محمد بن عمر واقدی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* پانویس */

2026-02-22T11:06:09Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	[[رده:محمد بن عمر واقدی]]		[[رده:محمد بن عمر واقدی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
			[[رده:تاریخ‌نگاران]]

Jaafari: /* منابع */

2026-02-22T06:11:22Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۱
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>		[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

			==محمد بن عمر واقدی==
			محمد بن عمر واقدی از [[مورخان]] ده‌های پایانی [[قرن دوم]] و [[تخصص]] ویژه‌اش در [[مغازی]] و [[فتوحات]] است. وی دوران داش‌اندوزی را در [[مدینه]] گذراند، اما درسال ۱۸۰ به [[بغداد]] رفت. مرکزیت بغداد عامل عمده در کشاندن این قبیل چهره به نام به سوی خود بوده است. [[ابن سعد]] نوشته است: او از [[مردمان]] مدینه بود و در سال ۱۸۰ به بغداد آمد. پس از آن به [[شام]] ورقّه رفت و بار دیگر به بغداد بازگشت. در آنجا بود که [[مأمون]] در [[خراسان]] به بغداد آمد و [[منصب]] [[قاضی]] [[عسکر]] را به وی سپرد. او همچنان قاضی بود تا در شب سه [[شنبه]] یازدهم ذی [[الحجة]] سال ۲۰۷ در گذشت<ref>طبقات کبری ج۷،</ref> وی به دلیل پایبندش به روش‌های [[تاریخی]] مورد [[طعن]] [[اهل حدیث]] قرار گرفته و به‌ویژه از این حیث که اسناد نقلها را داخل در یکدیگر کرده و از چند سند یک متن را فراهم آورده، مورد [[انتقاد]] واقع شده است. [[ابن عدی]] نوشته است که متون اخباری [[واقدی]] غیر مضبوط بوده و [[سستی]] آنها آشکار است<ref>الکامل فی ضعفأ الرجال، ج۶، ص۲۴۳</ref> طبعا روش وی متفاوت از روش [[محدثان]] است<ref> نک: مقدمه حمد جاسر بر المناسک حربی، ص۱۱۰</ref> یاقوت نوشته است: درباره [[تاریخ]] مردمان و [[سیره]] و [[فقه]] و دیگر [[فنون]] وی به [[اجماع]] [[موثق]] است! <ref>معجم الادبأ، ج۱۸، ص۳۲۵</ref> [[ذهبی]] نوشته است: واقه [[ضعیف]] است اما نیاز در مغازی و تاریخ روشن است. ما آثار وی را بدون آنکه به آن [[استدلال]] کنیم می‌‌‌‌آوریم! <ref>نک: تهذیب الکمال، ج۲۶، ص۱۹۴</ref> ابن [[سید]] [[الناس]] و [[ابن کثیر]] با لحن مدافعانه از وی سخن گفته‌اند. <ref>عیون الاثر، ج۱، ص۲۶. البدایة و النهایة، ج۳، ص۲۲۴</ref> از [[عالمان شیعه]]، [[شیخ مفید]] او را متمایل به [[مذهب]] [[عثمانی]] درانسته که در عین حال به امیرالمؤ منین{{ع}} نیز بی‌علاقه بوده است<ref>قاموس الرجال، ج۸، ص۳۲۵</ref>

			گفته شده بود که او آگاهترین [[مردم]] به [[اخبار]] [[دوره اسلامی]] بوده و [[جاهلیت]] چیزی نمی‌‌‌‌دانسته است<ref>تاریخ بغداد، ج۳، ص۹</ref> کتاب مهم بر جای مانده او [[المغازی]] است که نشانه کار گسترده وی و تتبع بسیار در [[روایات]] دوران از هجرات تا [[رحلت]] است. مقایسه آن باسیره ابن اسحاق، دامنه و وسعت کتاب [[واقدی]] با استفاده از تمامی منابع شفاهی و مکتوب به تحقیق درباره [[مغازی]] [[رسول خدا]]{{صل}} پرداخته و خود با رفتن به مناطقی که در آنها [[نبرد]] صورت گرفته، و نیز گرفتن آگاهیهای از [[نسب‌شناسان]] [[قبائل]]، اطلاعات خود را تکمیل کرده است. نقل شده که شخصی واقدی را دید که ظرف آبی برداشت عازم [[سفر]] بود. از وی پرسید: عازم کجاست: گفت: تصمیم دارد تا به منطقه حنین برود و منطقه‌ای را که نبرد در آن رخ داده از نزدیک ببیند<ref>نک: مقدمه کتاب الرده</ref>

