قتل فی سبیل الله - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به شهادت در راه خدا

2024-01-07T07:49:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		#تغییر_مسیر [[شهادت در راه خدا]]

	'''شهادت''' به‌معنای کشته‌ شدن و جان‌ دادن در راه [[خداوند]] از مسائلی است در نظام ارزشی اسلام، به عنوان معیاری شناخته شده که بیشتر [[ارزش‌ها]] و [[اعمال صالح]] با آن سنجیده شده است. مصداق [[حقیقی]] شهادت، کشته شدن در معرکه [[جهاد]] با [[دشمن]] [[دین]] است؛ اما در [[روایات]] آمده است که [[جان]] باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد. اسلام نگاه ویژه‌ای به [[شهادت]] دارد.

	~~== مقدمه ==~~
	از مسائلی که در رابطه با [[جهاد]] مطرح بوده موضوع [[شهادت]] است، اصولاً در نظام ارزشی اسلام، شهادت خود، معیاری است که بیشتر [[ارزش‌ها]] و [[اعمال صالح]] با آن سنجیده شده و در طبقه‌بندی ارزش‌ها، جایگاه ارزشی خود را باز می‌یابند. شهادت برای انسان‌های پاک باخته‌ای که عاشقان خدا جویند و خداگونه راه می‌پویند راه میان بری است که بسیار زود آنها را به [[هدف]] مقدسشان می‌رساند. تا آنجا که برای انسان‌های [[آلوده]] نیز که یکباره دگرگون می‌شوند و به راه [[پیکار]] برای خدا می‌افتند و با [[اخلاص]] و [[آگاهی]] راه شهادت و [[مرگ سرخ]] در [[راه خدا]] را در پیش می‌گیرند، از جمله مطهراتی است که [[معجزه‌آسا]] همۀ آلودگی‌های آنان را در یک لحظه در جویباری از [[خون]] شست‌وشو می‌دهد و آنها را با وجود گذشتۀ سیاهشان به مقام [[پاکان]] و [[برگزیدگان خدا]] می‌رساند که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: «هیچ قطر‌ه‌ای نزد خدا محبوب‌تر از آن قطره خونی که در راه خدا ریخته شود، نیست»<ref>{{متن حدیث\|مَا مِنْ قَطْرَةٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ قَطْرَةِ دَمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}، بحارالانوار، ج۱۰۰، ص۱۰.</ref>. زیرا [[شهید]] با نثار قطره‌های خون پاکش در پیکر [[جامعه]]، خون زنده و گرمی جاری می‌کند، راه خدا را باز نموده، سدها و موانع [[تکامل]] [[بندگان خدا]] را از میان برمی‌دارد، بندهای [[اسارت]] را می‌گسلد و [[مستضعفان]] را [[رهایی]] می‌بخشد و راه را برای [[حکومت خدا]] و [[خدا]] گونه‌ها در [[زمین]] هموار می‌کند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.

	~~== معناشناسی ==~~
	«[[شهادت]]» واژه‌ای عربی است که در اصل به معنای گواه‌ بودن و [[گواهی دادن]] است<ref>راغب، مفردات الفاظ القرآن، ۴۶۵–۴۶۶؛ ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲.</ref> و در منابع و فرهنگ اسلامی در معنای کشته‌ شدن و جان‌ دادن در راه [[خداوند]] به کار می‌رود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref> برای کاربرد مفهوم شهادت دربارۀ کسی که در راه خداوند کشته می‌شود، عللی ذکر شده است؛ مانند اینکه چون [[خدا]] و [[فرشتگان]] [[گواهی]] به بهشتی‌ شدن وی داده‌اند یا چون [[گواه]] دیگران است یا چون زنده و [[شاهد]] است<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲؛ صدر، ماوراء الفقه، ۱/۱۹۹–۲۰۰.</ref>. مفهوم کلی این واژه در [[ادیان]] و [[ملل]] مختلف نیز نوعی خاص از جان‌ دادن است که در مسیر، [[هدف]] و آرمانی [[برتر]] مانند [[دین]]، [[ملت]] و میهن صورت می‌گیرد<ref>شاعری، جامعه‌شناسی شهادت‌طلبی و انگیزه‌های شهیدان، ۸۱–۸۲.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>

	مصداق [[حقیقی]] شهادت، کشته شدن در معرکه [[جهاد]] با [[دشمن]] [[دین]] است؛ اما در [[روایات]] آمده است که [[جان]] باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد؛ مثلًا کسی که به حال [[دوستی]] و حب [[آل محمد]] {{صل}} از [[دنیا]] برود، یا کسی که در حال [[دفاع]] از [[جان]]، [[مال]] یا ناموس خویش کشته شود، اجر [[شهید]] می‌بَرَد<ref>میزان الحکمة، ۲/ ۱۵۱۶ و ۱۵۱۷.</ref>. [[شهید]]، آگاهانه و خالصانه، [[حق]] را [[یاری]] می‌کند و به [[باطل]] هجوم می‌برد و [[جان]] خویش را به مخاطره می‌اندازد و از این رو، شهادت را [[مرگ]] باعزت یا شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] دانسته‌اند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶.</ref>.

	~~== پیشینه ==~~
	[[یهودیان]] پیش از میلاد مسیح{{ع}} با [[فرهنگ]] شهادت آشنا شدند. [[خشم]]، [[شورش]] و آمادگی یهودیان برای مقابله و کشته‌ شدن در برابر [[ظلم]] [[پادشاه]] سلوکی ([[سوریه]])<ref>خیراندیش، عشق و شهادت در عرفان، ۲۹.</ref> تا آنجا رسید که یک [[زن]] و هفت پسر او در [[معبد]] کشته شدند<ref>دقیقیان، نردبانی به آسمان، ۱۶۳.</ref>. یهودیان این زن و پسرانش را همچون «[[شهید]]» دانستند و بیان کردند [[شهیدان]] پس از [[مرگ]] به [[زندگی]] جاوید می‌رسند<ref>خیراندیش، عشق و شهادت در عرفان، ۲۹–۳۰.</ref>.

