https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D8%A9_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8Cقتیبة بن سعید بلخی ثقفی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-28T23:00:40Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%82%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D8%A9_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C&diff=1252545&oldid=prevAli: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = قتیبة بن سعید بلخی ثقفی | مداخل مرتبط = قتیبة بن سعید بلخی ثقفی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابورجاء قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف بلخی ثقفی بغلانی از موالی ثقیف<ref>سیر اعلام الن...» ایجاد کرد2023-08-13T13:55:06Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = قتیبة بن سعید بلخی ثقفی | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D9%82%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D8%A9_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="قتیبة بن سعید بلخی ثقفی در تاریخ اسلامی">قتیبة بن سعید بلخی ثقفی در تاریخ اسلامی</a>| پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%A1_%D9%82%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C_%D8%A8%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابورجاء قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف بلخی ثقفی بغلانی">ابورجاء قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف بلخی ثقفی بغلانی</a> از <a href="/wiki/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C" title="موالی">موالی</a> ثقیف<ref>سیر اعلام الن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = قتیبة بن سعید بلخی ثقفی | مداخل مرتبط = [[قتیبة بن سعید بلخی ثقفی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}<br />
<br />
== آشنایی اجمالی ==<br />
[[ابورجاء قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف بلخی ثقفی بغلانی]] از [[موالی]] ثقیف<ref>سیر اعلام النبلاء ۱۱/۱۳.</ref> و [[اهل]] بغلان از روستاهای بلخ بود و نسبت بلغانی وی به همین سبب است.<ref>المنتظم ۱۱/۲۷۹.</ref>[[تاریخ]] ولادت وی را به [[اختلاف]] از ۱۴۸<ref>تاریخ بغداد ۱۲/۴۶۸.</ref> تا ۱۵۰هـ ذکر کردهاند.<ref>النجوم الزاهره ۲/۳۰۳.</ref> گفته شده که نام وی «یحیی» یا «علی» بوده و «قتیبه» از [[القاب]] اوست.<ref>سیر اعلام النبلاء ۱۱/۱۴.</ref> بغلانی [[دانشآموزی]] را از همان آغاز در زادگاه خویش شروع کرده و سپس برای ادامه تحصیلات راهی [[عراق]]، [[مکه]]، [[مدینه]]، [[شام]] و [[مصر]] شده و از [[اساتید]] بزرگی چون [[مالک بن انس]]، [[سفیان بن عیینه]]، [[حماد بن زید]]،<ref>المنتظم ۱۱/۲۸۰.</ref> [[لیث بن سعد]] و [[ابن لهیعه]] [[کسب دانش]] و از آنان [[روایت]] نموده است.<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۷۹.</ref> بنا به گفته [[خطیب بغدادی]]، بغلانی اولین [[سفر]] خود به [[بغداد]] را به سال ۱۷۲هـ در ۲۳ سالگی آغاز کرد و در آنجا به [[تحصیل علم]] پرداخت. وی نخست به رای و [[قیاس]] روی آورد، اما پس از مدتی از آن کناره گرفته و به [[اصحاب]] [[حدیث]] گروید و به زودی در زمره [[محدثان]] برجسته آن [[دیار]] در آمد. وی در بغداد مجلس درسی برپا ساخته و به [[تربیت شاگردان]] و [[راویان]] فراوانی پرداخت که از آن میان کسانی چون [[احمد بن حنبل]]، [[حسن بن عرفه]]، [[ابوداوود سجستانی]]، [[ابوزرعه]] و [[ابوحاتم رازی]] را که همگی از بزرگان و مشاهیر [[اهل حدیث]] بودند، میتوان نام برد.<ref>تاریخ بغداد ۱۲/۴۶۵ و ۴۶۷.</ref> قتیبه در [[شعر]] نیز دستی داشت و برخی از اشعار وی در منابع آمده است.<ref> تاریخ الاسلام ۱۷/۳۰۱.</ref> به روایت [[ذهبی]]، [[نسائی]] [[محدث]] مشهور [[قرن سوم]] در سال ۲۳۰هـ جهت کسب دانش نزد قتیبه آمده و مدت یک سال از محضر وی استفاده کرده و [[روایات]] بسیاری را فرا گرفته و نقل کرده است.<ref> سیر اعلام النبلاء ۱۱/۲۰.</ref> [[ابن حبّان]] وی را در شمار [[ثقات]] ذکر کرده و او را فردی توانا در [[حدیث]] دانسته است.<ref>الثقات ۹/۲۰.</ref> [[ابن معین]]، [[ابوحاتم رازی]] و [[نسائی]] از [[رجال شناسان]] [[اهل سنت]] وی را [[موثق]] دانستهاند.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال ۸/۳۶۰.</ref> قتیبه در نهایت به سال ۲۴۰هـ در زادگاه خویش بغلان درگذشت.<ref>تاریخ بغداد ۱۲/۴۶۸ و ۴۷۰.</ref> او دارای تألیفاتی به نام العوالی در موضوع [[حدیث]] بوده است<ref>هدیة العارفین ۱/۸۳۵.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۶۲۶.</ref><br />
<br />
==جستارهای وابسته ==<br />
*[[قدید بن سعید بن جمیل]] (برادر)<br />
*[[عبدالله بن قتیبة بن سعید بن جمیل]] (فرزند)<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Ali