محمد بن مسلم زهری در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:31:55Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۴:		خط ۴:
	محمد بن مسلم زهری به اعتبار نام جدّ سوم‌اش [[محمد بن شهاب]] و [[محمد بن مسلم بن شهاب]] نیز شناخته می‌‌شود و با شش واسطه، منسوب به [[زهرة بن کلاب بن مره قرشی]] است. از این رو وی را (زُهری) نیز می‌‌نامند.		محمد بن مسلم زهری به اعتبار نام جدّ سوم‌اش [[محمد بن شهاب]] و [[محمد بن مسلم بن شهاب]] نیز شناخته می‌‌شود و با شش واسطه، منسوب به [[زهرة بن کلاب بن مره قرشی]] است. از این رو وی را (زُهری) نیز می‌‌نامند.

	پدر جدش عبداللّه، یکی از چهار نفری است که در جریان [[جنگ بدر]]، بر قتل پیامبر{{صل}} هم [[پیمان]] شدند<ref>الطبقات الکبری ۴/ ۱۲۵.</ref>. وی در عصر [[سلطنت]] [[معاویه]]، در سال ۵۲ ﻫ.ق از مادری به نام عائشه دختر عبدالله ـ و به [[نقلی]] دختر اهبان بن افصی ـ در [[مدینه]] زاده شد. او دچار [[ضعف]] [[بینایی]] بود و قدی کوتاه و اندامی لاغر و نابهنجار داشت، ~~لیکن~~ از هوشی سرشار و همّتی بلند بهره مند بود.		پدر جدش عبداللّه، یکی از چهار نفری است که در جریان [[جنگ بدر]]، بر قتل پیامبر{{صل}} هم [[پیمان]] شدند<ref>الطبقات الکبری ۴/ ۱۲۵.</ref>. وی در عصر [[سلطنت]] [[معاویه]]، در سال ۵۲ ﻫ.ق از مادری به نام عائشه دختر عبدالله ـ و به [[نقلی]] دختر اهبان بن افصی ـ در [[مدینه]] زاده شد. او دچار [[ضعف]] [[بینایی]] بود و قدی کوتاه و اندامی لاغر و نابهنجار داشت، لکن از هوشی سرشار و همّتی بلند بهره مند بود.

	[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.		[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	== ارتباط با اهل بیت{{ع}} ==		== ارتباط با اهل بیت{{ع}} ==
	او با [[امام سجاد]]{{ع}} [[امام باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} معاصر بوده است، ~~لیکن~~ از ارتباطش با امام باقر{{ع}} اطلاعی نداریم. وی از [[امام سجّاد]]{{ع}} به عظمت یاد می‌‌کرد و می‌‌گفت: (در میان [[قریش]] کسی را مانند او ندیده‌ام. هرگاه از آن حضرت یاد می‌‌کرد، می‌‌گریست و می‌‌گفت: (او [[زینت]] [[عبادت کنندگان]] است).		او با [[امام سجاد]]{{ع}} [[امام باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} معاصر بوده است، لکن از ارتباطش با امام باقر{{ع}} اطلاعی نداریم. وی از [[امام سجّاد]]{{ع}} به عظمت یاد می‌‌کرد و می‌‌گفت: (در میان [[قریش]] کسی را مانند او ندیده‌ام. هرگاه از آن حضرت یاد می‌‌کرد، می‌‌گریست و می‌‌گفت: (او [[زینت]] [[عبادت کنندگان]] است).