	در [[مسیحیت]] نیز مفهوم شهادت با عروج حضرت عیسی{{ع}} شکل گرفت. [[مسیحیان]] که [[معتقد]] به [[ایستادگی]] [[مسیح]]{{ع}} در برابر ظلم، [[انتخاب]] مرگ در [[راه خدا]]<ref>تنهایی، جامعه‌شناسی در ادیان، ۱/۳۸۰.</ref> و [[رستاخیز]] و بازگشت [[حضرت عیسی]]{{ع}} هستند<ref>ویر، جهان مذهبی ادیان در جهان امروز، ۲/۶۹۸.</ref>، آویختن صلیب را به معنای [[انکار]] خویشتن و اعلام آمادگی برای [[فداکاری]] و [[ایثار]] تا حد کشته‌ شدن در راه خدا می‌دانند. بعدها این مفهوم [[تکامل]] بیشتری یافت. [[شهیدان]] [[مسیحی]] خود را مقلد [[عیسی]]{{ع}} می‌دانستند و در تحمل [[رنج]] و [[مشقت]] و پذیرش [[شهادت]] از او [[تقلید]] می‌کردند.

	با ظهور اسلام و با شهادت تازه‌ مسلمانان مانند [[سمیه]] و [[یاسر]]<ref>ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ۲/۶۷.</ref> و [[حمزه عموی پیامبر]]{{صل}}<ref>واقدی، المغازی، ۱/۲۸۶–۲۸۸.</ref> به دست [[کفار]]، [[مردم]] با واژه‌هایی چون شهادت و [[شهید]] بیشتر آشنا شدند<ref>نوروزی، فرهنگ شهادت از دیدگاه قرآن و سنت، ۱۸۴.</ref>. با شروع [[حکومت اسلامی]] و جنگ‌های صدر اسلام می‌شد [[فرهنگ]] [[شهادت‌طلبی]] را در شهادت [[یاران]] نزدیک [[پیامبر]]{{صل}} مانند [[حارث‌ بن‌ عدی]]، [[ابی‌امیه]]، قیس و [[عبدالله‌ بن‌ عامر]]<ref>ابن‌هشام، عبدالملک، ۲/۴۸۶–۴۸۷.</ref> به‌خوبی مشاهده کرد.

	در فرهنگ‌های غیر [[دینی]] نیز شهادت با مفهوم کشته‌ شدن در راه [[وطن]] معنا پیدا می‌کند. آنان شهادت را [[مرگ سرخ]] قهرمانان، سربازان و فداکارانی می‌دانند که در نبردهای خونین به دست [[دشمن]] کشته شده و [[قربانی]] [[عقیده]] و مرام خود یا فدایی آرمان و سرزمین خویش گردیده‌اند<ref>رضوانی، فلسفه شهادت، ۱۱۶.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷.</ref>

	~~== شهادت در [[اسلام]] ==~~
	اسلام نگاه ویژه‌ای به [[شهادت]] دارد. [[اندیشمندان مسلمان]]، فداکردن [[جان]] در کمال [[هوشیاری]] و [[آزادی]] برای رسیدن به هدفی والاتر و بهتر از [[زندگی دنیوی]] را شهادت می‌نامند<ref>جعفری، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ۶/۳.</ref>. از منظر اسلام مرگی شهادت خوانده می‌شود که [[انسان]] تنها برای هدفی [[مقدس]] و به تعبیر [[قرآن کریم]] «[[فی سبیل الله]]» [[~~انتخاب]] کند<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref>. در این حالت کسی که به درجه~~ شهادت می‌رسد، چنان‌که در برخی [[روایات]] آمده<ref>کلینی، الکافی، ۲/۳۴۸.</ref> به عالی‌ترین و راقی‌ترین مراتبی دست پیدا کرده که انسان می‌تواند در [[سیر]] صعودی خود به آن برسد<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۴.</ref>. [[علمای دین]] منشأ [[قداست]] [[شهدا]] را [[جهاد در راه خدا]]<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۹/۴۰ و ۴۹۷.</ref> و آگاهانه‌ بودن عمل آنان<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۸.</ref> می‌دانند. در این راه نویددادن [[قرآن]] به «[[اجر]] عظیم»<ref>سوره نساء، آیه ۷۴.</ref>، «بهشت ابدی»<ref>سوره توبه، آیه ۸۹.</ref>، «[[رضایت الهی]]»<ref>سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، «فوز عظیم»<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref> و رسیدن به {{متن قرآن\|إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ}}<ref>سوره توبه، آیه ۵۲.</ref> [[مؤمنان]] را [[مشتاق]] شهادت می‌کند<ref>ملامحمدعلی، مبانی فقهی عملیات استشهادی، ۱۲.</ref>.

