لوح محو و اثبات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۰

2023-11-15T09:10:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = علم معصوم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[علم به لوح محو و اثبات]]\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = علم معصوم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[علم به لوح محو و اثبات]]\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)}}

			'''«لوح محو و اثبات»''' در مقابل [[لوح محفوظ]]، مظهر [[قدرت]] مطلقۀ‌ خداوند‌ است و محتوای این [[لوح]] قابل [[تغییر]] و دگرگونی و [[پاک]] کردن و نوشتن مجدد است. [[خداوند]] دو نوع [[قضا]] و یا تقدیر دارد، یکی قضای حتمی و دیگر‌ قضای‌ تعلیقی؛ آیۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} دلالت بر این دارد که [[قضای الهی]] قابل تغییر است و چنین‌ نیست‌ که‌ قضای الهی، قدرت انسان را محدود کند و نتواند کاری برخلاف قضای خود انجام دهد. لذا [[لوح محفوظ]] جایگاه [[علم خدا]] و لوح محو‌ و اثبات‌ مظهر [[قدرت خداوند]] است.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* مقدمه */

2023-11-15T09:02:51Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۲
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	در مقابل [[لوح محفوظ]]، لوح محو و اثبات قرار دارد که مظهر [[قدرت]] مطلقۀ‌ خداوند‌ است و محتوای این [[لوح]] قابل [[تغییر]] و دگرگونی و [[پاک]] کردن و نوشتن [[مجدد]] است. آنچه در این لوح نوشته شده صورت تعلیقی و شرطی دارد و به این شکل است که اگر چنین‌ شود‌ چنان خواهد شد و اگر نشود نخواهد شد. [[علامه مجلسی]] چنین مثال می‌زند: "مثلاً‌ برای زید پنجاه سال [[عمر]] نوشته شده ولی به این صورت که اگر [[صلۀ رحم]] کند، شصت سال خواهد بود و اگر [[قطع رحم]] کند‌، چهل‌ سال خواهد بود پس‌ اگر‌ او [[صله رحم]] کرد، در آن کتاب پنجاه سال محو و شصت سال ثبت خواهد شد<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج ۴، ص۱۳۱.</ref>.		در مقابل [[لوح محفوظ]]، لوح محو و اثبات قرار دارد که مظهر [[قدرت]] مطلقۀ‌ خداوند‌ است و محتوای این [[لوح]] قابل [[تغییر]] و دگرگونی و [[پاک]] کردن و نوشتن مجدد است. آنچه در این لوح نوشته شده صورت تعلیقی و شرطی دارد و به این شکل است که اگر چنین‌ شود‌ چنان خواهد شد و اگر نشود نخواهد شد. [[علامه مجلسی]] چنین مثال می‌زند: "مثلاً‌ برای زید پنجاه سال [[عمر]] نوشته شده ولی به این صورت که اگر [[صلۀ رحم]] کند، شصت سال خواهد بود و اگر [[قطع رحم]] کند‌، چهل‌ سال خواهد بود پس‌ اگر‌ او [[صله رحم]] کرد، در آن کتاب پنجاه سال محو و شصت سال ثبت خواهد شد<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج ۴، ص۱۳۱.</ref>.

