https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8Cمحمد بن عبدالکریم شهرستانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T20:10:41Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=1240150&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوالفتح محمد بن عبدالکریم بن احمد شهرستانی بنا بر مشهور در سال ۴۷۹ه<ref>طبقات الشافعیة الکبری، ج ۶، ص۱۲۹؛ الوافی بالوفیات، ج ۳، ص۲۷۸.</ref> و به گفته بعضی د...» ایجاد کرد2023-06-15T07:36:09Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%AD_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابوالفتح محمد بن عبدالکریم بن احمد شهرستانی">ابوالفتح محمد بن عبدالکریم بن احمد شهرستانی</a> بنا بر مشهور در سال ۴۷۹ه<ref>طبقات الشافعیة الکبری، ج ۶، ص۱۲۹؛ الوافی بالوفیات، ج ۳، ص۲۷۸.</ref> و به گفته بعضی د...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}<br />
== آشنایی اجمالی ==<br />
[[ابوالفتح محمد بن عبدالکریم بن احمد شهرستانی]] بنا بر مشهور در سال ۴۷۹ه<ref>طبقات الشافعیة الکبری، ج ۶، ص۱۲۹؛ الوافی بالوفیات، ج ۳، ص۲۷۸.</ref> و به گفته بعضی دیگر از منابع در سال ۴۶۷ه<ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۷، ص۳۲۸.</ref> یا ۴۶۹ه<ref>التحبیر، ج ۲، ص۱۶۲.</ref> در شهرستان، شهری بین [[نیشابور]] و خوارزم دیده به [[جهان]] گشود و پس از نشو ونما در این [[شهر]] عازم خوارزم و سپس نیشابور گردید و در آنجا از [[مشایخ]] بزرگی مانند [[احمد بن محمد خوافی]]، [[عبدالرحیم بن ابی القاسم قشیری]]، [[سلمان بن ناصر انصاری]]، [[ابوالحسن علی بن احمد مدینی]]<ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۷، ص۳۲۸.</ref> و [[ابوالحسن بن أخرم]]، [[علوم]] [[فقه]]، [[فلسفه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و بعضی دیگر از [[علوم غریبه]] را فرا گرفت تا اینکه یگانه دوران گردید. <ref>سیر اعلام النبلاء، ج ۲۰، ص۲۸۷.</ref> از شاگردان او [[ابوسعد عبدالکریم سمعانی]] است که کسی از او [[روایت]] کرده است. <ref>التحبیر، ج ۲، ص۱۶۲.</ref><br />
<br />
[[شهرستانی]] از [[مقربان]] [[سلطان سنجر]] و صاحب سرّ او<ref>تاریخ حکماء الاسلام، ص۱۶۲.</ref> و از [[متکلمان]] بزرگ [[اشاعره]]، دارای بیانی شیوا و خطی خوش و دارای [[حسن معاشرت]] بود. وی در سال ۵۱۰ه پس از [[سفر حج]] وارد [[بغداد]] شد و مدت سه سال در آنجا اقامت کرده، مجلس [[وعظ]] و [[نصیحت]] برپا کرد و اگرچه وعظ او مقبول [[توده]] [[مردم]] افتاد، برخی از [[خواص]]، وی را به دلیل [[اشتغال]] به [[علوم عقلی]] و [[فلسفی]] به شدت [[سرزنش]] کرده و مورد [[انکار]] و [[انتقاد]] قرار دادند<ref>معجم البلدان، ج ۳، ص۳۷۷.</ref> و حتی او را متهم به [[الحاد]] و [[دفاع از مذهب]] [[باطنیه]] ([[اسماعیلیه]]) نمودند. <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۷، ص۳۲۹.</ref> [[حکیم]] [[ظهیرالدین بیهقی]] نیز مباحثی در علوم عقلی و فلسفی با وی داشته، ولی به این دلیل که در [[تفسیر قرآن]] از راه [[حکمت]] و فلسفه به [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] پرداخته و به گفتههای [[صحابه]] و [[تابعین]] توجه ای نداشته، از او انتقاد میکند. <ref>تاریخ حکماء الاسلام، ص۱۶۱ و ۱۶۲.</ref> وی در نهایت در اواخر [[ماه شعبان]] ۵۴۸ در زادگاه خویش شهرستان، دیده از [[جهان]] فرو بست. <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۷، ص۳۲۸ و ۳۲۹.</ref><br />
<br />
به گفته [[بیهقی]] تصانیف او بیشتر از بیست مجلد بوده، <ref>تاریخ حکماء الاسلام، ص۱۶۲.</ref> اما معروفترین اثر وی کتاب الملل و النحل است. [[شهرستانی]] با اینکه در تحقیق و بررسی [[فرقهها]] و [[مذاهب]] و [[تاریخ]] [[ادیان]] و [[امتها]] مشهور است و در این کتاب بر خود شرط کرده، آنچه در کتابهای هر [[فرقه]] و [[مذهب]] آمده، دقیقاً و بدون [[تعصب]] و کم و [[کاستی]] آن را نقل کند، <ref>الملل و النحل، ج ۱، ص۱۶.</ref> در بیان [[عقاید]] بعض [[طوایف]] [[اسلامی]]، به ویژه [[شیعه امامیه]] دقیق نبوده و مرتکب [[اشتباهات]] عجیب شده است؛ برای نمونه مکان [[شهادت]] و [[مزار]] [[امام هادی]]{{ع}} را در [[قم]] دانسته است، <ref>الملل و النحل، ص۱۶۹.</ref> با اینکه به اتفاق ارباب تاریخ و تراجم مزار آن حضرت در سامراست. وی اظهار میدارد [[عبداللّه بن سبأ]] اولین کسی است که نظریه [[نصّ]] درباره [[امامت امام علی]]{{ع}} را اظهار نمود.<ref>الملل و النحل، ص۱۷۴.</ref> همچنین به بزرگان [[شیعه]] چون [[هشام بن حکم]]، [[زرارة بن اعین]] و [[یونس بن عبدالرحمان]] عقاید کفرآمیزی نسبت داده <ref>الملل و النحل، ص۱۸۴ ـ ۱۸۷.</ref> که بسیار متعصبانه و دور از [[انصاف]] است. گفتنی است [[علامه امینی]] در [[الغدیر]] به نقد و بررسی گفتههای وی در این باره پرداخته است. <ref>الغدیر، ج ۳، ص۲۰۴ ـ ۲۰۶</ref> دیگر آثار وی عبارتاند از: نهایة الاقدام فی علم الکلام، غایة المرام فی علم الکلام، دقایق الاوهام، الارشاد الی عقائد العباد، المبدأ و المعاد، الاقطار فی الاصول، شرح سوره یوسف، به روش [[فلسفی]]، <ref>معجم البلدان، ج ۳، ص۳۷۷.</ref> تلخیص الاقسام لمذهب الاعلام (الانام)، <ref>طبقات الشافعیه (ابن شهبه)، ج ۱، ص۳۲۳.</ref> المناهج و البیّنات (البیان / الآیات)، المضارعه، <ref>الوافی بالوفیات، ج ۳، ص۲۷۸.</ref>[[تاریخ]] (طبقات) الحکماء، <ref>کشف الظنون، ج ۱، ص۲۹۱ و ج ۲، ص۱۰۹۷.</ref> مصارعات الفلاسفه، مفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار نسخه ای از آنکه در سال ۶۶۷ه نوشته شده در کتابخانه مجلس موجود است، <ref>الأعلام، ج ۶، ص۲۱۵.</ref> الاربعین العزاوی (الفراوی)، <ref>کشف الظنون، ج ۱، ص۵۷.</ref> العیون و الانهار، قصة موسی و خضر، <ref>تاریخ حکماء الاسلام، ص۱۶۲.</ref> الجزء الذی لا یتجزی که مستشرق [[انگلیسی]] فردگیوم این کتاب را به همراه کتاب نهایة الاقدام فی [[علم]] الکلام در سال ۱۹۳۴م منتشر ساخت، [[شبهات]] ارسطو طالیس و [[ابن سینا]] و نقضها. <ref>الملل و النحل، مقدمه محقق، ص۸.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۴، ص۳۴۱.</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۴ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۴''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:اعلام]]</div>Msadeq