	[[ابو نعیم]] می‌‌نویسد: به هنگام دستگیری [[علی بن حسین]]{{ع}} زُهری از مأموران [[خلیفه]] ([[عبدالملک بن مروان]]) [[اجازه]] گرفت و نزد آن حضرت رفت. با مشاهده غُل و زنجیر در دست و پای امام، گریست و گفت: ای کاش من به جای تو بودم!<ref>حلیة الاولیاء ۳/ ۱۳۵؛ الصواعق المحرقة ۲۰۰ و مناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>. وی پس از یک دیدار با امام چهارم{{ع}} در [[مکه]]، شیفته [[شخصیت]] آن حضرت گردید و این [[آیه]] را تلاوت کرد: {{متن قرآن\|اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ}}<ref>«و هنگامی که نشانه‌ای (از سوی خداوند) نزدشان آید می‌گویند ما هرگز ایمان نمی‌آوریم تا به ما نیز همانند آنچه به پیامبران خداوند داده شده است داده شود» سوره انعام، آیه ۱۲۴.</ref>، پس از این [[ملاقات]] آن چنان تغییری در زندگانی او پدید آمد که برخی از [[بنی امیه]] وی را [[تمسخر]] کرده، به او می‌‌گفتند: پیامبرت با تو چه کرد!<ref> کشف الغمة ۲/ ۳۱۸ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\| راویان مشترک ج۲]]، ص ۱۲۸.</ref>		[[ابو نعیم]] می‌‌نویسد: به هنگام دستگیری [[علی بن حسین]]{{ع}} زُهری از مأموران [[خلیفه]] ([[عبدالملک بن مروان]]) [[اجازه]] گرفت و نزد آن حضرت رفت. با مشاهده غُل و زنجیر در دست و پای امام، گریست و گفت: ای کاش من به جای تو بودم!<ref>حلیة الاولیاء ۳/ ۱۳۵؛ الصواعق المحرقة ۲۰۰ و مناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>. وی پس از یک دیدار با امام چهارم{{ع}} در [[مکه]]، شیفته [[شخصیت]] آن حضرت گردید و این [[آیه]] را تلاوت کرد: {{متن قرآن\|اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ}}<ref>«و هنگامی که نشانه‌ای (از سوی خداوند) نزدشان آید می‌گویند ما هرگز ایمان نمی‌آوریم تا به ما نیز همانند آنچه به پیامبران خداوند داده شده است داده شود» سوره انعام، آیه ۱۲۴.</ref>، پس از این [[ملاقات]] آن چنان تغییری در زندگانی او پدید آمد که برخی از [[بنی امیه]] وی را [[تمسخر]] کرده، به او می‌‌گفتند: پیامبرت با تو چه کرد!<ref> کشف الغمة ۲/ ۳۱۸ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\| راویان مشترک ج۲]]، ص ۱۲۸.</ref>
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	در میان دانشمندان شیعی، [[شیخ طوسی]] او را در میان [[اصحاب]] و [[راویان امام سجاد]]{{ع}} با عنوان ([[محمد بن شهاب عدوّ]]) یاد کرده، امّا در ذیل اصحاب و راویان امام صادق{{ع}} او را بدون جرح یا تعدیل و با عنوان [[محمد بن مسلم]] آورده و به ذکر نام نیاکان او پرداخته است.		در میان دانشمندان شیعی، [[شیخ طوسی]] او را در میان [[اصحاب]] و [[راویان امام سجاد]]{{ع}} با عنوان ([[محمد بن شهاب عدوّ]]) یاد کرده، امّا در ذیل اصحاب و راویان امام صادق{{ع}} او را بدون جرح یا تعدیل و با عنوان [[محمد بن مسلم]] آورده و به ذکر نام نیاکان او پرداخته است.

	ظاهر [[کلام]] شیخ طوسی تعدّد است ~~لیکن~~ همان طوری که برخی از رجالیون نیز تصریح کرده‌اند هر دو عنوان مربوط به یک نفر است و در [[کتاب‌های رجالی]]، شخصی به نام محمد بن شهاب جز او به چشم نمی‌خورد. و بالأخره، هر دو عنوان نام کسی است که [[ابن داوود]] او را مهمل دانسته و [[علامه حلی]] و مامقانی او را تضعیف کرده‌اند. وی [[احادیث]] زیادی از صحابه و تابعیان دارد. [[نسائی]] می‌‌گوید: بهترین اِسناد او روایاتی است که از طریق [[علی بن حسین]] از [[امام حسین]]{{ع}} از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} از [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده است. وی علاوه بر [[امام سجاد]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} از کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سهل بن زیاد]]، [[انس بن مالک]]، [[عبدالله بن ثعلبه]]، [[محمود بن ربیع]]، [[عروة بن زبیر]]، [[عبدالملک بن مروان]] و [[محمد بن جبیر بن مطعم]] [[روایت]] کرده است و کسانی مانند: [[عطاء بن رباح]]، [[عمر بن عبدالعزیز]]، [[عمرو بن دینار]]، [[قتادة بن دعامه]]، [[ایوب سختیانی]]، [[مالک بن انس]] و [[لیث بن سعد]]. از او روایت کرده‌اند<ref> تهذیب الکمال ۲۶/ ۴۱۹ - ۴۲۱.</ref>.		ظاهر [[کلام]] شیخ طوسی تعدّد است لکن همان طوری که برخی از رجالیون نیز تصریح کرده‌اند هر دو عنوان مربوط به یک نفر است و در [[کتاب‌های رجالی]]، شخصی به نام محمد بن شهاب جز او به چشم نمی‌خورد. و بالأخره، هر دو عنوان نام کسی است که [[ابن داوود]] او را مهمل دانسته و [[علامه حلی]] و مامقانی او را تضعیف کرده‌اند. وی [[احادیث]] زیادی از صحابه و تابعیان دارد. [[نسائی]] می‌‌گوید: بهترین اِسناد او روایاتی است که از طریق [[علی بن حسین]] از [[امام حسین]]{{ع}} از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} از [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده است. وی علاوه بر [[امام سجاد]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} از کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سهل بن زیاد]]، [[انس بن مالک]]، [[عبدالله بن ثعلبه]]، [[محمود بن ربیع]]، [[عروة بن زبیر]]، [[عبدالملک بن مروان]] و [[محمد بن جبیر بن مطعم]] [[روایت]] کرده است و کسانی مانند: [[عطاء بن رباح]]، [[عمر بن عبدالعزیز]]، [[عمرو بن دینار]]، [[قتادة بن دعامه]]، [[ایوب سختیانی]]، [[مالک بن انس]] و [[لیث بن سعد]]. از او روایت کرده‌اند<ref> تهذیب الکمال ۲۶/ ۴۱۹ - ۴۲۱.</ref>.

