قبر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۰

2024-12-17T07:10:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قبر در قرآن]] - [[قبر در کلام اسلامی]] - [[قبر در معارف دعا و زیارات]] - [[قبر در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قبر در قرآن]] - [[قبر در فقه اسلامی]] - [[قبر در کلام اسلامی]] - [[قبر در معارف دعا و زیارات]] - [[قبر در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* سؤال قبر */

2024-12-17T05:01:37Z

سؤال قبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۵:		خط ۵:

	== سؤال قبر ==		== سؤال قبر ==
	از [[روایات]] بسیاری ~~برمی‌آید~~ که ~~چون~~ مُرده را در قبر ~~می‌نهند،~~ دو [[فرشته]] سراغ او می‌آیند و از پاره‌ای موضوعات [[عقیدتی]] - مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[ولایت]] - از او می‌پرسند و نیز از پاره‌ای موضوعات عملی؛ مثلًا می‌پرسند که با [[نماز]] چه کرده است و [[عمر]] خویش را صرف چه کارهایی ساخته و چگونه [[مال]] کسب کرده است. در برخی [[روایات]] از این دو [[فرشته]] با عنوان "ناکر و نکیر" و در برخی دیگر با عنوان "[[نکیر و منکر]]" یاد شده است<ref>کافی‌، ۲/ ۶۳۳؛ بحارالانوار، ۶/ ۲۲۳.</ref>. برخی دیگر از [[احادیث]] و نیز در پاره‌ای از [[ادعیه]]، این دو [[فرشته]] را "[[بشیر]] و مبشر" خوانده‌اند<ref>مفاتیح الجنان‌، دعای ماه رجب.</ref>. سؤال و جواب قبر، فرآیندی ساده و معمول نیست که [[آدمی]] هر چه بخواهد بگوید. پاسخ‌ها از [[جان]] [[آدمی]] و [[باطن]] ملکات و باورهای راستین او می‌جوشند و بیرون می‌آیند. تلقین میت، کمکی است به همین جوشش نه‌ آنکه اثری مستقل داشته باشد. در سؤال و جواب قبر، پاسخ [[انسان]] از ژرفای [[تکوین]] و حاق [[باطن]] او سرچشمه می‌گیرد. سؤال قبر- بنابر مقتضای [[عدالت الهی]] و آنچه از [[روایات]] و ظواهر متون [[دینی]] برمی‌آید- ویژه [[مکلفان]] بالغ و [[عاقل]] است و از این رو، اطفال و دیوانگان و [[مستضعفان]] سؤال قبر ندارند. اینکه آیا [[پیامبران]] و [[امامان]] {{عم}} نیز با سؤال قبر مواجه می‌شوند، یا نه، به درستی روشن نیست. در این باره دلایلی متضاد وجود دارد و از این رو، [[علمای دینی]] از اظهار نظر درباره آن پرهیز کرده‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۷۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳-۳۷۴.</ref>		از [[روایات]] بسیاری استفاده می‌شود زمانی که مُرده را در قبر قرار می‌دهند، دو [[فرشته]] سراغ او می‌آیند و از پاره‌ای موضوعات [[عقیدتی]] - مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[ولایت]] - از او می‌پرسند و نیز از پاره‌ای موضوعات عملی؛ مثلًا می‌پرسند که با [[نماز]] چه کرده است و [[عمر]] خویش را صرف چه کارهایی ساخته و چگونه [[مال]] کسب کرده است. در برخی [[روایات]] از این دو [[فرشته]] با عنوان "ناکر و نکیر" و در برخی دیگر با عنوان "[[نکیر و منکر]]" یاد شده است<ref>کافی‌، ۲/ ۶۳۳؛ بحارالانوار، ۶/ ۲۲۳.</ref>. برخی دیگر از [[احادیث]] و نیز در پاره‌ای از [[ادعیه]]، این دو [[فرشته]] را "[[بشیر]] و مبشر" خوانده‌اند<ref>مفاتیح الجنان‌، دعای ماه رجب.</ref>. سؤال و جواب قبر، فرآیندی ساده و معمول نیست که [[آدمی]] هر چه بخواهد بگوید. پاسخ‌ها از [[جان]] [[آدمی]] و [[باطن]] ملکات و باورهای راستین او می‌جوشند و بیرون می‌آیند. تلقین میت، کمکی است به همین جوشش نه‌ آنکه اثری مستقل داشته باشد. در سؤال و جواب قبر، پاسخ [[انسان]] از ژرفای [[تکوین]] و حاق [[باطن]] او سرچشمه می‌گیرد. سؤال قبر- بنابر مقتضای [[عدالت الهی]] و آنچه از [[روایات]] و ظواهر متون [[دینی]] برمی‌آید- ویژه [[مکلفان]] بالغ و [[عاقل]] است و از این رو، اطفال و دیوانگان و [[مستضعفان]] سؤال قبر ندارند. اینکه آیا [[پیامبران]] و [[امامان]] {{عم}} نیز با سؤال قبر مواجه می‌شوند، یا نه، به درستی روشن نیست. در این باره دلایلی متضاد وجود دارد و از این رو، [[علمای دینی]] از اظهار نظر درباره آن پرهیز کرده‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۷۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳-۳۷۴.</ref>