			برخی از سندهای [[المغازی]] نشان می‌‌‌‌دهد که وی از منابع رسمی و احتمالا مکتوب استفاده کرده است؛ مانند آنجه از [[زهری]] نقل می‌‌‌‌کند. اما در مواردی از اطلاعات [[خانوادگی]] استفاده شده است. مانند: {{عربی\|حدثنی محمد بن الحسن بن اسامة بن زید عن بعض اهله}} وی باید از [[اعقاب اسامة بن زید]] گرفته باشد. چنین چیزی در [[زندگی]] قبایلی [[عرب]] بعید نیست، چه [[سنت]] [[تاریخ‌نگاری]] عرب از [[جاهلیت]] [[حفظ]] [[اخبار]] احداد بین نسلهای بعد بوده است. نکته شکفت آنکه واقدی با یان [[دانش]] خود را از [[مدینه]] گرفته و به [[عراق]] نیز آمده، در بخش مغازی از [[ابن اسحاق]] نقل کرده است<ref>نشأة علم التاریخ عند العرب، ص۳۱</ref> آبا ممکن است استفاده کرده و به دلیل مطعون بودن ابن اسحاق نزد [[اهل حدیث]]، از روی نام نبرده باشد؟ افزون بر آن، هسته اصلی کتاب [[طبقات الکبری ابن سعد]] از آن واقدی است. گواین که خود او نیز کتاب طبقات باشد<ref>نک: معجم الادبأ، ج۱۸، ص۲۸۲</ref> که ابن سعد آن را در کتاب خود درج کرده است. تنها در یک جلد [[متمم]] طبقات کبری، یکصد و چهل و سه بار از واقدی نقل شده که این نشان از آن دارد که ابن سعد بخش بزرگی از کتاب طبقات واقدی و شاید همه آنها را در طبقات خود آورده است. [[طبری]] بخش مهمی از آگاهیهای خود را از واقدی گرفته است. نام وی در [[تاریخ]] طبری ۳۸۷ و این نشانگر وسعت استفاده طبری از [[واقدی]] است. بخشی از این اطلاعات از طریق [[ابن سعد]] انجام شده اما در موارد دیگر قال الواقدی و بدون آنکه از طریق خاصی یاد کند، مطلب را آورده است.

			[[ابن ندیم]] او را [[شیعه]] دانسته و نوشته است که او [[تقیه]] می‌‌‌‌کرده و باورش این بوده که علی{{ع}} [[معجزه]] [[پیامبر]]{{صل}} است. <ref>الفهرست، ص۱۱۱. الاولی و مؤلفوها، صص ۱۲۴، ۱۲۶</ref> اما جز او این احتمال را نداده و معلوم نیست که ابن ندیم با توجه به موضوع روشن وی در پذیرش دیدگاه‌های [[تسنن]] چگونه این [[اتهام]] را مطرح کرده است؟