	[[روایات]] او در منابع معتبر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] مانند: [[صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[کافی]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است<ref>صحیح بخاری ۱/ ۵ - ۷ باب بدء الوحی؛ صحیح مسلم ۱/ ۲۲۱، ۲۲۴ و ۲۳۸؛ الکافی ۲/ ۱۳۰/ باب ۶۱/ ح ۱۱ و تهذیب الاحکام ۴/ ۱۶۴/ ح ۴۶۳.</ref>.		[[روایات]] او در منابع معتبر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] مانند: [[صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[کافی]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است<ref>صحیح بخاری ۱/ ۵ - ۷ باب بدء الوحی؛ صحیح مسلم ۱/ ۲۲۱، ۲۲۴ و ۲۳۸؛ الکافی ۲/ ۱۳۰/ باب ۶۱/ ح ۱۱ و تهذیب الاحکام ۴/ ۱۶۴/ ح ۴۶۳.</ref>.

Bahmani: /* جایگاه علمی و رجالی */

2024-12-25T05:29:38Z

جایگاه علمی و رجالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۹
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	در میان دانشمندان شیعی، [[شیخ طوسی]] او را در میان [[اصحاب]] و [[راویان امام سجاد]]{{ع}} با عنوان ([[محمد بن شهاب عدوّ]]) یاد کرده، امّا در ذیل اصحاب و راویان امام صادق{{ع}} او را بدون جرح یا تعدیل و با عنوان [[محمد بن مسلم]] آورده و به ذکر نام نیاکان او پرداخته است.		در میان دانشمندان شیعی، [[شیخ طوسی]] او را در میان [[اصحاب]] و [[راویان امام سجاد]]{{ع}} با عنوان ([[محمد بن شهاب عدوّ]]) یاد کرده، امّا در ذیل اصحاب و راویان امام صادق{{ع}} او را بدون جرح یا تعدیل و با عنوان [[محمد بن مسلم]] آورده و به ذکر نام نیاکان او پرداخته است.

	ظاهر [[کلام]] شیخ طوسی تعدّد است لیکن همان طوری که برخی از [[رجالیون]] نیز تصریح کرده‌اند هر دو عنوان مربوط به یک نفر است و در [[کتاب‌های رجالی]]، شخصی به نام محمد بن شهاب جز او به چشم نمی‌خورد. و بالأخره، هر دو عنوان نام کسی است که [[ابن داوود]] او را مهمل دانسته و [[علامه حلی]] و مامقانی او را تضعیف کرده‌اند. وی [[احادیث]] زیادی از صحابه و تابعیان دارد. [[نسائی]] می‌‌گوید: بهترین اِسناد او روایاتی است که از طریق [[علی بن حسین]] از [[امام حسین]]{{ع}} از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} از [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده است. وی علاوه بر [[امام سجاد]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} از کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سهل بن زیاد]]، [[انس بن مالک]]، [[عبدالله بن ثعلبه]]، [[محمود بن ربیع]]، [[عروة بن زبیر]]، [[عبدالملک بن مروان]] و [[محمد بن جبیر بن مطعم]] [[روایت]] کرده است و کسانی مانند: [[عطاء بن رباح]]، [[عمر بن عبدالعزیز]]، [[عمرو بن دینار]]، [[قتادة بن دعامه]]، [[ایوب سختیانی]]، [[مالک بن انس]] و [[لیث بن سعد]]. از او روایت کرده‌اند<ref> تهذیب الکمال ۲۶/ ۴۱۹ - ۴۲۱.</ref>.		ظاهر [[کلام]] شیخ طوسی تعدّد است لیکن همان طوری که برخی از رجالیون نیز تصریح کرده‌اند هر دو عنوان مربوط به یک نفر است و در [[کتاب‌های رجالی]]، شخصی به نام محمد بن شهاب جز او به چشم نمی‌خورد. و بالأخره، هر دو عنوان نام کسی است که [[ابن داوود]] او را مهمل دانسته و [[علامه حلی]] و مامقانی او را تضعیف کرده‌اند. وی [[احادیث]] زیادی از صحابه و تابعیان دارد. [[نسائی]] می‌‌گوید: بهترین اِسناد او روایاتی است که از طریق [[علی بن حسین]] از [[امام حسین]]{{ع}} از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} از [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده است. وی علاوه بر [[امام سجاد]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} از کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سهل بن زیاد]]، [[انس بن مالک]]، [[عبدالله بن ثعلبه]]، [[محمود بن ربیع]]، [[عروة بن زبیر]]، [[عبدالملک بن مروان]] و [[محمد بن جبیر بن مطعم]] [[روایت]] کرده است و کسانی مانند: [[عطاء بن رباح]]، [[عمر بن عبدالعزیز]]، [[عمرو بن دینار]]، [[قتادة بن دعامه]]، [[ایوب سختیانی]]، [[مالک بن انس]] و [[لیث بن سعد]]. از او روایت کرده‌اند<ref> تهذیب الکمال ۲۶/ ۴۱۹ - ۴۲۱.</ref>.

