مأمون عباسی در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۱

2025-08-06T07:21:49Z

Bahmani: /* پانویس */

2025-03-19T06:53:12Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۳
خط ۹۷:		خط ۹۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~عباسیان~~]]		[[رده:مأمون عباسی]]

Bahmani در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷

2024-05-07T08:17:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مأمون عباسی		\| موضوع مرتبط = مأمون عباسی
	\| عنوان مدخل = [[مأمون عباسی]]		\| عنوان مدخل = مأمون عباسی
	\| مداخل مرتبط = ~~[[مأمون عباسی در تراجم و رجال]] -~~ [[مأمون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[مأمون عباسی در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[مأمون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[مأمون عباسی در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۹۷:		خط ۹۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~مأمون عباسی~~]]		[[رده:عباسیان]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:45:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:25:31Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مأمون عباسی		\| موضوع مرتبط = مأمون عباسی
خط ۸۹:		خط ۸۸:
	==[[مرگ]] مأمون==		==[[مرگ]] مأمون==
	مأمون قبل از مرگش و بعد از برکناری برادرش، قاسم و نادیده گرفتن فرزندش، عباس، برادرش، [[معتصم]]، را [[ولی‌عهد]] خود کرد. او در «بَدَندون» - در حالی که مشغول حمله به روم بود- در [[دوازده]] شب مانده به پایان [[رجب]] ۲۱۸ ق./آب ۸۳۳ م. مرد. او را به طرسوس حمل کرده، در آنجا [[دفن]] کردند. [[مسلمانان]] ناچار شدند مواضع خود را در آن سوی کوه‌های طوروس ترک کنند<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۶۵۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۱۶۰.</ref>		مأمون قبل از مرگش و بعد از برکناری برادرش، قاسم و نادیده گرفتن فرزندش، عباس، برادرش، [[معتصم]]، را [[ولی‌عهد]] خود کرد. او در «بَدَندون» - در حالی که مشغول حمله به روم بود- در [[دوازده]] شب مانده به پایان [[رجب]] ۲۱۸ ق./آب ۸۳۳ م. مرد. او را به طرسوس حمل کرده، در آنجا [[دفن]] کردند. [[مسلمانان]] ناچار شدند مواضع خود را در آن سوی کوه‌های طوروس ترک کنند<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۶۵۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۱۶۰.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۰۱:		خط ۹۸:

	[[رده:مأمون عباسی]]		[[رده:مأمون عباسی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:16:12Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~مأمون عباسی~~]]''' است. "'''~~[[مأمون عباسی]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[مأمون عباسی در تراجم و رجال]] - [[مأمون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[مأمون عباسی در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = مأمون عباسی
			\| عنوان مدخل = [[مأمون عباسی]]
			\| مداخل مرتبط = [[مأمون عباسی در تراجم و رجال]] - [[مأمون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[مأمون عباسی در معارف و سیره رضوی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==[[شناخت]] [[مأمون]]==		==[[شناخت]] [[مأمون]]==

Wasity: /* حرکت بابک خرمی */

2021-12-26T12:45:16Z

حرکت بابک خرمی

@@ خط ۵۵: / خط ۵۵: @@
 اوضاع داخلی در مصر کاملاً آرام نشد. در [[سال ۲۱۶ ق]]./ ۸۳۱ م. قبطی‌ها و [[عرب‌ها]] به حرکت انقلابی بزرگی دست زدند. مأمون ناچار شد برای آرام کردن اوضاع، شخصاً به مصر برود که آنان را سرکوب و عده بسیاری از قبطی‌ها را [[اسیر]] کرد و [[رهبران]] حرکت، همراه او به [[بغداد]] آمدند. وی [[مسئول]] [[خراج]] را - که مسبب ناآرامی‌ها بود - برکنار کرد<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۲۳ - ۴۲۵.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۵۳.</ref>
-====حرکت بابک خرمی====
+====[[حرکت بابک خرمی]]====
 ==[[علم]] در دوران مأمون==

Wasity: /* حرکت زُط (کولی، جَت) */

2021-12-26T12:44:03Z

حرکت زُط (کولی، جَت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۴
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	====[[حرکت نصر بن شبث]]====		====[[حرکت نصر بن شبث]]====