	[[خداوند]] دو نوع [[قضا]] و یا تقدیر دارد، یکی قضای حتمی و دیگر‌ قضای‌ تعلیقی، در مثال بالا [[مرگ]] زید قضای حتمی و تغییر ناپذیر است ولی زمان مرگ او قضای تعلیقی و قابل تغییر است و گاهی از آن به أجل مسمی و أجل معلق تعبیر می‌شود‌.		[[خداوند]] دو نوع [[قضا]] و یا تقدیر دارد، یکی قضای حتمی و دیگر‌ قضای‌ تعلیقی، در مثال بالا [[مرگ]] زید قضای حتمی و تغییر ناپذیر است ولی زمان مرگ او قضای تعلیقی و قابل تغییر است و گاهی از آن به أجل مسمی و أجل معلق تعبیر می‌شود‌.
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	همچنین‌ در‌ [[روایات]] بسیاری، از تأثیر [[اعمال]] خوب یا بد مانند [[حسن خلق]] و صلۀ رحم‌ و صدقه‌ دادن و یا [[گناهان]] ویژه در‌ سرنوشت‌ انسان‌ و فراخی و تنگی روزی‌ و بلندی‌ و کوتاهی عمر مطالب روشن‌ کننده‌ای‌ آمده است. جایگاه این تغییرات که در [[قضای الهی]] صورت می‌گیرد، همان [[لوح]] محو‌ و اثبات‌ است و آن کتابی است که حوادث‌ روزمره‌ و اتفاقاتی که‌ برای‌ بشر‌ رخ می‌دهد در آن‌ ثبت شده و شاید در آیاتی که در زیر می‌خوانیم منظور از کتاب همان لوح محو‌ و اثبات‌ باشد: {{متن قرآن\|وَاللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَاجًا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَى وَلا تَضَعُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍ وَلا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ فِي كِتَابٍ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref> و خداوند شما را از خاکی آفرید سپس از نطفه‌ای، آنگاه شما را جفت‌هایی (نر و ماده) قرار داد و هیچ مادینه‌ای باردار نمی‌گردد و نمی‌زاید مگر با آگاهی وی و هیچ سالمندی کهنسال نمی‌گردد و از عمر کسی کم نمی‌شود مگر که در کتابی آمده است؛ بی‌گمان این بر خداوند آسان است؛ سوره فاطر، آیه ۱۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الأَرْضِ وَلا فِي أَنفُسِكُمْ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref> هیچ گزندی در زمین و به جان‌هایتان نمی‌رسد مگر پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی (آمده) است؛ این بر خداوند آسان است؛ سوره حدید، آیه ۲۲.</ref>.		همچنین‌ در‌ [[روایات]] بسیاری، از تأثیر [[اعمال]] خوب یا بد مانند [[حسن خلق]] و صلۀ رحم‌ و صدقه‌ دادن و یا [[گناهان]] ویژه در‌ سرنوشت‌ انسان‌ و فراخی و تنگی روزی‌ و بلندی‌ و کوتاهی عمر مطالب روشن‌ کننده‌ای‌ آمده است. جایگاه این تغییرات که در [[قضای الهی]] صورت می‌گیرد، همان [[لوح]] محو‌ و اثبات‌ است و آن کتابی است که حوادث‌ روزمره‌ و اتفاقاتی که‌ برای‌ بشر‌ رخ می‌دهد در آن‌ ثبت شده و شاید در آیاتی که در زیر می‌خوانیم منظور از کتاب همان لوح محو‌ و اثبات‌ باشد: {{متن قرآن\|وَاللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَاجًا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَى وَلا تَضَعُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍ وَلا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ فِي كِتَابٍ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref> و خداوند شما را از خاکی آفرید سپس از نطفه‌ای، آنگاه شما را جفت‌هایی (نر و ماده) قرار داد و هیچ مادینه‌ای باردار نمی‌گردد و نمی‌زاید مگر با آگاهی وی و هیچ سالمندی کهنسال نمی‌گردد و از عمر کسی کم نمی‌شود مگر که در کتابی آمده است؛ بی‌گمان این بر خداوند آسان است؛ سوره فاطر، آیه ۱۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الأَرْضِ وَلا فِي أَنفُسِكُمْ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref> هیچ گزندی در زمین و به جان‌هایتان نمی‌رسد مگر پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی (آمده) است؛ این بر خداوند آسان است؛ سوره حدید، آیه ۲۲.</ref>.