	[[روایات]] او در منابع معتبر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] مانند: [[صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[کافی]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است<ref>صحیح بخاری ۱/ ۵ - ۷ باب بدء الوحی؛ صحیح مسلم ۱/ ۲۲۱، ۲۲۴ و ۲۳۸؛ الکافی ۲/ ۱۳۰/ باب ۶۱/ ح ۱۱ و تهذیب الاحکام ۴/ ۱۶۴/ ح ۴۶۳.</ref>.		[[روایات]] او در منابع معتبر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] مانند: [[صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[کافی]] و [[تهذیب الاحکام]] آمده است<ref>صحیح بخاری ۱/ ۵ - ۷ باب بدء الوحی؛ صحیح مسلم ۱/ ۲۲۱، ۲۲۴ و ۲۳۸؛ الکافی ۲/ ۱۳۰/ باب ۶۱/ ح ۱۱ و تهذیب الاحکام ۴/ ۱۶۴/ ح ۴۶۳.</ref>.

Bahmani: /* مقدمه */

2024-12-25T05:29:17Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۹
خط ۸:		خط ۸:
	[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.		[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.

	او از محدثان و قاریانی است که کتاب و [[کتابت]] را سخت [[دوست]] می‌‌داشتند. به نشر علم و [[دانش]] علاقه مند بود و می‌‌گفت: از [[حبس]] دانش بپرهیزید.		او از محدثان و قاریانی است که کتاب و کتابت را سخت [[دوست]] می‌‌داشتند. به نشر علم و [[دانش]] علاقه مند بود و می‌‌گفت: از [[حبس]] دانش بپرهیزید.

	آوازه [[زهری]] وقتی بالا گرفت که از فرط بی‌نوایی و [[فقر]] به [[شام]] رفت و در اندک مدتی مورد توجه [[حاکم]] وقت [[عبدالملک بن مروان]] قرار گرفت. [[خلیفه]] که از موفّقیت او در پاسخ به سؤال‌های [[مردم]] در [[مسجد]] [[جامع دمشق]] [[آگاه]] شده بود، وی را نزد خود خواند و سؤال‌هایی طرح کرد. زهری آن گونه که باید، پاسخ او را داد و مورد [[تشویق]] و [[تکریم]] خلیفه قرار گرفت و به مدینه بازگشت.		آوازه [[زهری]] وقتی بالا گرفت که از فرط بی‌نوایی و [[فقر]] به [[شام]] رفت و در اندک مدتی مورد توجه [[حاکم]] وقت [[عبدالملک بن مروان]] قرار گرفت. [[خلیفه]] که از موفّقیت او در پاسخ به سؤال‌های [[مردم]] در [[مسجد]] [[جامع دمشق]] [[آگاه]] شده بود، وی را نزد خود خواند و سؤال‌هایی طرح کرد. زهری آن گونه که باید، پاسخ او را داد و مورد [[تشویق]] و [[تکریم]] خلیفه قرار گرفت و به مدینه بازگشت.

