مثل در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: /* مثل در دانشنامه معاصر قرآن کریم */

2023-04-13T10:45:27Z

مثل در دانشنامه معاصر قرآن کریم

نمایش تغییرات

Msadeq در ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۹

2023-04-13T10:29:37Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'جست و جوی' به 'جستجوی'

2022-10-08T05:20:04Z

جایگزینی متن - 'جست و جوی' به 'جستجوی'

نمایش تغییرات

Hosein: جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}'

2022-09-07T18:09:57Z

جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۳۹
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مثل در قرآن]]~~

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2022-08-28T14:39:36Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# [[خداوند]] برای این که پرده‌های [[غرور]] و [[غفلت]] را از مقابل دیده‌های غافلان و طغیان‌گران کنار بزند. می‌فرماید: مثل [[زندگی دنیا]] همانند آبی است که از [[آسمان]] نازل کرده‌ایم {{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ}} این دانه‌های حیاتبخش [[باران]] بر سرزمینهای آماده می‌ریزند، و به وسیله آن گیاهان گوناگونی که بعضی قابل استفاده برای [[انسان‌ها]]، و بعضی برای حیوانات است، می‌رویند {{متن قرآن\|فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ}} این گیاهان علاوه بر خاصیتهای غذایی که برای موجودات زنده دارند سطح [[زمین]] را می‌پوشانند و آن را [[زینت]] می‌بخشند، تا آنجا که [[زمین]] [[بهترین]] [[زیبایی]] خود را در پرتو آن پیدا کرده و تزیین می‌شود {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ}} در این هنگام شکوفه‌ها، شاخساران را [[زینت]] داده و گل‌ها می‌خندند، دانه‌های غذایی و میوه‌ها کم کم خود را نشان می‌دهند، و صحنه پرجوشی را از [[حیات]] و [[زندگی]] به تمام معنی کلمه مجسم می‌کنند، که [[دل‌ها]] را پر از [[امید]] و چشم‌ها را پر از [[شادی]] و [[سرور]] می‌سازند، آن چنان که [[اهل]] [[زمین]] مطمئن می‌شوند، که می‌توانند از مواهب این گیاهان بهره گیرند هم از میوه‌ها و هم از دانه‌های حیات‌بخش‌شان {{متن قرآن\|وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا}} اما ناگهان [[فرمان]] ما فرا می‌رسد سرمای سخت و یا تگرگ شدید و یا [[طوفان]] درهم کوبنده‌ای بر آنها مسلط می‌گردد و آنها را چنان درو می‌کنیم که گویا هرگز نبوده‌اند {{متن قرآن\|أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ}} در پایان [[آیه]] برای تأکید بیشتر می‌فرماید: این چنین [[آیات]] خود را برای افرادی که [[تفکر]] می‌کنند تشریح می‌کنیم {{متن قرآن\|كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}؛		# [[خداوند]] برای این که پرده‌های [[غرور]] و [[غفلت]] را از مقابل دیده‌های غافلان و طغیان‌گران کنار بزند. می‌فرماید: مثل [[زندگی دنیا]] همانند آبی است که از [[آسمان]] نازل کرده‌ایم {{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ}} این دانه‌های حیاتبخش [[باران]] بر سرزمینهای آماده می‌ریزند، و به وسیله آن گیاهان گوناگونی که بعضی قابل استفاده برای [[انسان‌ها]]، و بعضی برای حیوانات است، می‌رویند {{متن قرآن\|فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ}} این گیاهان علاوه بر خاصیتهای غذایی که برای موجودات زنده دارند سطح [[زمین]] را می‌پوشانند و آن را [[زینت]] می‌بخشند، تا آنجا که [[زمین]] [[بهترین]] [[زیبایی]] خود را در پرتو آن پیدا کرده و تزیین می‌شود {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ}} در این هنگام