مدیریت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* سطوح مدیریت و مهارت‌های مدیران */

2026-01-28T08:17:38Z

سطوح مدیریت و مهارت‌های مدیران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۷۵:		خط ۷۵:

	گفته می‌شود که مهارت‌های مورد نیاز مدیران مشتمل بر موارد زیر است:		گفته می‌شود که مهارت‌های مورد نیاز مدیران مشتمل بر موارد زیر است:
	# مهارت تحلیلی / ادراکی (مفهومی): منظور از مهارت مفهومی، داشتن [[قدرت]] تحلیل و تجزیه مسائل مهم و کلان کشور یا [[سازمان]] است؛		# '''مهارت تحلیلی / ادراکی (مفهومی):''' منظور از مهارت مفهومی، داشتن [[قدرت]] تحلیل و تجزیه مسائل مهم و کلان کشور یا [[سازمان]] است؛
	# مهارت فنی (تکنیکی): مهارت فنی به توانایی فنی و تکنیکی مدیران در [[هدایت]] و ارائه رهنمودهای فنی به کارکنان گفته می‌شود. برای مثال مدیران تولیدی و عملیاتی در سازمان‌هایی مانند مجموعه ماشین‌سازی ایران خودرو اگر توانمندی فنی در مونتاژ کردن و سوار کردن قطعات برخوردار باشند و بتوانند نیروهای تحت امر خود را هدایت نمایند، از مهارت فنی برخوردارند و بالطبع در سازمان‌های مختلف به فراخور [[شغل]] و کارشان نیازمد مهارت فنی و تکنیکی خاصی می‌باشند.		# '''مهارت فنی (تکنیکی):''' مهارت فنی به توانایی فنی و تکنیکی مدیران در [[هدایت]] و ارائه رهنمودهای فنی به کارکنان گفته می‌شود. برای مثال مدیران تولیدی و عملیاتی در سازمان‌هایی مانند مجموعه ماشین‌سازی ایران خودرو اگر توانمندی فنی در مونتاژ کردن و سوار کردن قطعات برخوردار باشند و بتوانند نیروهای تحت امر خود را هدایت نمایند، از مهارت فنی برخوردارند و بالطبع در سازمان‌های مختلف به فراخور [[شغل]] و کارشان نیازمد مهارت فنی و تکنیکی خاصی می‌باشند.
	# مهارت [[انسانی]] (رابطه [[عاطفی]]): منظور از مهارت انسانی این است که مدیران بتوانند با نیروهای خود رابطه عاطفی برقرار سازند و با آنها تعامل انسانی داشته باشند.		# '''مهارت [[انسانی]] (رابطه [[عاطفی]]):''' منظور از مهارت انسانی این است که مدیران بتوانند با نیروهای خود رابطه عاطفی برقرار سازند و با آنها تعامل انسانی داشته باشند.

	باتوجه به مطالب فوق‌الذکر سطوح مدیریت مشتمل بر سه سطح عالی، میانی و عملیاتی است و مهارت‌های مورد نیاز شامل مهارت ادراکی، فنی و انسانی است.		باتوجه به مطالب فوق‌الذکر سطوح مدیریت مشتمل بر سه سطح عالی، میانی و عملیاتی است و مهارت‌های مورد نیاز شامل مهارت ادراکی، فنی و انسانی است.
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	در پاسخ به این پرسش گفته می‌شود که قاعده کلی این است که هر چه به عملیات و اجرا نزدیک می‌شویم مهارت مورد نیاز، مهارت فنی و تکنیکی است و هر چه از سطح عملیات، اجرا و تولید فاصله گرفته و به سوی سطح عالی حرکت کنیم مهارت مورد نیاز، تحلیلی یا مفهومی است. با توجه به این نکته در سطح عالی مهارت مورد نیاز، مهارت ادراکی و در سطح عملیاتی مهارت مورد نیاز مهارت فنی است. یادآوری می‌شود که در سطح میانی مهارت مورد نیاز، مهارت‌های مفهومی و تکنیکی است، چه اینکه [[مدیران]] میانی در این سطح به دلیل اینکه با مدیران فنی ارتباط دارند باید از مسائل فنی [[آگاه]] بوده و بتوانند گزارش‍های فنی آنها را [[درک]] کنند و از طرف دیگر به دلیل ارتباط مدیران میانی با مدیران عالی، لازم است که در این سطح، مدیران بتوانند گزارش‌های مدیران عملیاتی را پس از درک و تحلیل، ترجمه نموده و در اختیاز مدیران عالی قرار دهند؛ با این تصور، مدیران میانی باید بتوانند سخنان فنی مدیران عملیاتی را درک کرده و به زبان مدیران عملیاتی ترجمه کرده و منتقل کنند؛ بنابراین آنان هم نیاز به مهارت فنی و هم مهارت ادارکی دارند.		در پاسخ به این پرسش گفته می‌شود که قاعده کلی این است که هر چه به عملیات و اجرا نزدیک می‌شویم مهارت مورد نیاز، مهارت فنی و تکنیکی است و هر چه از سطح عملیات، اجرا و تولید فاصله گرفته و به سوی سطح عالی حرکت کنیم مهارت مورد نیاز، تحلیلی یا مفهومی است. با توجه به این نکته در سطح عالی مهارت مورد نیاز، مهارت ادراکی و در سطح عملیاتی مهارت مورد نیاز مهارت فنی است. یادآوری می‌شود که در سطح میانی مهارت مورد نیاز، مهارت‌های مفهومی و تکنیکی است، چه اینکه [[مدیران]] میانی در این سطح به دلیل اینکه با مدیران فنی ارتباط دارند باید از مسائل فنی [[آگاه]] بوده و بتوانند گزارش‍های فنی آنها را [[درک]] کنند و از طرف دیگر به دلیل ارتباط مدیران میانی با مدیران عالی، لازم است که در این سطح، مدیران بتوانند گزارش‌های مدیران عملیاتی را پس از درک و تحلیل، ترجمه نموده و در اختیاز مدیران عالی قرار دهند؛ با این تصور، مدیران میانی باید بتوانند سخنان فنی مدیران عملیاتی را درک کرده و به زبان مدیران عملیاتی ترجمه کرده و منتقل کنند؛ بنابراین آنان هم نیاز به مهارت فنی و هم مهارت ادارکی دارند.

