محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۵

2025-07-17T07:15:34Z

Bahmani: /* زنده به گور کردن محمد بن جعفر */

2025-07-17T05:45:41Z

زنده به گور کردن محمد بن جعفر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>		او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>

	=== زنده به گور کردن [[محمد بن جعفر]]===		== زنده به گور کردن [[محمد بن جعفر]]==
	در [[زمان]] هارون یکی از [[سادات]] [[علویون]]، به نام محمد بن جعفر{{ع}} پسر [[حضرت صادق]]{{ع}} مفقود شد اثری از او نیافتند. ابومحمد رباطی می‌گوید: من حفار [[قبور]] بودم، شبی در خانه‌ام نشسته بودم شنیدم صدای در به شدت بلند شد. بیرون آمدم دیدم جمعیتی سواره شمع‌هایی به دست آنهاست، گفتند: قبری فوری مهیا کن! در آن نزدیکی بیابانی بود قبری حفر نمودم! دیدم تابوتی را گذاردند، خاک ریختند [[زمین]] را مسطح نمودند، حتی اسب تاختند که اثری نماند و رفتند.		در [[زمان]] هارون یکی از [[سادات]] [[علویون]]، به نام محمد بن جعفر{{ع}} پسر [[حضرت صادق]]{{ع}} مفقود شد اثری از او نیافتند. ابومحمد رباطی می‌گوید: من حفار [[قبور]] بودم، شبی در خانه‌ام نشسته بودم شنیدم صدای در به شدت بلند شد. بیرون آمدم دیدم جمعیتی سواره شمع‌هایی به دست آنهاست، گفتند: قبری فوری مهیا کن! در آن نزدیکی بیابانی بود قبری حفر نمودم! دیدم تابوتی را گذاردند، خاک ریختند [[زمین]] را مسطح نمودند، حتی اسب تاختند که اثری نماند و رفتند.

Bahmani در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۵

2025-07-17T05:45:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۴:		خط ۴:
	محمد بن جعفر دیباج که فرزند [[امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.		محمد بن جعفر دیباج که فرزند [[امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.

	[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.		نسل او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.

	[[ذهبی]] او را [[شایسته]] [[زعامت]] و [[رهبری]]، [[سرور]] [[بنی هاشم]] در [[زمان]] خود و با هیبت خوانده است. [[شیخ مفید]] در توصیف هیبت و [[شکوه]] او آورده است: روزی [[غلامان]] او با غلامان [[فضل بن سهل]] - [[وزیر]] [[اقتدار]] [[مأمون]] و نیز [[فرمانده سپاه]] او، مشهور به ([[ذوالریاستین]]) - برسر خرید چوب، درگیر شدند و از دست غلامان فضل کتک خوردند. او چون از این رخ داد [[آگاه]] شد، چوبه‌دستی خود را گرفت و همراه چند تن نزد غلامان وزیر شتافت، آنان را کتک زد و چوب‌ها را پس گرفت. مأمون پس از [[آگاهی]] از این روی داد، از فضل خواست تا از او [[پوزش]] بخواهد و این وزیر با اقتدار نزد او شتافت، بر [[زمین]] نشست و از او پوزش خواست!.		[[ذهبی]] او را [[شایسته]] [[زعامت]] و [[رهبری]]، [[سرور]] [[بنی هاشم]] در [[زمان]] خود و با هیبت خوانده است. [[شیخ مفید]] در توصیف هیبت و [[شکوه]] او آورده است: روزی [[غلامان]] او با غلامان [[فضل بن سهل]] - [[وزیر]] [[اقتدار]] [[مأمون]] و نیز [[فرمانده سپاه]] او، مشهور به ([[ذوالریاستین]]) - برسر خرید چوب، درگیر شدند و از دست غلامان فضل کتک خوردند. او چون از این رخ داد [[آگاه]] شد، چوبه‌دستی خود را گرفت و همراه چند تن نزد غلامان وزیر شتافت، آنان را کتک زد و چوب‌ها را پس گرفت. مأمون پس از [[آگاهی]] از این روی داد، از فضل خواست تا از او [[پوزش]] بخواهد و این وزیر با اقتدار نزد او شتافت، بر [[زمین]] نشست و از او پوزش خواست!.
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>		او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>

			=== زنده به گور کردن [[محمد بن جعفر]]===
			در [[زمان]] هارون یکی از [[سادات]] [[علویون]]، به نام محمد بن جعفر{{ع}} پسر [[حضرت صادق]]{{ع}} مفقود شد اثری از او نیافتند. ابومحمد رباطی می‌گوید: من حفار [[قبور]] بودم، شبی در خانه‌ام نشسته بودم شنیدم صدای در به شدت بلند شد. بیرون آمدم دیدم جمعیتی سواره شمع‌هایی به دست آنهاست، گفتند: قبری فوری مهیا کن! در آن نزدیکی بیابانی بود قبری حفر نمودم! دیدم تابوتی را گذاردند، خاک ریختند [[زمین]] را مسطح نمودند، حتی اسب تاختند که اثری نماند و رفتند.