شکوفه‌ها، شاخساران را [[زینت]] داده و گل‌ها می‌خندند، دانه‌های غذایی و میوه‌ها کم کم خود را نشان می‌دهند، و صحنه پرجوشی را از [[حیات]] و [[زندگی]] به تمام معنی کلمه مجسم می‌کنند، که [[دل‌ها]] را پر از [[امید]] و چشم‌ها را پر از [[شادی]] و [[سرور]] می‌سازند، آن چنان که [[اهل]] [[زمین]] مطمئن می‌شوند، که می‌توانند از مواهب این گیاهان بهره گیرند هم از میوه‌ها و هم از دانه‌های حیات‌بخش‌شان {{متن قرآن\|وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا}} اما ناگهان [[فرمان]] ما فرا می‌رسد سرمای سخت و یا تگرگ شدید و یا [[طوفان]] درهم کوبنده‌ای بر آنها مسلط می‌گردد و آنها را چنان درو می‌کنیم که گویا هرگز نبوده‌اند {{متن قرآن\|أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ}} در پایان [[آیه]] برای تأکید بیشتر می‌فرماید: این چنین [[آیات]] خود را برای افرادی که [[تفکر]] می‌کنند تشریح می‌کنیم {{متن قرآن\|كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}؛
	# [[خداوند]] [[مؤمنان راستین]] و [[ستمکاران]] دروغ‌پرداز را با مثالی مناسب مقایسه می‌کند و می‌فرماید: مثال این دو گروه [[مؤمنان]] و [[ستمکاران]] {{متن قرآن\|مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ}} همانند [[نابینا]] و [[ناشنوا]] {{متن قرآن\|كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ}} و [[بینا]] و شنواست {{متن قرآن\|وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ}} آیا این دو در مثال مساوی‌اند {{متن قرآن\|هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا}} آیا غافلید و متذکّر نمی‌شوید {{متن قرآن\|أَفَلَا تَذَكَّرُونَ}}؛		# [[خداوند]] [[مؤمنان راستین]] و [[ستمکاران]] دروغ‌پرداز را با مثالی مناسب مقایسه می‌کند و می‌فرماید: مثال این دو گروه [[مؤمنان]] و [[ستمکاران]] {{متن قرآن\|مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ}} همانند [[نابینا]] و [[ناشنوا]] {{متن قرآن\|كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ}} و [[بینا]] و شنواست {{متن قرآن\|وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ}} آیا این دو در مثال مساوی‌اند {{متن قرآن\|هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا}} آیا غافلید و متذکّر نمی‌شوید {{متن قرآن\|أَفَلَا تَذَكَّرُونَ}}؛
	# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و ~~لیکن~~ بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛		# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و لکن بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛
	# مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛		# مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛
	# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.		# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:50:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:29:48Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۹
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و لیکن بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛		# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و لیکن بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛
	#مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛		#مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛
	# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه ]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.		# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۴۵:		خط ۴۳:

	[[رده:مثل در قرآن]]		[[رده:مثل در قرآن]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:22:16Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۲
خط ۱: خط ۱:

{{نبوت}}
{{نبوت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[مثل]]''' است. "'''[[مثل]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مثل در قرآن]] - [[مثل در حدیث]] - [[مثل در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = مثل

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[مثل (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[مثل]]

| مداخل مرتبط = [[مثل در قرآن]] - [[مثل در حدیث]] - [[مثل در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = مثل (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

یکی از روش‌های [[پیامبر]] برای بیان حقایق و [[فهم]] [[معارف]] بلند، استفاده از مثل و ضرب امثال است. این مثل‌ها استفاده از زبان مخاطبان و مناسب با فاهمه و [[ادبیات]] گفتاری [[مردم]] عصر و بلکه مناسب با هر [[پیامبری]] بوده و در آن نکات [[تربیتی]] و هدایتی مناسب با مخاطب آن عصر و عصرهای دیگر نهفته است. [[پیامبر گرامی]] در محیط [[مکه]] گرفتار [[شرک]] [[مشرکان]]، و [[نیایش]] آنان در برابر سنگ و فلز و چوب و [[عداوت]] [[زشت]] بود. از این جهت [[وحی الهی]] باید در مثل‌های هدایت‌گرانه خود، درصدد معالجۀ این [[بیماری‌ها]] باشد و مثل‌هایی مطرح کند که ناظر به [[تحقیر]] [[خدایان دروغین]] و [[عقاید]] [[باطل]] و رفتارهای ناشایست باشد تا از این طریق [[مشرکان]] را به [[زشتی]] [[پندار]] و [[کردار]] خود متوجه می‌سازد. اما در مثل‌های [[مدنی]]، [[بیماری]] خاص آن محیط مورد تعرض قرار گرفته و گاهی [[نادانی]] [[اهل کتاب]] و [[یهودیان]] و یا نزاع‌های مادی [[قبایل]] را نشانه می‌گیرد. در [[قرآن]] افزون بر کلماتی مانند کاف [[تشبیه]] و مانندش، گاه تعبیر به “مَثَل” شده و این معنا گاهی از سوی [[خداوند]] است و گاهی از سوی [[پیامبران پیشین]]، چون ابن [[مریم]] ([[عیسی]]) و گاه در بیان [[تربیتی]] [[قرآن]] خطاب به [[پیامبر]] آمده است، اما تردیدی نیست که استفاده از مثل در [[ادبیات]] [[دینی]] و [[کتاب‌های مقدس]]، اگر رایج است، به این [[دلیل]] است که مناسب با فاهمه [[مردم]] و با استفاده زبان [[قوم]] هر [[پیامبری]] است و از این‌رو، در فضای مناسب هر ملتی و زمانی آورده شده است و در [[قرآن]] این نکته به صراحت ذکر شده: {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان ما برای مردم در این قرآن از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم امّا بیشتر مردم جز سر ناسپاسی ندارند» سوره اسراء، آیه ۸۹.</ref>، {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان در این قرآن برای مردم از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم و آدمی از هر چیزی پرخاشگرتر است» سوره کهف، آیه ۵۴.</ref> به هر حال در این مدخل تنها آن دسته‌ای از مثل‌ها مطرح می‌شود که با کلمه مثل (زدن مثل) آمده است. از سوی دیگر کیفیت هر مثلی در زبان و [[ادبیات]] [[پیامبر]] [[شناخت]] موقعیت و سطح فاهمه و [[اهداف تربیتی]] آن [[پیامبر]] را نشان می‌دهد.
یکی از روش‌های [[پیامبر]] برای بیان حقایق و [[فهم]] [[معارف]] بلند، استفاده از مثل و ضرب امثال است. این مثل‌ها استفاده از زبان مخاطبان و مناسب با فاهمه و [[ادبیات]] گفتاری [[مردم]] عصر و بلکه مناسب با هر [[پیامبری]] بوده و در آن نکات [[تربیتی]] و هدایتی مناسب با مخاطب آن عصر و عصرهای دیگر نهفته است. [[پیامبر گرامی]] در محیط [[مکه]] گرفتار [[شرک]] [[مشرکان]]، و [[نیایش]] آنان در برابر سنگ و فلز و چوب و [[عداوت]] [[زشت]] بود. از این جهت [[وحی الهی]] باید در مثل‌های هدایت‌گرانه خود، درصدد معالجۀ این [[بیماری‌ها]] باشد و مثل‌هایی مطرح کند که ناظر به [[تحقیر]] [[خدایان دروغین]] و [[عقاید]] [[باطل]] و رفتارهای ناشایست باشد تا از این طریق [[مشرکان]] را به [[زشتی]] [[پندار]] و [[کردار]] خود متوجه می‌سازد. اما در مثل‌های [[مدنی]]، [[بیماری]] خاص آن محیط مورد تعرض قرار گرفته و گاهی [[نادانی]] [[اهل کتاب]] و [[یهودیان]] و یا نزاع‌های مادی [[قبایل]] را نشانه می‌گیرد. در [[قرآن]] افزون بر کلماتی مانند کاف [[تشبیه]] و مانندش، گاه تعبیر به “مَثَل” شده و این معنا گاهی از سوی [[خداوند]] است و گاهی از سوی [[پیامبران پیشین]]، چون ابن [[مریم]] ([[عیسی]]) و گاه در بیان [[تربیتی]] [[قرآن]] خطاب به [[پیامبر]] آمده است، اما تردیدی نیست که استفاده از مثل در [[ادبیات]] [[دینی]] و [[کتاب‌های مقدس]]، اگر رایج است، به این [[دلیل]] است که مناسب با فاهمه [[مردم]] و با استفاده زبان [[قوم]] هر [[پیامبری]] است و از این‌رو، در فضای مناسب هر ملتی و زمانی آورده شده است و در [[قرآن]] این نکته به صراحت ذکر شده: {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان ما برای مردم در این قرآن از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم امّا بیشتر مردم جز سر ناسپاسی ندارند» سوره اسراء، آیه ۸۹.</ref>، {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان در این قرآن برای مردم از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم و آدمی از هر چیزی پرخاشگرتر است» سوره کهف، آیه ۵۴.</ref> به هر حال در این مدخل تنها آن دسته‌ای از مثل‌ها مطرح می‌شود که با کلمه مثل (زدن مثل) آمده است. از سوی دیگر کیفیت هر مثلی در زبان و [[ادبیات]] [[پیامبر]] [[شناخت]] موقعیت و سطح فاهمه و [[اهداف تربیتی]] آن [[پیامبر]] را نشان می‌دهد.