			[[ابن سعد]] کاتب وی را شمرده شده و درباره او نوشته است: او عالم به [[مغازی]]، [[سیر]]، [[فتوح]]، و [[اختلاف مردم]] در [[حدیث]] و [[احکام]] بوده است<ref>طبقات الکبری، ج۵، ص۴۲۲</ref> وی کتاب در [[جنگ جمل]] داشته که [[سید رضی]]، خطبه‌ای از [[امام علی]]{{ع}} به نقل از کتاب الجمل [[واقدی]] آورده است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۱</ref> فقرات فراوانی ار کتاب الجمل واقدی در کتاب [[الجمل]] [[شیخ مفید]] آمده است<ref>نک: الجمل، شیخ مفید، تصحیح علی میر شفعی، (فهرست اعلام)، ص۵۷۴. شیخ در ص۱۳۱ به کتابی که واقدی درباره (حرب البصرة) تصنیف کرده، اشاره کرده است</ref> کتابی که تحت عنوان فتوح [[الشام]] به او نسبت داده شده است (بیروت، دارالجیل در دو جلد، چاپ شده به نام [[ابوعبدالله بن عمر واقدی]]!) بیشتر حماسی نوشته شده بوده به او نسبت می‌‌‌‌داده‌اند تا [[مردم]] به او [[اطمینان]] کنند<ref>نک: تاریخ الادب العربی ج۳، ص۴۲۲</ref> کتاب دیگری به عنوان کتاب الرده اخیرا از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در [[فتوح ابن اعثم]] درباره (رده) آمده دارد. این بدان معنا باشد که [[ابن اعثم]] حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است. باید این حال نگاهی به سند نخست کتاب الرده و نیز وضعیت عمومی کتاب به و مقایسه با سبک [[المغازی واقدی]]، تردیدی را در [[صحت]] انتساب‌ای کتاب به واقدی نسبت داده باشد! گذشت که واقدی در [[دستگاه خلافت عباسی]] به کار [[قضا]] [[اشتغال]] داشته و کما بیش از [[امتیازات ویژه]] [[همکاری]] با [[خلافت]]، برخوردار می‌‌‌‌شده است. <ref>طبقات الکبری، ج۵، صص ۴۲۷ ۴۲۶، وی وصی مأمون شمرده شده. ج۵، ص۴۲۸</ref> وی در برخی از منابع از [[موالی]] [[عباسیان]]<ref>وفیات الاعیان، ج۳، ص۴۷۳</ref> و در منابع دیگر از موالی بین سهم شمرده شده و ابن سعد گفته است که او از موالی [[عبدالله بن بریده اسلمی]] بوده است<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۴۲۸</ref> <ref>[[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]
			# [[پرونده:IM010927.jpg\|22px]] [[رسول جعفریان\|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)\|'''منابع تاریخ اسلام''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq در ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۵

2023-02-06T04:35:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}
			== آشنایی اجمالی ==
	== ~~مقدمه~~ ==
	[[ابوعبدالله محمد بن عمر بن واقد واقدی مدنی اسلمی بغدادی]]. وی در سال ۱۳۰هـ در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد و از [[موالیان]] [[بنی سهم]] بود و در ردیف مؤرخانی است که تخصص آنها در [[مغازی]] و [[فتوحات]] می‌‌باشد. او دوران [[فراگیری دانش]] را در مدینه گذراند و پس از آن به [[شام]] و [[رقّه]] رفت و دوباره به [[بغداد]] بازگشت و مدتی [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸ ـ ۲۱۸ﻫ) سمت [[قاضی]] [[عسکر]] را به او سپرد.<ref>المغازی ۱/۵، مقدمه.</ref>		[[ابوعبدالله محمد بن عمر بن واقد واقدی مدنی اسلمی بغدادی]]. وی در سال ۱۳۰هـ در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد و از [[موالیان]] [[بنی سهم]] بود و در ردیف مؤرخانی است که تخصص آنها در [[مغازی]] و [[فتوحات]] می‌‌باشد. او دوران [[فراگیری دانش]] را در مدینه گذراند و پس از آن به [[شام]] و [[رقّه]] رفت و دوباره به [[بغداد]] بازگشت و مدتی [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸ ـ ۲۱۸ﻫ) سمت [[قاضی]] [[عسکر]] را به او سپرد.<ref>المغازی ۱/۵، مقدمه.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T07:54:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[ابوعبدالله محمد بن عمر بن واقد واقدی مدنی اسلمی بغدادی]]. وی در سال ۱۳۰هـ در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد و از [[موالیان]] [[بنی سهم]] بود و در ردیف مؤرخانی است که تخصص آنها در [[مغازی]] و [[فتوحات]] می‌‌باشد. او دوران [[فراگیری دانش]] را در مدینه گذراند و پس از آن به [[شام]] و [[رقّه]] رفت و دوباره به [[بغداد]] بازگشت و مدتی [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸ ـ ۲۱۸ﻫ) سمت [[قاضی]] [[عسکر]] را به او سپرد.<ref>المغازی ۱/۵، مقدمه.</ref>		[[ابوعبدالله محمد بن عمر بن واقد واقدی مدنی اسلمی بغدادی]]. وی در سال ۱۳۰هـ در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد و از [[موالیان]] [[بنی سهم]] بود و در ردیف مؤرخانی است که تخصص آنها در [[مغازی]] و [[فتوحات]] می‌‌باشد. او دوران [[فراگیری دانش]] را در مدینه گذراند و پس از آن به [[شام]] و [[رقّه]] رفت و دوباره به [[بغداد]] بازگشت و مدتی [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸ ـ ۲۱۸ﻫ) سمت [[قاضی]] [[عسکر]] را به او سپرد.<ref>المغازی ۱/۵، مقدمه.</ref>

