Wasity: جایگزینی متن - 'منتهی الیه' به 'منتهی‌الیه'

2022-12-08T08:17:09Z

جایگزینی متن - 'منتهی الیه' به 'منتهی‌الیه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	==مجمع البحرین و جغرافیای آن==		==مجمع البحرین و جغرافیای آن==
	در جایی به نقل از دیگران مذکور است: ~~«منتهی الیه~~ دریای [[روم]] ([[مدیترانه]]) از ناحیه [[مشرق]]، و ~~منتهی الیه~~ خلیج [[فارس]] از ناحیه [[غربی]] است که بنا بر این مقصود از مجمع البحرین آن قسمت از زمین است که به یک اعتبار در آخر شرقی مدیترانه و به اعتبار دیگر در آخر [[غربی]] خلیج [[فارس]] قرار دارد و به نوع مجاز آن را محل [[اجتماع]] دو دریا خوانده‌اند»<ref>تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۵۷۵.</ref>.		در جایی به نقل از دیگران مذکور است: «منتهی‌الیه دریای [[روم]] ([[مدیترانه]]) از ناحیه [[مشرق]]، و منتهی‌الیه خلیج [[فارس]] از ناحیه [[غربی]] است که بنا بر این مقصود از مجمع البحرین آن قسمت از زمین است که به یک اعتبار در آخر شرقی مدیترانه و به اعتبار دیگر در آخر [[غربی]] خلیج [[فارس]] قرار دارد و به نوع مجاز آن را محل [[اجتماع]] دو دریا خوانده‌اند»<ref>تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۵۷۵.</ref>.
	در جایی دیگر چنین آمده است: «بعضی گفته‌اند که محل تلاقی اقیانوس [[هند]] و [[دریای سرخ]] در باب المندب بوده و برخی [[عقیده]] دارند که محل تلاقی اقیانوس اطلس و دریای [[مدیترانه]] نزدیکی تنگه [[جبل]] الطارق بوده است و قول دوم را بعضی ترجیح داده‌اند<ref>تاریخ انبیاء، محلاتی، ص۴۷۵.</ref>. برخی نویسندگان در اثر خود در این خصوص با این عبارات سخن گفته است: «مجمع البحرین محل التقاء اقیانوس هند و [[بحر احمر]] در باب المندب، و یا محل تلاقی دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس نزدیک تنگه جبل الطارق در جلو بندر طنجه است».<ref>قصص قرآن، بلاغی، ص۴۰۷.</ref>.		در جایی دیگر چنین آمده است: «بعضی گفته‌اند که محل تلاقی اقیانوس [[هند]] و [[دریای سرخ]] در باب المندب بوده و برخی [[عقیده]] دارند که محل تلاقی اقیانوس اطلس و دریای [[مدیترانه]] نزدیکی تنگه [[جبل]] الطارق بوده است و قول دوم را بعضی ترجیح داده‌اند<ref>تاریخ انبیاء، محلاتی، ص۴۷۵.</ref>. برخی نویسندگان در اثر خود در این خصوص با این عبارات سخن گفته است: «مجمع البحرین محل التقاء اقیانوس هند و [[بحر احمر]] در باب المندب، و یا محل تلاقی دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس نزدیک تنگه جبل الطارق در جلو بندر طنجه است».<ref>قصص قرآن، بلاغی، ص۴۰۷.</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مجمع البحرین | عنوان مدخل = مجمع البحرین | مداخل مرتبط = مجمع البحرین در قرآن - مجمع البحرین در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ...» ایجاد کرد

2022-10-11T05:52:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مجمع البحرین | عنوان مدخل = مجمع البحرین | مداخل مرتبط = مجمع البحرین در قرآن - مجمع البحرین در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = مجمع البحرین
| عنوان مدخل = [[مجمع البحرین]]
| مداخل مرتبط = [[مجمع البحرین در قرآن]] - [[مجمع البحرین در حدیث]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
{{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ...}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که موسی به شاگرد خود گفت: پا از رفتن باز نکشم تا به جای به هم پیوستن دو دریا برسم یا آنکه روزگاری دراز راه بپیمایم» سوره کهف، آیه ۶۰.</ref>.
به طور کلی سرگذشت [[حضرت موسی]]{{ع}} در [[روایت]] [[مفسران]] چنین است که بعد از [[خطبه]] خوانی آن [[حضرت]] به [[بنی اسرائیل]] فردی سؤال کرد: آیا از [[پیامبر]] ما کسی دیگر داناتر هست؟
حضرت موسی پاسخ منفی داد. اما پاسخ [[خداوند]] چیز دیگری بود.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰۳.</ref>

==ذکر واقعه==
«[[خدا]] به [[موسی]] [[وحی]] کرد:... در روی [[زمین]] کسی هست که خدا او را به [[علمی]] بیش از [[علم]] موسی بهره‌مند ساخته و نصیبش از جهت [[الهام]] بیشتر از موسی است. موسی عرضه داشت: پروردگارا مکان این [[بنده]] [[شایسته]] کجا است؟ شاید من او را [[ملاقات]] کنم و از [[فیض]] دیدارش بهره‌مند گردم و یا از اینکه از [[نور]] الهام و [[یقین]] او سودی ببرم. خدا وحی کرد: این مرد را در مجمع البحرین ملاقات می‌کنی»<ref>قصه‌های قرآن، مصطفی زمانی، ص۲۱۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰۳.</ref>

==دو دریای علم==
برخی [[علما]] و نویسندگان در کنار نقل قول‌های دیگر آورده‌اند: «بعضی گفته‌اند: مراد؛ ملاقات دو دریای علم است یعنی موسی{{ع}} که دریای علم ظاهر بود و [[خضر]]{{ع}} که دریای [[علم باطن]] بود»<ref>ر.ک: تاریخ انبیاء، علامه مجلسی، ص۵۶۵.</ref>. یعنی «دو دریا را کنایه از وجود [[حضرت خضر]]{{ع}} و حضرت موسی{{ع}}، دانسته‌اند»<ref>ر.ک: قصه‌های قرآن و انبیاء، جزایری، ص۵۱۲.</ref> و یا آورده‌اند: بعضی آن را در [[آفریدن]] پنداشته‌اند<ref>قصه‌های قرآن و انبیاء، جزایری، ص۵۱۲.</ref>.
با همه اینها کفه نقطه جغرافیایی بودن مجمع البحرین در ترازوی آثار سنگین‌تر می‌نماید.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰۴.</ref>

==مجمع البحرین و جغرافیای آن==
در جایی به نقل از دیگران مذکور است: «منتهی الیه دریای [[روم]] ([[مدیترانه]]) از ناحیه [[مشرق]]، و منتهی الیه خلیج [[فارس]] از ناحیه [[غربی]] است که بنا بر این مقصود از مجمع البحرین آن قسمت از زمین است که به یک اعتبار در آخر شرقی مدیترانه و به اعتبار دیگر در آخر [[غربی]] خلیج [[فارس]] قرار دارد و به نوع مجاز آن را محل [[اجتماع]] دو دریا خوانده‌اند»<ref>تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۵۷۵.</ref>.
در جایی دیگر چنین آمده است: «بعضی گفته‌اند که محل تلاقی اقیانوس [[هند]] و [[دریای سرخ]] در باب المندب بوده و برخی [[عقیده]] دارند که محل تلاقی اقیانوس اطلس و دریای [[مدیترانه]] نزدیکی تنگه [[جبل]] الطارق بوده است و قول دوم را بعضی ترجیح داده‌اند<ref>تاریخ انبیاء، محلاتی، ص۴۷۵.</ref>. برخی نویسندگان در اثر خود در این خصوص با این عبارات سخن گفته است: «مجمع البحرین محل التقاء اقیانوس هند و [[بحر احمر]] در باب المندب، و یا محل تلاقی دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس نزدیک تنگه جبل الطارق در جلو بندر طنجه است».<ref>قصص قرآن، بلاغی، ص۴۰۷.</ref>.

اینک نوشته [[کتاب اطلاعات قرآنی]] را که برگرفته از [[قاموس قرآن]]<ref>قاموس قرآن، ج۲، ص۴۹.</ref> است می‌خوانیم: «احتمال دارد که مراد از مجمع البحرین باب المندب باشد آنجا که بحر احمر به اقیانوس هند متصل می‌شود و شاید مراد از آن تنگه جبل الطارق باشد آنجا که دریای مدیترانه به اقیانوس اطلس متصل می‌شود ولی این احتمال بعید است زیرا رفتن [[حضرت موسی]] به اروپا ثابت نیست وانگهی پیامبرانی که در [[قرآن]] نام برده شده همه از [[آسیا]] و قسمت شرقی [[آفریقا]] ([[مصر]]) بوده‌اند و از [[اروپا]] [[پیامبری]] به نام سراغ نداریم و احتمال دارد که مراد از آن تنگه بسفر یا داردانل می‌باشد که اولی دریای سیاه را به دریای مرمره دیگری دریای مرمره را به دریای مدیترانه متصل می‌سازد و ممکن است مراد انتهای شبه جزیره عمان باشد، آنجا که خلیج فارس به دریای عمان متصل می‌شود<ref>اطلاعات قرآنی، ص۴۸۹.</ref>.

برخی نویسندگان بعد از ذکر نقاط پنج گانه: ۱) تنگه جبل الطارق ۲) باب المندب ۳) تنگه داردانل (محل تلاقی دریای سیاه و سفید). ۴) [[بحر]] [[اردن]] و [[بحر قلزم]] (دریای سرخ). ۵) محل پیوند [[خلیج عقبه]] یا خلیج سوئز؛ می‌گوید: تنگه داردانل و تنگه [[جبل]] الطارق و باب المندب به محل اقامت [[حضرت موسی]]{{ع}} یعنی [[اردن]] و [[مدین]] دور است. اما [[خلیج عقبه]] در [[دریای سرخ]] نزدیک‌ترین مجمع البحرین‌هاست.
بنابراین قول چهارم و پنجم به [[واقعیت]] نزدیک‌تر است<ref>عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۱۸۷.</ref> و ما نیز این نظر را قابل قبول می‌دانیم.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰۵.</ref>

=={{متن قرآن|مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا}}==
{{متن قرآن|فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا...}}<ref>«و چون به جایگاه به هم پیوستن آن دو (دریا) رسیدند ماهی خود را فراموش کردند و (ماهی) راه خود را در دریا سرازیر در پیش گرفت (و رفت)» سوره کهف، آیه ۶۱.</ref>.
محل برخورد دو دریا همان موضعی است که در ذیل واژه [[بحر]]<ref>کهف / ۶۱.</ref> و مجمع البحرین<ref>کهف /۶۰.</ref> مورد بررسی قرار گرفته است.
{{متن قرآن|مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا}} (محل برخورد دو دریا) جایگاهی است که حضرت موسی با [[حضرت خضر]] در آنجا یکدیگر را پیدا کرده‌اند. طرف حضرت موسی را این [[روایات]] هستند که [[خضر]] معرفی کرده‌اند.
این که {{متن قرآن|مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا}} دقیقاً کجاست؟ میان [[علما]] و [[مفسران]] و [[مورخان]] و اقلیم نگاران [[وحدت]] نظری وجود ندارد چنانچه در این باره مطالبی نیز ارائه کرده‌ایم. برخی احتمال می‌دهند آن جایگاه در باب المندب باشد آن جایی که [[بحر احمر]] به اقیانوس [[هند]] متصل می‌شود برخی نیز مراد از {{متن قرآن|مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا}} را تنگه جبل الطارق دانسته‌اند که دریای [[مدیترانه]] را به اقیانوس اطلس متصل می‌کند از آنجا که این نقطه در قسمت اروپایی [[کره زمین]] قرار دارد [[صحت]] آن بیش از هر دیدگاه دیگری مردود است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]

مجمع البحرین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'منتهی الیه' به 'منتهی‌الیه'