	آنچه مسلم است این است که [[لوح محفوظ]] جایگاه و مظهر [[علم خدا]] و [[لوح]] محو‌ و اثبات‌ مظهر [[قدرت خداوند]] است و وجود‌ لوح محو و اثبات، این [[حقیقت]] را ثابت می‌کند که هیچ چیزی حتی [[مقدرات]] و [[قضا و قدر]] و قوانین‌ حاکم‌ بر طبیعت نمی‌تواند قدرت‌ خدا‌ را محدود کند و او همواره و هر لحظه [[توانایی]] انجام هر کاری را دارد و این درست مقابل نقطۀ نظر برخی از [[فلاسفه]] و [[یهود]] است<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص۹۲ ـ ۹۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۴.</ref>.		آنچه مسلم است این است که [[لوح محفوظ]] جایگاه و مظهر [[علم خدا]] و [[لوح]] محو‌ و اثبات‌ مظهر [[قدرت خداوند]] است و وجود‌ لوح محو و اثبات، این [[حقیقت]] را ثابت می‌کند که هیچ چیزی حتی [[مقدرات]] و [[قضا و قدر]] و قوانین‌ حاکم‌ بر طبیعت نمی‌تواند قدرت‌ خدا‌ را محدود کند و او همواره و هر لحظه [[توانایی]] انجام هر کاری را دارد و این درست مقابل نقطۀ نظر برخی از [[فلاسفه]] و [[یهود]] است<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص۹۲ ـ ۹۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۴.</ref>.