خط ۸:		خط ۸:
	رجال‌نویسان [[اهل سنت]] او را مؤرخی مشهور، [[آگاه]] به [[اخبار]] [[جنگ‌ها]] و [[غزوات]]، مطلع از سرگذشت پیشینیان،<ref>تاریخ بغداد ۳/۳.</ref> محدثی [[حافظ]]، ادیب، [[مفسر]] و [[فقیه]] دانسته‌اند.<ref>تاریخ اسلام ۱۴/۳۶۱.</ref> الندیم او را [[شیعه]] می‌‌داند، <ref>الفهرست (الندیم) ۱۱۱.</ref> ولی [[شیخ مفید]] آن را ردّ می‌‌کند و می‌‌گوید: [[تمایل]] او به [[مذهب تسنن]] روشن است.<ref>قاموس الرجال ۸/۳۲۵.</ref> بیشتر اهل سنت او را [[تضعیف]] کرده‌اند.<ref>میزان الاعتدال ۳/۶۶۲.</ref>		رجال‌نویسان [[اهل سنت]] او را مؤرخی مشهور، [[آگاه]] به [[اخبار]] [[جنگ‌ها]] و [[غزوات]]، مطلع از سرگذشت پیشینیان،<ref>تاریخ بغداد ۳/۳.</ref> محدثی [[حافظ]]، ادیب، [[مفسر]] و [[فقیه]] دانسته‌اند.<ref>تاریخ اسلام ۱۴/۳۶۱.</ref> الندیم او را [[شیعه]] می‌‌داند، <ref>الفهرست (الندیم) ۱۱۱.</ref> ولی [[شیخ مفید]] آن را ردّ می‌‌کند و می‌‌گوید: [[تمایل]] او به [[مذهب تسنن]] روشن است.<ref>قاموس الرجال ۸/۳۲۵.</ref> بیشتر اهل سنت او را [[تضعیف]] کرده‌اند.<ref>میزان الاعتدال ۳/۶۶۲.</ref>

	کتاب مهم بر جای مانده او المغازی نشانه کار گسترده و تتبع بسیار وی در [[روایات]] ایام [[هجرت]] تا [[رحلت پیامبر]]{{صل}} می‌‌باشد. مقایسه کتابش با [[سیره]] [[ابن اسحاق]]، دامنه و وسعت کتاب واقدی را به خوبی آشکار می‌‌کند، خصوصاً از جهت ارایه جزئیات و حوادث ریز و درشت به مراتب بر سیره ابن اسحاق ترجیح دارد.		کتاب مهم بر جای مانده او المغازی نشانه کار گسترده و تتبع بسیار وی در [[روایات]] ایام [[هجرت]] تا [[رحلت پیامبر]] {{صل}} می‌‌باشد. مقایسه کتابش با [[سیره]] [[ابن اسحاق]]، دامنه و وسعت کتاب واقدی را به خوبی آشکار می‌‌کند، خصوصاً از جهت ارایه جزئیات و حوادث ریز و درشت به مراتب بر سیره ابن اسحاق ترجیح دارد.

	[[شیوه]] کارش این گونه بوده که با استفاده از تمامی منابع شفاهی و مکتوب به تحقیق درباره مغازی [[رسول خدا]]{{صل}} پرداخته و نکته مهم اینکه خود با رفتن به مناطقی که در آنها [[نبرد]] صورت گرفته و نیز اخذ اطلاعات لازم از نسب‌شناسان [[قبایل]]، آگاهی‌های خود را تکمیل کرده است. برخی از سندهای المغازی نشان می‌‌دهد که او از منابع رسمی و احتمالاً مکتوب استفاده کرده مانند آنجا که از [[زهری]] نقل می‌‌کند و در مواردی هم از اطلاعات [[خانوادگی]] استفاده کرده است. نکته شگفت اینکه واقدی با آنکه [[دانش]] خود را از [[مدینه]] گرفته و به [[عراق]] نیز رفته است، در بخش [[مغازی]] از [[ابن اسحاق]] چیزی نقل نکرده است.		[[شیوه]] کارش این گونه بوده که با استفاده از تمامی منابع شفاهی و مکتوب به تحقیق درباره مغازی [[رسول خدا]] {{صل}} پرداخته و نکته مهم اینکه خود با رفتن به مناطقی که در آنها [[نبرد]] صورت گرفته و نیز اخذ اطلاعات لازم از نسب‌شناسان [[قبایل]]، آگاهی‌های خود را تکمیل کرده است. برخی از سندهای المغازی نشان می‌‌دهد که او از منابع رسمی و احتمالاً مکتوب استفاده کرده مانند آنجا که از [[زهری]] نقل می‌‌کند و در مواردی هم از اطلاعات [[خانوادگی]] استفاده کرده است. نکته شگفت اینکه واقدی با آنکه [[دانش]] خود را از [[مدینه]] گرفته و به [[عراق]] نیز رفته است، در بخش [[مغازی]] از [[ابن اسحاق]] چیزی نقل نکرده است.

	در کتاب طبقات الکبری ۱۴۳ بار و در کتاب [[تاریخ الطبری]] ۳۸۷ بار از واقدی نام برده شده که نشانگر وسعت استفاده آن دو از واقدی است. همچنین واقدی کتابی درباره [[جنگ جمل]] داشته که [[سید رضی]] [[خطبه]] ای از [[امام علی]]{{ع}}را به نقل از کتاب الجمل واقدی آورده است.		در کتاب طبقات الکبری ۱۴۳ بار و در کتاب [[تاریخ الطبری]] ۳۸۷ بار از واقدی نام برده شده که نشانگر وسعت استفاده آن دو از واقدی است. همچنین واقدی کتابی درباره [[جنگ جمل]] داشته که [[سید رضی]] [[خطبه]] ای از [[امام علی]] {{ع}}را به نقل از کتاب الجمل واقدی آورده است.

	کتابی که تحت عنوان [[فتوح الشام]] به او نسبت داده شده، بیشتر حماسی و در بسیاری از موارد فاقد سند و حتی اسناد آن غیر مأنوس است و لذا در نسبت آن به واقدی تردید شده است. کتاب دیگری با عنوان الرده اخیراً از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در فتوح ابن اعثم درباره رده آمده، دارد و می‌‌تواند بدان معنا باشد که ابن اعثم حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref> واقدی خودش مستقیماً از زهری [[روایت]] نکرده، اما در بیشتر موارد، اعتمادش بر روایاتی است که دیگران مستقیماً از زهری روایت کرده‌اند. از مهم‌ترین خصوصیات کتاب المغازی این است که [[کامل‌ترین]] کتاب [[تاریخی]] از جهت [[نظم]] و ترتیب تاریخی نسبت به دوره خودش می‌‌باشد. تعداد زیادی از کتب مغازی همچون کتاب [[سیره]] ابن اسحاق بدون تاریخ است یعنی وقایع و حوادث ذکر شده تاریخ ندارند، اما کتاب المغازی واقدی تاریخ بندی و [[منظم]] است. در مجموع، کتاب المغازی واقدی کامل‌ترین و بهترین [[تاریخ]] برای [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}} می‌‌باشد.<ref>المغازی ۸، مقدمه.</ref>		کتابی که تحت عنوان [[فتوح الشام]] به او نسبت داده شده، بیشتر حماسی و در بسیاری از موارد فاقد سند و حتی اسناد آن غیر مأنوس است و لذا در نسبت آن به واقدی تردید شده است. کتاب دیگری با عنوان الرده اخیراً از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در فتوح ابن اعثم درباره رده آمده، دارد و می‌‌تواند بدان معنا باشد که ابن اعثم حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref> واقدی خودش مستقیماً از زهری [[روایت]] نکرده، اما در بیشتر موارد، اعتمادش بر روایاتی است که دیگران مستقیماً از زهری روایت کرده‌اند. از مهم‌ترین خصوصیات کتاب المغازی این است که [[کامل‌ترین]] کتاب [[تاریخی]] از جهت [[نظم]] و ترتیب تاریخی نسبت به دوره خودش می‌‌باشد. تعداد زیادی از کتب مغازی همچون کتاب [[سیره]] ابن اسحاق بدون تاریخ است یعنی وقایع و حوادث ذکر شده تاریخ ندارند، اما کتاب المغازی واقدی تاریخ بندی و [[منظم]] است. در مجموع، کتاب المغازی واقدی کامل‌ترین و بهترین [[تاریخ]] برای [[زندگی پیامبر اسلام]] {{صل}} می‌‌باشد.<ref>المغازی ۸، مقدمه.</ref>

	[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>		[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:36:55Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۸:		خط ۱۷:

	[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>		[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:43:04Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~ [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Msadeq: /* مقدمه */