			من به خیال اینکه گنجی است که به این صورت [[دفن]] کردند آمدم آن [[قبر]] را باز کردم، [[تابوت]] را بیرون آوردم! دیدم مردی است خوابیده هنوز آثار تنفس در او هست! باز نمودم تابوت را بیرون آوردم، دوباره خاک ریختم زمین را مساوی نمودم! او را بردم به خانه‌ام! به فاصله کمی دیدم دوباره آن سواران با شمع آمدند! گردشی نمودند اثری نیافتند و رفتند. این مرد کم‌کم به حال آمد و برخاست و نشست گفتم. شما کیستی؟ گفت: من محمد بن جعفر هستم، مدتی نزد من بود تا مطمئن شد که کسی به [[فکر]] او نیست، حرکت کرد مخفیانه رفت به طرف [[عراق]] از آنجا به [[حجاز]] و به [[یمن]] رفت و در آنجا ظاهر شد. مردمی با او [[بیعت]] کردند وارد [[مکه]] شد [[زمان]] [[مأمون عباسی]] [[قیام]] کرد، دوباره به حدود گرگان و [[خراسان]] آمد وقتی که [[مأمون]] برای [[امام رضا]]{{ع}} به عنوان ولا یتعهدی بیعت می‌گرفت در گرگان فوت کرد<ref>حکومت عباسیان در پیشگاه تاریخ، ص۱۷۲.</ref>.

			این شیوه برخورد با [[علویون]] در طول حیات ننگین [[عباسیان]]، فراوان به چشم می‌خورد و [[سیاست]] زنده به گور کردن و [[حبس]] و [[شکنجه]] [[سایه]] شوم و سیاهی بود که بر سر [[علویون]] سایه انداخته بود<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۸۵.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۴۴:		خط ۵۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]		# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
			# [[پرونده:IM010714.jpg\|22px]] [[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|'''مظلومیت امام کاظم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مقدمه */

2023-09-18T14:33:37Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۰۳
خط ۲:		خط ۲:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	محمد بن جعفر دیباج که [[~~فرزند~~ امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.		محمد بن جعفر دیباج که فرزند [[امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.

	[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.		[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۲

2023-09-18T14:32:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]] - [[محمد بن جعفر دیباج در سیره رضوی]] \| پرسش مرتبط =}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.		محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.

Msadeq: جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

2023-08-12T06:11:51Z

جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۱
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]		# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'صحابیان امام صادق' به 'صحابیان امام صادق'

2023-08-06T11:06:35Z

جایگزینی متن - 'صحابیان امام صادق' به 'صحابیان امام صادق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	دانشمندان رجالی [[شیعی]] و [[سنّی]] کم‌تر به نقد و [[جرح و تعدیل]] وی که از [[راویان]] طبقه نهم است، پرداخته‌اند. [[بخاری]] برادرش [[اسحاق]] را بیش از او [[ثقه]] دانسته است که همین تعبیر، به معنای [[توثیق]] غیرمستقیم خود اوست. [[ابن عدی]] او را در شمار [[ضعیفان]] نام برده و [[ذهبی]] وی را از کسانی بر شمرده است که [[رجالیون]] در آنها حرف و [[تأمّل]] دارند.		دانشمندان رجالی [[شیعی]] و [[سنّی]] کم‌تر به نقد و [[جرح و تعدیل]] وی که از [[راویان]] طبقه نهم است، پرداخته‌اند. [[بخاری]] برادرش [[اسحاق]] را بیش از او [[ثقه]] دانسته است که همین تعبیر، به معنای [[توثیق]] غیرمستقیم خود اوست. [[ابن عدی]] او را در شمار [[ضعیفان]] نام برده و [[ذهبی]] وی را از کسانی بر شمرده است که [[رجالیون]] در آنها حرف و [[تأمّل]] دارند.
	[[شیخ طوسی]] وی را در شمار [[صحابیان~~]] [[~~امام صادق]]{{ع}} نام برده است<ref>شگفت آنکه ابن داوود او را در شمار آنان که از امامان شیعه روایت نکرده‌اند، بر شمرده است، اما میرزا محمد استرآبادی این سخن را اشتباه دانسته است. به نظر می‌‌رسد که ابن داوود او را با محمد بن جعفر بی‌محمد بن جعفر که از نوادگان امام مجتبی است - با توجه به نام بردنِ شیخ طوسی از وی به عنوان این که از امامان شیعه روایت نکرده - خلط کرده باشد.</ref>.		[[شیخ طوسی]] وی را در شمار [[صحابیان امام صادق]]{{ع}} نام برده است<ref>شگفت آنکه ابن داوود او را در شمار آنان که از امامان شیعه روایت نکرده‌اند، بر شمرده است، اما میرزا محمد استرآبادی این سخن را اشتباه دانسته است. به نظر می‌‌رسد که ابن داوود او را با محمد بن جعفر بی‌محمد بن جعفر که از نوادگان امام مجتبی است - با توجه به نام بردنِ شیخ طوسی از وی به عنوان این که از امامان شیعه روایت نکرده - خلط کرده باشد.</ref>.

