

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87</id>
	<title>ماهویه - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-20T17:19:52Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1230050&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۵۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1230050&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-05T16:57:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = کارگزاران| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = کارگزاران &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;امام علی&lt;/ins&gt;| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1230049&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* شرح حال ماهویه */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1230049&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-05T16:55:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;شرح حال ماهویه&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l16&quot;&gt;خط ۱۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==شرح حال ماهویه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==شرح حال ماهویه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ماهویه بن ماه فنه (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ماه [[پناه]]&lt;/del&gt;) بن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;فید&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;ابو براز&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۴۴؛ تاریخ مردم ایران، ج۲، ص۲۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; که گاهی با عنوان «ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گاهی «ماهویه ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۵۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; و زمانی «ماهویه بن باباه»&amp;lt;ref&amp;gt;البدایة و النهایه، ج۷، ص۱۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; یا «ماهویه اوزمهر»&amp;lt;ref&amp;gt;ابن حبان، الثقات، ج۲، ص۲۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ضبط شده، [[مرزبان]] [[مرو]] شناخته شده. ابن خرداد به می‌نویسد: [[شاه]] [[نیشابور]] را کنار، شاه مرو را ماهویه می‌‌گفتند&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۳۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ بنابراین، ماهویه [[حاکم]] و مرزبان مرو بوده است.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ماهویه بن ماه فنه (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا: ماه‌پناه&lt;/ins&gt;) بن فید ابو براز&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۴۴؛ تاریخ مردم ایران، ج۲، ص۲۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; که گاهی با عنوان «ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گاهی «ماهویه ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۵۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; و زمانی «ماهویه بن باباه»&amp;lt;ref&amp;gt;البدایة و النهایه، ج۷، ص۱۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; یا «ماهویه اوزمهر»&amp;lt;ref&amp;gt;ابن حبان، الثقات، ج۲، ص۲۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ضبط شده، [[مرزبان]] [[مرو]] شناخته شده. ابن خرداد به می‌نویسد: [[شاه]] [[نیشابور]] را کنار، شاه مرو را ماهویه می‌‌گفتند&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۳۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ بنابراین، ماهویه [[حاکم]] و مرزبان مرو بوده است.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;برابر طرحی که پدر [[انوشیروان]] [[اجرا]] کرد، همه [[کشور ایران]] را به چهار پادوس &amp;lt;ref&amp;gt;پادگوس؛ یعنی چهار منطقه [[فرماندهی]]&amp;lt;/ref&amp;gt; تقسیم کرد:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;برابر طرحی که پدر [[انوشیروان]] [[اجرا]] کرد، همه [[کشور ایران]] را به چهار پادوس &amp;lt;ref&amp;gt;پادگوس؛ یعنی چهار منطقه [[فرماندهی]]&amp;lt;/ref&amp;gt; تقسیم کرد:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1229838&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: /* نامه امام علی{{ع}} به بزرگان مرو */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1229838&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-03T06:15:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;نامه امام علی{{ع}} به بزرگان مرو&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;علی{{ع}} برای او نامه‌ای به دهقان‌ها و اساوره و [[فرماندهان]] و کسانی که در مرو بودند نوشت.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 377 - 378.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;علی{{ع}} برای او نامه‌ای به دهقان‌ها و اساوره و [[فرماندهان]] و کسانی که در مرو بودند نوشت.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 377 - 378.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامه &lt;/del&gt;امام علی]]{{ع}} به بزرگان مرو==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامه &lt;/ins&gt;[[امام علی]]{{ع}} به بزرگان مرو==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«به [[نام خداوند]] [[بخشاینده]] [[مهربان]]. [[درود]] بر کسی که پیرو [[هدایت]] باشد؛ اما بعد، ماهویه ابراز [[مرزبان]] [[مرو]] نزد من آمد و من از عملکرد او [[راضی]] هستم و نوشت در سال ۳۶»&amp;lt;ref&amp;gt;{{متن حدیث| بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، سَلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى، أَمَّا بَعْدُ، فَإِنْ مَاهَوَيْهِ أَ بَرَازٍ مَرْزُبَانَ مَرْوَ جائني وَ أَنِّي رَضِيتِ عَنْهُ وَ كُتِبَ سَنَةً ۳۶ }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«به [[نام خداوند]] [[بخشاینده]] [[مهربان]]. [[درود]] بر کسی که پیرو [[هدایت]] باشد؛ اما بعد، ماهویه ابراز [[مرزبان]] [[مرو]] نزد من آمد و من از عملکرد او [[راضی]] هستم و نوشت در سال ۳۶»&amp;lt;ref&amp;gt;{{متن حدیث| بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، سَلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى، أَمَّا بَعْدُ، فَإِنْ مَاهَوَيْهِ أَ بَرَازٍ مَرْزُبَانَ مَرْوَ جائني وَ أَنِّي رَضِيتِ عَنْهُ وَ كُتِبَ سَنَةً ۳۶ }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1229837&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = کارگزاران| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}  ==مقدمه == خراسان به دست عبدالله بن عامر استاندار بصره از سوی عثمان گشوده شد. وی حاتم بن نعمان باهلی را والی خراسان نمود. او تا هنگام کشته شدن عثمان د...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%87&amp;diff=1229837&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-03T06:14:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = کارگزاران| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}  ==مقدمه == &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86&quot; title=&quot;خراسان&quot;&gt;خراسان&lt;/a&gt; به دست &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;عبدالله بن عامر&quot;&gt;عبدالله بن عامر&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;استاندار بصره&quot;&gt;استاندار بصره&lt;/a&gt; از سوی &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;عثمان&quot;&gt;عثمان&lt;/a&gt; گشوده شد. وی &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;حاتم بن نعمان باهلی (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;حاتم بن نعمان باهلی&lt;/a&gt; را &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;والی خراسان&quot;&gt;والی خراسان&lt;/a&gt; نمود. او تا هنگام &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%86_%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;کشته شدن عثمان (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;کشته شدن عثمان&lt;/a&gt; د...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = کارگزاران| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مقدمه ==&lt;br /&gt;
[[خراسان]] به دست [[عبدالله بن عامر]] [[استاندار بصره]] از سوی [[عثمان]] گشوده شد. وی [[حاتم بن نعمان باهلی]] را [[والی خراسان]] نمود. او تا هنگام [[کشته شدن عثمان]] در سال ۳۵ هجری در آنجا بود، سپس [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}}، [[جعدة بن هبیره]] را والی خراسان قرار داد. هنگامی که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} در [[بصره]] بود، ماهویه [[مرزبان]] [[مرو]] نزد او آمد، علی{{ع}} با وی از در [[صلح]] در آمد. به گفته [[یعقوبی]]، حضرت نوشته‌ای به وی داد که تا امروز (نیمه دوم [[قرن سوم]]) در مرو موجود است&amp;lt;ref&amp;gt;یعقوبی، البلدان، ص۷۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;. این سخن [[ابن واضح]] (حدود ۲۹۲ [[هجری]]) در البلدان آمده که از آن استفاده می‌شود ماهویه مرزبان مرو نزد علی{{ع}} در بصره آمده است. وی در [[تاریخ]] خود همین مطلب را آورده است که پس از [[جنگ جمل]]، علی{{ع}}، [[جعدة بن هبیرة بن ابی وهب مخزومی]] را به خراسان اعزام کرد و ماهویه مرزبان مرو نزد حضرت آمد. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نامه‌ای برای وی نگاشت و شرایطی را برای وی قرار داد و دستور داد که آنچه را از [[خراج]] بر عهده او نهاده، جمع‌آوری کند. ماهویه نیز اموالی را که بر پایه [[وظیفه]] جمع‌آوری کرده بود ارسال کرد&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۸۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. آن‌گاه وی جریان رفتن علی{{ع}} را به [[کوفه]] یاد کرده است که نشان می‌دهد وی از بصره، [[جعده]] را اعزام کرده است و در همان [[شهر]]، ماهویه نزد علی{{ع}} رسیده است. [[طبری]] نیز آمدن ماهویه را نزد علی{{ع}} در سال ۳۶ هجری دانسته است و می‌نویسد: در این سال برابر آنچه گفته شده ماهویه مرزبان مرو در حالی که صلحی را که میان او و ابن [[عامر]] برقرار شده بود پذیرفته، نزد علی{{ع}} آمد و این، پس از جنگ جمل بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی{{ع}} برای او نامه‌ای به دهقان‌ها و اساوره و [[فرماندهان]] و کسانی که در مرو بودند نوشت.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 377 - 378.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[نامه امام علی]]{{ع}} به بزرگان مرو==&lt;br /&gt;
«به [[نام خداوند]] [[بخشاینده]] [[مهربان]]. [[درود]] بر کسی که پیرو [[هدایت]] باشد؛ اما بعد، ماهویه ابراز [[مرزبان]] [[مرو]] نزد من آمد و من از عملکرد او [[راضی]] هستم و نوشت در سال ۳۶»&amp;lt;ref&amp;gt;{{متن حدیث| بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، سَلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى، أَمَّا بَعْدُ، فَإِنْ مَاهَوَيْهِ أَ بَرَازٍ مَرْزُبَانَ مَرْوَ جائني وَ أَنِّي رَضِيتِ عَنْهُ وَ كُتِبَ سَنَةً ۳۶ }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس [[مردم]] مرو [[کافر]] شده و درهای [[ابر]] [[شهر]] ([[نیشابور]]) را بستند&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری (۸جلدی)، ج۳، ص۵۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. اگر آنچه [[طبری]] نقل کرده بپذیریم، بدین معنا است که پس از بازگشت ماهویه به نیشابور، مردم آن شهر وی را راه نداده باشند و دست به [[شورش]] زده باشند و این هم [[زمان]] با ورود [[جعده]] به نیشابور یا مدتی پیش از آن بوده است. در نتیجه، شورش را می‌‌توان نتیجه دو چیز دانست:&lt;br /&gt;
#[[خلیفه]] [[مسلمانان]] کشته شده بود و خبر درگیری و [[اختلاف]] ایشان به [[گوش]] [[ایرانیان]] رسیده بود. در چنین موقعیتی دو دختر [[کسرا]] از کابل به ابر شهر آمده و دست به شورش زده بودند.&lt;br /&gt;
#ایرانیان و خاندان‌های [[ایرانی]]، ماهویه را [[خائن]] می‌دانستند. او پس از [[صلح]] از مرو به ابر شهر آمده بود و اکنون زمینه را برای [[انتقام]] از وی فراهم دیدند و هنگامی وارد نیشابور شدند که ماهویه نبود در نتیجه او را به شهر راه ندادند و [[جعدة بن هبیره]] که با [[شورش مردم خراسان]] روبه‌رو شد به [[کوفه]] برگشت و علی{{ع}} [[خلید بن قره یربوعی]] را به آنجا اعزام کرد و وی توانست شورش را [[سرکوب]] کند و دو دختر کسرا را به [[اسارت]] به کوفه ببرد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: سیمای کارگزاران، ج۱، «کارگزاران خراسان».&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[بلاذری]] بر این [[باور]] است که ماهویه به کوفه آمده&amp;lt;ref&amp;gt;فتوح البلدان، ص۳۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین [[قدامة بن جعفر]] که مسائل [[خراج]] را از بلاذری گرفته است و هر دو نوشته‌اند که علی{{ع}} نامه‌ای به دهقانان، اساوره و دهشلاریه نگاشت که [[جزیه]] خود را به ماهویه بدهند، سپس در [[خراسان]] شورش بپاشد و آن‌گاه علی{{ع}} [[جعدة بن هبیرة مخزومی]] را اعزام کرد که وی کاری از پیش [[نبرد]] و تا پایان [[خلافت علی]]{{ع}} [[خراسان]] [[آشوب]] زده بود&amp;lt;ref&amp;gt;فتوح البلدان، ص۳۹۹؛ الخراج و صنعة الکتابه، ص۴۰۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;. آن گاه به اعزام [[عبدالرحمان بن ابزی]] به عنوان اولین [[استاندار خراسان]] از سوی علی{{ع}} اشاره کرده‌اند؛ ولی از اعزام [[خلید بن قره]] سخنی به میان نیاورده‌اند؛ از این رو [[تصور]] کرده‌اند آشوب آن، ادامه داشته است در حالی که با اعزام خلید آشوب خوابید و برابر آنچه ذکر شد ماهویه نیز [[خراج]] خراسان را برای علی{{ع}} فرستاده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 378 - 379.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==شرح حال ماهویه==&lt;br /&gt;
ماهویه بن ماه فنه (ماه [[پناه]]) بن [[فید]] ابو براز&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۴۴؛ تاریخ مردم ایران، ج۲، ص۲۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; که گاهی با عنوان «ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گاهی «ماهویه ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۵۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; و زمانی «ماهویه بن باباه»&amp;lt;ref&amp;gt;البدایة و النهایه، ج۷، ص۱۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; یا «ماهویه اوزمهر»&amp;lt;ref&amp;gt;ابن حبان، الثقات، ج۲، ص۲۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ضبط شده، [[مرزبان]] [[مرو]] شناخته شده. ابن خرداد به می‌نویسد: [[شاه]] [[نیشابور]] را کنار، شاه مرو را ماهویه می‌‌گفتند&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۳۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ بنابراین، ماهویه [[حاکم]] و مرزبان مرو بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برابر طرحی که پدر [[انوشیروان]] [[اجرا]] کرد، همه [[کشور ایران]] را به چهار پادوس &amp;lt;ref&amp;gt;پادگوس؛ یعنی چهار منطقه [[فرماندهی]]&amp;lt;/ref&amp;gt; تقسیم کرد:&lt;br /&gt;
#اپاختر (شمال)؛&lt;br /&gt;
#نیمروز (جنوب)؛&lt;br /&gt;
#خراسان (شرق)؛&lt;br /&gt;
#خوربران (خابران، غرب) و بر هر یک از این مناطق چهار اسپهبد گماشت&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مردم ایران، ج۱، ص۵۰۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
ابن خرداد به می‌نویسد: پارسیان، اسپهبد [[مغرب]] را خُرْبَران&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;، شمال را آذرباذکان&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۹۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; و جنوب را نیمروز اسپهبد&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۱۰۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و خراسان را پادوسبان اسپهبد نامند. یک چهارم [[کشور]] که خراسان باشد، زیر [[سلطه]] پادوسبان اسپهبد آن جاست و چهار مرزبان دارد که هر یک بر یک چهارم از خراسان [[تسلط]] دارند: یک چهارم در [[تصرف]] مرزبان مرو شاهگان و نواحی آن است؛ یک چهارم در تصرف مرزبانان بلخ و طخارستان؛ یک چهارم در [[تصرف]] [[مرزبان]] هرات، بوشنج، بادغیس و [[سجستان]] و یک چهارم در تصرف مرزبان [[ماوراء النهر]] است&amp;lt;ref&amp;gt;ابن خرداد به، المسالک و الممالک، ص۱۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنابراین، ماهویه، [[حاکم]] و مرزبان یک چهارم [[خراسان]] بوده است و جزو [[فرماندهان]] عالی [[مقام]] و از خانواده‌های برجسته [[ایرانی]] - پهلوانی سورن بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 379 - 380.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نقش ماهویه در [[مرگ]] [[یزدگرد سوم]]==&lt;br /&gt;
یزدگرد سوم، آخرین [[پادشاه ساسانی]]، از این که با [[حمله]] [[اعراب]] [[مسلمان]] (در سال ۱۴ هجری) و عدم [[حمایت]] داخلی روبه‌رو شد با موکبی مرکب از دبیران و خدمت‌گزاران، [[پاسداران]] شخصی، [[زنان]]، [[کودکان]] و... برای [[حفظ قدرت]] و رسیدن به جایی [[امن]] حرکت کرد. و پس از وقعه [[جلولاء]] (۱۶هجری) به دنبال [[شکست]] [[سپاه]] خویش از [[حلوان]] به جانب [[شهر]] [[ری]] رفت&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مردم ایران، ج۲، ص۱۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;. و از آنجا به [[اصفهان]] [[سفر]] کرد و از اصفهان به [[استخر]] [[فارس]] رفت و در آنجا چند سالی توقف کرد؛ زیرا [[مردم]] به وی علاقه نشان دادند. پس از [[جنگ نهاوند]] به سال ۲۲ هجری بناچار به کرمان رفت و از کرمان به سیستان و از آنجا همراه موکب همایونی به [[مرو]] در [[ولایت خراسان]] رفت. ماهویه بن مافنه، مرزبان آن [[ولایت]]، نخست وی را بر وفق [[مراسم]] استقبال کرد؛ اما از همان ابتدا کثرت همراهان [[پادشاه]] و [[نخوت]] و تفرعن وی، وجود این مهمان ناخوانده را برای ماهویه سوری [[تحمل]] ناپذیر کرد. یزگرد از وی مطالبه [[مال]] می‌کرد و حتی برای تسریع در رسیدگی به حساب خراج‌های عقب افتاده وی نیز [[فرمان]] جداگانه صادر نمود و این باعث شد [[اختلاف]] میان مهمان و میزبان بالا گیرد. از سوی دیگر «نیزک طرخان» فرمانروای مستقل نواحی بادغیس و [[متحد]] ماهویه هم که نخست نسبت به یزگرد اظهار [[اطاعت]] کرد، بنابر مشهور؛ چون دختری از [[فرزندان]] پادشاه را [[خواستگاری]] کرد و جواب رد و اهانت‌آمیز از وی شنید، پنهانی با ماهویه [[توطئه]] نمود و با لشکری از [[ترکان]] خویش به [[جنگ]] وی آمد. در این [[جنگ]] [[پادشاه]] [[شکست]] خورد و چون ماهویه او را به [[شهر]] راه نداد گریخت و پیاده و تنها با برگ و [[جامه]] پادشاهانه به آسیابی در نزدیک [[نهر]] مرغاب [[پناه]] برد. جنازه او چند [[روز]] بعد از نهر مرغاب نزدیک آسیاب بیرون آمد و گفته شد آسیابان یا فرستادگان ماهویه او را کشته بودند و به درون نهر انداخته بودند و این در [[سال ۳۱ هجری]] بود. [[خیانت]] و بدسگالی ماهویه باعث شد که موبد و [[مردم]] [[مرو]] به وی [[اعتراض]] کنند و نزد مردم مرو [[خاندان]] ماهویه به «خداه کشان»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مردم ایران، ج۲، ص۲۳ - ۲۷؛ تاریخ طبری، ص۳۴۳ - ۳۴۶؛ فتوح البلدان، ص۳۱۲ - ۳۱۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[شهرت]] یابند.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 380 - 381.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[صلح]] ماهویه با ابن [[عامر]]==&lt;br /&gt;
عملکرد ماهویه و [[ناخشنودی]] مردم از برخورد وی با آخرین [[پادشاه ساسانی]] که این گونه با [[ذلت]] مُرد، باعث شد که وی [[محبوبیت]] خود را در مرو از دست بدهد؛ از این رو هنگامی که [[سپاه اسلام]]، اطراف مرو را گشود، ماهویه [[مرزبان]] مرو، خواهان صلح گردید. در سال ۳۱ هجری [[عبدالله بن عامر]]، [[احنف بن قیس]] را به [[فرماندهی]] [[انتخاب]] کرده بود. وی به هرات [[حمله]] کرد و مردم آنجا را [[شکست]] داد و [[ابر]] شهر؛ یعنی [[نیشابور]] را با صلح و بنابر قولی با جنگ گشود. سپس [[طوس]] و اطراف آن را فتح کرد. پس با مردم [[سرخس]] از در صلح در آمد که یک صد و پنجاه هزار درهم بابت صلح بدهند. آن‌گاه ابن عامر [[اسود بن کلثوم عدوی]] را به بیهق فرستاده و خواهان صلح شدند. ابن عامر با آنها بر دو میلیون و دویست هزار درهم صلح کرد که صلح کننده از سوی مردم مرو، مرزبان آن [[دیار]] ماهویه بن اوزمهر&amp;lt;ref&amp;gt;الثقات، ج۲، ص۲۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; یا به تعبیر [[طبری]] «ابراز»&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;، مرزبان مرو بود وی به خاطر نام فرزندش براز، ابوبراز&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ طبری، ج۳، ص۳۴۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; یا ابراز خوانده میشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در [[اخبار الطوال]] می‌نویسد: پس از انقضای [[پادشاهی]] [[فارس]] در سال ۳۰ هجری، ماهویه به خاطر خیانتی که در [[مرو]] کرده بود از [[ترس]] این که مبادا [[مردم]] مرو او را بکشند فرار کرد و به ابرشهر رفت&amp;lt;ref&amp;gt;الأخبار الطوال، ص۱۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ اما با توجه به آنچه گذشت [[مرگ]] [[یزدگرد]] در سال ۳۱ هجری بوده&amp;lt;ref&amp;gt;دهخدا، لغت‌نامه، ج۱۵، ص۲۳۷۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و ماهویه پس از امضای [[قرارداد صلح]] با [[مسلمانان]] در این سال احتمالاً مرو را ترک کرده و به [[نیشابور]] رفته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنابراین می‌‌توان گفت آمدن [[دختران کسرا]] به [[ابر شهر]] و [[شورش]] در آن شهر، احتمالاً بیشتر برای [[انتقام]] از ماهویه بوده که هم [[زمان]] با [[تضعیف]] [[حکومت]] مرکزی [[اسلام]] و کشته شدن [[خلیفه]] رخ داده است آمدن ماهویه نزد علی{{ع}} در [[بصره]] یا [[کوفه]] و دریافت [[نامه]] از حضرت، به سبب ترسی بوده که وی از اوضاع ابر شهر داشته است. وی پس از مدتی در ابر شهر از [[دنیا]] رفت&amp;lt;ref&amp;gt;الأخبار الطوال، ص۱۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 381 - 383.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده: 1100830.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
</feed>