	خاطرنشان می‌شود که به دلیل اهمیت مهارت [[انسانی]] و نیز تعامل زیاد مدیران با نیروهای انسانی در سازمان، این مهارت برای سطوح سه‌گانه [[مدیریت]] لازم و ضروری است؛ باتوجه به قاعده کلی مبنی بر اینکه مدیران در سطح عالی به مهارت ادراکی و در سطح عملیاتی به مهارت فنی بیشتری نیاز دارند، در به‌کارگیری و انتصاب مدیران باید [[دقت]] لازم را به‌کار برد؛ چه اینکه اگر این قاعده رعایت نگردد سازمان دچار [[خسران]] شده و در نتیجه [[شایسته‌سالاری]] محقق نمی‌گردد.		خاطرنشان می‌شود که به دلیل اهمیت مهارت [[انسانی]] و نیز تعامل زیاد مدیران با نیروهای انسانی در سازمان، این مهارت برای سطوح سه‌گانه مدیریت لازم و ضروری است؛ باتوجه به قاعده کلی مبنی بر اینکه مدیران در سطح عالی به مهارت ادراکی و در سطح عملیاتی به مهارت فنی بیشتری نیاز دارند، در به‌کارگیری و انتصاب مدیران باید دقت لازم را به‌کار برد؛ چه اینکه اگر این قاعده رعایت نگردد سازمان دچار [[خسران]] شده و در نتیجه [[شایسته‌سالاری]] محقق نمی‌گردد.

	باتوجه به این مفروضات، اگر مدیری که فاقد مهارت ادراکی است در پست مدیریت عالی قرار گیرد در [[حقیقت]] به‌دلیل نداشتن مهارت لازم، جایگاه مدیریت عالی را اشغال کرده و با توجه به [[ارزش‌های دینی]] پست سازمانی به غیر اهلش سپرده شده است. همچنین در سطح عملیاتی و اجرایی اگر مدیری مهارت فنی و تکنیکی مورد نیاز را نداشته باشد از اهلیت برخوردار نبوده و پست سازمانی را اشغال نموده است، در نتیجه بارزش‌ها و هنجارهای [[توحیدی]] سازگار نبوده و مناصب سازمانی به‌طور عدوانی تصرف شده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\| اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص۱۱ ـ ۱۴.</ref>.		باتوجه به این مفروضات، اگر مدیری که فاقد مهارت ادراکی است در پست مدیریت عالی قرار گیرد در [[حقیقت]] به‌دلیل نداشتن مهارت لازم، جایگاه مدیریت عالی را اشغال کرده و با توجه به ارزش‌های دینی پست سازمانی به غیر اهلش سپرده شده است. همچنین در سطح عملیاتی و اجرایی اگر مدیری مهارت فنی و تکنیکی مورد نیاز را نداشته باشد از اهلیت برخوردار نبوده و پست سازمانی را اشغال نموده است، در نتیجه بارزش‌ها و هنجارهای [[توحیدی]] سازگار نبوده و مناصب سازمانی به‌طور عدوانی تصرف شده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\| اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص۱۱ ـ ۱۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* اصول مدیریت */