	او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>		او افزون بر امام صادق{{ع}} از [[هشام بن عروه]] نیز [[روایت]] کرده است و راویانی چون: [[ابراهیم بن منذر]]، [[احمد بن محمد بن ولید]]، [[اسحاق بن موسی انصاری]]، [[عتیق بن یعقوب]] و [[یعقوب بن حمید]] از او روایت کرده‌اند<ref>نک: عیون اخبار الرضا ۱/ ۴۵؛ کمال الدین ۱/ ۳۰۵؛ امالی مفید ۲۱، ۲۷۴ و ۳۱۶ و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۴ - ۱۰۵.</ref>. وی که به گفته [[ابوالفرج]]، روایت‌های بسیار از پدر ارجمندش نقل کرده است، در [[شعبان]] [[سال]] ۲۰۳ ﻫ.ق<ref>تاریخ بغداد ۲/ ۱۱۵؛ الکامل فی التاریخ ۶/ ۳۵۶و سیر اعلام النبلاء ۱۰/ ۱۰۵.</ref> در حدود هفتاد سالگی در [[گرگان]]<ref>معجم البلدان ۲/ ۱۱۹. گفتنی است که ذهبی درگذشت محمد را در بغداد دانسته است (تاریخ الاسلام ۱۴/ ۳۴۸) اما به گفته ابن حجر، سخنی است به خطا (لسان المیزان ۵/ ۱۰۴).</ref> درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 120.</ref>

Wasity در ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۱

2023-08-06T05:51:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۹:		خط ۹:
	[[شیخ مفید]] وی را به دلیل برخوردهایی چون [[نافرمانی]] از [[حکومت]] وقت و [[قیام با شمشیر]]، [[زیدی]] دانسته است و مؤید این سخن، گفته [[ابوالفرج]] است که یک بار محمد در [[مکّه]] به همراه دویست تن زیدی جارودی، به [[نماز]] می‌‌رفت. نیز زمانی زیدیان جارودیِ [[مکه]] در کنار او علیه مأمون [[قیام]] کردند.		[[شیخ مفید]] وی را به دلیل برخوردهایی چون [[نافرمانی]] از [[حکومت]] وقت و [[قیام با شمشیر]]، [[زیدی]] دانسته است و مؤید این سخن، گفته [[ابوالفرج]] است که یک بار محمد در [[مکّه]] به همراه دویست تن زیدی جارودی، به [[نماز]] می‌‌رفت. نیز زمانی زیدیان جارودیِ [[مکه]] در کنار او علیه مأمون [[قیام]] کردند.

	[[نجاشی]] [[معتقد]] است که او نسخه‌ای از روایت‌های پدر بزرگوارش داشته است. از گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز چنین برمی آید که وی در [[مکّه]] به [[نشر حدیث]] پرداخته و بسیاری از او [[حدیث]] شنیده یا نوشته‌اند. او می‌‌نویسد: پس از آنکه [[اسحاق بن موسی]] [[قیام]] محمد را فرونشاند، به او گفت: در برابر [[مردم]] برخیز و روایت‌هایی را که برای مردم گفتی تا دین‌شان را تباه کنی، [[تکذیب]] کن. [[محمد]] چنین کرد و مردم [[کتاب‌های حدیثی]] را که از او گرفته ونوشته بودند، پاره کردند و آن چه را که از او شنیده بودند، دور افکندند.		[[نجاشی]] [[معتقد]] است که او نسخه‌ای از روایت‌های پدر بزرگوارش داشته است. از گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز چنین برمی آید که وی در [[مکّه]] به [[نشر حدیث]] پرداخته و بسیاری از او [[حدیث]] شنیده یا نوشته‌اند. او می‌‌نویسد: پس از آنکه [[اسحاق بن موسی]] [[قیام]] محمد را فرونشاند، به او گفت: در برابر [[مردم]] برخیز و روایت‌هایی را که برای مردم گفتی تا دین‌شان را تباه کنی، [[تکذیب]] کن. محمد چنین کرد و مردم [[کتاب‌های حدیثی]] را که از او گرفته ونوشته بودند، پاره کردند و آن چه را که از او شنیده بودند، دور افکندند.

	[[مأمون]] در سال‌های آغازین [[سلطنت]]، با قیام‌های گسترده و پیاپی [[علویان]] در [[کوفه]]، [[بصره]]، [[یمن]] و مکّه روبرو شد و هنوز دو سال از سلطنت نوپای او نمی‌گذشت که در سال ۲۰۰ ﻫ.ق [[حسین بن حسن علوی]] بر [[مکه]] چیره شد، امّا به دلیل [[کارهای ناپسند]] یاران‌اش، مردم از حسین و یاران‌اش رنجیدند و کار بر او دشوار شد. حسین به ناچار نزد محمد - که مردی گوشه گیر، [[پرهیزکار]] و نزد مردم، [[محبوب]] بود - شتافت و همراه دیگران به او پیش نهاد کرد تا همه با او [[بیعت]] کنند و او را ([[امیرالمؤمنین]]) بخوانند. وی این پیش نهاد را نپذیرفت، ولی پسرش علی و نیز [[حسین بن حسن]] چنان بر این خواسته پای فشردند که سرانجام، آن را پذیرفت و بدین ترتیب، او را در [[روز جمعه]] ششم ماه [[ربیع الآخر]] [[سال]] ۲۰۰ ﻫ.ق رسماً به [[خلافت]] برگزیدند و امیرالمؤمنین خواندند<ref>بنابر گزارش مسعودی، در میان قیام کنندگان علوی، هیچ کس جز محمد را امیرالمؤمنین نخواندند، (نک: مروج الذهب ۴/ ۲۷).</ref> و مردم نیز خواه ناخواه با او بیعت کردند<ref>ابن عنبه وی را در آغاز از دعوت کنندگان به بیعت با محمد بن ابراهیم طباطبا دانسته که سپس قیام کرد و مردم را به بیعت با خود فرا خواند. ابوالفرج نیز با اشاره به کناره‌گیری ابتدایی وی از قیام علویان در مکه، می‌‌گوید: نویسنده ای در مکه، کتابی در ناسزا گویی به حضرت فاطمه{{س}} و همه اهل بیتق نوشت. علویان آن کتاب را به محمد نشان دادند که دیدن آن، به همراهی او با علویان انجامید. نیز در کتاب تاریخ خلیفه آمده است که وی در سال ۱۹۹ ﻫ.ق بصره را بدون خون ریزی گشود، اما به نظر می‌‌رسد یا خلیفه یا نسخه برداران یا چاپ کنندگان کتاب او به خطا رفته باشند؛ زیرا هم چنان که مسعودی (مروج الذهب ۴/ ۲۶) و نیز دیگران گفته‌اند، علی پسر محمد بصره را فتح کرد نه خود او. ناگفته نماند که مسعودی نسب علی بن محمد را - که از نوادگان امام حسین{{ع}}است - بدین ترتیب: (علی بن محمد بن جعفر بن محمد بن علی بن حسن بن علی) به امام حسن{{ع}}رسانده است و به نظر می‌‌رسد که این سخن اشتباه باشد؛ زیرا افزون بر آنکه تصحیف دو واژه (حسن) و (حسین) بسیار رخ داده و هر یک جای دیگری خوانده شده است، اساساً امام حسن{{ع}}پسری به نام علی نداشته است!.</ref>.		[[مأمون]] در سال‌های آغازین [[سلطنت]]، با قیام‌های گسترده و پیاپی [[علویان]] در [[کوفه]]، [[بصره]]، [[یمن]] و مکّه روبرو شد و هنوز دو سال از سلطنت نوپای او نمی‌گذشت که در سال ۲۰۰ ﻫ.ق [[حسین بن حسن علوی]] بر [[مکه]] چیره شد، امّا به دلیل [[کارهای ناپسند]] یاران‌اش، مردم از حسین و یاران‌اش رنجیدند و کار بر او دشوار شد. حسین به ناچار نزد محمد - که مردی گوشه گیر، [[پرهیزکار]] و نزد مردم، [[محبوب]] بود - شتافت و همراه دیگران به او پیش نهاد کرد تا همه با او [[بیعت]] کنند و او را ([[امیرالمؤمنین]]) بخوانند. وی این پیش نهاد را نپذیرفت، ولی پسرش علی و نیز [[حسین بن حسن]] چنان بر این خواسته پای فشردند که سرانجام، آن را پذیرفت و بدین ترتیب، او را در [[روز جمعه]] ششم ماه [[ربیع الآخر]] [[سال]] ۲۰۰ ﻫ.ق رسماً به [[خلافت]] برگزیدند و امیرالمؤمنین خواندند<ref>بنابر گزارش مسعودی، در میان قیام کنندگان علوی، هیچ کس جز محمد را امیرالمؤمنین نخواندند، (نک: مروج الذهب ۴/ ۲۷).</ref> و مردم نیز خواه ناخواه با او بیعت کردند<ref>ابن عنبه وی را در آغاز از دعوت کنندگان به بیعت با محمد بن ابراهیم طباطبا دانسته که سپس قیام کرد و مردم را به بیعت با خود فرا خواند. ابوالفرج نیز با اشاره به کناره‌گیری ابتدایی وی از قیام علویان در مکه، می‌‌گوید: نویسنده ای در مکه، کتابی در ناسزا گویی به حضرت فاطمه{{س}} و همه اهل بیتق نوشت. علویان آن کتاب را به محمد نشان دادند که دیدن آن، به همراهی او با علویان انجامید. نیز در کتاب تاریخ خلیفه آمده است که وی در سال ۱۹۹ ﻫ.ق بصره را بدون خون ریزی گشود، اما به نظر می‌‌رسد یا خلیفه یا نسخه برداران یا چاپ کنندگان کتاب او به خطا رفته باشند؛ زیرا هم چنان که مسعودی (مروج الذهب ۴/ ۲۶) و نیز دیگران گفته‌اند، علی پسر محمد بصره را فتح کرد نه خود او. ناگفته نماند که مسعودی نسب علی بن محمد را - که از نوادگان امام حسین{{ع}}است - بدین ترتیب: (علی بن محمد بن جعفر بن محمد بن علی بن حسن بن علی) به امام حسن{{ع}}رسانده است و به نظر می‌‌رسد که این سخن اشتباه باشد؛ زیرا افزون بر آنکه تصحیف دو واژه (حسن) و (حسین) بسیار رخ داده و هر یک جای دیگری خوانده شده است، اساساً امام حسن{{ع}}پسری به نام علی نداشته است!.</ref>.

Wasity: /* مقدمه */

2023-08-06T05:46:48Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند~~]] [[~~امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام [[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]] دارد که از حمیده زاده شده است.		محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام «[[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]]» دارد که از حمیده زاده شده است.

	[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.		[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.

Wasity: /* مقدمه */

2023-08-06T05:45:23Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = محمد بن جعفر دیباج\| عنوان مدخل = محمد بن جعفر دیباج\| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط =}}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند]] [[امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام [[اسحاق]] دارد که از حمیده زاده شده است.		محمد بن جعفر دیباج که [[فرزند]] [[امام صادق]]{{ع}} و [[برادر]] [[امام کاظم]]{{ع}} است، از ام ولدی به نام «حمیده» به [[دنیا]] آمد و افزون بر امام کاظم{{ع}}، برادر دیگری به نام [[اسحاق بن جعفر\|اسحاق]] دارد که از حمیده زاده شده است.

	[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.		[[نسل]] او از [[فرزندان]] وی علی، قاسم و حسین، فزونی گرفت. او مردی بسیار [[زیبا]] و ظریف بود و به همین سبب (دیباج) [[لقب]] یافت<ref>مروج الذهب ۴/ ۲۷.</ref>. وی مردی [[دلیر]]، [[خردمند]] و [[پرهیزکار]] بود. یک [[روز]] در میان، [[روزه]] می‌‌گرفت و چنان [[بخشنده]] و گشاده دست بود که هر بار از [[خانه]] خارج می‌‌شد، تن پوش خود را در راه می‌‌بخشید و برای در برکردن پیراهنی دیگر، به خانه باز می‌‌گشت!.