	== [[روایات]] دربارۀ لوح محو و اثبات ==		== [[روایات]] دربارۀ لوح محو و اثبات ==

Bahmani در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۲

2023-11-15T09:02:21Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۶

2023-11-15T08:56:11Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۳

2023-11-15T08:53:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	== روایات دربارۀ لوح محو و اثبات ==		== روایات دربارۀ لوح محو و اثبات ==
	* در‌ برخی از روایات در تفسیر آیۀ شریفۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و [[لوح محفوظ]] نزد اوست؛ سوره رعد، آیه:۳۹.</ref> تصریح شده است طبق این آیه قضای الهی قابل تغییر و دگرگونی است‌ و برخی‌ از اعمال‌ خوب یا بد، سرنوشت انسان را تغییر می‌دهد و خداوند هر چه را بخواهد مقدّم و آنچه را که‌ بخواهد مؤخر می‌کند و او هر گونه تغییری را که بخواهد می‌دهد‌: "از [[امام علی\|امیرالمؤمنین‌]]{{ع}} نقل شده که او از [[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]] دربارۀ آیۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} پرسید‌، آن حضرت فرمود: چشمان تو را با تفسیر آن روشن خواهم کرد و چشمان امت خود را نیز با تفسیر آن روشن خواهم کرد: صدقه دادن درست و نیکی به پدر و مادر و انجام‌ کار خوب، شقاوت را تبدیل به سعادت می‌کند و بر عمر می‌افزاید و از حوادث بد حفظ می‌کند"<ref>{{عربی\|" عن‌ علی‌{{ع}} أنّه سأل رسول الله {{صل}} عن هذه الآیة {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}، فقال: لاقرّنّ عینیک بتفسیرها و لاقرّنّ عین اُمّتی بعدی بتفسیرها: الصدقة علی‌ وجهها‌ و برّ‌ الوالدین و اصطناع المعروف یحوّل الشقاء سعاة و یزید فی العمر و یقی مصارع السوء‏ ‏‏"}}؛ سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، ج ۴، ص۶۶.</ref>؛ [[امام صادق]] {{ع}} در مورد این آیه فرمود: "آیا جز این است که‌ آنچه‌ را که ثابت بوده محو می‌کند و آنچه را که نبوده ثابت می‌کند؟<ref>{{عربی\|" عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: فِي هَذِهِ الْآيَةِ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} ‏ قَالَ فَقَالَ وَ هَلْ‏ يُمْحَى‏ إِلَّا مَا كَانَ‏ ثَابِتاً وَ هَلْ‏ يُثْبَتُ إِلَّا مَا لَمْ يَكُنْ‏ ‏‏"}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، ج ۱، ص ۱۴۶.</ref>؛ [[امام سجاد]] {{ع}} می‌فرمود‌: "اگر‌ آیه‌ای‌ در [[قرآن]] نبود شما را‌ از‌ آنچه‌ شده و آنچه تا روز قیامت خواهد شد خبر می‌دادم. گفتم: کدام آیه؟ فرمود: آیۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> {{عربی\|" لَوْ لَا آيَةٌ فِي‏ كِتَابِ‏ اللَّهِ‏ لَحَدَّثْتُكُمْ‏ بِمَا يَكُونُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَقُلْتُ أَيَّةُ آيَةٍ قَالَ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} ‏‏"}}؛ تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۲۱۵</ref><ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۴.</ref>.		* در‌ برخی از روایات در تفسیر آیۀ شریفۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و [[لوح محفوظ]] نزد اوست؛ سوره رعد، آیه:۳۹.</ref> تصریح شده است طبق این آیه قضای الهی قابل تغییر و دگرگونی است‌ و برخی‌ از اعمال‌ خوب یا بد، سرنوشت انسان را تغییر می‌دهد و خداوند هر چه را بخواهد مقدّم و آنچه را که‌ بخواهد مؤخر می‌کند و او هر گونه تغییری را که بخواهد می‌دهد‌: "از [[امام علی\|امیرالمؤمنین‌]]{{ع}} نقل شده که او از [[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]] دربارۀ آیۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} پرسید‌، آن حضرت فرمود: چشمان تو را با تفسیر آن روشن خواهم کرد و چشمان امت خود را نیز با تفسیر آن روشن خواهم کرد: صدقه دادن درست و نیکی به پدر و مادر و انجام‌ کار خوب، شقاوت را تبدیل به سعادت می‌کند و بر عمر می‌افزاید و از حوادث بد حفظ می‌کند"<ref>{{عربی\|" عن‌ علی‌{{ع}} أنّه سأل رسول الله {{صل}} عن هذه الآیة {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}، فقال: لاقرّنّ عینیک بتفسیرها و لاقرّنّ عین اُمّتی بعدی بتفسیرها: الصدقة علی‌ وجهها‌ و برّ‌ الوالدین و اصطناع المعروف یحوّل الشقاء سعاة و یزید فی العمر و یقی مصارع السوء‏ ‏‏"}}؛ سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، ج ۴، ص۶۶.</ref>؛ [[امام صادق]] {{ع}} در مورد این آیه فرمود: "آیا جز این است که‌ آنچه‌ را که ثابت بوده محو می‌کند و آنچه را که نبوده ثابت می‌کند؟<ref>{{عربی\|" عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: فِي هَذِهِ الْآيَةِ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} ‏ قَالَ فَقَالَ وَ هَلْ‏ يُمْحَى‏ إِلَّا مَا كَانَ‏ ثَابِتاً وَ هَلْ‏ يُثْبَتُ إِلَّا مَا لَمْ يَكُنْ‏ ‏‏"}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، ج ۱، ص ۱۴۶.</ref>؛ [[امام سجاد]] {{ع}} می‌فرمود‌: "اگر‌ آیه‌ای‌ در [[قرآن]] نبود شما را‌ از‌ آنچه‌ شده و آنچه تا روز قیامت خواهد شد خبر می‌دادم. گفتم: کدام آیه؟ فرمود: آیۀ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> {{عربی\|" لَوْ لَا آيَةٌ فِي‏ كِتَابِ‏ اللَّهِ‏ لَحَدَّثْتُكُمْ‏ بِمَا يَكُونُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَقُلْتُ أَيَّةُ آيَةٍ قَالَ {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}} ‏‏"}}؛ تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۲۱۵</ref><ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۴.</ref>.

	== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==		== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==
	* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.		* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2023-11-14T09:09:57Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==		== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==
	* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.		* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.

