محدودیت علم معصوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: تغییرمسیر به گستره علم معصوم

2019-03-25T13:16:51Z

Bahmani: /* جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:38:08Z

جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	#منظور از علم تام امام علم، نسبت به مخلوقات است و منظور از افزایش علم در شب های جمعه یا قدر یا در طول سال، مربوط به علم ایشان به خداوند است؛ زیرا ذات خداوند نامحدود است و معرفت به او پایان ندارد.<ref>ر.ک. جزایری، سیدمحمود، مکاتبۀ اختصاصی با دانشنامۀ مجازی امامت و ولایت</ref>		#منظور از علم تام امام علم، نسبت به مخلوقات است و منظور از افزایش علم در شب های جمعه یا قدر یا در طول سال، مربوط به علم ایشان به خداوند است؛ زیرا ذات خداوند نامحدود است و معرفت به او پایان ندارد.<ref>ر.ک. جزایری، سیدمحمود، مکاتبۀ اختصاصی با دانشنامۀ مجازی امامت و ولایت</ref>
	#برخی گفته اند، افزایش علم امام دو معنا دارد:		#برخی گفته اند، افزایش علم امام دو معنا دارد:
	*الف) نوعی از علومی که دائماً به امام(علیه السلام) افزوده می‌شود، همان سیر نفس امام در عالم کلیات و تجلی اسماء کلیه الهیه است. طبق روایات در شب‌های جمعه امامان(علیهم السلام) به عرش الهی می‌روند و بازمی‌گردند و بر قلوبشان علومی خاص افاضه می‌شود؛ شاید این علوم از این دست باشد.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>		##نوعی از علومی که دائماً به امام(علیه السلام) افزوده می‌شود، همان سیر نفس امام در عالم کلیات و تجلی اسماء کلیه الهیه است. طبق روایات در شب‌های جمعه امامان(علیهم السلام) به عرش الهی می‌روند و بازمی‌گردند و بر قلوبشان علومی خاص افاضه می‌شود؛ شاید این علوم از این دست باشد.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>
	*ب) نوع دیگر از علومی که افزوده می‌شود، علم به حقائق مادی و خصوصیات عالم طبع است که به تناسب شرائط زمان و مکان از باطن امام بر ظاهر تنزل می‌کند، و امام بدان تفصیلاً و در عالم ظاهر آگاه می‌شوند. این علوم در قالب انواع گوناگونی از مکاشفات سمعی و بصری و غیرحسی برای ائمه تحقق پیدا می‌کند.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>		##نوع دیگر از علومی که افزوده می‌شود، علم به حقائق مادی و خصوصیات عالم طبع است که به تناسب شرائط زمان و مکان از باطن امام بر ظاهر تنزل می‌کند، و امام بدان تفصیلاً و در عالم ظاهر آگاه می‌شوند. این علوم در قالب انواع گوناگونی از مکاشفات سمعی و بصری و غیرحسی برای ائمه تحقق پیدا می‌کند.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

Bahmani: /* محدود بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:14:50Z

محدود بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۴۴
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	===محدود بودن علم معصوم===		===محدود بودن علم معصوم===
	*صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>		*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>
	*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> بحثی وجود دارد با موضوع اینکه آیا علم امام تام است یا محدود؟ برخی از بزرگان شیعه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> قائل به محدودیت علم امام هستند و معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص 178</ref>

	====دلایل محدود بودن علم معصوم====		====دلایل محدود بودن علم معصوم====
	*عمده دلیلی که قائلین به محدودیت علم معصوم ارائه کرده اند، آیاتی از قرآن کریم و روایاتی از امامان(علیهم السلام) است که به برخی از آنها اشاره می شود:<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>		*عمده دلیلی که قائلین به محدودیت علم معصوم ارائه کرده اند، آیاتی از قرآن کریم و روایاتی از امامان(علیهم السلام) است که به برخی از آنها اشاره می شود:<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>