Bahmani در ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۹

2024-12-25T05:29:04Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-12-25T05:07:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۷
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:اصحاب امام سجاد]]
			[[رده:اصحاب امام صادق]]
			[[رده:اعلام]]
			[[رده:تابعین]]

Jaafari: /* منابع */

2024-11-17T08:20:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]		# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-1.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2024-11-17T08:20:06Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	[[زهری]] [[حدیث غدیر خم]] را با سه واسطه از [[رسول خدا]]{{صل}} روایت کرده است و هنگامی که به وی گفتند: در [[دمشق]] - جایی که از [[ناسزا]] گویی و [[فحش]] به [[امیرمؤمنان]]{{ع}} گوش‌های تو پر شده است - این [[حدیث]] را نقل مکن، گفت: به [[خدا]] [[سوگند]] به قدری [[احادیث]] در باره [[فضایل علی]]{{ع}} می‌دانم که اگر آنها را نقل کنم کشته خواهم شد<ref>اسد الغابه ۱/ ۳۰۸.</ref>. همین طور از طریق [[انس بن مالک]] از [[پیامبر]]{{صل}} روایت می‌‌کند که فرمود: سرآغاز دفتر [[مؤمن]]، [[دوستی]] و [[محبت]] [[علی بن ابی طالب]] است<ref>مناقب آل ابی طالب ۲/ ۱۷۳.</ref>. وی در سال ۱۲۴ ﻫ.ق به مزرعه‌ای که در [[قریه]] ای در [[مرز]] [[حجاز]] و [[فلسطین]] داشت، آمد و در آنجا [[بیمار]] شد. پیش از مرگش [[وصیت]] کرد که در همان جا و در کنار راه [[دفن]] شود تا عابرین او را یاد کرده و برای وی [[طلب آمرزش]] کنند<ref> الانساب ۳/ ۱۸۰ و البدایة والنهایه ۹/ ۳۴۴.</ref>. وی سرانجام در [[روز]] سه [[شنبه]] هفدهم [[ماه رمضان]] [[سال]] ۱۲۴ ﻫ.ق در ۷۲ سالگی [[وفات]] یافت<ref>کتاب التاریخ الکبیر ۱/ ۲۲۱؛ کتاب الثقات ۵/ ۳۴۹؛ صفة الصفوه ۲/ ۹۷.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 128.</ref>		[[زهری]] [[حدیث غدیر خم]] را با سه واسطه از [[رسول خدا]]{{صل}} روایت کرده است و هنگامی که به وی گفتند: در [[دمشق]] - جایی که از [[ناسزا]] گویی و [[فحش]] به [[امیرمؤمنان]]{{ع}} گوش‌های تو پر شده است - این [[حدیث]] را نقل مکن، گفت: به [[خدا]] [[سوگند]] به قدری [[احادیث]] در باره [[فضایل علی]]{{ع}} می‌دانم که اگر آنها را نقل کنم کشته خواهم شد<ref>اسد الغابه ۱/ ۳۰۸.</ref>. همین طور از طریق [[انس بن مالک]] از [[پیامبر]]{{صل}} روایت می‌‌کند که فرمود: سرآغاز دفتر [[مؤمن]]، [[دوستی]] و [[محبت]] [[علی بن ابی طالب]] است<ref>مناقب آل ابی طالب ۲/ ۱۷۳.</ref>. وی در سال ۱۲۴ ﻫ.ق به مزرعه‌ای که در [[قریه]] ای در [[مرز]] [[حجاز]] و [[فلسطین]] داشت، آمد و در آنجا [[بیمار]] شد. پیش از مرگش [[وصیت]] کرد که در همان جا و در کنار راه [[دفن]] شود تا عابرین او را یاد کرده و برای وی [[طلب آمرزش]] کنند<ref> الانساب ۳/ ۱۸۰ و البدایة والنهایه ۹/ ۳۴۴.</ref>. وی سرانجام در [[روز]] سه [[شنبه]] هفدهم [[ماه رمضان]] [[سال]] ۱۲۴ ﻫ.ق در ۷۲ سالگی [[وفات]] یافت<ref>کتاب التاریخ الکبیر ۱/ ۲۲۱؛ کتاب الثقات ۵/ ۳۴۹؛ صفة الصفوه ۲/ ۹۷.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|راویان مشترک]]، ج۲، ص 128.</ref>

			==محمد بن شهاب زهری (متوفای ۱۲۴)==
			وی را [[فقیه]]، [[محدث]] و [[مفسر]] معرفی کرده‌اند. [[زهری]] عمر خود را در کاخ‌های [[بنی امیه]] و در خدمت [[عبدالملک بن مروان]]، [[هشام بن عبدالملک]] و [[یزید بن عبدالملک]] گذرانده است.
			به عبارت دیگر وی عالم دربار بوده است، از این‌رو برخی او را عامل بنی امیه و برخی [[شرطه]] بنی امیه نامیده‌اند.
			در مورد زهری نوشته‌اند: زهری همواره، در خدمت عبدالملک و سپس، در خدمت هشام بن عبدالملک بود و همچنین تا پایان عمر در خدمت یزید بن عبدالملک بود<ref>{{عربی\|لم يزل الزهري مع عبدالملك، ثم مع هشام بن عبدالملك. وكان مع يزيد بن عبدالملك، وقد استقضاه}}؛ وفیات الاعیان، ج۴، ص۱۷۸.</ref>.