			== لوح محو و اثبات ==
			لوحی است که حوادث [[جهان]] در آن ثبت است؛ اما تغییر و تبدیل می‌پذیرد. آنچه در [[لوح محو و اثبات]] آمده، می‌تواند دچار تغییر و دگرگونی شود. این تغییر بر اثر عواملی پیش می‌آید که [[مانع]] تحقق حوادث می‌شوند. در [[قرآن کریم]] نیز از این [[لوح]] یاد شده است<ref>{{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}؛ سوره رعد، آیه ۳۹.</ref>. تفاوت دو [[لوح]] در این است که آنچه وقوعش قطعی است و مربوط به [[علل]] تامه موجودات است، در [[لوح محفوظ]] آمده است؛ اما آنچه مربوط به [[علل]] ناقصه و حوادث مشروط است، در [[لوح محو و اثبات]] ثبت شده است<ref>ر.ک: تفسیر نمونه‌، ۱۰/ ۲۴۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۷:		خط ۲۰:
	# [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]		# [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]
	# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]		# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]
			# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۱

2023-11-14T07:01:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۱
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==		== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==
	* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.		* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.


	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۱

2023-11-14T07:01:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{علم امام}}~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = علم معصوم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[علم به لوح محو و اثبات]]\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)}}

	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[لوح محو و اثبات در قرآن]] - [[لوح محو و اثبات در حدیث]] - [[لوح محو و اثبات در کلام اسلامی]] - [[لوح محو و اثبات در عرفان اسلامی]] - [[علم به لوح محو و اثبات]]\| پرسش مرتبط = ~~لوح محو و اثبات~~ (پرسش)}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* در مقابل [[لوح محفوظ]]، لوح محو و اثبات قرار دارد که مظهر قدرت مطلقۀ‌ خداوند‌ است و محتوای این لوح قابل تغییر و دگرگونی و پاک کردن و نوشتن مجدد است. آنچه در این لوح نوشته شده صورت تعلیقی و شرطی دارد و به این شکل است که اگر چنین‌ شود‌ چنان خواهد شد و اگر نشود نخواهد شد. [[علامه مجلسی]] چنین مثال می‌زند: "مثلاً‌ برای زید پنجاه سال عمر نوشته شده ولی به این صورت که اگر صلۀ رحم کند، شصت سال خواهد بود و اگر قطع رحم کند‌، چهل‌ سال خواهد بود پس‌ اگر‌ او صله رحم کرد، در آن کتاب پنجاه سال محو و شصت سال ثبت خواهد شد<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج ۴، ص ۱۳۱.</ref><ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۲.</ref>.		در مقابل [[لوح محفوظ]]، لوح محو و اثبات قرار دارد که مظهر قدرت مطلقۀ‌ خداوند‌ است و محتوای این لوح قابل تغییر و دگرگونی و پاک کردن و نوشتن مجدد است. آنچه در این لوح نوشته شده صورت تعلیقی و شرطی دارد و به این شکل است که اگر چنین‌ شود‌ چنان خواهد شد و اگر نشود نخواهد شد. [[علامه مجلسی]] چنین مثال می‌زند: "مثلاً‌ برای زید پنجاه سال عمر نوشته شده ولی به این صورت که اگر صلۀ رحم کند، شصت سال خواهد بود و اگر قطع رحم کند‌، چهل‌ سال خواهد بود پس‌ اگر‌ او صله رحم کرد، در آن کتاب پنجاه سال محو و شصت سال ثبت خواهد شد<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج ۴، ص ۱۳۱.</ref><ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۲.</ref>.
	* خداوند دو نوع قضا و یا تقدیر دارد، یکی قضای حتمی و دیگر‌ قضای‌ تعلیقی، در مثال بالا مرگ زید قضای حتمی و تغییر ناپذیر است ولی زمان مرگ او قضای تعلیقی و قابل تغییر است و گاهی از آن به أجل مسمی و أجل معلق تعبیر می‌شود‌.		* خداوند دو نوع قضا و یا تقدیر دارد، یکی قضای حتمی و دیگر‌ قضای‌ تعلیقی، در مثال بالا مرگ زید قضای حتمی و تغییر ناپذیر است ولی زمان مرگ او قضای تعلیقی و قابل تغییر است و گاهی از آن به أجل مسمی و أجل معلق تعبیر می‌شود‌.