Bahmani: /* محدود بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:09:01Z

محدود بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	===محدود بودن علم معصوم===		===محدود بودن علم معصوم===
	*~~ب) دیدگاه معتقد به محدودیت علوم امامان(علیهم السلام):~~ صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>		*صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>
	*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> بحثی وجود دارد با موضوع اینکه آیا علم امام تام است یا محدود؟ برخی از بزرگان شیعه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> قائل به محدودیت علم امام هستند و معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص 178</ref>		*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> بحثی وجود دارد با موضوع اینکه آیا علم امام تام است یا محدود؟ برخی از بزرگان شیعه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> قائل به محدودیت علم امام هستند و معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص 178</ref>

Bahmani: /* تام بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:08:40Z

تام بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	*در میان علمای شیعه دربارۀ قلمرو علم معصوم دو دیدگاه اساسی وجود دارد:		*در میان علمای شیعه دربارۀ قلمرو علم معصوم دو دیدگاه اساسی وجود دارد:
	===تام بودن علم معصوم===		===تام بودن علم معصوم===
	*~~الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام):~~ تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>		*تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>

	====دلایل تام بودن علم معصوم====		====دلایل تام بودن علم معصوم====

Bahmani: /* جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم امامان(علیهم السلام) */

2019-03-18T06:04:57Z

جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم امامان(علیهم السلام)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	#روایاتی که از عدم علم امامان(علیهم السلام) حکایت می کنند و این نشان دهندۀ محدودیت علم ایشان است، مانند اینکه در روایتی ابوبصیر از امام صادق(علیه السلام) سؤال کرد:<ref>رجال الكشی (إختیار معرفة الرجال)، ص ۲۹۹</ref> می‌گویند شما تعداد قطره‌های باران، شمار ستارگان، تعداد برگ‌های درختان، وزن آب دریا و شمار [ذرات] خاک را می‌دانید!" امام دستان خود را به آسمان بلند کرد و فرمود: «منزه است خداوند! منزه است خداوند! نه؛ به خدا قسم! این‌ها را جز خداوند نمی‌داند.»<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود؟، وبگاه خبرگزاری فارس؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>		#روایاتی که از عدم علم امامان(علیهم السلام) حکایت می کنند و این نشان دهندۀ محدودیت علم ایشان است، مانند اینکه در روایتی ابوبصیر از امام صادق(علیه السلام) سؤال کرد:<ref>رجال الكشی (إختیار معرفة الرجال)، ص ۲۹۹</ref> می‌گویند شما تعداد قطره‌های باران، شمار ستارگان، تعداد برگ‌های درختان، وزن آب دریا و شمار [ذرات] خاک را می‌دانید!" امام دستان خود را به آسمان بلند کرد و فرمود: «منزه است خداوند! منزه است خداوند! نه؛ به خدا قسم! این‌ها را جز خداوند نمی‌داند.»<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود؟، وبگاه خبرگزاری فارس؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>

	==جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم ~~امامان(علیهم السلام)~~==		==جمع بندی میان ادله تام یا محدود بودن علم معصوم==
	*ریشۀ اختلاف، ظهور متفاوت برخی روایاتی است که در این موضوع نقل شده است. لذا اثبات یا نفی تام بودن علوم آنان، بیش از همه به تحلیل و جمع‌بندی روایات این موضوع وابسته است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>		*ریشۀ اختلاف، ظهور متفاوت برخی روایاتی است که در این موضوع نقل شده است. لذا اثبات یا نفی تام بودن علوم آنان، بیش از همه به تحلیل و جمع‌بندی روایات این موضوع وابسته است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>
	*در جمع بندی میان روایات تام بودن علم امام و روایات افزایش پذیری علم ایشان چندین پاسخ داده شده است مانند: #روایاتی که از تمامیت علوم امامان خبر می دهند به علوم اجمالی نطر دارند منتها تفصیل اینها در طول زندگی امام به روش های مختلفی مانند الهام، تحدیث و ... به دست می آید.<ref>ر.ک. هاشمی، سیدعلی، ماهیت علم امام(بررسی تاریخی و کلامی)، ص 331 ـ 332؛ رستمی، محمدزمان، آل بویه، طاهره، علم امام، صفحه؟؟؟؛ کرم زاده، علی، بررسی و تحلیل علم امام از دیدگاه صدوق، کلینی و مفید، ص 64</ref>		*در جمع بندی میان روایات تام بودن علم امام و روایات افزایش پذیری علم ایشان چندین پاسخ داده شده است مانند: #روایاتی که از تمامیت علوم امامان خبر می دهند به علوم اجمالی نطر دارند منتها تفصیل اینها در طول زندگی امام به روش های مختلفی مانند الهام، تحدیث و ... به دست می آید.<ref>ر.ک. هاشمی، سیدعلی، ماهیت علم امام(بررسی تاریخی و کلامی)، ص 331 ـ 332؛ رستمی، محمدزمان، آل بویه، طاهره، علم امام، صفحه؟؟؟؛ کرم زاده، علی، بررسی و تحلیل علم امام از دیدگاه صدوق، کلینی و مفید، ص 64</ref>
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	*الف) نوعی از علومی که دائماً به امام(علیه السلام) افزوده می‌شود، همان سیر نفس امام در عالم کلیات و تجلی اسماء کلیه الهیه است. طبق روایات در شب‌های جمعه امامان(علیهم السلام) به عرش الهی می‌روند و بازمی‌گردند و بر قلوبشان علومی خاص افاضه می‌شود؛ شاید این علوم از این دست باشد.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>		*الف) نوعی از علومی که دائماً به امام(علیه السلام) افزوده می‌شود، همان سیر نفس امام در عالم کلیات و تجلی اسماء کلیه الهیه است. طبق روایات در شب‌های جمعه امامان(علیهم السلام) به عرش الهی می‌روند و بازمی‌گردند و بر قلوبشان علومی خاص افاضه می‌شود؛ شاید این علوم از این دست باشد.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>
	*ب) نوع دیگر از علومی که افزوده می‌شود، علم به حقائق مادی و خصوصیات عالم طبع است که به تناسب شرائط زمان و مکان از باطن امام بر ظاهر تنزل می‌کند، و امام بدان تفصیلاً و در عالم ظاهر آگاه می‌شوند. این علوم در قالب انواع گوناگونی از مکاشفات سمعی و بصری و غیرحسی برای ائمه تحقق پیدا می‌کند.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>		*ب) نوع دیگر از علومی که افزوده می‌شود، علم به حقائق مادی و خصوصیات عالم طبع است که به تناسب شرائط زمان و مکان از باطن امام بر ظاهر تنزل می‌کند، و امام بدان تفصیلاً و در عالم ظاهر آگاه می‌شوند. این علوم در قالب انواع گوناگونی از مکاشفات سمعی و بصری و غیرحسی برای ائمه تحقق پیدا می‌کند.<ref>ر.ک. وکیلی، محمدحسن، علم غیب امام(تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، صفحه؟؟؟</ref>


	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

Bahmani در ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۴

2019-03-18T06:04:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	#روایاتی که امام را "عالم بما کان و ما یکون و ما هو کائن" می داند.		#روایاتی که امام را "عالم بما کان و ما یکون و ما هو کائن" می داند.

	==محدود بودن علم ~~امامان(علیهم السلام)~~==		===محدود بودن علم معصوم===
	*ب) دیدگاه معتقد به محدودیت علوم امامان(علیهم السلام): صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>		*ب) دیدگاه معتقد به محدودیت علوم امامان(علیهم السلام): صاحبان این دیدگاه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ وکیلی، محمد حسن، علم غیب امام (تبیین دیدگاه اعتدالی و صحیح)، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی، صفحه؟؟؟؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص 98؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> حتی ایشان قائلند<ref>طبرسی، محمد بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۹۰</ref> ممکن است پیامبر یا امام سهو و نسیان هم داشته باشد؛ البته در آنچه که از جانب خداوند برای مردم بیان می‌کنند، نباید سهو داشته باشند، اما در غیر آن جایز است که فراموش کنند یا سهو کنند.<ref>ر.ک. نجفی لاری، سید عبدالحسین، آگاهی های آسمانی، ص 46 ـ 49</ref>
	*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> بحثی وجود دارد با موضوع اینکه آیا علم امام تام است یا محدود؟ برخی از بزرگان شیعه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> قائل به محدودیت علم امام هستند و معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص 178</ref>		*انبیا و امامان با تعلیم خداوند از علم و علم غیب آگاه‌اند ولی این آگاهی و ارتباط به این معنی نیست که بالذات به آن عالَم احاطه داشته باشند، زیرا آنان نیز از حیث وجود و علم محدودیت دارند و در کسب علم محتاج به خداوند متعال‌اند.<ref>ر.ک. مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، 87 ـ 89</ref> بحثی وجود دارد با موضوع اینکه آیا علم امام تام است یا محدود؟ برخی از بزرگان شیعه<ref>مانند: محمد بن محمد مفید؛ المسائل العكبریة ص۶۹و۷۰؛ محمد بن على کراجی، كنز الفوائد ج۱و شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص:۳۵۹ باب السهو فی الصلاه و سیدمرتضی در الانتصار فی انفرادات الامامیه، ص۴۹۴ و ...</ref> قائل به محدودیت علم امام هستند و معتقدند تام بودن علوم ائمه(علیهم السلام) موجه نیست و ضرورتی ندارد امام به همۀ امور جهان به طور جزئی و تفصیلی آگاه باشد.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص 178</ref>

	==دلایل محدود بودن علم معصوم==		====دلایل محدود بودن علم معصوم====
	*عمده دلیلی که قائلین به محدودیت علم معصوم ارائه کرده اند، آیاتی از قرآن کریم و روایاتی از امامان(علیهم السلام) است که به برخی از آنها اشاره می شود:<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>		*عمده دلیلی که قائلین به محدودیت علم معصوم ارائه کرده اند، آیاتی از قرآن کریم و روایاتی از امامان(علیهم السلام) است که به برخی از آنها اشاره می شود:<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>
	#آیات و روایات دال بر اختصاص بعض علوم به خداوند: بر اساس برخی از آیات و روایات خداوند بعضی از علوم غیبی را برای خود برگزیده و احدی از مخلوقات اعم از ملائکه مقرب و پیامبران از آن اطلاع ندارد. در سورۀ لقمان چنین آمده است:<ref>سورۀ لقمان، آیۀ 34</ref> «إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنزَِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ مَا فىِ الْأَرْحَامِ وَ مَا تَدْرِى نَفْسٌ مَّا ذَا تَكْسِبُ غَدًا وَ مَا تَدْرِى نَفْسُ بِأَىّ‏ِ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُ» بر طبق این آیه علم پنج چیز اختصاص به خداوند داشته و احدی از مخلوقات الهی اطلاعی از آنها ندارند. روایات ذیل آیه هم همین مطلب را اثبات می کنند: امام صادق(علیه السلام) فرمودند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، خصال، ج ۱، ص ۲۹۰، ح ۴۹</ref> «پدرم به من فرمود: آیا تو را از پنج چیز خبر ندهم که خداوند هیچ یک از بندگانش را از آن آگاه نکرده است؟ گفتم بلی؛ فرمود: همانا علم به روز قیامت نزد خداست و اوست که باران را می‌فرستد و از آنچه در رحم‌های زنان است آگاه است و کسی نمی‌داند فردا چه به دست می‌آورد و کسی نمی‌داند در چه سرزمینی خواهد مرد، همانا خداوند دانای آگاه است.»<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>		#آیات و روایات دال بر اختصاص بعض علوم به خداوند: بر اساس برخی از آیات و روایات خداوند بعضی از علوم غیبی را برای خود برگزیده و احدی از مخلوقات اعم از ملائکه مقرب و پیامبران از آن اطلاع ندارد. در سورۀ لقمان چنین آمده است:<ref>سورۀ لقمان، آیۀ 34</ref> «إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنزَِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ مَا فىِ الْأَرْحَامِ وَ مَا تَدْرِى نَفْسٌ مَّا ذَا تَكْسِبُ غَدًا وَ مَا تَدْرِى نَفْسُ بِأَىّ‏ِ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُ» بر طبق این آیه علم پنج چیز اختصاص به خداوند داشته و احدی از مخلوقات الهی اطلاعی از آنها ندارند. روایات ذیل آیه هم همین مطلب را اثبات می کنند: امام صادق(علیه السلام) فرمودند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، خصال، ج ۱، ص ۲۹۰، ح ۴۹</ref> «پدرم به من فرمود: آیا تو را از پنج چیز خبر ندهم که خداوند هیچ یک از بندگانش را از آن آگاه نکرده است؟ گفتم بلی؛ فرمود: همانا علم به روز قیامت نزد خداست و اوست که باران را می‌فرستد و از آنچه در رحم‌های زنان است آگاه است و کسی نمی‌داند فردا چه به دست می‌آورد و کسی نمی‌داند در چه سرزمینی خواهد مرد، همانا خداوند دانای آگاه است.»<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 227 ـ 229</ref>

Bahmani: /* تام یا محدود بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:03:24Z

تام یا محدود بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>		*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>

	===دلایل تام بودن علم معصوم===		====دلایل تام بودن علم معصوم====
	*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:		*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:
	#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>		#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>

Bahmani: /* دلایل تام بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:02:30Z

دلایل تام بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>		*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>

	====دلایل تام بودن علم معصوم====		===دلایل تام بودن علم معصوم===
	*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:		*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:
	#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>		#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>

Bahmani: /* دلایل تام بودن علم معصوم */

2019-03-18T06:02:12Z

دلایل تام بودن علم معصوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>		*الف) دیدگاه معتقد به تام بودن علوم امامان(علیهم السلام): تام بودن علم امام بدین معناست، هیچ دانشی نیست که برای غیر خداوند ممکن باشد و امام نسبت به آن آگاه نباشد. بنابراین دیدگاه، امام به تمام علوم و جزئیات حوادث جهان و در تمام زمان‌ها در محدودۀ‌ قابل تصور برای غیر خداوند آگاه است<ref>ر.ک. سید عبدالحسین لاری؛ معارف السلمانی بمراتب خلفاء الرحمانی؛ هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟؛ بهدار، محمدرضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش 3، ص 48؛ جمعی از نویسندگان، علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی، دو فصلنامه حوزه، ش 54، صفحه؟؟؟</ref> امّا تسلیم مقدرات و اوامر الهی است و اگر در جایی به علم باطنی خود عمل نمی کردند به دلیل آن بود که مامور بودند مانند بشر عادی زندگی کنند.<ref>ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص 284</ref> دانش‌هایی که لازمۀ مقام خداوند بوده و جز او کسی به آنها آگاه نیست از فرض این بحث خارج است.<ref>ر.ک. هاشمی، سید علی، علم امام تام یا محدود، فصلنامه مشرق موعود، ش 37، صفحه؟؟؟</ref>

	==دلایل تام بودن علم معصوم==		====دلایل تام بودن علم معصوم====
	*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:		*برخی از دلایلی که برای تام بودن علوم معصومین(علیهم السلام) بیان شده است عبارتند از:
	#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>		#انبیاء و امامان(علیهم السلام) از هرگونه گناه صغیره و کبیره و از هرگونه خطا و سهو و نسیان، به دور هستند و چنین عصمتی از آغاز زندگی تا پایان زندگی آنها برقرار است، لازمۀ چنین عصمتی علم غیب وسیع است.<ref>ر.ک. لطیفی، رحیم، علم غیب معصوم، ماهنامه معارف، ش 48، صفحه؟؟؟</ref>