2026-01-28T08:16:24Z

اصول مدیریت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۶
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	== اصول مدیریت ==		== اصول مدیریت ==
	{{اصلی\|اصول مدیریت}}		{{اصلی\|اصول مدیریت}}
	# اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]: برنامه‌ریزی فرایندی است که طی آن، [[مدیران]] اهداف را تعیین می‌کنند، آینده را پیش‌بینی می‌نمایند و مسیر فعالیت‌های طراحی شده برای به دست آوردن آن اهداف را نشان می‌دهند<ref>بون لوئیس و کرت، مدیریت، ص۱۱۹.</ref>. برنامه‌ریزی تمام بخش‌های [[سازمان]] و همه [[وظایف]] [[مدیریت]] را دربرمی‌گیرد و اهداف سازمانی را روشن می‌سازد، در نتیجه ابهام و سردرگمی، به سازمان و فعالیت‌های آن سرایت نمی‌کند و سازمان در راستای اهداف تعیین شده به پیش خواهد رفت؛ لذا هیچ مدیری نباید اهداف سازمان را بدون برنامه‌ریزی دنبال کند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۲.</ref>.		# '''اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]:''' برنامه‌ریزی فرایندی است که طی آن، [[مدیران]] اهداف را تعیین می‌کنند، آینده را پیش‌بینی می‌نمایند و مسیر فعالیت‌های طراحی شده برای به دست آوردن آن اهداف را نشان می‌دهند<ref>بون لوئیس و کرت، مدیریت، ص۱۱۹.</ref>. برنامه‌ریزی تمام بخش‌های [[سازمان]] و همه [[وظایف]] مدیریت را دربرمی‌گیرد و اهداف سازمانی را روشن می‌سازد، در نتیجه ابهام و سردرگمی، به سازمان و فعالیت‌های آن سرایت نمی‌کند و سازمان در راستای اهداف تعیین شده به پیش خواهد رفت؛ لذا هیچ مدیری نباید اهداف سازمان را بدون برنامه‌ریزی دنبال کند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۲.</ref>.
	# اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]: تصمیم‌گیری به دلیل اهمیت آن، جایگاه خاصی در میان [[وظایف]] [[مدیریت]] دارد. نویسندگان مدیریت، گاهی آن را مستقلاً پس از [[برنامه‌ریزی]] ذکر می‌کنند، گاهی نیز در ذیل مبحث برنامه‌ریزی به صورت غیرمستقل و مواردی نیز در انتهای وظایف مدیریت آن را مطرح می‌کنند. تصمیم‌گیری مفهومی فراگیر دارد و منحصر به [[سازمان]] و مدیریت نیست؛ بلکه حضور یا دخالت مستقیم و یا غیرمستقیم آن در بسیاری از زمینه‌ها، توجه محققان و دانشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۵۰.</ref>.		# '''اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]:''' تصمیم‌گیری به دلیل اهمیت آن، جایگاه خاصی در میان [[وظایف]] مدیریت دارد. نویسندگان مدیریت، گاهی آن را مستقلاً پس از [[برنامه‌ریزی]] ذکر می‌کنند، گاهی نیز در ذیل مبحث برنامه‌ریزی به صورت غیرمستقل و مواردی نیز در انتهای وظایف مدیریت آن را مطرح می‌کنند. تصمیم‌گیری مفهومی فراگیر دارد و منحصر به [[سازمان]] و مدیریت نیست؛ بلکه حضور یا دخالت مستقیم و یا غیرمستقیم آن در بسیاری از زمینه‌ها، توجه محققان و دانشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۵۰.</ref>.
	# اصل سوم: [[سازماندهی]]: سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود. سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به سود بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند. برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به تنهایی کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳؛ [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۶۸.</ref>.		# '''اصل سوم: [[سازماندهی]]:''' سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود. سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به سود بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند. برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به تنهایی کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳؛ [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۶۸.</ref>.
	# اصل چهارم: [[ارتباطات]]: یکی از اصول مهم ~~[[مدیریت]]،~~ [[هدایت]] از طریق ارتباطات است؛ در یک نگاه کلی، وجود [[سازمان]]، وابسته به ارتباطات است و هر مدیری معمولاً بیشتر وقت خود را صرف برقرار کردن ارتباطات می‌کند. برای ایجاد هماهنگی بین عناصر مادی و [[انسانی]] سازمان، به صورت یک شبکه کار مؤثر و کارآمد، برقراری ارتباطات مطلوب، ضروری است؛ زیرا وقتی ارتباطات برقرار نشود، فعالیت‌های سازمان متوقف می‌شود. در واقع می‌توان گفت که مدیریت کارساز به برقراری ارتباط مؤثر بستگی دارد<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۸۷.</ref>.		# '''اصل چهارم: [[ارتباطات]]:''' یکی از اصول مهم مدیریت، [[هدایت]] از طریق ارتباطات است؛ در یک نگاه کلی، وجود [[سازمان]]، وابسته به ارتباطات است و هر مدیری معمولاً بیشتر وقت خود را صرف برقرار کردن ارتباطات می‌کند. برای ایجاد هماهنگی بین عناصر مادی و [[انسانی]] سازمان، به صورت یک شبکه کار مؤثر و کارآمد، برقراری ارتباطات مطلوب، ضروری است؛ زیرا وقتی ارتباطات برقرار نشود، فعالیت‌های سازمان متوقف می‌شود. در واقع می‌توان گفت که مدیریت کارساز به برقراری ارتباط مؤثر بستگی دارد<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۸۷.</ref>.
	# اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]: یکی از [[اصول مدیریت]] هدایت از طریق رهبری است. رهبری عبارت است از [[پیشوایی]]، راهبری و سازمان‌دهنده. انسان‌هایی که به صورت گروه و مجموعۀ به هم پیوسته [[زندگی]] می‌کنند، دارای امکانات و نیروهای بالقوه و بالفعل و [[مشکلات]] و موانع و ناهنجاری‌ها و نیز [[هدف‌ها]] و آرمان‌های مشخص بوده و آمادۀ کسب امکانات جدید و آرمان‌های پیچیده‌تری هم هستند. در چنین شرایطی نیروی سازمان‌دهنده‌ای لازم دارند که با بهره‌گیری از امکانات و نیروهای موجود و استخراج آنچه بالقوه وجود دارد از میان انبوه مشکلات و موانع، آن گروه و جمع را به سوی هدف‌ها و آرمان‌هایشان پیش ببرد، این نیرو رهبری است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۸.</ref>.		# '''اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]:''' یکی از [[اصول مدیریت]] هدایت از طریق رهبری است. رهبری عبارت است از [[پیشوایی]]، راهبری و سازمان‌دهنده. انسان‌هایی که به صورت گروه و مجموعۀ به هم پیوسته [[زندگی]] می‌کنند، دارای امکانات و نیروهای بالقوه و بالفعل و [[مشکلات]] و موانع و ناهنجاری‌ها و نیز [[هدف‌ها]] و آرمان‌های مشخص بوده و آمادۀ کسب امکانات جدید و آرمان‌های پیچیده‌تری هم هستند. در چنین شرایطی نیروی سازمان‌دهنده‌ای لازم دارند که با بهره‌گیری از امکانات و نیروهای موجود و استخراج آنچه بالقوه وجود دارد از میان انبوه مشکلات و موانع، آن گروه و جمع را به سوی هدف‌ها و آرمان‌هایشان پیش ببرد، این نیرو رهبری است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۸.</ref>.
	# اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]: از جمله [[اصول مدیریت]] در چارچوب وظایف مدیران، هدایت از طریق انگیزش است. ایجاد انگیزه و علاقه برای انجام کار، یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر سازمان است. [[مدیریتی]] مؤثر است که بتواند انگیزه‌های [[قوی]] ایجاد کند. ممکن است بتوان با [[زور]]، افراد را برای مدتی وادار به انجام کاری (فیزیکی) کرد، ولی نیروهای خلاقیت و ابتکار آنها را تنها به واسطه [[عشق]]، علاقه و انگیزه‌ای قوی می‌توان به کار گرفت<ref>علی‌آبادی، مدیران جامعه اسلامی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۲۹.</ref>		# '''اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]:''' از جمله [[اصول مدیریت]] در چارچوب وظایف مدیران، هدایت از طریق انگیزش است. ایجاد انگیزه و علاقه برای انجام کار، یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر سازمان است. [[مدیریتی]] مؤثر است که بتواند انگیزه‌های [[قوی]] ایجاد کند. ممکن است بتوان با [[زور]]، افراد را برای مدتی وادار به انجام کاری (فیزیکی) کرد، ولی نیروهای خلاقیت و ابتکار آنها را تنها به واسطه [[عشق]]، علاقه و انگیزه‌ای قوی می‌توان به کار گرفت<ref>علی‌آبادی، مدیران جامعه اسلامی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۲۹.</ref>
	# اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]]: یکی از اصول مهم سازمانی کنترل و نظارت است. «[[نظارت و کنترل]] عبارت است از توجه به نتایج کار و پیگیری برای مقایسه فعالیت‌های انجام شده با برنامه‌ها و [[اعمال]] [[اصلاحات]] مقتضی در مواردی که از انتظارات، [[انحرافی]] صورت گرفته است»<ref>مشبکی، اصغر و محمد حسن روحانی، مدیریت رفتار سازمانی، اقبال، تهران، ۱۳۸۶، ص۱۵.</ref>. اهمیت نظارت و کنترل از آن‌رو است که براساس آن می‌توان به [[اصلاح]] [[انحرافات]]، تطابق عملکردها با اهداف مطلوب سازمانی پرداخت. «[[مدیر]] همیشه باید بداند آیا کارها طبق برنامه پیش می‌رود یا خیر؟ همچنین، او باید بداند چه قسمت از برنامه‌ها اجرا شده و چه قسمت‌هایی باقی‌مانده است و چنانچه مواردی دچار رکورد شده‌اند، در رفع آن بکوشد. مدیر باید به‌طور دقیق بداند کدام‌یک از کارکنان کارشان را درست و کدام‌یک [[ضعیف]] انجام می‌دهند تا به [[تشویق]] افراد فعال و اصلاح افراد کم‌کار بپردازد. نظارت و کنترل ارتباط نزدیکی با [[تصمیم‌گیری]] و [[برنامه‌ریزی]] دارد؛ زیرا در صورت عدم کنترل اهداف و برنامه‌ها اجرا نمی‌گردد یا آن‌که درست اجرا نمی‌شود. به همین جهت [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «و برای آنها ناظرانی بگمار که نسبت به تو [[وفادار]] و [[راستگو]] باشند»<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۷۲.</ref>.		# '''اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]]:''' یکی از اصول مهم سازمانی کنترل و نظارت است. «[[نظارت و کنترل]] عبارت است از توجه به نتایج کار و پیگیری برای مقایسه فعالیت‌های انجام شده با برنامه‌ها و [[اعمال]] [[اصلاحات]] مقتضی در مواردی که از انتظارات، [[انحرافی]] صورت گرفته است»<ref>مشبکی، اصغر و محمد حسن روحانی، مدیریت رفتار سازمانی، اقبال، تهران، ۱۳۸۶، ص۱۵.</ref>. اهمیت نظارت و کنترل از آن‌رو است که براساس آن می‌توان به [[اصلاح]] [[انحرافات]]، تطابق عملکردها با اهداف مطلوب سازمانی پرداخت. «[[مدیر]] همیشه باید بداند آیا کارها طبق برنامه پیش می‌رود یا خیر؟ همچنین، او باید بداند چه قسمت از برنامه‌ها اجرا شده و چه قسمت‌هایی باقی‌مانده است و چنانچه مواردی دچار رکورد شده‌اند، در رفع آن بکوشد. مدیر باید به‌طور دقیق بداند کدام‌یک از کارکنان کارشان را درست و کدام‌یک [[ضعیف]] انجام می‌دهند تا به [[تشویق]] افراد فعال و اصلاح افراد کم‌کار بپردازد. نظارت و کنترل ارتباط نزدیکی با [[تصمیم‌گیری]] و [[برنامه‌ریزی]] دارد؛ زیرا در صورت عدم کنترل اهداف و برنامه‌ها اجرا نمی‌گردد یا آن‌که درست اجرا نمی‌شود. به همین جهت [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «و برای آنها ناظرانی بگمار که نسبت به تو [[وفادار]] و [[راستگو]] باشند»<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۷۲.</ref>.