			[[حاکم نیشابوری]] و [[ابن عساکر]] می‌نویسند:
			{{عربی\|کان يعمل لبني امية}}<ref>معرفه علوم الحدیث، ج۱، ص۹۹؛ تاریخ دمشق، ج۲۰، ص۵۹.</ref>؛
			او سرباز بنی امیه بود.

			[[حضرت امام سجاد]]{{ع}} نامه‌ای به زهری نوشته است. در بخشی از این [[نامه]] خطاب به وی چنین می‌فرماید: بدان کمترین چیزی که پنهان کرده‌ای و دم فرو بسته‌ای آنست که به [[همدمی]] [[ظالم]] در [[وحشت]] او تن داده‌ای و راه رسیدن به مقصود را برای وی آسان گردانیده‌ای؛ چراکه هر گاه تو را به حضور‌طلبیده به او نزدیک شده‌ای و هر گاه به تو توجه کرده به وی پاسخ مثبت داهای... تو را محور قرار داده‌اند که آسیاب ستم‌هایشان گرد تو می‌چرخد و پلی قرار داده‌اند که در گرفتاریهایشان از تو عبور می‌کنند و تو را از نردبان [[گمراهی]] خود، [[دعوت]] کننده به پرچمشان و راهرو راهشان قرار داده‌اند... از این کار [[پرهیز]] کن تا بالا روی و در این کار [[عجله]] کن تا بزرگ شوی... آیا نمی‌بینی که در [[جهل]] و [[غرور]] فرو رفته‌ای و [[مردم]] در [[سختی]] و [[گرفتاری]] واقع شده‌اند... اما بعد پس از آن چه در آن هستی روی گردان تا به [[صالحان]] ملحق شوی... تو را چه می‌شود که از [[خواب]] [[بیدار]] نمی‌شوی... <ref>{{متن حدیث\|... وَ اعْلَمْ أَنَّ أَدْنَى مَا كَتَمْتَ وَ أَخَفَ مَا احْتَمَلْتَ أَنْ آنَسْتَ وَحْشَةَ الظَّالِمِ وَ سَهَّلْتَ لَهُ طَرِيقَ الْغَيِّ بِدُنُوِّكَ مِنْهُ حِينَ دَنَوْتَ وَ إِجَابَتِكَ لَهُ حِينَ دُعِيتَ... جَعَلُوكَ قُطْباً أَدَارُوا بِكَ رَحَى مَظَالِمِهِمْ وَ جِسْراً يَعْبُرُونَ عَلَيْكَ إِلَى بَلَايَاهُمْ وَ سُلَّماً إِلَى ضَلَالَتِهِمْ دَاعِياً إِلَى غَيِّهِمْ سَالِكاً سَبِيلَهُمْ... احْذَرْ فَقَدْ نُبِّئْتَ وَ بَادِرْ فَقَدْ أُجِّلْتَ... أَ مَا تَرَى مَا أَنْتَ فِيهِ مِنَ الْجَهْلِ وَ الْغِرَّةِ وَ مَا النَّاسُ فِيهِ مِنَ الْبَلَاءِ وَ الْفِتْنَةِ... عَنْ كُلِّ مَا أَنْتَ فِيهِ حَتَّى تَلْحَقَ بِالصَّالِحِينَ... مَا لَكَ لَا تَنْتَبِهُ مِنْ نَعْسَتِكَ‌...}}تحف العقول، ص۲۷۷-۲۷۵. این نامه از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است و در درجۀ بالای فصاحت قرار دارد به همین جهت در منابع ذکر شده است. اما برخی منابع جهت مخفی ساختن فضایل و مناقب اهل بیت{{عم}} بدون ذکر نام نگارندۀ نامه فقط متن آن را نقل کرده‌اند. غزالی در احیاء العلوم ضمن اشاره به رفت و آمد زهری با دستگاه بنی امیه می‌نویسد: {{عربی\|كتب إليه اخ له في الدين}} برادر دینی وی به او نوشت.</ref>.

			[[زهری]] از [[رجال]] [[صحاح سته]] است<ref>تهذیب الکمال، ج۲۶، ص۴۲، حدیث ۵۶۰۶.</ref> و [[ابن تیمیه]] وی را [[اعلم]] از [[حضرت امام باقر]]{{ع}} می‌داند!<ref>منهاج السنة، ج۲، ص۲۸۲.</ref> و البته از مثل ابن تیمیه عجیب نیست که سرباز [[بنی امیه]] را از [[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{عم}} اعلم بداند!
			جهت [[پرهیز]] از اطالۀ [[کلام]] به همین مقدار از معرفی [[مفسران اهل سنت]] اکتفا می‌شود، اما آن چه از همین مختصر روشن و هویدا گردید آنست که هیچ یک از [[مفسران]] مورد قبول [[اهل سنت]] نه در طبقۀ [[صحابه]] و نه در طبقۀ [[تابعین]]، شایسته [[اعتماد]] نیستند.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۶۸.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Msadeq: جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

2023-08-12T06:25:07Z

جایگزینی متن - '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲'''' به '22px عزیزی، رستگار، بیات، '''راویان مشترک ج۲''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]		# [[پرونده:IM010597.jpg\|22px]] [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌\|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار\|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌\|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)\|'''راویان مشترک ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Wasity: /* مقدمه */

2023-08-07T06:02:12Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۲
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	[[ابو نعیم]] می‌‌نویسد: به هنگام [[دستگیری]] [[علی بن حسین]]{{ع}} زُهری از مأموران [[خلیفه]] ([[عبدالملک بن مروان]]) [[اجازه]] گرفت و نزد آن حضرت رفت. با [[مشاهده]] غُل و زنجیر در دست و پای امام، گریست و گفت: ای کاش من به جای تو بودم!<ref>حلیة الاولیاء ۳/ ۱۳۵؛ الصواعق المحرقة ۲۰۰ و مناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>. وی پس از یک [[دیدار با امام]] چهارم{{ع}} در [[مکه]]، شیفته [[شخصیت]] آن حضرت گردید و این [[آیه]] را تلاوت کرد: {{متن قرآن\|اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ}}<ref>«و هنگامی که نشانه‌ای (از سوی خداوند) نزدشان آید می‌گویند ما هرگز ایمان نمی‌آوریم تا به ما نیز همانند آنچه به پیامبران خداوند داده شده است داده شود» سوره انعام، آیه ۱۲۴.</ref>، پس از این [[ملاقات]] آن چنان تغییری در زندگانی او پدید آمد که برخی از [[بنی امیه]] وی را [[تمسخر]] کرده، به او می‌‌گفتند: پیامبرت با تو چه کرد!<ref> کشف الغمة ۲/ ۳۱۸ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>.		[[ابو نعیم]] می‌‌نویسد: به هنگام [[دستگیری]] [[علی بن حسین]]{{ع}} زُهری از مأموران [[خلیفه]] ([[عبدالملک بن مروان]]) [[اجازه]] گرفت و نزد آن حضرت رفت. با [[مشاهده]] غُل و زنجیر در دست و پای امام، گریست و گفت: ای کاش من به جای تو بودم!<ref>حلیة الاولیاء ۳/ ۱۳۵؛ الصواعق المحرقة ۲۰۰ و مناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>. وی پس از یک [[دیدار با امام]] چهارم{{ع}} در [[مکه]]، شیفته [[شخصیت]] آن حضرت گردید و این [[آیه]] را تلاوت کرد: {{متن قرآن\|اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ}}<ref>«و هنگامی که نشانه‌ای (از سوی خداوند) نزدشان آید می‌گویند ما هرگز ایمان نمی‌آوریم تا به ما نیز همانند آنچه به پیامبران خداوند داده شده است داده شود» سوره انعام، آیه ۱۲۴.</ref>، پس از این [[ملاقات]] آن چنان تغییری در زندگانی او پدید آمد که برخی از [[بنی امیه]] وی را [[تمسخر]] کرده، به او می‌‌گفتند: پیامبرت با تو چه کرد!<ref> کشف الغمة ۲/ ۳۱۸ ومناقب آل ابی طالب ۴/ ۱۴۴.</ref>.

	هنگامی که ولید بن [[عبدالملک]] [[خلیفه اموی]]. [[شأن نزول آیه]] {{متن قرآن\|وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کسانی که [به یکی از همسران پیامبر] آن دروغ را (وارد) آوردند دسته‌ای از شمایند؛ آن را شرّی برای خود مپندارید بلکه آن برای شما خیر است؛ هر مردی از آنان را گناهی است که انجام داده است و آنکه بخش بزرگ آن را به گردن گرفته است عذابی سترگ خواهد داشت» سوره نور، آیه ۱۱.</ref>، را بر [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} تطبیق کرد، [[زهری]] ساکت ننشت و گفت: این آیه در باره عبدالله بن اُبیِّ [[منافق]] نازل شده است<ref> حلیة الاولیاء ۳/ ۳۶۹.</ref>.		هنگامی که [[ولید بن عبدالملک]] [[خلیفه اموی]]. [[شأن نزول آیه]] {{متن قرآن\|وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کسانی که [به یکی از همسران پیامبر] آن دروغ را (وارد) آوردند دسته‌ای از شمایند؛ آن را شرّی برای خود مپندارید بلکه آن برای شما خیر است؛ هر مردی از آنان را گناهی است که انجام داده است و آنکه بخش بزرگ آن را به گردن گرفته است عذابی سترگ خواهد داشت» سوره نور، آیه ۱۱.</ref>، را بر [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} تطبیق کرد، [[زهری]] ساکت ننشت و گفت: این آیه در باره عبدالله بن اُبیِّ [[منافق]] نازل شده است<ref> حلیة الاولیاء ۳/ ۳۶۹.</ref>.

	ازسوی دیگر، [[ابن ابی الحدید]] او را در شمار کسانی که از علی{{ع}} و فرزندان‌اش روی گردان شدند، آورده است و روایتی نیز در ارتباط با [[بدگویی]] وی و [[عروه بن زبیر]] از [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نقل می‌‌کند<ref>شرح نهج البلاغه ۱۰۲/ ۴.</ref>.		ازسوی دیگر، [[ابن ابی الحدید]] او را در شمار کسانی که از علی{{ع}} و فرزندان‌اش روی گردان شدند، آورده است و روایتی نیز در ارتباط با [[بدگویی]] وی و [[عروه بن زبیر]] از [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نقل می‌‌کند<ref>شرح نهج البلاغه ۱۰۲/ ۴.</ref>.

Wasity: /* مقدمه */

2023-08-07T06:00:21Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۴:		خط ۴:
	محمد بن مسلم زهری به اعتبار نام جدّ سوم‌اش [[محمد بن شهاب]] و [[محمد بن مسلم بن شهاب]] نیز شناخته می‌‌شود و با شش واسطه، منسوب به [[زهرة بن کلاب بن مره قرشی]] است. از این رو وی را (زُهری) نیز می‌‌نامند.		محمد بن مسلم زهری به اعتبار نام جدّ سوم‌اش [[محمد بن شهاب]] و [[محمد بن مسلم بن شهاب]] نیز شناخته می‌‌شود و با شش واسطه، منسوب به [[زهرة بن کلاب بن مره قرشی]] است. از این رو وی را (زُهری) نیز می‌‌نامند.

	پدر جدش عبداللّه، یکی از چهار نفری است که در جریان [[جنگ بدر]]، بر [[قتل پیامبر]]{{صل}} هم [[پیمان]] شدند<ref>الطبقات الکبری ۴/ ۱۲۵.</ref>. وی در عصر [[سلطنت]] [[معاویه]]، در سال ۵۲ ﻫ.ق از [[مادری]] به نام [[عائشه]] ~~دختر عبدالله~~ - و به [[نقلی]] دختر [[اهبان بن افصی]] - در [[مدینه]] زاده شد. او دچار [[ضعف]] [[بینایی]] بود و قدی کوتاه و اندامی لاغر و نابهنجار داشت، لیکن از هوشی سرشار و همّتی بلند بهره مند بود.		پدر جدش عبداللّه، یکی از چهار نفری است که در جریان [[جنگ بدر]]، بر [[قتل پیامبر]]{{صل}} هم [[پیمان]] شدند<ref>الطبقات الکبری ۴/ ۱۲۵.</ref>. وی در عصر [[سلطنت]] [[معاویه]]، در سال ۵۲ ﻫ.ق از [[مادری]] به نام [[عائشه دختر عبدالله]] - و به [[نقلی]] دختر [[اهبان بن افصی]] - در [[مدینه]] زاده شد. او دچار [[ضعف]] [[بینایی]] بود و قدی کوتاه و اندامی لاغر و نابهنجار داشت، لیکن از هوشی سرشار و همّتی بلند بهره مند بود.

	[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.		[[قرآن]] را در مدت کوتاهی [[حفظ]] کرد. [[احادیث]] را با یک مرتبه شنیدن به یاد می‌‌سپرد و از تکرار آن حتی به هنگام [[تعلیم]]، [[کراهت]] داشت.