2022-02-18T19:01:34Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۳۱
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	کتابی که تحت عنوان [[فتوح الشام]] به او نسبت داده شده، بیشتر حماسی و در بسیاری از موارد فاقد سند و حتی اسناد آن غیر مأنوس است و لذا در نسبت آن به واقدی تردید شده است. کتاب دیگری با عنوان الرده اخیراً از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در فتوح ابن اعثم درباره رده آمده، دارد و می‌‌تواند بدان معنا باشد که ابن اعثم حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref> واقدی خودش مستقیماً از زهری [[روایت]] نکرده، اما در بیشتر موارد، اعتمادش بر روایاتی است که دیگران مستقیماً از زهری روایت کرده‌اند. از مهم‌ترین خصوصیات کتاب المغازی این است که [[کامل‌ترین]] کتاب [[تاریخی]] از جهت [[نظم]] و ترتیب تاریخی نسبت به دوره خودش می‌‌باشد. تعداد زیادی از کتب مغازی همچون کتاب [[سیره]] ابن اسحاق بدون تاریخ است یعنی وقایع و حوادث ذکر شده تاریخ ندارند، اما کتاب المغازی واقدی تاریخ بندی و [[منظم]] است. در مجموع، کتاب المغازی واقدی کامل‌ترین و بهترین [[تاریخ]] برای [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}} می‌‌باشد.<ref>المغازی ۸، مقدمه.</ref>		کتابی که تحت عنوان [[فتوح الشام]] به او نسبت داده شده، بیشتر حماسی و در بسیاری از موارد فاقد سند و حتی اسناد آن غیر مأنوس است و لذا در نسبت آن به واقدی تردید شده است. کتاب دیگری با عنوان الرده اخیراً از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در فتوح ابن اعثم درباره رده آمده، دارد و می‌‌تواند بدان معنا باشد که ابن اعثم حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref> واقدی خودش مستقیماً از زهری [[روایت]] نکرده، اما در بیشتر موارد، اعتمادش بر روایاتی است که دیگران مستقیماً از زهری روایت کرده‌اند. از مهم‌ترین خصوصیات کتاب المغازی این است که [[کامل‌ترین]] کتاب [[تاریخی]] از جهت [[نظم]] و ترتیب تاریخی نسبت به دوره خودش می‌‌باشد. تعداد زیادی از کتب مغازی همچون کتاب [[سیره]] ابن اسحاق بدون تاریخ است یعنی وقایع و حوادث ذکر شده تاریخ ندارند، اما کتاب المغازی واقدی تاریخ بندی و [[منظم]] است. در مجموع، کتاب المغازی واقدی کامل‌ترین و بهترین [[تاریخ]] برای [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}} می‌‌باشد.<ref>المغازی ۸، مقدمه.</ref>

	[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰~~.</ref>~~		[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

	دیگر آثار او عبارت‌اند از: [[مقتل حسن بن علی]]{{ع}}، [[ذکر القرآن]]، [[اخبار مکه]]، [[السقیفه و بیعة ابی بکر]]، [[ازواج النبی]]{{صل}}، [[تاریخ الفقهاء]]، [[التاریخ الکبیر]]، [[تفسیر القرآن]]، [[سیرة ابی بکر]]، [[ضرب الدنانیر و الدراهم]]، [[فتوح العراق]]، [[اختلاف اهل المدینه]] و [[الکوفه الآداب امر الجثه]] و [[الفیل حرب الاوس]] و [[الخزرج الرغیب الترغیب فی علم القرآن]] و [[غلط الرجال السنّة و الجماعة]] و [[ذم الهوی]] [[السیره الضعیف]]، [[الطبقات غلط الحدیث مداعی قریش]] و [[الانصار فی القطائع]] و [[وضع عمر الدواوین]] [[المناکح مولد الحسن و الحسین]]{{ع}}، [[وفاة النبی]]{{صل}}<ref>هدیة العارفین ۲/۱۰.</ref> [[مقتل الحسین]]{{ع}}، [[ذکر الاذان الحدود و الشهادات]].<ref>الفهرست (الندیم) ۱۱۱.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Msadeq در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۹

2022-02-18T18:59:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[محمد بن عمر واقدی در ~~تاریخ اسلامی~~]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[محمد بن عمر واقدی در علوم قرآنی]]</div>

	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[~~ابو عبدالله~~ محمد بن عمر واقدی]] ~~متولد~~ [[مدینه]]~~، روایت‌ کننده~~ از [[سفیان ثوری]] و [[ابن ~~جریج~~]]، ~~منتقل‌ شونده~~ به [[عراق]]~~، دارای تألیفاتی~~ از ~~جمله~~ [[~~تفسیر القرآن~~]]<ref>~~نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۹۴~~.</ref>.<ref>[[علی ~~اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر~~]]، [[تاریخ تفسیر ~~قرآن~~ (کتاب)\|~~تاریخ تفسیر قرآن~~]]~~، ص ۲۴۵~~.</ref>		[[ابوعبدالله محمد بن عمر بن واقد واقدی مدنی اسلمی بغدادی]]. وی در سال ۱۳۰هـ در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد و از [[موالیان]] [[بنی سهم]] بود و در ردیف مؤرخانی است که تخصص آنها در [[مغازی]] و [[فتوحات]] می‌‌باشد. او دوران [[فراگیری دانش]] را در مدینه گذراند و پس از آن به [[شام]] و [[رقّه]] رفت و دوباره به [[بغداد]] بازگشت و مدتی [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸ ـ ۲۱۸ﻫ) سمت [[قاضی]] [[عسکر]] را به او سپرد.<ref>المغازی ۱/۵، مقدمه.</ref>

			[[واقدی]] از [[سفیان ثوری]] و [[مالک بن انس]] [[روایت]] کرد. [[محمد بن سعد]] و [[ابوحسان زیادی]] از وی روایت کرده‌اند.<ref>تاریخ بغداد ۳/۳.</ref> او به دلیل استفاده از روش‌های [[تاریخی]] خاص، مورد [[سرزنش]] [[اصحاب]] [[حدیث]] قرار گرفته، خصوصاً در مواردی که اسناد نقل‌ها را داخل در یکدیگر کرده و از چند سند یک متن را فراهم آورده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref>

			رجال‌نویسان [[اهل سنت]] او را مؤرخی مشهور، [[آگاه]] به [[اخبار]] [[جنگ‌ها]] و [[غزوات]]، مطلع از سرگذشت پیشینیان،<ref>تاریخ بغداد ۳/۳.</ref> محدثی [[حافظ]]، ادیب، [[مفسر]] و [[فقیه]] دانسته‌اند.<ref>تاریخ اسلام ۱۴/۳۶۱.</ref> الندیم او را [[شیعه]] می‌‌داند، <ref>الفهرست (الندیم) ۱۱۱.</ref> ولی [[شیخ مفید]] آن را ردّ می‌‌کند و می‌‌گوید: [[تمایل]] او به [[مذهب تسنن]] روشن است.<ref>قاموس الرجال ۸/۳۲۵.</ref> بیشتر اهل سنت او را [[تضعیف]] کرده‌اند.<ref>میزان الاعتدال ۳/۶۶۲.</ref>

			کتاب مهم بر جای مانده او المغازی نشانه کار گسترده و تتبع بسیار وی در [[روایات]] ایام [[هجرت]] تا [[رحلت پیامبر]]{{صل}} می‌‌باشد. مقایسه کتابش با [[سیره]] [[ابن اسحاق]]، دامنه و وسعت کتاب واقدی را به خوبی آشکار می‌‌کند، خصوصاً از جهت ارایه جزئیات و حوادث ریز و درشت به مراتب بر سیره ابن اسحاق ترجیح دارد.

			[[شیوه]] کارش این گونه بوده که با استفاده از تمامی منابع شفاهی و مکتوب به تحقیق درباره مغازی [[رسول خدا]]{{صل}} پرداخته و نکته مهم اینکه خود با رفتن به مناطقی که در آنها [[نبرد]] صورت گرفته و نیز اخذ اطلاعات لازم از نسب‌شناسان [[قبایل]]، آگاهی‌های خود را تکمیل کرده است. برخی از سندهای المغازی نشان می‌‌دهد که او از منابع رسمی و احتمالاً مکتوب استفاده کرده مانند آنجا که از [[زهری]] نقل می‌‌کند و در مواردی هم از اطلاعات [[خانوادگی]] استفاده کرده است. نکته شگفت اینکه واقدی با آنکه [[دانش]] خود را از [[مدینه]] گرفته و به [[عراق]] نیز رفته است، در بخش [[مغازی]] از [[ابن اسحاق]] چیزی نقل نکرده است.

			در کتاب طبقات الکبری ۱۴۳ بار و در کتاب [[تاریخ الطبری]] ۳۸۷ بار از واقدی نام برده شده که نشانگر وسعت استفاده آن دو از واقدی است. همچنین واقدی کتابی درباره [[جنگ جمل]] داشته که [[سید رضی]] [[خطبه]] ای از [[امام علی]]{{ع}}را به نقل از کتاب الجمل واقدی آورده است.

			کتابی که تحت عنوان [[فتوح الشام]] به او نسبت داده شده، بیشتر حماسی و در بسیاری از موارد فاقد سند و حتی اسناد آن غیر مأنوس است و لذا در نسبت آن به واقدی تردید شده است. کتاب دیگری با عنوان الرده اخیراً از وی به چاپ رسیده و شباهت زیادی به آنچه در فتوح ابن اعثم درباره رده آمده، دارد و می‌‌تواند بدان معنا باشد که ابن اعثم حوادث رده را از کتاب واقدی استفاده کرده است.<ref>منابع تاریخ اسلام ۷۶.</ref> واقدی خودش مستقیماً از زهری [[روایت]] نکرده، اما در بیشتر موارد، اعتمادش بر روایاتی است که دیگران مستقیماً از زهری روایت کرده‌اند. از مهم‌ترین خصوصیات کتاب المغازی این است که [[کامل‌ترین]] کتاب [[تاریخی]] از جهت [[نظم]] و ترتیب تاریخی نسبت به دوره خودش می‌‌باشد. تعداد زیادی از کتب مغازی همچون کتاب [[سیره]] ابن اسحاق بدون تاریخ است یعنی وقایع و حوادث ذکر شده تاریخ ندارند، اما کتاب المغازی واقدی تاریخ بندی و [[منظم]] است. در مجموع، کتاب المغازی واقدی کامل‌ترین و بهترین [[تاریخ]] برای [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}} می‌‌باشد.<ref>المغازی ۸، مقدمه.</ref>

			[[سال]] [[مرگ]] او را به [[اختلاف]] از ۲۰۷ تا ۲۰۹هـ ذکر کرده‌اند، ولی [[خطیب بغدادی]] می‌‌گوید: او سال ۲۰۷هـ در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفت و در [[مقبره]] [[خیزران]] [[دفن]] شد.<ref>تاریخ بغداد ۳/۴ و ۲۰.</ref>

			دیگر آثار او عبارت‌اند از: [[مقتل حسن بن علی]]{{ع}}، [[ذکر القرآن]]، [[اخبار مکه]]، [[السقیفه و بیعة ابی بکر]]، [[ازواج النبی]]{{صل}}، [[تاریخ الفقهاء]]، [[التاریخ الکبیر]]، [[تفسیر القرآن]]، [[سیرة ابی بکر]]، [[ضرب الدنانیر و الدراهم]]، [[فتوح العراق]]، [[اختلاف اهل المدینه]] و [[الکوفه الآداب امر الجثه]] و [[الفیل حرب الاوس]] و [[الخزرج الرغیب الترغیب فی علم القرآن]] و [[غلط الرجال السنّة و الجماعة]] و [[ذم الهوی]] [[السیره الضعیف]]، [[الطبقات غلط الحدیث مداعی قریش]] و [[الانصار فی القطائع]] و [[وضع عمر الدواوین]] [[المناکح مولد الحسن و الحسین]]{{ع}}، [[وفاة النبی]]{{صل}}<ref>هدیة العارفین ۲/۱۰.</ref> [[مقتل الحسین]]{{ع}}، [[ذکر الاذان الحدود و الشهادات]].<ref>الفهرست (الندیم) ۱۱۱.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۴۸-۷۴۹.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۱۰:		خط ۲۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~IM009972~~.jpg\|22px]] [[~~علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن~~ (کتاب)\|'''~~تاریخ تفسیر قرآن~~''']]		# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
این مدخل...» ایجاد کرد

2022-02-18T13:46:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[محمد بن عمر واقدی در تاریخ اسلامی]]</div>

==مقدمه==
[[ابو عبدالله محمد بن عمر واقدی]] متولد [[مدینه]]، روایت‌ کننده از [[سفیان ثوری]] و [[ابن جریج]]، منتقل‌ شونده به [[عراق]]، دارای تألیفاتی از جمله [[تفسیر القرآن]]<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۹۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۵.</ref>

== جستارهای وابسته ==

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009972.jpg|22px]] [[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|'''تاریخ تفسیر قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:محمد بن عمر واقدی]]
[[رده:اعلام]]