محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۱

2023-11-21T05:51:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر		\| موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر
	\| عنوان مدخل = محمد بن ابی‌بکر		\| عنوان مدخل = محمد بن ابی‌بکر
	\| مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌بکر در رجال و ~~تراجم~~]] - [[محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه]] - [[محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌بکر در تراجم و رجال]] - [[محمد بن ابی‌بکر در معارف و سیره علوی]] - [[محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه]] - [[محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* مقدمه */

2023-08-14T05:16:03Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۶
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[محمد بن ابی‌بکر]] در سال دهم هجری (سال [[حجة الوداع]]) در ذوالحلیفه متولد شد. [[مادر]] او اسماء، دختر عمیس و پدرش [[ابوبکر]] بود. اسماء پس از [[رحلت]] [[ابوبکر]] با [[امام علی]] {{ع}} [[ازدواج]] کرد. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در خانه [[امام علی]] {{ع}} و تحت [[تربیت]] ایشان پرورش یافت. او در زمان [[خلیفه سوم]] جزء منتقدان [[خلیفه]] و در شمار [[رهبران]] متعرضان قرار داشت. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در دوره [[خلافت امام علی]] {{ع}} همواره [[یاور]] او و در کنار ایشان قرار داشت. [[امام]] نیز به وی [[اعتماد]] و علاقه فراوان داشت. [[محمد]] در [[جنگ جمل]] در کنار [[امام]] بود و هنگامی‌که [[جنگ]] با [[پیروزی امام]] به پایان رسید، او را [[مأمور]] ساخت تا به‌سوی خواهرش [[عایشه]] رود و [[جان]] او را حفظ کند.		[[محمد بن ابی‌بکر]] در سال دهم هجری (سال [[حجة الوداع]]) در ذوالحلیفه متولد شد. مادر او اسماء، دختر عمیس و پدرش [[ابوبکر]] بود. اسماء پس از رحلت [[ابوبکر]] با [[امام علی]] {{ع}} [[ازدواج]] کرد. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در خانه [[امام علی]] {{ع}} و تحت [[تربیت]] ایشان پرورش یافت. او در زمان [[خلیفه سوم]] جزء منتقدان [[خلیفه]] و در شمار [[رهبران]] متعرضان قرار داشت. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در دوره [[خلافت امام علی]] {{ع}} همواره [[یاور]] او و در کنار ایشان قرار داشت. [[امام]] نیز به وی اعتماد و علاقه فراوان داشت. [[محمد]] در [[جنگ جمل]] در کنار [[امام]] بود و هنگامی‌که [[جنگ]] با [[پیروزی امام]] به پایان رسید، او را [[مأمور]] ساخت تا به‌سوی خواهرش [[عایشه]] رود و [[جان]] او را حفظ کند.