	«[[شهید]] و شهادت» به معنای «کشته‌ شدن در [[راه خدا]]»، در تعدادی از [[آیات قرآن]] به‌کار رفته‌است. این کلمات غالباً ذیل [[آیات جهاد]] به‌کار رفته‌اند<ref>سوره بقره، آیه ۲۱۶، سوره آل عمران، آیه ۱۶۹، سوره توبه، آیه ۱۹-۲۲.</ref>. قرآن تأکید دارد که کشته‌شدگان در راه خدا را نباید مرده پنداشت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref> و به جهادگران [[وعده]] می‌دهد اگر در راه خدا کشته شوند مورد [[رحمت]] و عنایت او قرار خواهند گرفت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۵۷، سوره آل عمران، آیه ۱۵۸.</ref>. قرآن [[پاداش]] آنان را {{متن قرآن\|وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ}}<ref>«و آنان را به بهشتی درمی‌آورد که به آنان شناسانده است» سوره محمد، آیه ۶.</ref> و شهادت را مایه [[بخشش گناهان]] می‌داند<ref>سوره آل عمران، ۱۹۵.</ref>؛ زیرا آنان جان و [[مال]] خود را با متاع [[برتر]] معامله کرده‌اند<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref>.

	در روایات نیز [[شهادت در راه خدا]] بسی بزرگ داشته شده است؛ چنان‌که شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] خوانده شده‌ است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۹۷/۸.</ref> و محبوب‌ترین قطره در نزد [[خداوند]] قطرات [[خون]] شهید شمرده شده‌ است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۴.</ref> و [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} هزار ضربه [[شمشیر]] را که در راه خدا بر او فرود آید، گواراتر از مرگ در بستر دانسته است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۳.</ref>. [[شهادت]] کفاره گناهان و عامل از میان بردن آنهاست<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۸/۳۲۶.</ref>. در [[فقه اسلامی]] [[شهید]] میدان [[جنگ]]، با [[لباس]] خود و بدون [[غسل]] به خاک سپرده می‌شود. از سوی دیگر، در فرهنگ اسلامی کسی که در راه [[شناخت حق]] یا در حال صدقه‌ دادن<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۲.</ref> یا برای [[دفاع]] از [[خانواده]] و مالش کشته شود نیز در شمار [[شهدا]] شمرده شده‌است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۵/۱۲۰.</ref>.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۴۵۱.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷.</ref>

	~~== جایگاه شهادت نزد [[شیعیان]] ==~~
	شهادت در [[مذهب]] [[شیعیان]] جایگاهی بس والا دارد. یازده [[امام]] [[معصوم]] [[شیعه]] {{ع}} همگی به گونه‌ای [[شهید]] شده و هیچ یک با [[مرگ طبیعی]] از [[دنیا]] نرفته‌اند<ref>بحارالانوار، ۲۱۷۲۷.</ref>. [[امام]] نخست [[شیعیان]]، حضرت [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} چون هنگامه شهادتش فرا می‌رسد، می‌فرماید: "به خدای [[کعبه]] که [[رستگار]] شدم!"<ref>بحارالانوار، ۴۲/ ۲۳۹.</ref> و از [[القاب]] مشهور [[امام حسین]] {{ع}}، "[[سید الشهداء]]" است. این نشان از ارجی است که [[شیعیان]] بر شهادت می‌نهند. در نظرگاه [[شیعه]]، [[شهیدان]] در آن [[جهان]] مقاماتی بس والا دارند. آنان همان دَم که [[جان]] می‌بازند، از همه [[گناهان]] [[پاک]] می‌گردند<ref>تفسیر نور الثقلین‌، ۱/ ۵۱۷.</ref>. در [[قرآن]] نیز به صراحت از [[منزلت]] ویژه [[شهیدان]] یاد شده و آمده است که آنان نزد پروردگارشان به سر می‌برند و روزی می‌خورند<ref>آل عمران/ ۱۶۹.</ref>. [[حق]] [[شفاعت]] بعد از [[پاکان]] والامقامی‌ همچون [[پیامبران]] و [[عالمان]]، به شهیدان نیز رسیده است و بنابراین، آنان می‌توانند از دیگران پیش [[خداوند متعال]] [[شفاعت]] کنند<ref>بحارالانوار، ۱۰۰/ ۱۲.</ref>. از ویژگی‌های شهیدان این است که بدن آنان ـ اگر در معرکه [[جهاد]] زخم خورند و همانجا [[جان]] بازند ـ [[نیازمند]] [[غسل]] و کفن نیست و بدن [[شهید]] در چنین حالتی، [[پاک]] است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	~~# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]~~
	~~# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~


	~~{{اسلام}}~~
	~~{{مرگ در اسلام}}~~
	~~{{احکام جهاد}}~~

	~~[[رده:شهادت~~]]

Ali در ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۰

2024-01-07T06:30:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}


			{{اسلام}}
			{{مرگ در اسلام}}
			{{احکام جهاد}}

	[[رده:شهادت]]		[[رده:شهادت]]

Bahmani در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۰

2024-01-06T08:30:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

			'''شهادت''' به‌معنای کشته‌ شدن و جان‌ دادن در راه [[خداوند]] از مسائلی است در نظام ارزشی اسلام، به عنوان معیاری شناخته شده که بیشتر [[ارزش‌ها]] و [[اعمال صالح]] با آن سنجیده شده است. مصداق [[حقیقی]] شهادت، کشته شدن در معرکه [[جهاد]] با [[دشمن]] [[دین]] است؛ اما در [[روایات]] آمده است که [[جان]] باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد. اسلام نگاه ویژه‌ای به [[شهادت]] دارد.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۳