	* در‌ آیه‌ای که‌ مربوط به لوح محو و اثبات است، عبارت {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و [[لوح محفوظ]] نزد اوست؛ سوره رعد، آیه:۳۹.</ref> به روشنی دلالت دارد قضای الهی قابل تغییر است و چنین‌ نیست‌ که‌ قضای الهی، قدرت او را محدود کند و او نتواند کاری بر خلاف قضای خود انجام دهد. این ‌‌مطلب‌، عقیدۀ یهود را نفی می‌کند که می‌گفتند خداوند جهان را بر اساس یک‌ سلسله‌ قوانین‌ کلّی آفرید و دیگر نمی‌تواند در آن تغییر بدهد و همین قوانین دست خدا را بسته است‌. خداوند هر لحظه‌ای می‌تواند قضا و تقدیر نوشته شده را تغییر بدهد و لوح محو و اثبات جایگاه این تغییرهاست. این حقیقت‌ در‌ [[قرآن‌ کریم]] به صورت های دیگری هم بیان شده است‌ و در‌ آیاتی از [[قرآن]] از تغییر سرنوشت برخی از اشخاص و جامعه‌ها خبر داده و خاطر نشان کرده است که گاهی قضای‌ الهی‌ بر‌ چیزی تعلق گرفته ولی در اثر عوامل خاصی آن قضا‌ تغییر داده شده است. از جملۀ این موارد جریان یونس است که هم دربارۀ شخص او و هم دربارۀ‌ قوم‌ او‌ از چنین تغییری خبر داده شده است: {{متن قرآن\|فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنْ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ}}<ref> و اگر او از نیایشگران نبود، بی‌گمان در شکم آن (ماهی)، تا روزی که (همگان) برانگیخته می‌گردند می‌ماند؛ سوره صافات، آیه: ۱۴۳- ۱۴۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُواْ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ}}<ref> پس چرا (مردم) هیچ شهری بر آن نبودند که (به هنگام) ایمان آورند تا ایمانشان آنان را سودمند افتد جز قوم یونس که چون (به هنگام) ایمان آوردند عذاب خواری را در زندگانی این جهان از آنان برداشتیم و تا روزگاری آنان را (از زندگی) بهره‌مند ساختیم؛ سوره یونس، آیه:۹۸.</ref> در آیۀ نخست اظهار‌ می‌دارد‌ که قرار بود یونس تا روز قیامت در شکم ماهی بماند ولی او‌ در‌ شکم‌ ماهی به تسبیح خدا پرداخت و خدا این قضا را تغییر داد و او را از شکم‌ ماهی‌ بیرون آورد و از آیۀ بعدی فهمیده می‌شود که قرار بود بر قوم‌ یونس‌ بلا‌ نازل شود ولی این قوم وقتی آثار بلا را دیدند ایمان آوردند و آن بلا از‌ آنان‌ برداشته‌ شد و تا مدتها در رفاه و آسایش بودند<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۳.</ref>.		* در‌ آیه‌ای که‌ مربوط به لوح محو و اثبات است، عبارت {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref> خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و [[لوح محفوظ]] نزد اوست؛ سوره رعد، آیه:۳۹.</ref> به روشنی دلالت دارد قضای الهی قابل تغییر است و چنین‌ نیست‌ که‌ قضای الهی، قدرت او را محدود کند و او نتواند کاری بر خلاف قضای خود انجام دهد. این ‌‌مطلب‌، عقیدۀ یهود را نفی می‌کند که می‌گفتند خداوند جهان را بر اساس یک‌ سلسله‌ قوانین‌ کلّی آفرید و دیگر نمی‌تواند در آن تغییر بدهد و همین قوانین دست خدا را بسته است‌. خداوند هر لحظه‌ای می‌تواند قضا و تقدیر نوشته شده را تغییر بدهد و لوح محو و اثبات جایگاه این تغییرهاست. این حقیقت‌ در‌ [[قرآن‌ کریم]] به صورت های دیگری هم بیان شده است‌ و در‌ آیاتی از [[قرآن]] از تغییر سرنوشت برخی از اشخاص و جامعه‌ها خبر داده و خاطر نشان کرده است که گاهی قضای‌ الهی‌ بر‌ چیزی تعلق گرفته ولی در اثر عوامل خاصی آن قضا‌ تغییر داده شده است. از جملۀ این موارد جریان یونس است که هم دربارۀ شخص او و هم دربارۀ‌ قوم‌ او‌ از چنین تغییری خبر داده شده است: {{متن قرآن\|فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنْ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ}}<ref> و اگر او از نیایشگران نبود، بی‌گمان در شکم آن (ماهی)، تا روزی که (همگان) برانگیخته می‌گردند می‌ماند؛ سوره صافات، آیه: ۱۴۳- ۱۴۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُواْ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ}}<ref> پس چرا (مردم) هیچ شهری بر آن نبودند که (به هنگام) ایمان آورند تا ایمانشان آنان را سودمند افتد جز قوم یونس که چون (به هنگام) ایمان آوردند عذاب خواری را در زندگانی این جهان از آنان برداشتیم و تا روزگاری آنان را (از زندگی) بهره‌مند ساختیم؛ سوره یونس، آیه:۹۸.</ref> در آیۀ نخست اظهار‌ می‌دارد‌ که قرار بود یونس تا روز قیامت در شکم ماهی بماند ولی او‌ در‌ شکم‌ ماهی به تسبیح خدا پرداخت و خدا این قضا را تغییر داد و او را از شکم‌ ماهی‌ بیرون آورد و از آیۀ بعدی فهمیده می‌شود که قرار بود بر قوم‌ یونس‌ بلا‌ نازل شود ولی این قوم وقتی آثار بلا را دیدند ایمان آوردند و آن بلا از‌ آنان‌ برداشته‌ شد و تا مدتها در رفاه و آسایش بودند<ref>[[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات]]، [[کلام اسلامی (نشریه)\|فصلنامه کلام اسلامی]]، ش ۳۴، ص ۹۳.</ref>.
خط ۱۴:		خط ۱۲:
	== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==		== لوح محو و اثبات در موعودنامه ==
	* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.		* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.
	~~== پرسش‌های وابسته ==~~
	~~{{جستارهای وابسته}}~~
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]		# [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]
	* [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]		# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۵:		خط ۲۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام مهدی~~]]		[[رده:علم معصوم]]
	[[رده:مدخل‌های درجه دو دانشنامه]]		[[رده:مدخل‌های درجه دو دانشنامه]]
	~~[[رده:لوح محو و اثبات]]~~
	[[رده:مدخل موعودنامه]]		[[رده:مدخل موعودنامه]]