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T02:09:17Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۳۹
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:مثل در قرآن]]		[[رده:مثل در قرآن]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T23:48:15Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۳:۱۸
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# [[خداوند]] برای این که پرده‌های [[غرور]] و [[غفلت]] را از مقابل دیده‌های غافلان و طغیان‌گران کنار بزند. می‌فرماید: مثل [[زندگی دنیا]] همانند آبی است که از [[آسمان]] نازل کرده‌ایم {{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ}} این دانه‌های حیاتبخش [[باران]] بر سرزمینهای آماده می‌ریزند، و به وسیله آن گیاهان گوناگونی که بعضی قابل استفاده برای [[انسان‌ها]]، و بعضی برای حیوانات است، می‌رویند {{متن قرآن\|فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ}} این گیاهان علاوه بر خاصیتهای غذایی که برای موجودات زنده دارند سطح [[زمین]] را می‌پوشانند و آن را [[زینت]] می‌بخشند، تا آنجا که [[زمین]] [[بهترین]] [[زیبایی]] خود را در پرتو آن پیدا کرده و تزیین می‌شود {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ}} در این هنگام شکوفه‌ها، شاخساران را [[زینت]] داده و گل‌ها می‌خندند، دانه‌های غذایی و میوه‌ها کم کم خود را نشان می‌دهند، و صحنه پرجوشی را از [[حیات]] و [[زندگی]] به تمام معنی کلمه مجسم می‌کنند، که [[دل‌ها]] را پر از [[امید]] و چشم‌ها را پر از [[شادی]] و [[سرور]] می‌سازند، آن چنان که [[اهل]] [[زمین]] مطمئن می‌شوند، که می‌توانند از مواهب این گیاهان بهره گیرند هم از میوه‌ها و هم از دانه‌های حیات‌بخش‌شان {{متن قرآن\|وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا}} اما ناگهان [[فرمان]] ما فرا می‌رسد سرمای سخت و یا تگرگ شدید و یا [[طوفان]] درهم کوبنده‌ای بر آنها مسلط می‌گردد و آنها را چنان درو می‌کنیم که گویا هرگز نبوده‌اند {{متن قرآن\|أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ}} در پایان [[آیه]] برای تأکید بیشتر می‌فرماید: این چنین [[آیات]] خود را برای افرادی که [[تفکر]] می‌کنند تشریح می‌کنیم {{متن قرآن\|كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}؛		# [[خداوند]] برای این که پرده‌های [[غرور]] و [[غفلت]] را از مقابل دیده‌های غافلان و طغیان‌گران کنار بزند. می‌فرماید: مثل [[زندگی دنیا]] همانند آبی است که از [[آسمان]] نازل کرده‌ایم {{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ}} این دانه‌های حیاتبخش [[باران]] بر سرزمینهای آماده می‌ریزند، و به وسیله آن گیاهان گوناگونی که بعضی قابل استفاده برای [[انسان‌ها]]، و بعضی برای حیوانات است، می‌رویند {{متن قرآن\|فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ}} این گیاهان علاوه بر خاصیتهای غذایی که برای موجودات زنده دارند سطح [[زمین]] را می‌پوشانند و آن را [[زینت]] می‌بخشند، تا آنجا که [[زمین]] [[بهترین]] [[زیبایی]] خود را در پرتو آن پیدا کرده و تزیین می‌شود {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ}} در این هنگام شکوفه‌ها، شاخساران را [[زینت]] داده و گل‌ها می‌خندند، دانه‌های غذایی و میوه‌ها کم کم خود را نشان می‌دهند، و صحنه پرجوشی را از [[حیات]] و [[زندگی]] به تمام معنی کلمه مجسم می‌کنند، که [[دل‌ها]] را پر از [[امید]] و چشم‌ها را پر از [[شادی]] و [[سرور]] می‌سازند، آن چنان که [[اهل]] [[زمین]] مطمئن