2024-01-06T08:23:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۷:		خط ۷:
	«[[شهادت]]» واژه‌ای عربی است که در اصل به معنای گواه‌ بودن و [[گواهی دادن]] است<ref>راغب، مفردات الفاظ القرآن، ۴۶۵–۴۶۶؛ ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲.</ref> و در منابع و فرهنگ اسلامی در معنای کشته‌ شدن و جان‌ دادن در راه [[خداوند]] به کار می‌رود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref> برای کاربرد مفهوم شهادت دربارۀ کسی که در راه خداوند کشته می‌شود، عللی ذکر شده است؛ مانند اینکه چون [[خدا]] و [[فرشتگان]] [[گواهی]] به بهشتی‌ شدن وی داده‌اند یا چون [[گواه]] دیگران است یا چون زنده و [[شاهد]] است<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲؛ صدر، ماوراء الفقه، ۱/۱۹۹–۲۰۰.</ref>. مفهوم کلی این واژه در [[ادیان]] و [[ملل]] مختلف نیز نوعی خاص از جان‌ دادن است که در مسیر، [[هدف]] و آرمانی [[برتر]] مانند [[دین]]، [[ملت]] و میهن صورت می‌گیرد<ref>شاعری، جامعه‌شناسی شهادت‌طلبی و انگیزه‌های شهیدان، ۸۱–۸۲.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>		«[[شهادت]]» واژه‌ای عربی است که در اصل به معنای گواه‌ بودن و [[گواهی دادن]] است<ref>راغب، مفردات الفاظ القرآن، ۴۶۵–۴۶۶؛ ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲.</ref> و در منابع و فرهنگ اسلامی در معنای کشته‌ شدن و جان‌ دادن در راه [[خداوند]] به کار می‌رود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref> برای کاربرد مفهوم شهادت دربارۀ کسی که در راه خداوند کشته می‌شود، عللی ذکر شده است؛ مانند اینکه چون [[خدا]] و [[فرشتگان]] [[گواهی]] به بهشتی‌ شدن وی داده‌اند یا چون [[گواه]] دیگران است یا چون زنده و [[شاهد]] است<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۲۴۲؛ صدر، ماوراء الفقه، ۱/۱۹۹–۲۰۰.</ref>. مفهوم کلی این واژه در [[ادیان]] و [[ملل]] مختلف نیز نوعی خاص از جان‌ دادن است که در مسیر، [[هدف]] و آرمانی [[برتر]] مانند [[دین]]، [[ملت]] و میهن صورت می‌گیرد<ref>شاعری، جامعه‌شناسی شهادت‌طلبی و انگیزه‌های شهیدان، ۸۱–۸۲.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>

	مصداق [[حقیقی]] شهادت، کشته شدن در معرکه [[جهاد]] با [[دشمن]] [[دین]] است؛ اما در [[روایات]] آمده است که [[جان]] باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد؛ مثلًا کسی که به حال [[دوستی]] و حب [[آل محمد]] {{صل}} از [[دنیا]] برود، یا کسی که در حال [[دفاع]] از [[جان]]، [[مال]] یا [[ناموس]] خویش کشته شود، اجر [[شهید]] می‌بَرَد<ref>میزان الحکمة، ۲/ ۱۵۱۶ و ۱۵۱۷.</ref>. [[شهید]]، آگاهانه و خالصانه، [[حق]] را [[یاری]] می‌کند و به [[باطل]] [[هجوم]] می‌برد و [[جان]] خویش را به مخاطره می‌اندازد و از این رو، شهادت را [[مرگ]] باعزت یا شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] دانسته‌اند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶.</ref>.		مصداق [[حقیقی]] شهادت، کشته شدن در معرکه [[جهاد]] با [[دشمن]] [[دین]] است؛ اما در [[روایات]] آمده است که [[جان]] باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد؛ مثلًا کسی که به حال [[دوستی]] و حب [[آل محمد]] {{صل}} از [[دنیا]] برود، یا کسی که در حال [[دفاع]] از [[جان]]، [[مال]] یا ناموس خویش کشته شود، اجر [[شهید]] می‌بَرَد<ref>میزان الحکمة، ۲/ ۱۵۱۶ و ۱۵۱۷.</ref>. [[شهید]]، آگاهانه و خالصانه، [[حق]] را [[یاری]] می‌کند و به [[باطل]] هجوم می‌برد و [[جان]] خویش را به مخاطره می‌اندازد و از این رو، شهادت را [[مرگ]] باعزت یا شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] دانسته‌اند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶.</ref>.