	== شب اول قبر ==		== شب اول قبر ==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-12-17T04:57:20Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۷
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	به معنای جایی است که در [[زمین]] حفر می‌کنند و بدن انسان مُرده را در آن می‌گذارند؛ اما در منابع روایی و [[کلامی]] به معنای جایگاه [[انسان]] در عالم [[برزخ]] آمده است. [[علامه مجلسی]] گفته است که مراد از قبر در ~~بیش‌ترینه~~ [[روایات]]، جایی است در عالم [[برزخ]] که [[روح]] [[آدمی]] پس از [[مرگ]] در آن جای می‌گیرد<ref>بحار الانوار، ۶/ ۲۷۱؛ الالهیات‌، ۲/ ۷۳۵.</ref>. درباره قبر، موضوعاتی یادکردنی است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳.</ref>.		به معنای جایی است که در [[زمین]] حفر می‌کنند و بدن انسان مُرده را در آن می‌گذارند؛ اما در منابع روایی و [[کلامی]] به معنای جایگاه [[انسان]] در عالم [[برزخ]] آمده است. [[علامه مجلسی]] گفته است که مراد از قبر در بیش‌ترین [[روایات]]، جایی است در عالم [[برزخ]] که [[روح]] [[آدمی]] پس از [[مرگ]] در آن جای می‌گیرد<ref>بحار الانوار، ۶/ ۲۷۱؛ الالهیات‌، ۲/ ۷۳۵.</ref>. درباره قبر، موضوعاتی یادکردنی است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳.</ref>.

	== سؤال قبر ==		== سؤال قبر ==

Bahmani: /* شب اول قبر */

2024-12-17T04:56:48Z

شب اول قبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	طبق [[روایات]]، اولین شبی که مرده به خاک سپرده می‌شود، مورد سؤال قرار می‌گیرد. دو [[فرشته]] [[نکیر و منکر]] حاضر می‌شوند و از [[خدا]] و [[پیامبر]] و [[عقاید]] او سؤال می‌کنند. شبی بسیار هولناک و پرفشار است و آنکه می‌میرد، در آن شب تنهایی و [[وحشت]]، همدمی جز عمل‌هایش ندارد.		طبق [[روایات]]، اولین شبی که مرده به خاک سپرده می‌شود، مورد سؤال قرار می‌گیرد. دو [[فرشته]] [[نکیر و منکر]] حاضر می‌شوند و از [[خدا]] و [[پیامبر]] و [[عقاید]] او سؤال می‌کنند. شبی بسیار هولناک و پرفشار است و آنکه می‌میرد، در آن شب تنهایی و [[وحشت]]، همدمی جز عمل‌هایش ندارد.

	شب اوّل [[قبر]] برای صالحانِ با [[تقوا]] خوب است، امّا برای [[گنهکاران]] شبی سخت و پر [[عذاب]] است. توصیه شده برای کسی که از [[دنیا]] می‌رود، در همان شب نخست [[نماز]] لیلة الدّفن ([[نماز]] [[وحشت]]) بخوانند و ثوابش را به [[روح]] او هدیه کنند تا ایمن گردد. کیفیت این [[نماز]] در کتاب‌های [[دعا]] آمده است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		شب اوّل قبر برای صالحانِ با [[تقوا]] خوب است، امّا برای [[گنهکاران]] شبی سخت و پر [[عذاب]] است. توصیه شده برای کسی که از [[دنیا]] می‌رود، در همان شب نخست [[نماز]] لیلة الدّفن ([[نماز]] [[وحشت]]) بخوانند و ثوابش را به [[روح]] او هدیه کنند تا ایمن گردد. کیفیت این [[نماز]] در کتاب‌های [[دعا]] آمده است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== فشار قبر ==		== فشار قبر ==

