Bahmani در ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۱

2024-03-02T05:51:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:مفاهیم]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قاعدین | عنوان مدخل = قاعدین | مداخل مرتبط = قاعدین در لغت - قاعدین در تاریخ اسلامی - قاعدین در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== قعود در لغت ضد قیام است و در فرهنگ قرآن، در مقابل جهاد به کار رفته است که قی...» ایجاد کرد

2023-11-22T05:08:14Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قاعدین | عنوان مدخل = قاعدین | مداخل مرتبط = قاعدین در لغت - قاعدین در تاریخ اسلامی - قاعدین در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== قعود در لغت ضد قیام است و در فرهنگ قرآن، در مقابل جهاد به کار رفته است که قی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = قاعدین
| عنوان مدخل = قاعدین
| مداخل مرتبط = [[قاعدین در لغت]] - [[قاعدین در تاریخ اسلامی]] - [[قاعدین در فقه سیاسی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
[[قعود]] در لغت ضد [[قیام]] است و در [[فرهنگ قرآن]]، در مقابل [[جهاد]] به کار رفته است که قیامی برای [[خدا]] است:
{{متن قرآن|لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«مؤمنان جهادگریز که آسیب دیده نباشند با جهادگران در راه خداوند به جان و مال، برابر نیستند، خداوند جهادگران به جان و مال را بر جهادگریزان به پایگاهی (والا) برتری بخشیده و به همگان وعده نیکو داده است و خداوند جهادگران را بر جهادگریزان به پاداشی سترگ، برتری بخشیده است» سوره نساء، آیه ۹۵.</ref><ref>ر.ک: محقق، محمدباقر، نمونه بینات در شأن نزول آیات، ص۲۳۵.</ref>.

[[قرآن کریم]] [[قاعدین]] را به دو دسته تقسیم می‌کند: نخست قاعدین به معنای جسمی آن (زمین‌گیر شدگان) و کسانی که [[قادر]] به انجام دادن کاری نیستند. به عبارت دیگر، اولی الضررها که به دلیل [[ضعف]] یا [[نقص]] [[جسمانی]] از جهاد معاف شده‌اند. در این [[آیه]] و سایر موارد، قاعدین در مقابل مجاهدین قرار گرفته‌اند؛ ولی قاعدین اولی الضرر در برابر مجاهدین نیستند، آنان توان شرکت در جهاد را ندارند و با عذرِ موجه از شرکت در جهاد خودداری کرده‌اند؛ مانند [[خوالف]] که [[قرآن]]، آنان را در ردیف قاعدین اولی الضرر ذکر می‌کند. خوالف به [[زنان]] و کودکانی گفته می‌شود که از شرکت در جهاد معاف هستند<ref>قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن.</ref>، یا گروهی از [[مستضعفین]] که از آنها کاری ساخته نیست<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا * إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است * بجز آن مردان و زنان و کودکان ناتوان شمرده شده‌ای که نه چاره‌ای می‌توانند اندیشید و نه راه به جایی دارند» سوره نساء، آیه ۹۷-۹۸.</ref>.

[[قرآن کریم]] در جاهای مختلف برای روشن شدن کار نادرست [[قاعدین]]، که به [[عافیت‌طلبی]] از شرکت در [[جهاد]] خودداری کرده‌اند، لفظ [[خوالف]] را به کار می‌برد: {{متن قرآن|رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوَالِفِ}}<ref>«راضی شده‌اند که با واپس‌ماندگان (جهاد، از زنان و کودکان) باشند و بر دل‌هایشان مهر نهاده شده است از این رو در نمی‌یابند» سوره توبه، آیه ۸۷ و ۹۷.</ref>. و {{متن قرآن|فَاقْعُدُوا مَعَ الْخَالِفِينَ}}<ref>«و اگر خداوند تو را نزد دسته‌ای از آنان باز گرداند و آنها از تو اجازه بیرون آمدن (با تو را) خواستند بگو: هرگز، هیچ‌گاه با من بیرون نخواهید آمد و همراه من با دشمنی جنگ نخواهید کرد؛ نخست بار شما خود کناره‌جویی (از جهاد) را پسندیدید بنابراین با واپس‌ماندگان» سوره توبه، آیه ۸۳.</ref>. و {{متن قرآن|فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلَافَ رَسُولِ اللَّهِ}}<ref>«بازماندگان (از جهاد در جنگ تبوک)، از خانه‌نشینی خویش در مخالفت با پیامبر شادمانی کردند و خوش نداشتند که با جان و مالشان در راه خداوند جهاد کنند و گفتند: در این گرما رهسپار نشوید؛ بگو: آتش دوزخ گرم‌تر است اگر در می‌یافتند» سوره توبه، آیه ۸۱.</ref>. همچنین {{متن قرآن|وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا...}}<ref>«و نیز بر آن سه تن که (از رفتن به جنگ تبوک) واپس نهاده شدند.».. سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>. [[قرآن]] برای آن سه نفری که از شرکت در [[جنگ تبوک]] خودداری کردند، کلمه خلفوا را به کار می‌برد و مراد این است که این سه نفر چون [[زنان]] و کودکانِ [[ناتوان]]، در [[خانه]] نشستند.

پس، در این گروه‌بندی، قاعدین به دو دسته [[ناتوانان]] و [[عافیت‌طلبان]] تقسیم می‌شوند. در این مقاله، منظور از قاعدین، گروه دوم یا همان [[عافیت‌طلبان]] هستند. گفتنی است که [[قاعدین]] دارای [[انگیزه‌ها]] و اهداف متفاوتی بودند. از این رو، اطلاق [[جبهه]] به آنان، دقیق‌تر از [[حزب]] است. وجه مشترک آنان، [[عافیت‌طلبی]] و [[پرهیز]] از مواجهه با خطر است و مهم‌ترین علت [[گوشه‌گیری]] و اعتزال [[سیاسی]] آنان نیز همین است.<ref>[[حجت‌الله جودکی|جودکی، حجت‌الله]]، [[قاعدین (مقاله)| مقاله «قاعدین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]] ص ۱۱.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368107.jpg|22px]] [[حجت‌الله جودکی|جودکی، حجت‌الله]]، [[قاعدین (مقاله)| مقاله «قاعدین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۹''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

قاعدین در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۱