می‌شوند، که می‌توانند از مواهب این گیاهان بهره گیرند هم از میوه‌ها و هم از دانه‌های حیات‌بخش‌شان {{متن قرآن\|وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا}} اما ناگهان [[فرمان]] ما فرا می‌رسد سرمای سخت و یا تگرگ شدید و یا [[طوفان]] درهم کوبنده‌ای بر آنها مسلط می‌گردد و آنها را چنان درو می‌کنیم که گویا هرگز نبوده‌اند {{متن قرآن\|أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ}} در پایان [[آیه]] برای تأکید بیشتر می‌فرماید: این چنین [[آیات]] خود را برای افرادی که [[تفکر]] می‌کنند تشریح می‌کنیم {{متن قرآن\|كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}؛
	# [[خداوند]] [[مؤمنان راستین]] و [[ستمکاران]] دروغ‌پرداز را با مثالی مناسب مقایسه می‌کند و می‌فرماید: مثال این دو گروه [[مؤمنان]] و [[ستمکاران]] {{متن قرآن\|مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ}} همانند [[نابینا]] و [[ناشنوا]] {{متن قرآن\|كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ}} و [[بینا]] و شنواست {{متن قرآن\|وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ}} آیا این دو در مثال مساوی‌اند {{متن قرآن\|هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا}} آیا غافلید و متذکّر نمی‌شوید {{متن قرآن\|أَفَلَا تَذَكَّرُونَ}}؛		# [[خداوند]] [[مؤمنان راستین]] و [[ستمکاران]] دروغ‌پرداز را با مثالی مناسب مقایسه می‌کند و می‌فرماید: مثال این دو گروه [[مؤمنان]] و [[ستمکاران]] {{متن قرآن\|مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ}} همانند [[نابینا]] و [[ناشنوا]] {{متن قرآن\|كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ}} و [[بینا]] و شنواست {{متن قرآن\|وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ}} آیا این دو در مثال مساوی‌اند {{متن قرآن\|هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا}} آیا غافلید و متذکّر نمی‌شوید {{متن قرآن\|أَفَلَا تَذَكَّرُونَ}}؛
	# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و ~~لیکن~~ بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛		# [[خداوند]] می‌فرماید، که [[سوگند]] می‌خوریم که ما در این [[قرآن]] برای [[مردم]] مکرر مثل‌ها آوردیم {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}} که [[حق]] را برایشان روشن می‌کرد، و ایشان را به [[ایمان]] به ما و [[شکر]] نعمت‌های ما [[دعوت]] می‌نمود، و لکن بیشتر [[مردم]] جز راه [[کفران]] نپیمودند و [[شکر]] ما نگزاردند. {{متن قرآن\| فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا}} و این گروه [[طغیان‌گر]] و [[سرکش]] هرگز [[ایمان]] نیاوردند، چرا که [[انسان]] بیش از هر چیز به [[مجادله]] می‌پردازد و خواهان [[سلطه]] گفتاری و [[رفتاری]] خویش بر دیگران است {{متن قرآن\|وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا}}؛
	# مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛		# مثل کسانی که غیر از [[خدا]] را ولی و [[معبود]] خود برگزیدند {{متن قرآن\|مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ}} همچون عنکبوتند که خانه‌ای برای خود [[برگزیده]] {{متن قرآن\|كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا}} و سست‌ترین [[خانه‌ها]]، [[خانه]] عنکبوت است، اگر می‌دانستند {{متن قرآن\|وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} چون هیچ یک از آثار [[خانه]] به جز اسم بر آن صادق نیست، زیرا [[خانه]] را برای این می‌سازند که صاحبش را از سرما