	== پیشینه ==		== پیشینه ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== شهادت در [[اسلام]] ==		== شهادت در [[اسلام]] ==
	اسلام نگاه ویژه‌ای به [[شهادت]] دارد. [[اندیشمندان مسلمان]]، فداکردن [[جان]] در کمال [[هوشیاری]] و [[آزادی]] برای رسیدن به هدفی والاتر و بهتر از [[زندگی دنیوی]] را شهادت می‌نامند<ref>جعفری، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ۶/۳.</ref>. از منظر اسلام مرگی شهادت خوانده می‌شود که [[انسان]] تنها برای هدفی [[مقدس]] و به تعبیر [[قرآن کریم]] «[[فی سبیل الله]]» [[انتخاب]] کند<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref>. در این حالت کسی که به درجه شهادت می‌رسد، چنان‌که در برخی [[روایات]] آمده<ref>کلینی، الکافی، ۲/۳۴۸.</ref> به عالی‌ترین و راقی‌ترین مراتبی دست پیدا کرده که انسان می‌تواند در [[سیر]] صعودی خود به آن برسد<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۴.</ref>. [[علمای دین]] منشأ [[قداست]] [[شهدا]] را [[جهاد در راه خدا]]<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۹/۴۰ و ۴۹۷.</ref> و آگاهانه‌ بودن عمل آنان<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۸.</ref> می‌دانند. در این راه نویددادن [[قرآن]] به «[[اجر]] ~~[[عظیم]]»~~<ref>سوره نساء، آیه ۷۴.</ref>، ~~«[[بهشت ابدی]]»~~<ref>سوره توبه، آیه ۸۹.</ref>، «[[رضایت الهی]]»<ref>سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، ~~«[[فوز عظیم]]»~~<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref> و رسیدن به {{متن قرآن\|إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ}}<ref>سوره توبه، آیه ۵۲.</ref> [[مؤمنان]] را [[مشتاق]] شهادت می‌کند<ref>ملامحمدعلی، مبانی فقهی عملیات استشهادی، ۱۲.</ref>.		اسلام نگاه ویژه‌ای به [[شهادت]] دارد. [[اندیشمندان مسلمان]]، فداکردن [[جان]] در کمال [[هوشیاری]] و [[آزادی]] برای رسیدن به هدفی والاتر و بهتر از [[زندگی دنیوی]] را شهادت می‌نامند<ref>جعفری، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ۶/۳.</ref>. از منظر اسلام مرگی شهادت خوانده می‌شود که [[انسان]] تنها برای هدفی [[مقدس]] و به تعبیر [[قرآن کریم]] «[[فی سبیل الله]]» [[انتخاب]] کند<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۹.</ref>. در این حالت کسی که به درجه شهادت می‌رسد، چنان‌که در برخی [[روایات]] آمده<ref>کلینی، الکافی، ۲/۳۴۸.</ref> به عالی‌ترین و راقی‌ترین مراتبی دست پیدا کرده که انسان می‌تواند در [[سیر]] صعودی خود به آن برسد<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۴.</ref>. [[علمای دین]] منشأ [[قداست]] [[شهدا]] را [[جهاد در راه خدا]]<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۹/۴۰ و ۴۹۷.</ref> و آگاهانه‌ بودن عمل آنان<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۴/۴۴۸.</ref> می‌دانند. در این راه نویددادن [[قرآن]] به «[[اجر]] عظیم»<ref>سوره نساء، آیه ۷۴.</ref>، «بهشت ابدی»<ref>سوره توبه، آیه ۸۹.</ref>، «[[رضایت الهی]]»<ref>سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، «فوز عظیم»<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref> و رسیدن به {{متن قرآن\|إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ}}<ref>سوره توبه، آیه ۵۲.</ref> [[مؤمنان]] را [[مشتاق]] شهادت می‌کند<ref>ملامحمدعلی، مبانی فقهی عملیات استشهادی، ۱۲.</ref>.

	«[[شهید]] و شهادت» به معنای «کشته‌ شدن در [[راه خدا]]»، در تعدادی از [[آیات قرآن]] به‌کار رفته‌است. این کلمات غالباً ذیل [[آیات جهاد]] به‌کار رفته‌اند<ref>سوره بقره، آیه ۲۱۶، سوره آل عمران، آیه ۱۶۹، سوره توبه، آیه ۱۹-۲۲.</ref>. قرآن تأکید دارد که کشته‌شدگان در راه خدا را نباید مرده پنداشت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref> و به جهادگران [[وعده]] می‌دهد اگر در راه خدا کشته شوند مورد [[رحمت]] و [[عنایت]] او قرار خواهند گرفت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۵۷، سوره آل عمران، آیه ۱۵۸.</ref>. قرآن [[پاداش]] آنان را {{متن قرآن\|وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ}}<ref>«و آنان را به بهشتی درمی‌آورد که به آنان شناسانده است» سوره محمد، آیه ۶.</ref> و شهادت را مایه [[بخشش گناهان]] می‌داند<ref>سوره آل عمران، ۱۹۵.</ref>؛ زیرا آنان جان و [[مال]] خود را با متاع [[برتر]] [[معامله]] کرده‌اند<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref>.		«[[شهید]] و شهادت» به معنای «کشته‌ شدن در [[راه خدا]]»، در تعدادی از [[آیات قرآن]] به‌کار رفته‌است. این کلمات غالباً ذیل [[آیات جهاد]] به‌کار رفته‌اند<ref>سوره بقره، آیه ۲۱۶، سوره آل عمران، آیه ۱۶۹، سوره توبه، آیه ۱۹-۲۲.</ref>. قرآن تأکید دارد که کشته‌شدگان در راه خدا را نباید مرده پنداشت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref> و به جهادگران [[وعده]] می‌دهد اگر در راه خدا کشته شوند مورد [[رحمت]] و عنایت او قرار خواهند گرفت<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۵۷، سوره آل عمران، آیه ۱۵۸.</ref>. قرآن [[پاداش]] آنان را {{متن قرآن\|وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ}}<ref>«و آنان را به بهشتی درمی‌آورد که به آنان شناسانده است» سوره محمد، آیه ۶.</ref> و شهادت را مایه [[بخشش گناهان]] می‌داند<ref>سوره آل عمران، ۱۹۵.</ref>؛ زیرا آنان جان و [[مال]] خود را با متاع [[برتر]] معامله کرده‌اند<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref>.

