Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قدس | عنوان مدخل = قدس | مداخل مرتبط = قدس در لغت - قدس در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == قدس در لغت به معنای پاک، پاکی و منزه شدن و مبرا بودن است. این واژه اگر به شکل مصدری مراد باشد به معنای پاک بودن و منزه...» ایجاد کرد

2025-01-29T05:22:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قدس | عنوان مدخل = قدس | مداخل مرتبط = قدس در لغت - قدس در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == قدس در لغت به معنای پاک، پاکی و منزه شدن و مبرا بودن است. این واژه اگر به شکل مصدری مراد باشد به معنای پاک بودن و منزه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = قدس
| عنوان مدخل = قدس
| مداخل مرتبط = [[قدس در لغت]] - [[قدس در قرآن]]
| پرسش مرتبط =
}}

== مقدمه ==
[[قدس]] در لغت به معنای [[پاک]]، [[پاکی]] و [[منزه]] شدن و مبرا بودن است. این واژه اگر به شکل مصدری مراد باشد به معنای پاک بودن و [[منزه بودن]] است؛ و اگر به معنای اسم مراد باشد به معنای عالم قدس، عالم مجردات، عالم [[فرشتگان]] و [[بهشت]] و [[جبرئیل]]{{ع}} خواهد بود.

در معنای واژه «قدس» نیز [[مفسّران]] نظرهای متفاوتی ارائه کرده‌اند:
#عدّه‌ای آن را به‌معنای «[[طهارت]] و [[پاکیزگی]]» گرفته‌اند؛
#بعضی آن را «[[برکت]]» معنا کرده‌اند.
# و برخی نیز آن را از نامهای [[مقدّس]] [[خدا]] دانسته‌‌اند.<ref>مجمع البیان، ذیل آیه ۸۷ سوره بقره</ref>

برخی گفته‌اند که [[تسبیح]] به معنای پاک شمردن [[پروردگار]] از هر گونه نقصان و [[تقدیس]] به معنای پاکسازی و [[تطهیر]] است؛ از این روست که با تقدیس با «لک» به کار رفته است: «نقدس لک» و فرشتگان هم نگفتند: نقدسک؛ تو را پاک می‌‌‌‌شمریم. پس مراد از تقدیس همان [[پاک‌سازی]] روی [[زمین]] از فاسدان و [[مفسدان]]، یا پاک‌سازی خویشتن از هر گونه صفات [[زشت]] و [[مذموم]]، یا پاکسازی [[جامعه]] برای تو، و یا پاکسازی و تطهیر [[جسم]] و [[جان]] برای خداست.<ref>مکارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۵ش. ج۱، ص۱۷۵، ذیل آیه ۳۰ سوره بقره.</ref>

برخی نیز گفته‌اند که تقدیس بر وزن تفعیل از ریشه «ق د س» به معنای پاکی [[معنوی]]<ref>البیهقی (م ۴۵۸ق)، الاسماء والصفات، بیروت، دار احیاء التراث العربی. ج۱، ص۷۷، ذیل واژه قدس.</ref> و [[مبارک]] بودن است<ref>الجنابذی (م ۱۳۲۷ق)، بیان السعاده، بیروت، اعلمی، ۱۴۰۸ق. المصطفوی، التحقیق، تهران، وزارت ارشاد، ۱۳۷۴ش. ج۹، ص۲۱۰، «قدس». ذیل واژه قدس.</ref> و تقدیس به معنای پاک شمردن و مبارک دانستن است<ref>علی بن محمد الجرجانی (م ۸۱۶ق)، التعریفات، به کوشش ابراهیم الابیاری، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۵ق، ص۸۹. صدرالمتالهین (م ۱۰۵۰ق)، تفسیر القرآن الکریم، به کوشش خواجوی، قم، بیدار، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۳۱۴.</ref> و در اصطلاح [[علوم عقلی]] و [[عرفانی]] منزه دانستن خداست از آنچه لایق آن جناب نیست؛ خواه آن چیز [[نقص]] باشد یا کمال نسبی محدود<ref>، مکارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۵ش. محمد بن مصطفی القوجوی (م ۹۵۱ق)، حاشیة محی الدین شیخ زاده، به کوشش محمد شاهین، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد ۸، صفحه ۳۹۵، بیروت، دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۹ق.</ref> از این رو به رغم آن‌که برخی [[تقدیس]] را به [[تسبیح]] [[تفسیر]] کرده‌اند، [[اهل معرفت]] آن را اخص از تسبیح دانسته‌اند،؛ چراکه تسبیح به نظر آنان [[منزه]] دانستن [[خدا]] از نقایص امکانی است.<ref>سید جعفر سجادی، فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، تهران، زبان و فرهنگ ایران، ۱۳۷۸ ش، ص۲۵۳.</ref>

به هر حال، [[قدس]] به معنای [[طهارت]]، [[پاکی]] از [[نقص]] و [[کمالات]] نسبی، عالم مجردات، عالم قدس، [[جبرئیل]] و مانند آن به کار رفته است که البته پاکسازی و [[تطهیر]] کردن یکی از معنای آن است. پس می‌‌‌‌توان گفت که قدس مکانی طاهر، [[پاک]] و پاکسازی شده است که ظرفیت پاک کردن و تطهیر را نیز دارد؛ یعنی می‌‌‌‌تواند [[نفس انسانی]] و [[روح]] و [[جسم]] او را نیز پاک کند و تطهیر نماید.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|'''قدس در نگاه قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:قدس]]

قدس در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها