محال بودن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:50:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~		== مقدمه ==
	==مقدمه==
	"محال بودن" یا "امتناع" به معنای [[ضرورت]] عدم برای یک شیء است؛ مانند شریک واجب‌الوجود، یا اجتماع نقیضین که [[حکم]] به امتناع آن از بدیهیات [[عقلی]] است. امتناع یکی از مفاهیم سه‌گانه [[فلسفی]] قسیم، "[[وجوب]]" و "امکان" است؛ زیرا هر مفهومی را نسبت به وجود در نظر بگیریم، یا [[وجوب]] برای آن ضروری است یا عدم؛ و یا اینکه هیچ کدام برای آن [[ضرورت]] ندارد. این سه به ترتیب [[وجوب]]، امتناع و امکان نام دارد<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ص۴۲.</ref>. به بیان دیگر: امتناع بالذات در جایی است که وجود برای چیزی ذاتاً محال باشد، یعنی ذات شیء به گونه‌ای باشد که امتناع از وجود داشته باشد و عدم برایش ضروری باشد. محالات ذاتی همه از این قبیل اند<ref>شیروانی، شرح مصطلحات فلسفی، واژه «امتناع»؛ طباطبایی، بدایة الحکمة و نهایة الحکمة، واژه «امتناع».</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۹.</ref>.		"محال بودن" یا "امتناع" به معنای [[ضرورت]] عدم برای یک شیء است؛ مانند شریک واجب‌الوجود، یا اجتماع نقیضین که [[حکم]] به امتناع آن از بدیهیات [[عقلی]] است. امتناع یکی از مفاهیم سه‌گانه [[فلسفی]] قسیم، "[[وجوب]]" و "امکان" است؛ زیرا هر مفهومی را نسبت به وجود در نظر بگیریم، یا [[وجوب]] برای آن ضروری است یا عدم؛ و یا اینکه هیچ کدام برای آن [[ضرورت]] ندارد. این سه به ترتیب [[وجوب]]، امتناع و امکان نام دارد<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ص۴۲.</ref>. به بیان دیگر: امتناع بالذات در جایی است که وجود برای چیزی ذاتاً محال باشد، یعنی ذات شیء به گونه‌ای باشد که امتناع از وجود داشته باشد و عدم برایش ضروری باشد. محالات ذاتی همه از این قبیل اند<ref>شیروانی، شرح مصطلحات فلسفی، واژه «امتناع»؛ طباطبایی، بدایة الحکمة و نهایة الحکمة، واژه «امتناع».</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۹.</ref>.

	==امتناع در فلسفه==		== امتناع در فلسفه ==
	امتناع را می‌گویند [[استغناء]] دون [[جعل]]<ref>حرکت و زمان، جلد دوم، ص۲۶۱.</ref>. و [[ضرورت]] عدم. وقتی وجود را شناختیم و عدم را شناختیم و [[ضرورت]] را هم شناختیم ضرورت عدم را نیز که اسمش امتناع است شناخته‌ایم<ref>حرکت و زمان، جلد سوم، ص۴۱.</ref>.		امتناع را می‌گویند [[استغناء]] دون [[جعل]]<ref>حرکت و زمان، جلد دوم، ص۲۶۱.</ref>. و [[ضرورت]] عدم. وقتی وجود را شناختیم و عدم را شناختیم و [[ضرورت]] را هم شناختیم ضرورت عدم را نیز که اسمش امتناع است شناخته‌ایم<ref>حرکت و زمان، جلد سوم، ص۴۱.</ref>.

	===امتناع بالذات===		=== امتناع بالذات ===
	امتناع بالذات، یعنی اینکه چیزی بالذات وجود بر او محال باشد مثل [[اجتماع]] نقیضین، صدفه طفره و غیره<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۴۷.</ref>.		امتناع بالذات، یعنی اینکه چیزی بالذات وجود بر او محال باشد مثل [[اجتماع]] نقیضین، صدفه طفره و غیره<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۴۷.</ref>.

	===امتناع بالغیر===		=== امتناع بالغیر ===
	امتناع بالغیر یعنی اینکه چیزی بالذات وجود بر او محال نیست. بلکه اگر علت وجود دهنده‌ای در کار باشد موجود خواهد شد. لکن چون علتش موجود نیست آن نیز قهراً و جبراً موجود نیست؛ پس به واسطه نبودن علت، آن چیز امتناع وجود پیدا کرده و چون این امتناع از [[ناحیه]] عدم علت است آن را امتناع بالغیر می‌خوانیم<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۴۷.</ref>.		امتناع بالغیر یعنی اینکه چیزی بالذات وجود بر او محال نیست. بلکه اگر علت وجود دهنده‌ای در کار باشد موجود خواهد شد. لکن چون علتش موجود نیست آن نیز قهراً و جبراً موجود نیست؛ پس به واسطه نبودن علت، آن چیز امتناع وجود پیدا کرده و چون این امتناع از [[ناحیه]] عدم علت است آن را امتناع بالغیر می‌خوانیم<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۴۷.</ref>.

	===امتناع بالقیاس===		=== امتناع بالقیاس ===
	یعنی این شیء با فرض وجود آن شیء امتناع وجود دارد<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۷۰.</ref>.		یعنی این شیء با فرض وجود آن شیء امتناع وجود دارد<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۷۰.</ref>.

	===امتناع [[ترجیح بلامرجح]]===		=== امتناع [[ترجیح بلامرجح]] ===
	هرچیزی که با دو چیز نسبت متساوی داشته باشد، عقلاً محال است که بدون آنکه عامل مرجحی برای یک طرف بالخصوص پیدا شود آن چیز به آن طرف متمایل شود. امتناع [[تمایل]] یک چیز که با دو طرف نسبت متساوی دارد به یک طرف بالخصوص بدون مرجح، همان قاعده [[عقلی]] معروفی است که امتناع ترجیح بلامرّجح نام دارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۶۶۰.</ref>.		هرچیزی که با دو چیز نسبت متساوی داشته باشد، عقلاً محال است که بدون آنکه عامل مرجحی برای یک طرف بالخصوص پیدا شود آن چیز به آن طرف متمایل شود. امتناع [[تمایل]] یک چیز که با دو طرف نسبت متساوی دارد به یک طرف بالخصوص بدون مرجح، همان قاعده [[عقلی]] معروفی است که امتناع ترجیح بلامرّجح نام دارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۶۶۰.</ref>.

	===امتناع، [[شأن]] عدم===		=== امتناع، [[شأن]] عدم ===
	امتناع شأن عدم است به این معنی است که نسبت معدودیت با عدم، ضرورت است و امتناع جز ضرورت عدم چیزی نیست<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۵۸.</ref>.		امتناع شأن عدم است به این معنی است که نسبت معدودیت با عدم، ضرورت است و امتناع جز ضرورت عدم چیزی نیست<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۵۵۸.</ref>.

	===امتناع وقوعی===		=== امتناع وقوعی ===
	امتناع وقوعی به این صورت تعریف می‌شود که: {{عربی\|ما یَلْزَمَ منه أمر محال}}<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۳۲.</ref>		امتناع وقوعی به این صورت تعریف می‌شود که: {{عربی\|ما یَلْزَمَ منه أمر محال}}<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۳۲.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:31:18Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	[[رده:محال بودن]]		[[رده:محال بودن]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:32:27Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]		# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: جایگزینی متن - '{{امامت}} ==مقدمه==' به '{{امامت}} ==مقدمه=='

2022-01-01T12:00:23Z

جایگزینی متن - '{{امامت}} ==مقدمه==' به '{{امامت}} ==مقدمه=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	"محال بودن" یا "امتناع" به معنای [[ضرورت]] عدم برای یک شیء است؛ مانند شریک واجب‌الوجود، یا اجتماع نقیضین که [[حکم]] به امتناع آن از بدیهیات [[عقلی]] است. امتناع یکی از مفاهیم سه‌گانه [[فلسفی]] قسیم، "[[وجوب]]" و "امکان" است؛ زیرا هر مفهومی را نسبت به وجود در نظر بگیریم، یا [[وجوب]] برای آن ضروری است یا عدم؛ و یا اینکه هیچ کدام برای آن [[ضرورت]] ندارد. این سه به ترتیب [[وجوب]]، امتناع و امکان نام دارد<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ص۴۲.</ref>. به بیان دیگر: امتناع بالذات در جایی است که وجود برای چیزی ذاتاً محال باشد، یعنی ذات شیء به گونه‌ای باشد که امتناع از وجود داشته باشد و عدم برایش ضروری باشد. محالات ذاتی همه از این قبیل اند<ref>شیروانی، شرح مصطلحات فلسفی، واژه «امتناع»؛ طباطبایی، بدایة الحکمة و نهایة الحکمة، واژه «امتناع».</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۹.</ref>.		"محال بودن" یا "امتناع" به معنای [[ضرورت]] عدم برای یک شیء است؛ مانند شریک واجب‌الوجود، یا اجتماع نقیضین که [[حکم]] به امتناع آن از بدیهیات [[عقلی]] است. امتناع یکی از مفاهیم سه‌گانه [[فلسفی]] قسیم، "[[وجوب]]" و "امکان" است؛ زیرا هر مفهومی را نسبت به وجود در نظر بگیریم، یا [[وجوب]] برای آن ضروری است یا عدم؛ و یا اینکه هیچ کدام برای آن [[ضرورت]] ندارد. این سه به ترتیب [[وجوب]]، امتناع و امکان نام دارد<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ص۴۲.</ref>. به بیان دیگر: امتناع بالذات در جایی است که وجود برای چیزی ذاتاً محال باشد، یعنی ذات شیء به گونه‌ای باشد که امتناع از وجود داشته باشد و عدم برایش ضروری باشد. محالات ذاتی همه از این قبیل اند<ref>شیروانی، شرح مصطلحات فلسفی، واژه «امتناع»؛ طباطبایی، بدایة الحکمة و نهایة الحکمة، واژه «امتناع».</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۹.</ref>.

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T02:11:48Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۴۱
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:محال بودن]]		[[رده:محال بودن]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T23:50:56Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۳:۲۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	امتناع وقوعی به این صورت تعریف می‌شود که: {{عربی\|ما یَلْزَمَ منه أمر محال}}<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۳۲.</ref>		امتناع وقوعی به این صورت تعریف می‌شود که: {{عربی\|ما یَلْزَمَ منه أمر محال}}<ref>شرح مبسوط منظومه، جلد سوم، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۳۲.</ref>

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == جستارهای وابسته == +''']] {{پایان منابع}} == جستارهای وابسته ==)

2021-12-16T17:20:44Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == جستارهای وابسته == +''']] {{پایان منابع}} == جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۵۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
	# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]		# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]
			{{پایان منابع}}

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

2021-12-16T12:12:06Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۲
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}
	# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
	# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]		# [[پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]

Admin: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{امامت}} +{{امامت}})

2021-11-25T16:23:57Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{امامت}} +{{امامت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۵۳
خط ۱:		خط ۱:

	{{امامت}}		{{امامت}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

2021-05-02T05:11:00Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۴۱
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	==پانویس==		==پانویس==
	{{~~پانویس2~~}}		{{پانویس}}

	[[رده:محال بودن]]		[[رده:محال بودن]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]