	== آفات مدیریت ==		== آفات مدیریت ==

Bahmani: /* اصول مدیریت */

2026-01-28T08:15:00Z

اصول مدیریت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	== اصول مدیریت ==		== اصول مدیریت ==
	{{اصلی\|اصول مدیریت}}		{{اصلی\|اصول مدیریت}}
	# اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]؛		# اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]: برنامه‌ریزی فرایندی است که طی آن، [[مدیران]] اهداف را تعیین می‌کنند، آینده را پیش‌بینی می‌نمایند و مسیر فعالیت‌های طراحی شده برای به دست آوردن آن اهداف را نشان می‌دهند<ref>بون لوئیس و کرت، مدیریت، ص۱۱۹.</ref>. برنامه‌ریزی تمام بخش‌های [[سازمان]] و همه [[وظایف]] [[مدیریت]] را دربرمی‌گیرد و اهداف سازمانی را روشن می‌سازد، در نتیجه ابهام و سردرگمی، به سازمان و فعالیت‌های آن سرایت نمی‌کند و سازمان در راستای اهداف تعیین شده به پیش خواهد رفت؛ لذا هیچ مدیری نباید اهداف سازمان را بدون برنامه‌ریزی دنبال کند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۲.</ref>.
	# اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]؛		# اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]: تصمیم‌گیری به دلیل اهمیت آن، جایگاه خاصی در میان [[وظایف]] [[مدیریت]] دارد. نویسندگان مدیریت، گاهی آن را مستقلاً پس از [[برنامه‌ریزی]] ذکر می‌کنند، گاهی نیز در ذیل مبحث برنامه‌ریزی به صورت غیرمستقل و مواردی نیز در انتهای وظایف مدیریت آن را مطرح می‌کنند. تصمیم‌گیری مفهومی فراگیر دارد و منحصر به [[سازمان]] و مدیریت نیست؛ بلکه حضور یا دخالت مستقیم و یا غیرمستقیم آن در بسیاری از زمینه‌ها، توجه محققان و دانشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۵۰.</ref>.
	# اصل سوم: [[سازماندهی]]؛		# اصل سوم: [[سازماندهی]]: سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود. سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به سود بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند. برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به تنهایی کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳؛ [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۶۸.</ref>.
	# اصل چهارم: [[ارتباطات]]؛		# اصل چهارم: [[ارتباطات]]: یکی از اصول مهم [[مدیریت]]، [[هدایت]] از طریق ارتباطات است؛ در یک نگاه کلی، وجود [[سازمان]]، وابسته به ارتباطات است و هر مدیری معمولاً بیشتر وقت خود را صرف برقرار کردن ارتباطات می‌کند. برای ایجاد هماهنگی بین عناصر مادی و [[انسانی]] سازمان، به صورت یک شبکه کار مؤثر و کارآمد، برقراری ارتباطات مطلوب، ضروری است؛ زیرا وقتی ارتباطات برقرار نشود، فعالیت‌های سازمان متوقف می‌شود. در واقع می‌توان گفت که مدیریت کارساز به برقراری ارتباط مؤثر بستگی دارد<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۸۷.</ref>.
	# اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]؛		# اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]: یکی از [[اصول مدیریت]] هدایت از طریق رهبری است. رهبری عبارت است از [[پیشوایی]]، راهبری و سازمان‌دهنده. انسان‌هایی که به صورت گروه و مجموعۀ به هم پیوسته [[زندگی]] می‌کنند، دارای امکانات و نیروهای بالقوه و بالفعل و [[مشکلات]] و موانع و ناهنجاری‌ها و نیز [[هدف‌ها]] و آرمان‌های مشخص بوده و آمادۀ کسب امکانات جدید و آرمان‌های پیچیده‌تری هم هستند. در چنین شرایطی نیروی سازمان‌دهنده‌ای لازم دارند که با بهره‌گیری از امکانات و نیروهای موجود و استخراج آنچه بالقوه وجود دارد از میان انبوه مشکلات و موانع، آن گروه و جمع را به سوی هدف‌ها و آرمان‌هایشان پیش ببرد، این نیرو رهبری است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۸.</ref>.
	# اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]؛		# اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]: از جمله [[اصول مدیریت]] در چارچوب وظایف مدیران، هدایت از طریق انگیزش است. ایجاد انگیزه و علاقه برای انجام کار، یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر سازمان است. [[مدیریتی]] مؤثر است که بتواند انگیزه‌های [[قوی]] ایجاد کند. ممکن است بتوان با [[زور]]، افراد را برای مدتی وادار به انجام کاری (فیزیکی) کرد، ولی نیروهای خلاقیت و ابتکار آنها را تنها به واسطه [[عشق]]، علاقه و انگیزه‌ای قوی می‌توان به کار گرفت<ref>علی‌آبادی، مدیران جامعه اسلامی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۲۹.</ref>
	# اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]].		# اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]]: یکی از اصول مهم سازمانی کنترل و نظارت است. «[[نظارت و کنترل]] عبارت است از توجه به نتایج کار و پیگیری برای مقایسه فعالیت‌های انجام شده با برنامه‌ها و [[اعمال]] [[اصلاحات]] مقتضی در مواردی که از انتظارات، [[انحرافی]] صورت گرفته است»<ref>مشبکی، اصغر و محمد حسن روحانی، مدیریت رفتار سازمانی، اقبال، تهران، ۱۳۸۶، ص۱۵.</ref>. اهمیت نظارت و کنترل از آن‌رو است که براساس آن می‌توان به [[اصلاح]] [[انحرافات]]، تطابق عملکردها با اهداف مطلوب سازمانی پرداخت. «[[مدیر]] همیشه باید بداند آیا کارها طبق برنامه پیش می‌رود یا خیر؟ همچنین، او باید بداند چه قسمت از برنامه‌ها اجرا شده و چه قسمت‌هایی باقی‌مانده است و چنانچه مواردی دچار رکورد شده‌اند، در رفع آن بکوشد. مدیر باید به‌طور دقیق بداند کدام‌یک از کارکنان کارشان را درست و کدام‌یک [[ضعیف]] انجام می‌دهند تا به [[تشویق]] افراد فعال و اصلاح افراد کم‌کار بپردازد. نظارت و کنترل ارتباط نزدیکی با [[تصمیم‌گیری]] و [[برنامه‌ریزی]] دارد؛ زیرا در صورت عدم کنترل اهداف و برنامه‌ها اجرا نمی‌گردد یا آن‌که درست اجرا نمی‌شود. به همین جهت [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «و برای آنها ناظرانی بگمار که نسبت به تو [[وفادار]] و [[راستگو]] باشند»<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۷۲.</ref>.

	== آفات مدیریت ==		== آفات مدیریت ==

Bahmani در ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۳

2026-01-28T06:03:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[16]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مدیریت		\| موضوع مرتبط = مدیریت

Bahmani: /* منابع */

2026-01-28T06:01:49Z

منابع

@@ خط ۷۱: / خط ۷۱: @@
 # '''دخالت مستقیم در کارها:''' [[مراقبت]]، [[نظارت]] و اطلاع یافتن از مجاری امور در [[سازمان]] نباید مدیریت را به دخالت مستقیم در مسئولیت‌های سازمان بکشاند؛ زیرا این عمل اعتماد نیروها را از میان می‌برد و [[میزان]] کارآیی آنها را کاهش می‌دهد و آنها را به سردی و بی‌تفاوتی و سرخوردگی وامی‌دارد؛
 # '''[[لجاجت]] و خشک‌سری:''' این خصلت در [[انسان]] موجب [[تباهی]] مدیریت هم هست، [[مدیر]] شایسته باید با حسن نیت و اعتماد به منطق، [[استدلال]] و [[احترام]] به آرای دیگران، این خصلت را در خود بمیراند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص۴۹۷.</ref>.
 == منابع ==
@@ خط ۷۹: / خط ۹۷: @@
 # [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
 # [[پرونده:1100619.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|'''منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱''']]
 {{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶

2026-01-06T08:06:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[10]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}		{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[16]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مدیریت		\| موضوع مرتبط = مدیریت

Bahmani در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۳

2025-12-31T05:13:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[7]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}		{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[10]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مدیریت		\| موضوع مرتبط = مدیریت

Bahmani در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶

2025-12-28T10:16:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۶
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	[[مبانی نظام سیاسی]] و [[جهان‌بینی]] و [[بینش]] [[اسلامی]] که در عمل و [[اقدام]] فرد و [[دولت]] دارای تأثیر شگرف است، در پنج محور عمده بررسی می‌شود: [[توحید]]؛ [[تکریم]] [[انسان]]؛ تداوم [[حیات]] پس از [[مرگ]]؛ [[استعداد]] بی‌پایان انسان در وصول به تعالی و [[تکامل]] و جریان و سر کلی عالم به سوی [[حاکمیت]] [[حق]]<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، سال ۱۳۷۹.</ref>:		[[مبانی نظام سیاسی]] و [[جهان‌بینی]] و [[بینش]] [[اسلامی]] که در عمل و [[اقدام]] فرد و [[دولت]] دارای تأثیر شگرف است، در پنج محور عمده بررسی می‌شود: [[توحید]]؛ [[تکریم]] [[انسان]]؛ تداوم [[حیات]] پس از [[مرگ]]؛ [[استعداد]] بی‌پایان انسان در وصول به تعالی و [[تکامل]] و جریان و سر کلی عالم به سوی [[حاکمیت]] [[حق]]<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، سال ۱۳۷۹.</ref>:
	# '''[[خدامحوری]] و [[دین‌مداری]]:''' اولین و مهم‌ترین رکن [[نظام سیاسی]] و [[مدیریتی]] در یک نظام دینی «خدامحوری» مقابل [[اومانیسم]] و انسان‌محوری است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اولین دیدار با نمایندگان مجلس هشتم، سال ۱۳۸۷.</ref>، منشأ همه [[احکام]] و [[قوانین]] در چنین نظامی در همه مراتب بر اساس دین و [[شریعت اسلام]] می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای هیأت دولت، سال ۱۳۸۴. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۷۹.</ref>.		# '''[[خدامحوری]] و [[دین‌مداری]]:''' اولین و مهم‌ترین رکن [[نظام سیاسی]] و [[مدیریتی]] در یک نظام دینی «خدامحوری» مقابل [[اومانیسم]] و انسان‌محوری است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اولین دیدار با نمایندگان مجلس هشتم، سال ۱۳۸۷.</ref>، منشأ همه [[احکام]] و [[قوانین]] در چنین نظامی در همه مراتب بر اساس دین و [[شریعت اسلام]] می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای هیأت دولت، سال ۱۳۸۴. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۷۹.</ref>.
	# '''هماهنگی [[دین]] و [[دنیا]]:''' از مبانی مهم و اثرگذار در [[مدیریت]] [[اسلامی]]، [[باور]] به هماهنگی و در هم‌آمیختگی دین و دنیا و عدم تعارض میان این دو است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم شانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)، سال ۱۳۸۴.</ref> و بر خلاف رویکردهای مرتاضانه و صوفیانه [[افراطی]] است که [[دینداری]] را با [[آبادانی]] و پیشرفت ناسازگار می‌بینند. بدون دین و با حذف دین از حیات دنیوی [[انسان]]، [[تمدن]] [[انسانی]] رو به [[سقوط]] و افول خواهد رفت، چنان که امروز تمدن غرب، [[شاهد]] این مدعاست<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>		# '''هماهنگی [[دین]] و [[دنیا]]:''' از مبانی مهم و اثرگذار در مدیریت [[اسلامی]]، [[باور]] به هماهنگی و در هم‌آمیختگی دین و دنیا و عدم تعارض میان این دو است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم شانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)، سال ۱۳۸۴.</ref> و بر خلاف رویکردهای مرتاضانه و صوفیانه [[افراطی]] است که [[دینداری]] را با [[آبادانی]] و پیشرفت ناسازگار می‌بینند. بدون دین و با حذف دین از حیات دنیوی [[انسان]]، [[تمدن]] [[انسانی]] رو به [[سقوط]] و افول خواهد رفت، چنان که امروز تمدن غرب، [[شاهد]] این مدعاست<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>
	# '''پیوستگی دنیا و [[آخرت]]:''' [[اعتقاد]] و [[ایمان]] به استمرار [[حیات انسان]] پس از [[مرگ]] و باور به پیوستگی دنیا و آخرت، از مبانی مؤثر در [[تقوا]] و [[تعهد]] مدیران و کارکنان سیستم اداری و [[کارآمدی]] و [[اصلاح]] نظام مدیریت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور و هیأت وزیران، به همراه حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی، به مناسبت آغاز فعالیت کابینه، سال ۱۳۶۸.</ref>.		# '''پیوستگی دنیا و [[آخرت]]:''' [[اعتقاد]] و [[ایمان]] به استمرار [[حیات انسان]] پس از [[مرگ]] و باور به پیوستگی دنیا و آخرت، از مبانی مؤثر در [[تقوا]] و [[تعهد]] مدیران و کارکنان سیستم اداری و [[کارآمدی]] و [[اصلاح]] نظام مدیریت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور و هیأت وزیران، به همراه حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی، به مناسبت آغاز فعالیت کابینه، سال ۱۳۶۸.</ref>.
	# '''آرمان و [[رفاه]]:''' آرمان و رفاه را می‌توان در کنار یکدیگر تحصیل نمود و جامعه‌ای که به آخرت اعتقاد دارد، به رفاه و پیشرفت [[دنیوی]] و مادی نایل خواهد آمد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>.		# '''آرمان و [[رفاه]]:''' آرمان و رفاه را می‌توان در کنار یکدیگر تحصیل نمود و جامعه‌ای که به آخرت اعتقاد دارد، به رفاه و پیشرفت [[دنیوی]] و مادی نایل خواهد آمد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی، سال ۱۳۸۹.</ref>.
	# '''فرهنگ‌محوری:''' یکی از مهم‌ترین [[مبانی نظام سیاسی]] و به تبع آن نظام مدیریت [[فرهنگ]] است که به مثابه [[روح]] در کالبد [[جامعه]] دمیده شده و در همه عرصه‌ها و [[شئون]] مختلف از [[اقتصاد]] و [[مدیریت]] گرفته تا سایر امور جاری و ساری می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای با انجمن اهل قلم، سال ۱۳۸۱.</ref>.		# '''فرهنگ‌محوری:''' یکی از مهم‌ترین [[مبانی نظام سیاسی]] و به تبع آن نظام مدیریت [[فرهنگ]] است که به مثابه [[روح]] در کالبد [[جامعه]] دمیده شده و در همه عرصه‌ها و [[شئون]] مختلف از [[اقتصاد]] و مدیریت گرفته تا سایر امور جاری و ساری می‌باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای با انجمن اهل قلم، سال ۱۳۸۱.</ref>.
	# '''عقلانیت و [[معنویت]]:''' [[خرد]] و [[عقل]] بزرگ‌ترین [[نعمت الهی]] است که [[خداوند متعال]] به [[انسان]] ارزانی داشته و [[انبیای الهی]] برای برانگیختن و تکمیل عقول [[انسانی]] [[مبعوث]] شده‌اند. به واسطه عقل است که انسان راه صحیح [[زندگی]] را در عرصه‌های مختلف می‌یابد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با استادان و دانشجویان قزوین، سال ۱۳۸۲.</ref>.		# '''عقلانیت و [[معنویت]]:''' [[خرد]] و [[عقل]] بزرگ‌ترین [[نعمت الهی]] است که [[خداوند متعال]] به [[انسان]] ارزانی داشته و [[انبیای الهی]] برای برانگیختن و تکمیل عقول [[انسانی]] [[مبعوث]] شده‌اند. به واسطه عقل است که انسان راه صحیح [[زندگی]] را در عرصه‌های مختلف می‌یابد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با استادان و دانشجویان قزوین، سال ۱۳۸۲.</ref>.
	# '''[[پیشرفت]] و [[عدالت]]:''' یکی از نکته‌های مهم و اساسی [[شعار]] پیشرفت و عدالت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، سال ۱۳۸۷.</ref>. بدون [[همراهی]] این دو اصل مهم، [[جامعه]] به [[سعادت]] نخواهد رسید و [[آرامش]] و [[رفاه]] [[روحی]] و [[معنوی]] به دست نخواهد آمد، حتی اگر از لحاظ برخورداری مادی و رفاه، بخشی از [[مردم]] به اوج قله‌های [[ثروت]] و [[قدرت]] رسیده باشند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار کارگزاران، در روز «عید مبعث»، سال ۱۳۷۴.</ref>.		# '''[[پیشرفت]] و [[عدالت]]:''' یکی از نکته‌های مهم و اساسی [[شعار]] پیشرفت و عدالت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، سال ۱۳۸۷.</ref>. بدون [[همراهی]] این دو اصل مهم، [[جامعه]] به [[سعادت]] نخواهد رسید و [[آرامش]] و [[رفاه]] [[روحی]] و [[معنوی]] به دست نخواهد آمد، حتی اگر از لحاظ برخورداری مادی و رفاه، بخشی از [[مردم]] به اوج قله‌های [[ثروت]] و [[قدرت]] رسیده باشند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار کارگزاران، در روز «عید مبعث»، سال ۱۳۷۴.</ref>.