	در روایات نیز [[شهادت در راه خدا]] بسی بزرگ داشته شده است؛ چنان‌که شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] خوانده شده‌ است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۹۷/۸.</ref> و محبوب‌ترین قطره در نزد [[خداوند]] قطرات [[خون]] شهید شمرده شده‌ است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۴.</ref> و [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} هزار ضربه [[شمشیر]] را که در راه خدا بر او فرود آید، گواراتر از مرگ در بستر دانسته است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۳.</ref>. [[شهادت]] [[کفاره گناهان]] و عامل از میان بردن آنهاست<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۸/۳۲۶.</ref>. در [[فقه اسلامی]] [[شهید]] میدان [[جنگ]]، با [[لباس]] خود و بدون [[غسل]] به خاک سپرده می‌شود. از سوی دیگر، در فرهنگ اسلامی کسی که در راه [[شناخت حق]] یا در حال صدقه‌ دادن<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۲.</ref> یا برای [[دفاع]] از [[خانواده]] و مالش کشته شود نیز در شمار [[شهدا]] شمرده شده‌است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۵/۱۲۰.</ref>.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۴۵۱.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷.</ref>		در روایات نیز [[شهادت در راه خدا]] بسی بزرگ داشته شده است؛ چنان‌که شرافتمندانه‌ترین [[مرگ]] خوانده شده‌ است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۹۷/۸.</ref> و محبوب‌ترین قطره در نزد [[خداوند]] قطرات [[خون]] شهید شمرده شده‌ است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۴.</ref> و [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} هزار ضربه [[شمشیر]] را که در راه خدا بر او فرود آید، گواراتر از مرگ در بستر دانسته است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۳.</ref>. [[شهادت]] کفاره گناهان و عامل از میان بردن آنهاست<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۸/۳۲۶.</ref>. در [[فقه اسلامی]] [[شهید]] میدان [[جنگ]]، با [[لباس]] خود و بدون [[غسل]] به خاک سپرده می‌شود. از سوی دیگر، در فرهنگ اسلامی کسی که در راه [[شناخت حق]] یا در حال صدقه‌ دادن<ref>کلینی، الکافی، ۵/۵۲.</ref> یا برای [[دفاع]] از [[خانواده]] و مالش کشته شود نیز در شمار [[شهدا]] شمرده شده‌است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۵/۱۲۰.</ref>.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۴۵۱.</ref>.<ref>[[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۵۱۹ ـ ۵۲۷.</ref>

	== جایگاه شهادت نزد [[شیعیان]] ==		== جایگاه شهادت نزد [[شیعیان]] ==
	شهادت در [[مذهب]] [[شیعیان]] جایگاهی بس والا دارد. یازده [[امام]] [[معصوم]] [[شیعه]] {{ع}} همگی به گونه‌ای [[شهید]] شده و هیچ یک با [[مرگ طبیعی]] از [[دنیا]] نرفته‌اند<ref>بحارالانوار، ۲۱۷۲۷.</ref>. [[امام]] نخست [[شیعیان]]، [[حضرت]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} چون هنگامه شهادتش فرا می‌رسد، می‌فرماید: "به خدای [[کعبه]] که [[رستگار]] شدم!"<ref>بحارالانوار، ۴۲/ ۲۳۹.</ref> و از [[القاب]] مشهور [[امام حسین]] {{ع}}، "[[سید الشهداء]]" است. این نشان از ارجی است که [[شیعیان]] بر شهادت می‌نهند. در نظرگاه [[شیعه]]، [[شهیدان]] در آن [[جهان]] مقاماتی بس والا دارند. آنان همان دَم که [[جان]] می‌بازند، از همه [[گناهان]] [[پاک]] می‌گردند<ref>تفسیر نور الثقلین‌، ۱/ ۵۱۷.</ref>. در [[قرآن]] نیز به صراحت از [[منزلت]] ویژه [[شهیدان]] یاد شده و آمده است که آنان نزد پروردگارشان به سر می‌برند و روزی می‌خورند<ref>آل عمران/ ۱۶۹.</ref>. [[حق]] [[شفاعت]] بعد از [[پاکان]] والامقامی‌ همچون [[پیامبران]] و [[عالمان]]، به شهیدان نیز رسیده است و بنابراین، آنان می‌توانند از دیگران پیش [[خداوند متعال]] [[شفاعت]] کنند<ref>بحارالانوار، ۱۰۰/ ۱۲.</ref>. از ویژگی‌های شهیدان این است که بدن آنان ـ اگر در معرکه [[جهاد]] زخم خورند و همانجا [[جان]] بازند ـ [[نیازمند]] [[غسل]] و کفن نیست و بدن [[شهید]] در چنین حالتی، [[پاک]] است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.		شهادت در [[مذهب]] [[شیعیان]] جایگاهی بس والا دارد. یازده [[امام]] [[معصوم]] [[شیعه]] {{ع}} همگی به گونه‌ای [[شهید]] شده و هیچ یک با [[مرگ طبیعی]] از [[دنیا]] نرفته‌اند<ref>بحارالانوار، ۲۱۷۲۷.</ref>. [[امام]] نخست [[شیعیان]]، حضرت [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} چون هنگامه شهادتش فرا می‌رسد، می‌فرماید: "به خدای [[کعبه]] که [[رستگار]] شدم!"<ref>بحارالانوار، ۴۲/ ۲۳۹.</ref> و از [[القاب]] مشهور [[امام حسین]] {{ع}}، "[[سید الشهداء]]" است. این نشان از ارجی است که [[شیعیان]] بر شهادت می‌نهند. در نظرگاه [[شیعه]]، [[شهیدان]] در آن [[جهان]] مقاماتی بس والا دارند. آنان همان دَم که [[جان]] می‌بازند، از همه [[گناهان]] [[پاک]] می‌گردند<ref>تفسیر نور الثقلین‌، ۱/ ۵۱۷.</ref>. در [[قرآن]] نیز به صراحت از [[منزلت]] ویژه [[شهیدان]] یاد شده و آمده است که آنان نزد پروردگارشان به سر می‌برند و روزی می‌خورند<ref>آل عمران/ ۱۶۹.</ref>. [[حق]] [[شفاعت]] بعد از [[پاکان]] والامقامی‌ همچون [[پیامبران]] و [[عالمان]]، به شهیدان نیز رسیده است و بنابراین، آنان می‌توانند از دیگران پیش [[خداوند متعال]] [[شفاعت]] کنند<ref>بحارالانوار، ۱۰۰/ ۱۲.</ref>. از ویژگی‌های شهیدان این است که بدن آنان ـ اگر در معرکه [[جهاد]] زخم خورند و همانجا [[جان]] بازند ـ [[نیازمند]] [[غسل]] و کفن نیست و بدن [[شهید]] در چنین حالتی، [[پاک]] است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۱