Bahmani در ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۵

2024-03-02T05:15:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قبر در قرآن]] - [[قبر در کلام اسلامی]] - [[قبر در معارف دعا و زیارات]] - [[قبر در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قبر در قرآن]] - [[قبر در کلام اسلامی]] - [[قبر در معارف دعا و زیارات]] - [[قبر در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	به معنای جایی است که در [[زمین]] حفر می‌کنند و بدن انسان مُرده را در آن می‌گذارند؛ اما در منابع روایی و [[کلامی]] به معنای جایگاه [[انسان]] در عالم [[برزخ]] آمده است. [[علامه مجلسی]] گفته است که مراد از قبر در بیش‌ترینه [[روایات]]، جایی است در عالم [[برزخ]] که [[روح]] [[آدمی]] پس از [[مرگ]] در آن جای می‌گیرد<ref>بحار الانوار، ۶/ ۲۷۱؛ الالهیات‌، ۲/ ۷۳۵.</ref>. درباره قبر، موضوعاتی یادکردنی است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ~~373~~.</ref>.		به معنای جایی است که در [[زمین]] حفر می‌کنند و بدن انسان مُرده را در آن می‌گذارند؛ اما در منابع روایی و [[کلامی]] به معنای جایگاه [[انسان]] در عالم [[برزخ]] آمده است. [[علامه مجلسی]] گفته است که مراد از قبر در بیش‌ترینه [[روایات]]، جایی است در عالم [[برزخ]] که [[روح]] [[آدمی]] پس از [[مرگ]] در آن جای می‌گیرد<ref>بحار الانوار، ۶/ ۲۷۱؛ الالهیات‌، ۲/ ۷۳۵.</ref>. درباره قبر، موضوعاتی یادکردنی است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳.</ref>.

	== سؤال قبر ==		== سؤال قبر ==
خط ۱۴:		خط ۱۳:

	== فشار قبر ==		== فشار قبر ==
	آغازِ کیفرهای عالم برزخ و از مسلمات و مشهورات [[مسلمانان]] است و [[احادیث]] بسیاری بر آن [[گواهی]] می‌دهند. فشار قبر برای همه مردگان پیش می‌آید؛ ولی برای برخی کسان سخت‌تر و شدیدتر است و بخشی از کیفر اعمال آنان محسوب می‌گردد و برای برخی دیگر، ملایم است و به منزله کفاره گناهان و جبران نواقص. پرسشی در اینجا مطرح است که آیا بر جسم مادی و عنصری فشار وارد می‌آید و [[روح]] از این گذر به [[رنج]] و درد می‌افتد یا بر بدن مثالی و برزخی. در این باره نظریه‌های گوناگونی مطرح است. تنها بر این [[حقیقت]] می‌توان پای فشرد که بر اساس منابع [[دینی]] وجود اصل فشار قبر تردیدناپذیر است؛ هر چند کیفیت آن بر ما پوشیده است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ~~374~~.</ref>.		آغازِ کیفرهای عالم برزخ و از مسلمات و مشهورات [[مسلمانان]] است و [[احادیث]] بسیاری بر آن [[گواهی]] می‌دهند. فشار قبر برای همه مردگان پیش می‌آید؛ ولی برای برخی کسان سخت‌تر و شدیدتر است و بخشی از کیفر اعمال آنان محسوب می‌گردد و برای برخی دیگر، ملایم است و به منزله کفاره گناهان و جبران نواقص. پرسشی در اینجا مطرح است که آیا بر جسم مادی و عنصری فشار وارد می‌آید و [[روح]] از این گذر به [[رنج]] و درد می‌افتد یا بر بدن مثالی و برزخی. در این باره نظریه‌های گوناگونی مطرح است. تنها بر این [[حقیقت]] می‌توان پای فشرد که بر اساس منابع [[دینی]] وجود اصل فشار قبر تردیدناپذیر است؛ هر چند کیفیت آن بر ما پوشیده است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۴.</ref>.