Wasity: /* پرسش‌های وابسته */

2023-05-12T06:52:34Z

پرسش‌های وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۲
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.		* آن لوح خداوند است که مثبتات و مندرجاتش قابل تغییر باشد. برگرفته از آیه کریمه {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>سوره رعد، ۳۹.</ref> است. مرحوم مجلسی گفته: آیات و اخبار دلالت دارند که خداوند دو لوح را آفریده که همه حوادث و وقایع عالم در آن دو لوح ثبت است. یکی [[لوح محفوظ‍‌]]، که هیچ‌گونه تغییر در آن راه ندارد و آن مطابق علم خداوند است. دیگری لوح محو و اثبات، که در آن چیزی ثبت می‌گردد و سپس محض مصالح بسیاری که بر خردمندان پنهان نیست، چیز دیگری برخلاف آن به ثبت می‌رسد. دگرگونی‌هایی که در این لوح به وجود می‌آید، "بداء" نامیده می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۰۵.</ref>.
	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
	{{جستارهای وابسته}} == منابع ==		{{جستارهای وابسته}}
			== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]		* [[پرونده:Mg1150 91icl.jpg\|22px]] [[یعقوب جعفری\|جعفری، یعقوب]]، [[بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات (مقاله)\|'''بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات''']]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:45:35Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات