قلم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۴

2024-02-12T07:54:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در کلام اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن~~]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه~~]] - [[قلم در کلام ~~اسلامی]] - [[قلم در عرفان~~ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = ~~قلم (پرسش)~~}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰~~.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380~~.</ref>.		اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰.</ref>.
	* برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹~~.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380~~.</ref>.
	* نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲~~.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381~~.</ref>.		برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹.</ref>.
	* عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ~~ص 381~~.</ref>.
			نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲.</ref>.

			عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۳۸۰ ـ ۳۸۱.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۱۶:		خط ۱۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~قلم~~]]		[[رده:اصطلاحات قرآنی]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:41:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = قلم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = قلم (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.		* اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.
	*برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.		* برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.
	*نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.		* نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.
	*عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.		* عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:21:29Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۱
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:قلم]]		[[رده:قلم]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:49:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = قلم (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قلم (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:31:50Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۱
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T23:22:42Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۵۲
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	*عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.		*عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T15:48:08Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۸
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

2021-12-16T17:50:15Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۲۰
خط ۱:		خط ۱:

	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * )

2021-12-16T16:54:42Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۴
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==جستارهای وابسته== +''']] {{پایان منابع}} ==جستارهای وابسته==)

2021-12-16T10:42:11Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==جستارهای وابسته== +''']] {{پایان منابع}} ==جستارهای وابسته==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۱۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	==منابع==		==منابع==
	* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]		* [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
			{{پایان منابع}}

	==جستارهای وابسته==		==جستارهای وابسته==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = قلم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[قلم در قرآن]] - [[قلم در حدیث]] - [[قلم در نهج البلاغه]] - [[قلم در کلام اسلامی]] - [[قلم در عرفان اسلامی]]\| پرسش مرتبط = قلم (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.		* اصطلاحی است برگرفته از [[قرآن]]<ref>{{متن قرآن\|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}؛ سوره قلم، آیه ۱.</ref> و به معنای وسیله‌ای است که کتابت و ثبت مقدرات [[جهان]]، از گذر آن صورت می‌پذیرد. بنابر [[روایات]]، [[خداوند]]، نخست قلم را آفرید و آن گاه بدو فرمود که بنویسد و بدین سان، قلم، هر آنچه را تا [[قیامت]] پیش می‌آید، بازنوشت<ref>بحارالانوار، ۵۷/ ۳۱۳.</ref>. قلم، صادر اول و نخستین تعین از تعینات [[ذات اقدس الهی]] است<ref>شرح حکمت متعالیه‌، ۴/ ۴۰۰.</ref>. قلم مخلوق اول است و از این رو، مرتبه‌ای از مراتب هستی است که موجودات به نحو اجمال و بساطت در آن تحقق دارند. قلم، حقایق [[جهان آفرینش]] را به صورت تفصیلی به [[لوح]] [[افاضه]] می‌کند<ref>الاسفار الاربعه‌، ۶/ ۲۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.
	*برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.		* برخی دیگر از [[روایات]]، مخلوق اول را [[عقل]] یا گوهر دانسته‌اند. [[مفسران]] این دو دسته [[روایات]] را جمع کرده و بر آن رفته‌اند که قلم و [[عقل]] شیئی یگانه‌اند<ref>تفسیر کبیر، ۳۰/ ۷۸.</ref>. وجود مفاهیمی غیبی همچون قلم و [[لوح]] در متون [[دینی]]، نشان می‌دهد که [[خداوند]]، برای جاری ساختن [[اراده]] و [[مشیت]] خویش در [[جهان آفرینش]]، [[نظامی]] [[معنوی]] آفریده است<ref>عدل الهی‌، ۱۰۲.</ref>. بدین سان، آشکار می‌شود که [[نظام]] [[علت]] و معلول منحصر به [[علت]] و معلول مادی نیست؛ بلکه [[نظامی]] دیگر نیز وجود دارد که غیر مادی است و به [[اذن]] [[پروردگار]]، [[فیض الهی]] را در [[جهان]] جاری و ساری می‌کند<ref>مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ۲۱۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 380.</ref>.
	*نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.		* نخستین تجلی [[خداوند]] بر این مفاهیم غیبی، در قلم تحقق پذیرفته است. اینکه قلم از چه جنسی است، محل [[اختلاف]] است. برخی [[دانشمندان]] معتقدند که قلم، مخلوق [[خداوند]] در [[عالم غیب]] است و از جنس [[نور]]<ref>نور الثقلین‌، ۵/ ۳۸۷.</ref>. [[شیخ صدوق]] آن را از جنس مَلَک دانسته است؛ ولی [[شیخ مفید]] این نظریه را رد کرده است<ref>مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۵/ ۷۴.</ref>. [[فلاسفه]] بر آن‌اند که قلم، مَلَکی است [[مقرب]] و [[عقلی]] که [[شأن]] او افاده حقایق و تصویر [[علوم]] است<ref>رسائل ملاصدرا، ۲۸۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.
	*عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.		* عرفا گفته‌اند که [[حقیقت]] قلم همان است که در همه موجودات جاری است و به واسطه قلم و [[لوح]] است که [[خداوند]] [[علم]] به هستی در هنگام فعل دارد<ref>الفتوحات المکیة، ۳/ ۲۲۱.</ref>. با وجود این [[اختلافات]]، همه پذیرفته‌اند که قلم از مجردات است<ref>انتظار بشر از دین‌، ۲۷۳.</ref>. از نظریه‌های مختلف درباره قلم بر می‌آید که هر چند در وجودش شکی نیست، [[عقل انسان]] به ویژگی‌های تفصیلی و جزئی آن راه ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 381.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==