	[[محمد بن ابی‌ بکر]] پس از [[جمل]]، در سال ۳۶ هجری از سوی [[امام]]، به‌عنوان [[کارگزار مصر]] [[منصوب]] شد. [[امام]] او را همراه با دستورنامه‌ای به دیار [[مصر]] فرستاد<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْلَمْ يَا مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنِّي قَدْ وَلَّيْتُكَ أَعْظَمَ أَجْنَادِي فِي نَفْسِي أَهْلَ مِصْرَ، فَأَنْتَ مَحْقُوقٌ أَنْ تُخَالِفَ عَلَى نَفْسِكَ، وَ أَنْ تُنَافِحَ عَنْ دِينِكَ، وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ لَكَ إِلَّا سَاعَةٌ مِنَ الدَّهْرِ. وَ لَا تُسْخِطِ اللَّهَ بِرِضَا أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ، فَإِنَّ فِي اللَّهِ خَلَفاً مِنْ غَيْرِهِ وَ لَيْسَ مِنَ اللَّهِ خَلَفٌ فِي غَيْرِهِ. صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا وَ لَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ وَ لَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ، وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۲۷.</ref>. [[محمد]] هنگامی که به [[مصر]] رسید، [[دستور]] داد [[نامه]] [[امام]] را برای [[مردم مصر]] قرائت کنند. پس از آن در میان [[مردم]] سخن گفت و عمل به [[نامه]] [[امام]] را [[وظیفه]] خود دانست و اضافه کرد که در این صورت منتی بر [[مردم]] ندارد و چنانچه نتواند به مفاد [[دستورات]] [[امام]] عمل کند، از [[مردم]] درخواست می‌کند تا او را [[نصیحت]] و [[راهنمایی]] کنند و در برابر او [[سکوت]] نکنند. [[محمد]] در آغاز کار خود در [[مصر]] به‌دلیل وجود [[عقاید]] و [[ادیان]] گوناگون در مواجهه با مسائل [[فقهی]] جدید با مشکل روبه‌رو شد. از این‌رو در نامه‌نگاری با [[امام]] مشکلات خویش را در میان می‌گذاشت و جواب مسائل را از [[امام]] دریافت می‌کرد. هم‌چنین مکاتباتی بین او و [[معاویه]] در اثبات [[حقانیت امام]] {{ع}} رد و بدل شد.		[[محمد بن ابی‌ بکر]] پس از [[جمل]]، در سال ۳۶ هجری از سوی [[امام]]، به‌عنوان [[کارگزار مصر]] [[منصوب]] شد. [[امام]] او را همراه با دستورنامه‌ای به دیار [[مصر]] فرستاد<ref>{{متن حدیث\|وَ اعْلَمْ يَا مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنِّي قَدْ وَلَّيْتُكَ أَعْظَمَ أَجْنَادِي فِي نَفْسِي أَهْلَ مِصْرَ، فَأَنْتَ مَحْقُوقٌ أَنْ تُخَالِفَ عَلَى نَفْسِكَ، وَ أَنْ تُنَافِحَ عَنْ دِينِكَ، وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ لَكَ إِلَّا سَاعَةٌ مِنَ الدَّهْرِ. وَ لَا تُسْخِطِ اللَّهَ بِرِضَا أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ، فَإِنَّ فِي اللَّهِ خَلَفاً مِنْ غَيْرِهِ وَ لَيْسَ مِنَ اللَّهِ خَلَفٌ فِي غَيْرِهِ. صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا وَ لَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ وَ لَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ، وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۲۷.</ref>. [[محمد]] هنگامی که به [[مصر]] رسید، [[دستور]] داد [[نامه]] [[امام]] را برای [[مردم مصر]] قرائت کنند. پس از آن در میان [[مردم]] سخن گفت و عمل به [[نامه]] [[امام]] را [[وظیفه]] خود دانست و اضافه کرد که در این صورت منتی بر [[مردم]] ندارد و چنانچه نتواند به مفاد [[دستورات]] [[امام]] عمل کند، از [[مردم]] درخواست می‌کند تا او را [[نصیحت]] و [[راهنمایی]] کنند و در برابر او [[سکوت]] نکنند. [[محمد]] در آغاز کار خود در [[مصر]] به‌دلیل وجود [[عقاید]] و [[ادیان]] گوناگون در مواجهه با مسائل [[فقهی]] جدید با مشکل روبه‌رو شد. از این‌رو در نامه‌نگاری با [[امام]] مشکلات خویش را در میان می‌گذاشت و جواب مسائل را از [[امام]] دریافت می‌کرد. هم‌چنین مکاتباتی بین او و [[معاویه]] در اثبات [[حقانیت امام]] {{ع}} رد و بدل شد.

	سرزمین [[مصر]] به‌دلیل موقعیت خاص سوق‌الجیشی از دیرباز مورد نظر [[معاویه]] بود. [[معاویه]] پس از [[جنگ صفین]] و جریان [[حکمیت]] که باعث تقویت نیروی او شد، زمینه را برای [[تصرف]] [[مصر]] مناسب دید و پس از ایجاد پیش‌زمینه‌ها و نامه‌نگاری با موافقان و [[مخالفان]] خود در آن دیار، سرانجام [[عمرو بن عاص]] را با سپاهی روانه [[مصر]] کرد. [[محمد]] گرچه از [[امام]] درخواست کمک و اعزام نیرو کرد، اما [[کوفیان]] از [[فرمان امام]] روی برتافتند. از دیگر سو [[مصریان]] نیز [[دل]] در گرو [[محمد]] نداشتند و او را تنها گذاشتند و جز عده اندکی در کنار او باقی نماندند. [[محمد]] سرانجام به [[اسارت]] نیروهای [[شام]] درآمد، درحالی که [[تشنگی]] بر او چیره شده بود و آن‌ها از دادن جرعه‌ای [[آب]] به او خودداری کردند. سرانجام سر او را از [[بدن]] جدا کردند و پیکر او را درون الاغی وارد کردند و به [[آتش]] کشیدند. [[امام]] {{ع}} پس از شنیدن این حادثه دل‌خراش بسیار [[اندوهگین]] شد و فرمود: "[[اندوه]] ما بر کشته شدن او همانند [[شادی]] آن‌ها بر کشتن اوست، بلکه بسیار بیشتر." [[امام]] {{ع}} در نامه‌ای که به [[عبدالله بن عباس]] نوشت از [[اندوه]] بسیار خود بر از دست دادن [[محمد]] چنین خبر داد: همانا [[مصر]] سقوط کرد و فرماندارش [[محمد بن ابی‌ بکر]] که [[خدا]] او را [[رحمت]] کند، [[شهید]] شد. در پیشگاه [[خداوند]]، او را فرزندی [[خیرخواه]] و کارگزاری کوشا و شمشیری برنده و ستونی بازدارنده می‌شماریم. همواره [[مردم]] را برای پیوستن به او برانگیختم و [[فرمان]] دادم تا قبل از این حوادث ناگوار به یاری‌اش بشتابند. [[مردم]] را [[نهان]] و آشکار، از آغاز تا انجام فراخواندم، عده‌ای با ناخوشایندی آمدند و برخی به [[دروغ]] بهانه آوردند و بعضی [[خوار]] و ذلیل بر جای ماندند. از [[خدا]] می‌خواهم به زودی مرا از دست این [[مردم]] [[نجات]] دهد. به [[خدا]] [[سوگند]] اگر در [[پیکار]] با [[دشمن]]، آرزوی [[شهادت]] نبود و خود را برای [[مرگ]] آماده نکرده بودم، [[دوست]] می‌داشتم حتی یک روز با این [[مردم]] نباشم و هرگز آنان را [[دیدار]] نکنم<ref>{{متن حدیث\|أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ مِصْرَ قَدِ افْتُتِحَتْ، وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَدِ اسْتُشْهِدَ، فَعِنْدَ اللَّهِ نَحْتَسِبُهُ وَلَداً نَاصِحاً وَ عَامِلًا كَادِحاً وَ سَيْفاً قَاطِعاً وَ رُكْناً دَافِعاً. وَ قَدْ كُنْتُ حَثَثْتُ النَّاسَ عَلَى لَحَاقِهِ وَ أَمَرْتُهُمْ بِغِيَاثِهِ قَبْلَ الْوَقْعَةِ، وَ دَعَوْتُهُمْ سِرّاً وَ جَهْراً وَ عَوْداً وَ بَدْءاً؛ فَمِنْهُمُ الْآتِي كَارِهاً وَ مِنْهُمُ الْمُعْتَلُّ كَاذِباً وَ مِنْهُمُ الْقَاعِدُ خَاذِلًا. أَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَجْعَلَ لِي مِنْهُمْ فَرَجاً عَاجِلًا؛ فَوَاللَّهِ لَوْ لَا طَمَعِي عِنْدَ لِقَائِي عَدُوِّي فِي الشَّهَادَةِ وَ تَوْطِينِي نَفْسِي عَلَى الْمَنِيَّةِ، لَأَحْبَبْتُ أَلَّا [أَبْقَى] أَلْقَى مَعَ هَؤُلَاءِ يَوْماً وَاحِداً وَ لَا أَلْتَقِيَ بِهِمْ أَبَداً}}؛ نهج البلاغه، نامه ۳۵</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ~~ج۲،~~ ص ۶۶۵-۶۶۶.</ref>		سرزمین [[مصر]] به‌دلیل موقعیت خاص سوق‌الجیشی از دیرباز مورد نظر [[معاویه]] بود. [[معاویه]] پس از [[جنگ صفین]] و جریان [[حکمیت]] که باعث تقویت نیروی او شد، زمینه را برای [[تصرف]] [[مصر]] مناسب دید و پس از ایجاد پیش‌زمینه‌ها و نامه‌نگاری با موافقان و [[مخالفان]] خود در آن دیار، سرانجام [[عمرو بن عاص]] را با سپاهی روانه [[مصر]] کرد. [[محمد]] گرچه از [[امام]] درخواست کمک و اعزام نیرو کرد، اما [[کوفیان]] از [[فرمان امام]] روی برتافتند. از دیگر سو [[مصریان]] نیز [[دل]] در گرو [[محمد]] نداشتند و او را تنها گذاشتند و جز عده اندکی در کنار او باقی نماندند. [[محمد]] سرانجام به [[اسارت]] نیروهای [[شام]] درآمد، درحالی که [[تشنگی]] بر او چیره شده بود و آن‌ها از دادن جرعه‌ای [[آب]] به او خودداری کردند. سرانجام سر او را از [[بدن]] جدا کردند و پیکر او را درون الاغی وارد کردند و به [[آتش]] کشیدند. [[امام]] {{ع}} پس از شنیدن این حادثه دل‌خراش بسیار [[اندوهگین]] شد و فرمود: "[[اندوه]] ما بر کشته شدن او همانند [[شادی]] آن‌ها بر کشتن اوست، بلکه بسیار بیشتر." [[امام]] {{ع}} در نامه‌ای که به [[عبدالله بن عباس]] نوشت از [[اندوه]] بسیار خود بر از دست دادن [[محمد]] چنین خبر داد: همانا [[مصر]] سقوط کرد و فرماندارش [[محمد بن ابی‌ بکر]] که [[خدا]] او را [[رحمت]] کند، [[شهید]] شد. در پیشگاه [[خداوند]]، او را فرزندی [[خیرخواه]] و کارگزاری کوشا و شمشیری برنده و ستونی بازدارنده می‌شماریم. همواره [[مردم]] را برای پیوستن به او برانگیختم و [[فرمان]] دادم تا قبل از این حوادث ناگوار به یاری‌اش بشتابند. [[مردم]] را [[نهان]] و آشکار، از آغاز تا انجام فراخواندم، عده‌ای با ناخوشایندی آمدند و برخی به [[دروغ]] بهانه آوردند و بعضی [[خوار]] و ذلیل بر جای ماندند. از [[خدا]] می‌خواهم به زودی مرا از دست این [[مردم]] [[نجات]] دهد. به [[خدا]] [[سوگند]] اگر در [[پیکار]] با [[دشمن]]، آرزوی [[شهادت]] نبود و خود را برای [[مرگ]] آماده نکرده بودم، [[دوست]] می‌داشتم حتی یک روز با این [[مردم]] نباشم و هرگز آنان را [[دیدار]] نکنم<ref>{{متن حدیث\|أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ مِصْرَ قَدِ افْتُتِحَتْ، وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَدِ اسْتُشْهِدَ، فَعِنْدَ اللَّهِ نَحْتَسِبُهُ وَلَداً نَاصِحاً وَ عَامِلًا كَادِحاً وَ سَيْفاً قَاطِعاً وَ رُكْناً دَافِعاً. وَ قَدْ كُنْتُ حَثَثْتُ النَّاسَ عَلَى لَحَاقِهِ وَ أَمَرْتُهُمْ بِغِيَاثِهِ قَبْلَ الْوَقْعَةِ، وَ دَعَوْتُهُمْ سِرّاً وَ جَهْراً وَ عَوْداً وَ بَدْءاً؛ فَمِنْهُمُ الْآتِي كَارِهاً وَ مِنْهُمُ الْمُعْتَلُّ كَاذِباً وَ مِنْهُمُ الْقَاعِدُ خَاذِلًا. أَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَجْعَلَ لِي مِنْهُمْ فَرَجاً عَاجِلًا؛ فَوَاللَّهِ لَوْ لَا طَمَعِي عِنْدَ لِقَائِي عَدُوِّي فِي الشَّهَادَةِ وَ تَوْطِينِي نَفْسِي عَلَى الْمَنِيَّةِ، لَأَحْبَبْتُ أَلَّا [أَبْقَى] أَلْقَى مَعَ هَؤُلَاءِ يَوْماً وَاحِداً وَ لَا أَلْتَقِيَ بِهِمْ أَبَداً}}؛ نهج البلاغه، نامه ۳۵.</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۶۶۵-۶۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-08-14T05:14:55Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۴
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~محمد بن ابی‌بکر~~]]		[[رده:اصحاب امام علی]]
			[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]

Ali در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۵۹

2023-02-27T18:59:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۲۹
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~اصحاب امام علی~~]]		[[رده:محمد بن ابی‌بکر]]

Bahmani در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۳

2023-02-09T06:03:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر		\| موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر
	\| عنوان مدخل = [[محمد بن ابی‌بکر]]		\| عنوان مدخل = محمد بن ابی‌بکر
	\| مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌بکر در رجال و تراجم]] - [[محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه]] - [[محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌بکر در رجال و تراجم]] - [[محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه]] - [[محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر | عنوان مدخل = محمد بن ابی‌بکر | مداخل مرتبط = محمد بن ابی‌بکر در رجال و تراجم - محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه - محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == محمد بن ابی‌بکر در...» ایجاد کرد

2023-01-14T18:59:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر | عنوان مدخل = محمد بن ابی‌بکر | مداخل مرتبط = محمد بن ابی‌بکر در رجال و تراجم - محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه - محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == محمد بن ابی‌بکر در...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = محمد بن ابی‌بکر
| عنوان مدخل = [[محمد بن ابی‌بکر]]
| مداخل مرتبط = [[محمد بن ابی‌بکر در رجال و تراجم]] - [[محمد بن ابی‌بکر در نهج البلاغه]] - [[محمد بن ابی‌بکر در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

== مقدمه ==
[[محمد بن ابی‌بکر]] در سال دهم هجری (سال [[حجة الوداع]]) در ذوالحلیفه متولد شد. [[مادر]] او اسماء، دختر عمیس و پدرش [[ابوبکر]] بود. اسماء پس از [[رحلت]] [[ابوبکر]] با [[امام علی]] {{ع}} [[ازدواج]] کرد. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در خانه [[امام علی]] {{ع}} و تحت [[تربیت]] ایشان پرورش یافت. او در زمان [[خلیفه سوم]] جزء منتقدان [[خلیفه]] و در شمار [[رهبران]] متعرضان قرار داشت. [[محمد بن ابی‌ بکر]] در دوره [[خلافت امام علی]] {{ع}} همواره [[یاور]] او و در کنار ایشان قرار داشت. [[امام]] نیز به وی [[اعتماد]] و علاقه فراوان داشت. [[محمد]] در [[جنگ جمل]] در کنار [[امام]] بود و هنگامی‌که [[جنگ]] با [[پیروزی امام]] به پایان رسید، او را [[مأمور]] ساخت تا به‌سوی خواهرش [[عایشه]] رود و [[جان]] او را حفظ کند.

[[محمد بن ابی‌ بکر]] پس از [[جمل]]، در سال ۳۶ هجری از سوی [[امام]]، به‌عنوان [[کارگزار مصر]] [[منصوب]] شد. [[امام]] او را همراه با دستورنامه‌ای به دیار [[مصر]] فرستاد<ref>{{متن حدیث|وَ اعْلَمْ يَا مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنِّي قَدْ وَلَّيْتُكَ أَعْظَمَ أَجْنَادِي فِي نَفْسِي أَهْلَ مِصْرَ، فَأَنْتَ مَحْقُوقٌ أَنْ تُخَالِفَ عَلَى نَفْسِكَ، وَ أَنْ تُنَافِحَ عَنْ دِينِكَ، وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ لَكَ إِلَّا سَاعَةٌ مِنَ الدَّهْرِ. وَ لَا تُسْخِطِ اللَّهَ بِرِضَا أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ، فَإِنَّ فِي اللَّهِ خَلَفاً مِنْ غَيْرِهِ وَ لَيْسَ مِنَ اللَّهِ خَلَفٌ فِي غَيْرِهِ. صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا وَ لَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ وَ لَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ، وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۲۷.</ref>. [[محمد]] هنگامی که به [[مصر]] رسید، [[دستور]] داد [[نامه]] [[امام]] را برای [[مردم مصر]] قرائت کنند. پس از آن در میان [[مردم]] سخن گفت و عمل به [[نامه]] [[امام]] را [[وظیفه]] خود دانست و اضافه کرد که در این صورت منتی بر [[مردم]] ندارد و چنانچه نتواند به مفاد [[دستورات]] [[امام]] عمل کند، از [[مردم]] درخواست می‌کند تا او را [[نصیحت]] و [[راهنمایی]] کنند و در برابر او [[سکوت]] نکنند. [[محمد]] در آغاز کار خود در [[مصر]] به‌دلیل وجود [[عقاید]] و [[ادیان]] گوناگون در مواجهه با مسائل [[فقهی]] جدید با مشکل روبه‌رو شد. از این‌رو در نامه‌نگاری با [[امام]] مشکلات خویش را در میان می‌گذاشت و جواب مسائل را از [[امام]] دریافت می‌کرد. هم‌چنین مکاتباتی بین او و [[معاویه]] در اثبات [[حقانیت امام]] {{ع}} رد و بدل شد.

سرزمین [[مصر]] به‌دلیل موقعیت خاص سوق‌الجیشی از دیرباز مورد نظر [[معاویه]] بود. [[معاویه]] پس از [[جنگ صفین]] و جریان [[حکمیت]] که باعث تقویت نیروی او شد، زمینه را برای [[تصرف]] [[مصر]] مناسب دید و پس از ایجاد پیش‌زمینه‌ها و نامه‌نگاری با موافقان و [[مخالفان]] خود در آن دیار، سرانجام [[عمرو بن عاص]] را با سپاهی روانه [[مصر]] کرد. [[محمد]] گرچه از [[امام]] درخواست کمک و اعزام نیرو کرد، اما [[کوفیان]] از [[فرمان امام]] روی برتافتند. از دیگر سو [[مصریان]] نیز [[دل]] در گرو [[محمد]] نداشتند و او را تنها گذاشتند و جز عده اندکی در کنار او باقی نماندند. [[محمد]] سرانجام به [[اسارت]] نیروهای [[شام]] درآمد، درحالی که [[تشنگی]] بر او چیره شده بود و آن‌ها از دادن جرعه‌ای [[آب]] به او خودداری کردند. سرانجام سر او را از [[بدن]] جدا کردند و پیکر او را درون الاغی وارد کردند و به [[آتش]] کشیدند. [[امام]] {{ع}} پس از شنیدن این حادثه دل‌خراش بسیار [[اندوهگین]] شد و فرمود: "[[اندوه]] ما بر کشته شدن او همانند [[شادی]] آن‌ها بر کشتن اوست، بلکه بسیار بیشتر." [[امام]] {{ع}} در نامه‌ای که به [[عبدالله بن عباس]] نوشت از [[اندوه]] بسیار خود بر از دست دادن [[محمد]] چنین خبر داد: همانا [[مصر]] سقوط کرد و فرماندارش [[محمد بن ابی‌ بکر]] که [[خدا]] او را [[رحمت]] کند، [[شهید]] شد. در پیشگاه [[خداوند]]، او را فرزندی [[خیرخواه]] و کارگزاری کوشا و شمشیری برنده و ستونی بازدارنده می‌شماریم. همواره [[مردم]] را برای پیوستن به او برانگیختم و [[فرمان]] دادم تا قبل از این حوادث ناگوار به یاری‌اش بشتابند. [[مردم]] را [[نهان]] و آشکار، از آغاز تا انجام فراخواندم، عده‌ای با ناخوشایندی آمدند و برخی به [[دروغ]] بهانه آوردند و بعضی [[خوار]] و ذلیل بر جای ماندند. از [[خدا]] می‌خواهم به زودی مرا از دست این [[مردم]] [[نجات]] دهد. به [[خدا]] [[سوگند]] اگر در [[پیکار]] با [[دشمن]]، آرزوی [[شهادت]] نبود و خود را برای [[مرگ]] آماده نکرده بودم، [[دوست]] می‌داشتم حتی یک روز با این [[مردم]] نباشم و هرگز آنان را [[دیدار]] نکنم<ref>{{متن حدیث|أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ مِصْرَ قَدِ افْتُتِحَتْ، وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَدِ اسْتُشْهِدَ، فَعِنْدَ اللَّهِ نَحْتَسِبُهُ وَلَداً نَاصِحاً وَ عَامِلًا كَادِحاً وَ سَيْفاً قَاطِعاً وَ رُكْناً دَافِعاً. وَ قَدْ كُنْتُ حَثَثْتُ النَّاسَ عَلَى لَحَاقِهِ وَ أَمَرْتُهُمْ بِغِيَاثِهِ قَبْلَ الْوَقْعَةِ، وَ دَعَوْتُهُمْ سِرّاً وَ جَهْراً وَ عَوْداً وَ بَدْءاً؛ فَمِنْهُمُ الْآتِي كَارِهاً وَ مِنْهُمُ الْمُعْتَلُّ كَاذِباً وَ مِنْهُمُ الْقَاعِدُ خَاذِلًا. أَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَجْعَلَ لِي مِنْهُمْ فَرَجاً عَاجِلًا؛ فَوَاللَّهِ لَوْ لَا طَمَعِي عِنْدَ لِقَائِي عَدُوِّي فِي الشَّهَادَةِ وَ تَوْطِينِي نَفْسِي عَلَى الْمَنِيَّةِ، لَأَحْبَبْتُ أَلَّا [أَبْقَى] أَلْقَى مَعَ هَؤُلَاءِ يَوْماً وَاحِداً وَ لَا أَلْتَقِيَ بِهِمْ أَبَداً}}؛ نهج البلاغه، نامه ۳۵</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۶۵-۶۶۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681049.jpg|22px]] [[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصحاب امام علی]]