2024-01-06T08:21:11Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷

2024-01-06T08:17:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''قتل فی سبیل الله''' یا '''شهادت''' به معنای فقهی آن، یعنی: کشته شدن در [[راه خدا]] است. [[شهید]] و [[شاهد]]، یعنی حاضر و ناظر و [[گواه]]. کسی که به خاطر [[فرمان خدا]] [[جهاد]] می‌کند و کشته می‌شود، زنده جاوید است. [[شهادت]]، مقامی بسیار بالا و ارجمند است و در [[قرآن]] از کشتگان [[راه خدا]] و [[دین]] به عنوان "زندگان" یاد شده است که نزد [[خداوند]]، روزی می‌برند {{متن قرآن\|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref> «و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹</ref>؛ {{متن قرآن\|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref> «و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>. این گونه [[مرگ]] شرافتمندانه در [[اسلام]] و نزد همه آزادمردان بسیار ستوده است و [[روایات]] بسیاری در [[فضیلت]] [[شهادت]] [[نقل]] شده است. در [[اسلام]]، نخستین کسی که به [[شهادت]] رسید، "سمیّه" [[مادر]] [[عمّار یاسر]] بود. در جنگ‌های [[بدر]]، [[اُحد]]، حُنین، موته و... نیز بعضی از [[یاران]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند. [[شهدای کربلا]] از برجسته‌ترین [[شهیدان]] محسوب می‌شوند و [[امام حسین]] {{ع}} [[سالار شهیدان]] (سیّد الشهدا) به شمار می‌رود. [[شهادت]] سبب می‌شود که [[روح]] [[حماسه]] و [[بیداری]] در دیگران هم دمیده شود و [[شهیدان]] همواره [[سرمایه]] [[الهام]] برای [[مبارزه]] در راه [[حق]] بوده‌اند. [[شهادت]] به معنای [[گواهی]] دادن نیز هست و کسی که [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و رسالتِ [[حضرت محمد]] {{صل}} بدهد، یعنی [[شهادتین]] را {{متن حدیث\|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ}} بر زبان جاری کند، [[مسلمان]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* منابع */

2024-01-06T08:14:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
			# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]

Bahmani: /* منابع */

2024-01-06T08:05:55Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~1414~~.jpg\|22px]] [[~~پژوهشکده تحقیقات اسلامی~~]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
			# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq در ‏۲۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۴

2023-03-26T08:44:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]] - [[قتل فی سبیل الله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''قتل فی سبیل الله''' یا '''شهادت''' به معنای فقهی آن، یعنی: کشته شدن در [[راه خدا]] است. [[شهید]] و [[شاهد]]، یعنی حاضر و ناظر و [[گواه]]. کسی که به خاطر [[فرمان خدا]] [[جهاد]] می‌کند و کشته می‌شود، زنده جاوید است. [[شهادت]]، مقامی بسیار بالا و ارجمند است و در [[قرآن]] از کشتگان [[راه خدا]] و [[دین]] به عنوان "زندگان" یاد شده است که نزد [[خداوند]]، روزی می‌برند{{متن قرآن\|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref> «و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹</ref>؛ {{متن قرآن\|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref> «و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>. این گونه [[مرگ]] شرافتمندانه در [[اسلام]] و نزد همه آزادمردان بسیار ستوده است و [[روایات]] بسیاری در [[فضیلت]] [[شهادت]] [[نقل]] شده است. در [[اسلام]]، نخستین کسی که به [[شهادت]] رسید، "سمیّه" [[مادر]] [[عمّار یاسر]] بود. در جنگ‌های [[بدر]]، [[اُحد]]، حُنین، موته و... نیز بعضی از [[یاران]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند. [[شهدای کربلا]] از برجسته‌ترین [[شهیدان]] محسوب می‌شوند و [[امام حسین]] {{ع}} [[سالار شهیدان]] (سیّد الشهدا) به شمار می‌رود. [[شهادت]] سبب می‌شود که [[روح]] [[حماسه]] و [[بیداری]] در دیگران هم دمیده شود و [[شهیدان]] همواره [[سرمایه]] [[الهام]] برای [[مبارزه]] در راه [[حق]] بوده‌اند. [[شهادت]] به معنای [[گواهی]] دادن نیز هست و کسی که [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و رسالتِ [[حضرت محمد]] {{صل}} بدهد، یعنی [[شهادتین]] را {{متن حدیث\|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ}} بر زبان جاری کند، [[مسلمان]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.		'''قتل فی سبیل الله''' یا '''شهادت''' به معنای فقهی آن، یعنی: کشته شدن در [[راه خدا]] است. [[شهید]] و [[شاهد]]، یعنی حاضر و ناظر و [[گواه]]. کسی که به خاطر [[فرمان خدا]] [[جهاد]] می‌کند و کشته می‌شود، زنده جاوید است. [[شهادت]]، مقامی بسیار بالا و ارجمند است و در [[قرآن]] از کشتگان [[راه خدا]] و [[دین]] به عنوان "زندگان" یاد شده است که نزد [[خداوند]]، روزی می‌برند {{متن قرآن\|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref> «و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹</ref>؛ {{متن قرآن\|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref> «و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>. این گونه [[مرگ]] شرافتمندانه در [[اسلام]] و نزد همه آزادمردان بسیار ستوده است و [[روایات]] بسیاری در [[فضیلت]] [[شهادت]] [[نقل]] شده است. در [[اسلام]]، نخستین کسی که به [[شهادت]] رسید، "سمیّه" [[مادر]] [[عمّار یاسر]] بود. در جنگ‌های [[بدر]]، [[اُحد]]، حُنین، موته و... نیز بعضی از [[یاران]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند. [[شهدای کربلا]] از برجسته‌ترین [[شهیدان]] محسوب می‌شوند و [[امام حسین]] {{ع}} [[سالار شهیدان]] (سیّد الشهدا) به شمار می‌رود. [[شهادت]] سبب می‌شود که [[روح]] [[حماسه]] و [[بیداری]] در دیگران هم دمیده شود و [[شهیدان]] همواره [[سرمایه]] [[الهام]] برای [[مبارزه]] در راه [[حق]] بوده‌اند. [[شهادت]] به معنای [[گواهی]] دادن نیز هست و کسی که [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و رسالتِ [[حضرت محمد]] {{صل}} بدهد، یعنی [[شهادتین]] را {{متن حدیث\|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ}} بر زبان جاری کند، [[مسلمان]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Jaafari در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۸