	====حرکت ~~زُط (کولی، جَت)~~====		====[[حرکت زط]]====
	کولی‌ها به قیامی سخت در جنوب [[عراق]] در نواحی [[بصره]] دست زدند. آنان طبقه‌ای از [[مردم]] [[فرومایه]] [[هند]]، معروف به [[نور]] بودند [که [[بهرام]] [[گور]] [[دوازده]] هزار تن از آنان را به [[ایران]] آورده بود]. اینان بعد از [[مهاجرت]] از [[شرق]] در بطائح واقع در میان واسط و بصره مستقر شدند و در فاصله درگیری میان [[امین]] و مأمون کارشان بالا گرفت، بر راه بصره مسلط شدند، راه ارتباطی بصره و بغداد را قطع کردند و در دوران مأمون [[قدرت]] آنان افزون شد<ref>دائرة المعارف الاسلامیه، ج۱۰، ص۳۴۹ - ۳۵۰.</ref>.
	مأمون پس از استقرار در بغداد، به این [[جماعت]] که در برابر حکومتش [[قیام]] کرده بودند، پرداخت. در [[سال ۲۰۵ ق]]/۸۲۰ م. به ایشان [[حمله]] نظامی کرد، اما بر آنان چیره نشد<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۵۸۰.</ref>. زُط‌ها بسیار هشیار بودند و هنگام [[رویارویی]] با خطر، در بیابان‌ها پراکنده می‌شدند. آنان بر فعالیت خصمانه خود در برابر [[حکومت]] افزودند، حتی مالیات‌هایی بر کشتی‌هایی که به بغداد می‌آمدند، وضع کردند و مانع رسیدن خواربار به پایتخت [[خلافت]] شدند<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۵۸۱.</ref>.
	کولی‌ها در کنار [[حکومت عباسی]] قدرتمند شدند تا اینکه در [[روزگار]] [[معتصم]]، وی بر حرکت آنها چیره شد و آنان را به عین زَربه، در [[ثغور]] [[اسلام]] [[تبعید]] کرد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۱۵۳.</ref>

	====[[ناآرامی‌ها]] در [[مصر]]====		====[[ناآرامی‌ها]] در [[مصر]]====

Wasity: /* حرکت نصر بن شبث */

2021-12-26T12:42:00Z

حرکت نصر بن شبث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۲
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	===حرکت‌های غیر [[علوی]]===		===حرکت‌های غیر [[علوی]]===
	====~~حرکت~~ [[نصر بن شبث]]====		====[[حرکت نصر بن شبث]]====
	نصر بن شبث از [[رهبران]] [[عرب]] و از [[طایفه]] بنی‌عقیل بود که در [[کیسوم]] [از روستاهای سُمیساط] در شمال [[حلب]] سکونت داشت و از طرفداران [[متعصب]] [[امین]] بود؛ زیرا او عنصر [[عربی]] را [[نمایندگی]] می‌کرد و به [[مأمون]] که به خراسانی‌ها [[تمایل]] داشت، [[کینه]] می‌ورزید. در اواخر [[سال ۱۹۸ ق]]./۸۱۴ م. [[شورش]] کرد و بر سرزمین‌های مجاور مسلط شد و سُمیساط را تصاحب کرد و بسیاری از [[عرب‌ها]] او را [[همراهی]] کردند<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۹۸.</ref>؛ کار او بالا گرفت تا جایی که [[خلیفه]] از او [[وحشت]] کرد. در [[حقیقت]] حرکت او در برابر [[حکومت عباسی]] نبود، بلکه قیامی در برابر [[نفوذ]] ایرانی‌ها بود که امور [[خلافت]] را در چنگ خود داشتند<ref>دوری، عبدالعزیز، العصر العباسی الأول، ص۱۶۹.</ref>.

	هنگامی که [[طاهر بن حسین]] بر امین [[پیروز]] شد، مأمون او را برای [[جنگ]] با نصر به رَقّه فرستاد و او را [[استاندار]] [[موصل]]، جزیره، [[شام]] و [[مغرب]] کرد و [[عراق]] را از او جدا نمود. این [[اقدام]] او را نگران کرد؛ از این رو در جنگ با نصر [[سستی]] نمود و با این کار فرصتی به نصر داد که بر [[سپاه]] [[عباسی]] چیره شده، حران را محاصره کند. [[علویان]] با [[مشاهده]] نشانه‌هایی از [[مخالفت]] او با حکومت عباسی، تلاش کردند از آن بهره‌برداری کرده او را قانع کنند که با یکی از [[علویان]] [[بیعت]] کند. [[طاهر]] به علت [[دوستی]] با [[عباسیان]] این کار را نپذیرفت<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۵۷۹ - ۵۸۰.</ref>.

	[[مأمون]] [[سستی]] طاهر را در [[جنگ]] با [[نصر]] دریافت؛ او را خواست و [[استاندار]] خراسانش کرد و فرزندش، عبدالله، را استاندار سرزمین‌های غربی از [[رقّه]] تا [[مصر]] نمود و به او [[فرمان]] داد با نصر بجنگند. سرانجام عبدالله، نصر را محاصره کرد و بر او تنگ گرفت تا اینکه وی به ناچار در [[سال ۲۰۹ ق]]./۸۲۴ م. تقاضای [[صلح]] کرد. [[سال]] بعد، پس از اینکه [[خلیفه]] به او [[امان]] داد<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۵۹۸ - ۶۰۱. </ref>، وی را به [[بغداد]] آوردند و بدین‌گونه حرکتش پایان یافت.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۱۵۲.</ref>

	====حرکت زُط (کولی، جَت)====		====حرکت زُط (کولی، جَت)====

Wasity: /* حرکت محمد بن جعفر صادق{{ع}} */

2021-12-26T12:39:53Z

حرکت محمد بن جعفر صادق{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۰۹
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	====[[حرکت ابوالسرایا]]====		====[[حرکت ابوالسرایا]]====

	====حرکت محمد بن جعفر صادق{{ع}}====		====[[حرکت محمد بن جعفر صادق]]{{ع}}====
	دوران [[مأمون]] [[شاهد]] حرکت علوی دیگری بود که [[طبیعت]] و منشأ آن با دیگر حرکت‌ها متفاوت بود. این حرکت را محمد دیباج فرزند [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} در [[سال ۲۰۰ ق]]. /۸۱۶م. در [[حجاز]] [[رهبری]] کرد. در مکه به عنوان [[امیرالمؤمنین]] با او [[بیعت]] شد و وی پس از تردید آن را پذیرفت<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳ – ۱۱۴.</ref>.
	[[حکومت عباسی]] در [[مشکلات]] داخلی فرو رفته بود و به این حرکت توجه جدی نشان نداد و حرکتی خطرناک توصیف نشد؛ زیرا که به مکه منحصر بود و همین مسأله به [[خلافت]] [[فرصت]] داد که به آسانی بر آن چیره شود و محمد دیباج به ناچار در انظار [[مردم]] خودش را [[خلع]] کند<ref>تاریخ طبری، ج۸، ص۵۳۸ - ۵۳۹.</ref>.
	~~شاید مهم‌ترین اسباب [[شکست]] این حرکت به این قرار باشد:~~
	# [[ناتوانی]] در [[سازمان‌دهی]] دقیق، نبود [[پایگاه مردمی]] که به آن تکیه کند، گسترش نیافتن آن در شهرهای بزرگ و کوتاهی پیروانش در مقابله با [[عباسیان]]؛
	#تردید [[محمد بن جعفر]]{{ع}} در [[تبلیغ]] به نفع خودش و [[نفرت]] از آنکه پذیرش این کار با [[اصرار]] [[آل]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و فرزندش، علی بود؛
	# [[اعتماد]] به یارانی [[بدکردار]]: ارذال و [[اوباش]] [[مکه]]، برخی از [[سپاهیان]] و فرزندش، علی که باعث روی گردانی هوادارانش شد؛
	#تردید برخی از [[مردم]] مکه در [[بیعت]] با وی و عدم پای‌بندی [[بیعت کنندگان]] به [[دوستی]] و [[تأیید]] خود از او<ref>لیثی، سمیرة مختار، جهاد الشیعه، ص۳۴۱- ۳۴۳.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۱۵۱.</ref>

	===حرکت‌های غیر [[علوی]]===		===حرکت‌های غیر [[علوی]]===