	== عذاب قبر ==		== عذاب قبر ==
	از معتقدات شیعیان است و همه بر آن اتفاق دارند. [[عذاب]] قبر بدین معنا است که افزون بر فشار، کیفرهای دیگری نیز از آغاز [[دفن]] بر میت فرود می‌آیند. این کیفرها، در [[حقیقت]]، [[ظهور]] [[معاصی]] و [[گناهان]] میت‌اند و ویژه [[ملحدان]] و [[منافقان]] و عاصیان‌اند و [[مؤمنان]] [[نیکوکار]] از آن در امان‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۶۶؛ معاد، ۱۱۳؛ عقائد صدوق‌، ۸۱؛ شرح عقائد، ۴۵؛ کشف المراد، ۲۲۶؛ ارشاد الطالبین‌، ۴۲۵؛ تجرید الاعتقاد، ۳۰۸؛ میزان الحکمة، ۱۰/ ۳۲۶؛ کافی‌، ۳/ ۲۴۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ~~374~~.</ref>.		از معتقدات شیعیان است و همه بر آن اتفاق دارند. [[عذاب]] قبر بدین معنا است که افزون بر فشار، کیفرهای دیگری نیز از آغاز [[دفن]] بر میت فرود می‌آیند. این کیفرها، در [[حقیقت]]، [[ظهور]] [[معاصی]] و [[گناهان]] میت‌اند و ویژه [[ملحدان]] و [[منافقان]] و عاصیان‌اند و [[مؤمنان]] [[نیکوکار]] از آن در امان‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۶۶؛ معاد، ۱۱۳؛ عقائد صدوق‌، ۸۱؛ شرح عقائد، ۴۵؛ کشف المراد، ۲۲۶؛ ارشاد الطالبین‌، ۴۲۵؛ تجرید الاعتقاد، ۳۰۸؛ میزان الحکمة، ۱۰/ ۳۲۶؛ کافی‌، ۳/ ۲۴۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۴.</ref>

	== حرمت قبور مسلمانان ==		== حرمت قبور مسلمانان ==
خط ۲۵:		خط ۲۴:
	قاطبه [[مسلمانان]] - جز [[فرقه]] [[وهابیه]]- بر [[فضیلت]] [[زیارت]] [[قبور]] [[مسلمانان]] اتفاق دارند و [[روایات]]، این عمل را مایه [[شادی]] مردگان و منافعی [[دنیوی]] و [[اخروی]] برای [[زائران]] می‌دانند<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲۵ و ۱۶۹۰.</ref>.		قاطبه [[مسلمانان]] - جز [[فرقه]] [[وهابیه]]- بر [[فضیلت]] [[زیارت]] [[قبور]] [[مسلمانان]] اتفاق دارند و [[روایات]]، این عمل را مایه [[شادی]] مردگان و منافعی [[دنیوی]] و [[اخروی]] برای [[زائران]] می‌دانند<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲۵ و ۱۶۹۰.</ref>.

	در [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} نیز دستورهایی برای چگونگی [[زیارت]] [[قبور]] و [[سلام]] گفتن به مردگان و [[دعا کردن]] برای آنان آمده است<ref>میزان الحکمة، ۱۶۹۱.</ref>. از [[مستحبات]] مؤکد و شعائر مهم [[دینی]]، [[زیارت]] قبر [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان معصوم]] {{عم}} و [[اولیای الهی]] {{ع}} است. بنابر [[روایات]]، این عمل افزون بر آنکه [[ثواب]] [[اخروی]] دارد، در [[زندگی دنیوی]] [[زائر]] نیز مؤثر است. در این باره [[روایات]] فراوانی در دست است<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲- ۲۲۸۲؛ کامل الزیارات‌، ۴۷- ۳۵؛ مبانی فکری و کارنامه عملی وهابیت‌، ۹۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ~~375~~.</ref>.		در [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} نیز دستورهایی برای چگونگی [[زیارت]] [[قبور]] و [[سلام]] گفتن به مردگان و [[دعا کردن]] برای آنان آمده است<ref>میزان الحکمة، ۱۶۹۱.</ref>. از [[مستحبات]] مؤکد و شعائر مهم [[دینی]]، [[زیارت]] قبر [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان معصوم]] {{عم}} و [[اولیای الهی]] {{ع}} است. بنابر [[روایات]]، این عمل افزون بر آنکه [[ثواب]] [[اخروی]] دارد، در [[زندگی دنیوی]] [[زائر]] نیز مؤثر است. در این باره [[روایات]] فراوانی در دست است<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲- ۲۲۸۲؛ کامل الزیارات‌، ۴۷- ۳۵؛ مبانی فکری و کارنامه عملی وهابیت‌، ۹۹.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۵.</ref>

	== بنای قبور ==		== بنای قبور ==
	از موضوعاتی که [[وهابیان]]- برخلاف دیگر [[مسلمانان]]- آن را برنتافته‌اند، ساختن بنا بر [[قبور]] [[پیامبران]]، [[امامان]] و [[اولیای الهی]] و [[صالحان]] {{ع}} است؛ در حالی که [[قرآن]]<ref>به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|حُنَفَاء لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاء فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ}}؛ سوره حج، آیه ۳۱؛ {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيهَا إِذْ يَتَنَازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَيْهِم بُنْيَانًا رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَى أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا}}؛ سوره کهف، آیه ۲۱.</ref> و [[سنت]] [[مسلمانان]] بر جواز آن [[گواهی]] می‌دهند. منابع [[شیعه]]، ساختن بنا را جز بر مرقد [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} [[مکروه]] دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعة، ۳/ ۲۱۰؛ آیین وهابیت‌، ۹۵- ۳۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ~~375~~.</ref>.		از موضوعاتی که [[وهابیان]]- برخلاف دیگر [[مسلمانان]]- آن را برنتافته‌اند، ساختن بنا بر [[قبور]] [[پیامبران]]، [[امامان]] و [[اولیای الهی]] و [[صالحان]] {{ع}} است؛ در حالی که [[قرآن]]<ref>به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|حُنَفَاء لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاء فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ}}؛ سوره حج، آیه ۳۱؛ {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيهَا إِذْ يَتَنَازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَيْهِم بُنْيَانًا رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَى أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا}}؛ سوره کهف، آیه ۲۱.</ref> و [[سنت]] [[مسلمانان]] بر جواز آن [[گواهی]] می‌دهند. منابع [[شیعه]]، ساختن بنا را جز بر مرقد [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} [[مکروه]] دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعة، ۳/ ۲۱۰؛ آیین وهابیت‌، ۹۵- ۳۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۴۵:		خط ۴۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~قبر~~]]		[[رده:برزخ]]

Bahmani: /* سؤال قبر */

2024-03-02T05:13:38Z

سؤال قبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۶:		خط ۶:

	== سؤال قبر ==		== سؤال قبر ==
	از [[روایات]] بسیاری برمی‌آید که چون مُرده را در قبر می‌نهند، دو [[فرشته]] سراغ او می‌آیند و از پاره‌ای موضوعات [[عقیدتی]] - مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[ولایت]] - از او می‌پرسند و نیز از پاره‌ای موضوعات عملی؛ مثلًا می‌پرسند که با [[نماز]] چه کرده است و [[عمر]] خویش را صرف چه کارهایی ساخته و چگونه [[مال]] کسب کرده است. در برخی [[روایات]] از این دو [[فرشته]] با عنوان "ناکر و نکیر" و در برخی دیگر با عنوان "[[نکیر و منکر]]" یاد شده است<ref>کافی‌، ۲/ ۶۳۳؛ بحارالانوار، ۶/ ۲۲۳.</ref>. برخی دیگر از [[احادیث]] و نیز در پاره‌ای از [[ادعیه]]، این دو [[فرشته]] را "[[بشیر]] و مبشر" خوانده‌اند<ref>مفاتیح الجنان‌، دعای ماه رجب.</ref>. سؤال و جواب قبر، فرآیندی ساده و معمول نیست که [[آدمی]] هر چه بخواهد بگوید. پاسخ‌ها از [[جان]] [[آدمی]] و [[باطن]] ملکات و باورهای [[راستین]] او می‌جوشند و بیرون می‌آیند. تلقین میت، کمکی است به همین جوشش نه‌ آنکه اثری مستقل داشته باشد. در سؤال و جواب قبر، پاسخ [[انسان]] از ژرفای [[تکوین]] و حاق [[باطن]] او سرچشمه می‌گیرد. سؤال قبر- بنابر مقتضای [[عدالت الهی]] و آنچه از [[روایات]] و [[ظواهر]] متون [[دینی]] برمی‌آید- ویژه [[مکلفان]] بالغ و [[عاقل]] است و از این رو، اطفال و دیوانگان و [[مستضعفان]] سؤال قبر ندارند. اینکه آیا [[پیامبران]] و [[امامان]] {{عم}} نیز با سؤال قبر مواجه می‌شوند، یا نه، به درستی روشن نیست. در این باره دلایلی متضاد وجود دارد و از این رو، [[علمای دینی]] از اظهار نظر درباره آن پرهیز کرده‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۷۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳-۳۷۴.</ref>		از [[روایات]] بسیاری برمی‌آید که چون مُرده را در قبر می‌نهند، دو [[فرشته]] سراغ او می‌آیند و از پاره‌ای موضوعات [[عقیدتی]] - مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[ولایت]] - از او می‌پرسند و نیز از پاره‌ای موضوعات عملی؛ مثلًا می‌پرسند که با [[نماز]] چه کرده است و [[عمر]] خویش را صرف چه کارهایی ساخته و چگونه [[مال]] کسب کرده است. در برخی [[روایات]] از این دو [[فرشته]] با عنوان "ناکر و نکیر" و در برخی دیگر با عنوان "[[نکیر و منکر]]" یاد شده است<ref>کافی‌، ۲/ ۶۳۳؛ بحارالانوار، ۶/ ۲۲۳.</ref>. برخی دیگر از [[احادیث]] و نیز در پاره‌ای از [[ادعیه]]، این دو [[فرشته]] را "[[بشیر]] و مبشر" خوانده‌اند<ref>مفاتیح الجنان‌، دعای ماه رجب.</ref>. سؤال و جواب قبر، فرآیندی ساده و معمول نیست که [[آدمی]] هر چه بخواهد بگوید. پاسخ‌ها از [[جان]] [[آدمی]] و [[باطن]] ملکات و باورهای راستین او می‌جوشند و بیرون می‌آیند. تلقین میت، کمکی است به همین جوشش نه‌ آنکه اثری مستقل داشته باشد. در سؤال و جواب قبر، پاسخ [[انسان]] از ژرفای [[تکوین]] و حاق [[باطن]] او سرچشمه می‌گیرد. سؤال قبر- بنابر مقتضای [[عدالت الهی]] و آنچه از [[روایات]] و ظواهر متون [[دینی]] برمی‌آید- ویژه [[مکلفان]] بالغ و [[عاقل]] است و از این رو، اطفال و دیوانگان و [[مستضعفان]] سؤال قبر ندارند. اینکه آیا [[پیامبران]] و [[امامان]] {{عم}} نیز با سؤال قبر مواجه می‌شوند، یا نه، به درستی روشن نیست. در این باره دلایلی متضاد وجود دارد و از این رو، [[علمای دینی]] از اظهار نظر درباره آن پرهیز کرده‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۷۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۳-۳۷۴.</ref>

	== شب اول قبر ==		== شب اول قبر ==

Bahmani: /* شب اول قبر */

2024-03-02T05:13:04Z

شب اول قبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۹:		خط ۹:

	== شب اول قبر ==		== شب اول قبر ==
	طبق [[روایات]]، اولین شبی که مرده به [[خاک]] سپرده می‌شود، مورد سؤال قرار می‌گیرد. دو [[فرشته]] [[نکیر و منکر]] حاضر می‌شوند و از [[خدا]] و [[پیامبر]] و [[عقاید]] او سؤال می‌کنند. شبی بسیار هولناک و پرفشار است و آنکه می‌میرد، در آن شب تنهایی و [[وحشت]]، همدمی جز عمل‌هایش ندارد.		طبق [[روایات]]، اولین شبی که مرده به خاک سپرده می‌شود، مورد سؤال قرار می‌گیرد. دو [[فرشته]] [[نکیر و منکر]] حاضر می‌شوند و از [[خدا]] و [[پیامبر]] و [[عقاید]] او سؤال می‌کنند. شبی بسیار هولناک و پرفشار است و آنکه می‌میرد، در آن شب تنهایی و [[وحشت]]، همدمی جز عمل‌هایش ندارد.

	شب اوّل [[قبر]] برای صالحانِ با [[تقوا]] خوب است، امّا برای [[گنهکاران]] شبی سخت و پر [[عذاب]] است. توصیه شده برای کسی که از [[دنیا]] می‌رود، در همان شب نخست [[نماز]] لیلة الدّفن ([[نماز]] [[وحشت]]) بخوانند و ثوابش را به [[روح]] او هدیه کنند تا ایمن گردد. کیفیت این [[نماز]] در کتاب‌های [[دعا]] آمده است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		شب اوّل [[قبر]] برای صالحانِ با [[تقوا]] خوب است، امّا برای [[گنهکاران]] شبی سخت و پر [[عذاب]] است. توصیه شده برای کسی که از [[دنیا]] می‌رود، در همان شب نخست [[نماز]] لیلة الدّفن ([[نماز]] [[وحشت]]) بخوانند و ثوابش را به [[روح]] او هدیه کنند تا ایمن گردد. کیفیت این [[نماز]] در کتاب‌های [[دعا]] آمده است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

Bahmani: /* فشار قبر */

2024-03-02T05:12:55Z

فشار قبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	== فشار قبر ==		== فشار قبر ==
	آغازِ کیفرهای عالم برزخ و از مسلمات و مشهورات [[مسلمانان]] است و [[احادیث]] بسیاری بر آن [[گواهی]] می‌دهند. فشار قبر برای همه مردگان پیش می‌آید؛ ولی برای برخی کسان سخت‌تر و شدیدتر است و بخشی از [[کیفر اعمال]] آنان محسوب می‌گردد و برای برخی دیگر، ملایم است و به منزله [[کفاره گناهان]] و جبران نواقص. پرسشی در اینجا مطرح است که آیا بر جسم مادی و عنصری فشار وارد می‌آید و [[روح]] از این گذر به [[رنج]] و درد می‌افتد یا بر [[بدن]] مثالی و برزخی. در این باره نظریه‌های گوناگونی مطرح است. تنها بر این [[حقیقت]] می‌توان پای فشرد که بر اساس منابع [[دینی]] وجود اصل فشار قبر تردیدناپذیر است؛ هر چند کیفیت آن بر ما پوشیده است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 374.</ref>.		آغازِ کیفرهای عالم برزخ و از مسلمات و مشهورات [[مسلمانان]] است و [[احادیث]] بسیاری بر آن [[گواهی]] می‌دهند. فشار قبر برای همه مردگان پیش می‌آید؛ ولی برای برخی کسان سخت‌تر و شدیدتر است و بخشی از کیفر اعمال آنان محسوب می‌گردد و برای برخی دیگر، ملایم است و به منزله کفاره گناهان و جبران نواقص. پرسشی در اینجا مطرح است که آیا بر جسم مادی و عنصری فشار وارد می‌آید و [[روح]] از این گذر به [[رنج]] و درد می‌افتد یا بر بدن مثالی و برزخی. در این باره نظریه‌های گوناگونی مطرح است. تنها بر این [[حقیقت]] می‌توان پای فشرد که بر اساس منابع [[دینی]] وجود اصل فشار قبر تردیدناپذیر است؛ هر چند کیفیت آن بر ما پوشیده است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 374.</ref>.

	== عذاب قبر ==		== عذاب قبر ==

Bahmani: /* بنای قبور */

2024-03-02T05:12:35Z

بنای قبور

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	در [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} نیز دستورهایی برای چگونگی [[زیارت]] [[قبور]] و [[سلام]] گفتن به مردگان و [[دعا کردن]] برای آنان آمده است<ref>میزان الحکمة، ۱۶۹۱.</ref>. از [[مستحبات]] مؤکد و شعائر مهم [[دینی]]، [[زیارت]] قبر [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان معصوم]] {{عم}} و [[اولیای الهی]] {{ع}} است. بنابر [[روایات]]، این عمل افزون بر آنکه [[ثواب]] [[اخروی]] دارد، در [[زندگی دنیوی]] [[زائر]] نیز مؤثر است. در این باره [[روایات]] فراوانی در دست است<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲- ۲۲۸۲؛ کامل الزیارات‌، ۴۷- ۳۵؛ مبانی فکری و کارنامه عملی وهابیت‌، ۹۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 375.</ref>.		در [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} نیز دستورهایی برای چگونگی [[زیارت]] [[قبور]] و [[سلام]] گفتن به مردگان و [[دعا کردن]] برای آنان آمده است<ref>میزان الحکمة، ۱۶۹۱.</ref>. از [[مستحبات]] مؤکد و شعائر مهم [[دینی]]، [[زیارت]] قبر [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان معصوم]] {{عم}} و [[اولیای الهی]] {{ع}} است. بنابر [[روایات]]، این عمل افزون بر آنکه [[ثواب]] [[اخروی]] دارد، در [[زندگی دنیوی]] [[زائر]] نیز مؤثر است. در این باره [[روایات]] فراوانی در دست است<ref>میزان الحکمة، ۲۲۹۲- ۲۲۸۲؛ کامل الزیارات‌، ۴۷- ۳۵؛ مبانی فکری و کارنامه عملی وهابیت‌، ۹۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 375.</ref>.

	== [[بنای قبور]] ==		== بنای قبور ==
	از موضوعاتی که [[وهابیان]]- برخلاف دیگر [[مسلمانان]]- آن را برنتافته‌اند، ساختن بنا بر [[قبور]] [[پیامبران]]، [[امامان]] و [[اولیای الهی]] و [[صالحان]] {{ع}} است؛ در حالی که [[قرآن]]<ref>به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|حُنَفَاء لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاء فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ}}؛ سوره حج، آیه ۳۱؛ {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيهَا إِذْ يَتَنَازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَيْهِم بُنْيَانًا رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَى أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا}}؛ سوره کهف، آیه ۲۱.</ref> و [[سنت]] [[مسلمانان]] بر جواز آن [[گواهی]] می‌دهند. منابع [[شیعه]]، ساختن بنا را جز بر [[مرقد]] [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} [[مکروه]] دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعة، ۳/ ۲۱۰؛ آیین وهابیت‌، ۹۵- ۳۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 375.</ref>.		از موضوعاتی که [[وهابیان]]- برخلاف دیگر [[مسلمانان]]- آن را برنتافته‌اند، ساختن بنا بر [[قبور]] [[پیامبران]]، [[امامان]] و [[اولیای الهی]] و [[صالحان]] {{ع}} است؛ در حالی که [[قرآن]]<ref>به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|حُنَفَاء لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاء فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ}}؛ سوره حج، آیه ۳۱؛ {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيهَا إِذْ يَتَنَازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَيْهِم بُنْيَانًا رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَى أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا}}؛ سوره کهف، آیه ۲۱.</ref> و [[سنت]] [[مسلمانان]] بر جواز آن [[گواهی]] می‌دهند. منابع [[شیعه]]، ساختن بنا را جز بر مرقد [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} [[مکروه]] دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعة، ۳/ ۲۱۰؛ آیین وهابیت‌، ۹۵- ۳۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 375.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* حرمت قبور مسلمانان */

2024-03-02T05:12:22Z

حرمت قبور مسلمانان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	از معتقدات شیعیان است و همه بر آن اتفاق دارند. [[عذاب]] قبر بدین معنا است که افزون بر فشار، کیفرهای دیگری نیز از آغاز [[دفن]] بر میت فرود می‌آیند. این کیفرها، در [[حقیقت]]، [[ظهور]] [[معاصی]] و [[گناهان]] میت‌اند و ویژه [[ملحدان]] و [[منافقان]] و عاصیان‌اند و [[مؤمنان]] [[نیکوکار]] از آن در امان‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۶۶؛ معاد، ۱۱۳؛ عقائد صدوق‌، ۸۱؛ شرح عقائد، ۴۵؛ کشف المراد، ۲۲۶؛ ارشاد الطالبین‌، ۴۲۵؛ تجرید الاعتقاد، ۳۰۸؛ میزان الحکمة، ۱۰/ ۳۲۶؛ کافی‌، ۳/ ۲۴۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 374.</ref>.		از معتقدات شیعیان است و همه بر آن اتفاق دارند. [[عذاب]] قبر بدین معنا است که افزون بر فشار، کیفرهای دیگری نیز از آغاز [[دفن]] بر میت فرود می‌آیند. این کیفرها، در [[حقیقت]]، [[ظهور]] [[معاصی]] و [[گناهان]] میت‌اند و ویژه [[ملحدان]] و [[منافقان]] و عاصیان‌اند و [[مؤمنان]] [[نیکوکار]] از آن در امان‌اند<ref>بحارالانوار، ۶/ ۲۶۶؛ معاد، ۱۱۳؛ عقائد صدوق‌، ۸۱؛ شرح عقائد، ۴۵؛ کشف المراد، ۲۲۶؛ ارشاد الطالبین‌، ۴۲۵؛ تجرید الاعتقاد، ۳۰۸؛ میزان الحکمة، ۱۰/ ۳۲۶؛ کافی‌، ۳/ ۲۴۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 374.</ref>.

	== [[حرمت قبور مسلمانان]] ==		== حرمت قبور مسلمانان ==
	[[قبور مسلمانان]] در [[آیین اسلام]]، احترامی ویژه دارند. از این رو، [[اسلام]]، [[احکام]] مفصلی در این موضوع دارد؛ از آن جمله اینکه نبش قبر [[مسلمان]] [[حرام]] است، تکیه و راه رفتن و نشستن بر قبر [[مسلمان]] [[مکروه]] است، [[دفن]] اجساد نامسلمانان در گورستان [[مسلمانان]] روا نیست <ref>معجم فقه الجواهر، ۴/ ۶۶۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۴.</ref>		قبور مسلمانان در [[آیین اسلام]]، احترامی ویژه دارند. از این رو، [[اسلام]]، [[احکام]] مفصلی در این موضوع دارد؛ از آن جمله اینکه نبش قبر [[مسلمان]] [[حرام]] است، تکیه و راه رفتن و نشستن بر قبر [[مسلمان]] [[مکروه]] است، [[دفن]] اجساد نامسلمانان در گورستان [[مسلمانان]] روا نیست <ref>معجم فقه الجواهر، ۴/ ۶۶۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۷۴.</ref>

	== [[زیارت قبور]] ==		== [[زیارت قبور]] ==