2023-02-26T04:38:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = شهادت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قتل فی سبیل الله در قرآن]] - [[قتل فی سبیل الله در معارف و سیره حسینی]] - [[قتل فی سبیل الله در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''قتل فی سبیل الله''' یا '''شهادت''' به معنای فقهی آن، یعنی: کشته شدن در [[راه خدا]] است. [[شهید]] و [[شاهد]]، یعنی حاضر و ناظر و [[گواه]]. کسی که به خاطر [[فرمان خدا]] [[جهاد]] می‌کند و کشته می‌شود، زنده جاوید است. [[شهادت]]، مقامی بسیار بالا و ارجمند است و در [[قرآن]] از کشتگان [[راه خدا]] و [[دین]] به عنوان "زندگان" یاد شده است که نزد [[خداوند]]، روزی می‌برند{{متن قرآن\|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref> «و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹</ref>؛ {{متن قرآن\|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref> «و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>. این گونه [[مرگ]] شرافتمندانه در [[اسلام]] و نزد همه آزادمردان بسیار ستوده است و [[روایات]] بسیاری در [[فضیلت]] [[شهادت]] [[نقل]] شده است. در [[اسلام]]، نخستین کسی که به [[شهادت]] رسید، "سمیّه" [[مادر]] [[عمّار یاسر]] بود. در جنگ‌های [[بدر]]، [[اُحد]]، حُنین، موته و... نیز بعضی از [[یاران]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند. [[شهدای کربلا]] از برجسته‌ترین [[شهیدان]] محسوب می‌شوند و [[امام حسین]] {{ع}} [[سالار شهیدان]] (سیّد الشهدا) به شمار می‌رود. [[شهادت]] سبب می‌شود که [[روح]] [[حماسه]] و [[بیداری]] در دیگران هم دمیده شود و [[شهیدان]] همواره [[سرمایه]] [[الهام]] برای [[مبارزه]] در راه [[حق]] بوده‌اند. [[شهادت]] به معنای [[گواهی]] دادن نیز هست و کسی که [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و رسالتِ [[حضرت محمد]] {{صل}} بدهد، یعنی [[شهادتین]] را {{متن حدیث\|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ}} بر زبان جاری کند، [[مسلمان]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.		'''قتل فی سبیل الله''' یا '''شهادت''' به معنای فقهی آن، یعنی: کشته شدن در [[راه خدا]] است. [[شهید]] و [[شاهد]]، یعنی حاضر و ناظر و [[گواه]]. کسی که به خاطر [[فرمان خدا]] [[جهاد]] می‌کند و کشته می‌شود، زنده جاوید است. [[شهادت]]، مقامی بسیار بالا و ارجمند است و در [[قرآن]] از کشتگان [[راه خدا]] و [[دین]] به عنوان "زندگان" یاد شده است که نزد [[خداوند]]، روزی می‌برند{{متن قرآن\|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref> «و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹</ref>؛ {{متن قرآن\|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref> «و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>. این گونه [[مرگ]] شرافتمندانه در [[اسلام]] و نزد همه آزادمردان بسیار ستوده است و [[روایات]] بسیاری در [[فضیلت]] [[شهادت]] [[نقل]] شده است. در [[اسلام]]، نخستین کسی که به [[شهادت]] رسید، "سمیّه" [[مادر]] [[عمّار یاسر]] بود. در جنگ‌های [[بدر]]، [[اُحد]]، حُنین، موته و... نیز بعضی از [[یاران]] [[حضرت محمّد]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند. [[شهدای کربلا]] از برجسته‌ترین [[شهیدان]] محسوب می‌شوند و [[امام حسین]] {{ع}} [[سالار شهیدان]] (سیّد الشهدا) به شمار می‌رود. [[شهادت]] سبب می‌شود که [[روح]] [[حماسه]] و [[بیداری]] در دیگران هم دمیده شود و [[شهیدان]] همواره [[سرمایه]] [[الهام]] برای [[مبارزه]] در راه [[حق]] بوده‌اند. [[شهادت]] به معنای [[گواهی]] دادن نیز هست و کسی که [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و رسالتِ [[حضرت محمد]] {{صل}} بدهد، یعنی [[شهادتین]] را {{متن حدیث\|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ}} بر زبان جاری کند، [[مسلمان]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۲۷.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[ مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
			# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]