و [[گرما]] [[حفظ]] کند، و چیزی که این [[خواص]] را ندارد و صاحبش را از هیچ مکروهی [[حفظ]] نمی‌کند [[خانه]] نیست. اولیایی هم که [[مشرکین]] برای خود گرفته‌اند تنها از [[ولایت]]، اسمی دارند، برای اینکه نه نفعی می‌رسانند و نه ضرری، نه مالک مرگی هستند و نه حیاتی، و نه نشوری. کسانی که غیر [[خدا]] را تکیه‌گاه خود قرار دهند و آنها که غیر از [[خدا]] را [[معبود]] خویش برگزینند تکیه آنها بر تار عنکبوت است تخت و تاج فرعون‌ها، [[اموال]] بی‌حساب قارون‌ها، قصرها و گنج‌های شاهان، همه مانند تارهای عنکبوت است. بی‌دوام، [[سست]]، غیر قابل [[اعتماد]] و ناپایدار در برابر [[طوفان]] حوادث. [[تاریخ]] نیز نشان می‌دهد که به [[راستی]] هیچ یک از این امور نمی‌تواند تکیه‌گاه [[انسان]] گردد. ولی آنها که بر [[ایمان]] و [[توکل بر خدا]] تکیه می‌کنند تکیه بر سد پولادین دارند؛
	# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.		# [[خداوند]] می‌فرماید: [[مشرکان]] [[جاهلی]] در عین حال که [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند هرگاه یکی از آنها را به همان چیزی که برای [[خداوند]] رحمان [[شبیه]]- مثل - قرار داده - به [[تولد]] دختر -[[بشارت]] دهند {{متن قرآن\|وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا}} صورتش از فرط [[ناراحتی]] سیاه می‌شود، و [[خشمگین]] می‌گردد {{متن قرآن\|ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ}} این تعبیر به خوبی حاکی از [[تفکر]] [[خرافی]] [[مشرکان]] در [[عصر جاهلیت]] در مورد [[تولد]] [[فرزند]] دختر است که چگونه از شنیدن خبر ولادت دختر ناراحت می‌شدند در عین حال [[فرشتگان]] را [[دختران]] [[خدا]] می‌دانستند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۳۱.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[مثل]]~~''' است. "'''[[مثل]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[مثل در قرآن]] - [[مثل در حدیث]] - [[مثل در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = مثل
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[مثل (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[مثل]]
			\| مداخل مرتبط = [[مثل در قرآن]] - [[مثل در حدیث]] - [[مثل در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = مثل (پرسش)
			}}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	یکی از روش‌های [[پیامبر]] برای بیان حقایق و [[فهم]] [[معارف]] بلند، استفاده از مثل و ضرب امثال است. این مثل‌ها استفاده از زبان مخاطبان و مناسب با فاهمه و [[ادبیات]] گفتاری [[مردم]] عصر و بلکه مناسب با هر [[پیامبری]] بوده و در آن نکات [[تربیتی]] و هدایتی مناسب با مخاطب آن عصر و عصرهای دیگر نهفته است. [[پیامبر گرامی]] در محیط [[مکه]] گرفتار [[شرک]] [[مشرکان]]، و [[نیایش]] آنان در برابر سنگ و فلز و چوب و [[عداوت]] [[زشت]] بود. از این جهت [[وحی الهی]] باید در مثل‌های هدایت‌گرانه خود، درصدد معالجۀ این [[بیماری‌ها]] باشد و مثل‌هایی مطرح کند که ناظر به [[تحقیر]] [[خدایان دروغین]] و [[عقاید]] [[باطل]] و رفتارهای ناشایست باشد تا از این طریق [[مشرکان]] را به [[زشتی]] [[پندار]] و [[کردار]] خود متوجه می‌سازد. اما در مثل‌های [[مدنی]]، [[بیماری]] خاص آن محیط مورد تعرض قرار گرفته و گاهی [[نادانی]] [[اهل کتاب]] و [[یهودیان]] و یا نزاع‌های مادی [[قبایل]] را نشانه می‌گیرد. در [[قرآن]] افزون بر کلماتی مانند کاف [[تشبیه]] و مانندش، گاه تعبیر به “مَثَل” شده و این معنا گاهی از سوی [[خداوند]] است و گاهی از سوی [[پیامبران پیشین]]، چون ابن [[مریم]] ([[عیسی]]) و گاه در بیان [[تربیتی]] [[قرآن]] خطاب به [[پیامبر]] آمده است، اما تردیدی نیست که استفاده از مثل در [[ادبیات]] [[دینی]] و [[کتاب‌های مقدس]]، اگر رایج است، به این [[دلیل]] است که مناسب با فاهمه [[مردم]] و با استفاده زبان [[قوم]] هر [[پیامبری]] است و از این‌رو، در فضای مناسب هر ملتی و زمانی آورده شده است و در [[قرآن]] این نکته به صراحت ذکر شده: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان ما برای مردم در این قرآن از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم امّا بیشتر مردم جز سر ناسپاسی ندارند» سوره اسراء، آیه ۸۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان در این قرآن برای مردم از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم و آدمی از هر چیزی پرخاشگرتر است» سوره کهف، آیه ۵۴.</ref> به هر حال در این مدخل تنها آن دسته‌ای از مثل‌ها مطرح می‌شود که با کلمه مثل (زدن مثل) آمده است. از سوی دیگر کیفیت هر مثلی در زبان و [[ادبیات]] [[پیامبر]] [[شناخت]] موقعیت و سطح فاهمه و [[اهداف تربیتی]] آن [[پیامبر]] را نشان می‌دهد.		یکی از روش‌های [[پیامبر]] برای بیان حقایق و [[فهم]] [[معارف]] بلند، استفاده از مثل و ضرب امثال است. این مثل‌ها استفاده از زبان مخاطبان و مناسب با فاهمه و [[ادبیات]] گفتاری [[مردم]] عصر و بلکه مناسب با هر [[پیامبری]] بوده و در آن نکات [[تربیتی]] و هدایتی مناسب با مخاطب آن عصر و عصرهای دیگر نهفته است. [[پیامبر گرامی]] در محیط [[مکه]] گرفتار [[شرک]] [[مشرکان]]، و [[نیایش]] آنان در برابر سنگ و فلز و چوب و [[عداوت]] [[زشت]] بود. از این جهت [[وحی الهی]] باید در مثل‌های هدایت‌گرانه خود، درصدد معالجۀ این [[بیماری‌ها]] باشد و مثل‌هایی مطرح کند که ناظر به [[تحقیر]] [[خدایان دروغین]] و [[عقاید]] [[باطل]] و رفتارهای ناشایست باشد تا از این طریق [[مشرکان]] را به [[زشتی]] [[پندار]] و [[کردار]] خود متوجه می‌سازد. اما در مثل‌های [[مدنی]]، [[بیماری]] خاص آن محیط مورد تعرض قرار گرفته و گاهی [[نادانی]] [[اهل کتاب]] و [[یهودیان]] و یا نزاع‌های مادی [[قبایل]] را نشانه می‌گیرد. در [[قرآن]] افزون بر کلماتی مانند کاف [[تشبیه]] و مانندش، گاه تعبیر به “مَثَل” شده و این معنا گاهی از سوی [[خداوند]] است و گاهی از سوی [[پیامبران پیشین]]، چون ابن [[مریم]] ([[عیسی]]) و گاه در بیان [[تربیتی]] [[قرآن]] خطاب به [[پیامبر]] آمده است، اما تردیدی نیست که استفاده از مثل در [[ادبیات]] [[دینی]] و [[کتاب‌های مقدس]]، اگر رایج است، به این [[دلیل]] است که مناسب با فاهمه [[مردم]] و با استفاده زبان [[قوم]] هر [[پیامبری]] است و از این‌رو، در فضای مناسب هر ملتی و زمانی آورده شده است و در [[قرآن]] این نکته به صراحت ذکر شده: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان ما برای مردم در این قرآن از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم امّا بیشتر مردم جز سر ناسپاسی ندارند» سوره اسراء، آیه ۸۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ}}<ref>«و بی‌گمان در این قرآن برای مردم از هر مثلی گوناگون آورده‌ایم و آدمی از هر چیزی پرخاشگرتر است» سوره کهف، آیه ۵۴.</ref> به هر حال در این مدخل تنها آن دسته‌ای از مثل‌ها مطرح می‌شود که با کلمه مثل (زدن مثل) آمده است. از سوی دیگر کیفیت هر مثلی در زبان و [[ادبیات]] [[پیامبر]] [[شناخت]] موقعیت و سطح فاهمه و [[اهداف تربیتی]] آن [[پیامبر]] را نشان می‌دهد.