ترین [[علت]] آن را [[عقل]] و [[سرشت]] انسانی می‌دانند. بنابر [[روایات شیعه]]، [[پیامبران الهی]] برای آن برانگیخته شده‌اند تا گنجینه [[سرشت]] انسانی را ظاهر سازند و [[عقل]] [[آدمی]] را به [[شکوفایی]] رسانند<ref>نهج‌البلاغه‌، خطبه ۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		*از مسائل مهم [[فلسفه]] [[دین]] این است که چرا [[انسان]] همواره در پی [[دین]] است. [[فیلسوفان]] [[دین]]، مهم‌ترین [[علت]] آن را [[عقل]] و [[سرشت]] انسانی می‌دانند. بنابر [[روایات شیعه]]، [[پیامبران الهی]] برای آن برانگیخته شده‌اند تا گنجینه [[سرشت]] انسانی را ظاهر سازند و [[عقل]] [[آدمی]] را به [[شکوفایی]] رسانند<ref>نهج‌البلاغه‌، خطبه ۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	==[[قوانین دین]]==		==[[قوانین دین]]==
	*[[فیلسوفان]] [[دین]] بیان می‌کنند که [[دین]] دارای دو گونه قانون‌ است:		* [[فیلسوفان]] [[دین]] بیان می‌کنند که [[دین]] دارای دو گونه قانون‌ است:
	#[[قوانین]] ثابت که به نیازهای ماندگار [[انسان]] نظر دارند و جز هنگام [[اضطرار]] و به اقتضای زمانه و تبدل موضوع تغییر نمی‌پذیرند؛ مانند [[حرمت]] [[قتل]] [[نفس]] محترم<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		# [[قوانین]] ثابت که به نیازهای ماندگار [[انسان]] نظر دارند و جز هنگام [[اضطرار]] و به اقتضای زمانه و تبدل موضوع تغییر نمی‌پذیرند؛ مانند [[حرمت]] [[قتل]] [[نفس]] محترم<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.
	#[[قوانین]] متغیر که برای ضرورت‌های [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] برنهاده شده‌اند و مبتنی بر [[علل]] و انگیزه‌های ثانوی‌اند؛ مانند [[قوانین]] مربوط به [[خوراک]] و پوشاک، تجهیز [[سپاه اسلام]] و [[آموزش]] و تحصیل [[علم]]. چون ضرورت‌ها از میان می‌روند، [[قوانین]] متغیر نیز از اعتبار می‌افتند<ref>عقاید الشیعة الامامیة، ۵۶۸- ۵۶۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.		# [[قوانین]] متغیر که برای ضرورت‌های [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] برنهاده شده‌اند و مبتنی بر [[علل]] و انگیزه‌های ثانوی‌اند؛ مانند [[قوانین]] مربوط به [[خوراک]] و پوشاک، تجهیز [[سپاه اسلام]] و [[آموزش]] و تحصیل [[علم]]. چون ضرورت‌ها از میان می‌روند، [[قوانین]] متغیر نیز از اعتبار می‌افتند<ref>عقاید الشیعة الامامیة، ۵۶۸- ۵۶۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 364.</ref>.

	==[[گوهر دین]]==		==[[گوهر دین]]==
	*[[فیلسوفان]] [[دین]] معتقدند که [[گوهر دین]] یکی است و آن، [[اسلام]]، به معنای [[تسلیم]] در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الإِسْلامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref> و چنین نیست که هر یک از [[پیامبران]]، با [[ابلاغ]] [[دین]] خود، [[دین]] پیشین را به کمال رسانده باشند؛ زیرا [[خداوند]] [[دین ناقص]] به [[بشر]] نمی‌دهد. آنچه به کمال می‌رسد، ظهورات [[دین]] است. [[دین]]، یگانه و جاودانه است و برمبنای [[توحید]]؛ اما [[شریعت]] و منهاج [[دین]] است که تغییر می‌پذیرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.		* [[فیلسوفان]] [[دین]] معتقدند که [[گوهر دین]] یکی است و آن، [[اسلام]]، به معنای [[تسلیم]] در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الإِسْلامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref> و چنین نیست که هر یک از [[پیامبران]]، با [[ابلاغ]] [[دین]] خود، [[دین]] پیشین را به کمال رسانده باشند؛ زیرا [[خداوند]] [[دین ناقص]] به [[بشر]] نمی‌دهد. آنچه به کمال می‌رسد، ظهورات [[دین]] است. [[دین]]، یگانه و جاودانه است و برمبنای [[توحید]]؛ اما [[شریعت]] و منهاج [[دین]] است که تغییر می‌پذیرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.
	==[[زبان دین]]==		==[[زبان دین]]==
	*همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.		*همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:فلسفه دین]]		[[رده:فلسفه دین]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:46:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[فلسفه دین در قرآن]] - [[فلسفه دین در حدیث]] - [[فلسفه دین در نهج البلاغه]] - [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] - [[فلسفه دین در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = فلسفه دین (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[فلسفه دین در قرآن]] - [[فلسفه دین در حدیث]] - [[فلسفه دین در نهج البلاغه]] - [[فلسفه دین در کلام اسلامی]] - [[فلسفه دین در عرفان اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[فلسفه دین (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:30:22Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T23:02:05Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۳۲
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	*همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.		*همه [[آدمیان]] [[زبان دین]] را می‌فهمند و هر [[پیامبری]] به زبان [[مردم]] خویش سخن گفته است<ref>{{متن قرآن\| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاء وَيَهْدِي مَن يَشَاء وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ }}؛ سوره ابراهیم، آیه ۴.</ref>. [[فرمان‌های الهی]] در هر روزگاری به گونه روشن و صریح و بی ابهام به گوش [[مردم]] رسیده‌اند و کسی نمی‌تواند مدعی شود که زبان [[دین]] را نفهمیده است<ref>ده‌گفتار، ۲۰۱ و ۲۰۲؛ روش دعوت محمد، ۴۶- ۴۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 365.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T15:43:32Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۳
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

2021-12-16T17:45:19Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۱۵
خط ۱:		خط ۱:

	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>