Bahmani در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶

2025-12-28T10:16:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[7]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مدیریت		\| موضوع مرتبط = مدیریت

Bahmani: /* آفات مدیریت */

2025-12-28T10:14:00Z

آفات مدیریت

@@ خط ۴۷: / خط ۴۷: @@
 # '''[[پیشرفت]] و [[عدالت]]:''' یکی از نکته‌های مهم و اساسی [[شعار]] پیشرفت و عدالت است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، سال ۱۳۸۷.</ref>. بدون [[همراهی]] این دو اصل مهم، [[جامعه]] به [[سعادت]] نخواهد رسید و [[آرامش]] و [[رفاه]] [[روحی]] و [[معنوی]] به دست نخواهد آمد، حتی اگر از لحاظ برخورداری مادی و رفاه، بخشی از [[مردم]] به اوج قله‌های [[ثروت]] و [[قدرت]] رسیده باشند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار کارگزاران، در روز «عید مبعث»، سال ۱۳۷۴.</ref>.
 # '''[[مردم‌سالاری دینی]]:''' مردم‌سالاری دینی «[[نظام]] خدمت‌رسانی خالصانه و بی‌منت از سر ادای [[وظیفه]] همراه با پاکدستی و [[پاکدامنی]]» تعریف کرده‌اند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام به مناسبت انتخاب شوراهای اسلامی شهر و روستا، سال ۱۳۸۲.</ref>. [[حقیقت]] مردم‌سالاری دینی این است که یک نظام با [[هدایت الهی]] و [[اراده]] مردمی اداره شود و پیش برود<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ مردم شهرستان کاشان و آران و بیدگل، سال ۱۳۸۰.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[نظام مدیریت اسلامی - نظرزاده (مقاله)|مقاله «نظام مدیریت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۷۱۳ ـ ۷۱۶.</ref>.
 == آفات مدیریت ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۶
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	== اصول مدیریت ==		== اصول مدیریت ==
	{{اصلی\|اصول مدیریت}}		{{اصلی\|اصول مدیریت}}
	# اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]: برنامه‌ریزی فرایندی است که طی آن، [[مدیران]] اهداف را تعیین می‌کنند، آینده را پیش‌بینی می‌نمایند و مسیر فعالیت‌های طراحی شده برای به دست آوردن آن اهداف را نشان می‌دهند<ref>بون لوئیس و کرت، مدیریت، ص۱۱۹.</ref>. برنامه‌ریزی تمام بخش‌های [[سازمان]] و همه [[وظایف]] [[مدیریت]] را دربرمی‌گیرد و اهداف سازمانی را روشن می‌سازد، در نتیجه ابهام و سردرگمی، به سازمان و فعالیت‌های آن سرایت نمی‌کند و سازمان در راستای اهداف تعیین شده به پیش خواهد رفت؛ لذا هیچ مدیری نباید اهداف سازمان را بدون برنامه‌ریزی دنبال کند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۲.</ref>.		# '''اصل نخست: [[برنامه‌ریزی]]:''' برنامه‌ریزی فرایندی است که طی آن، [[مدیران]] اهداف را تعیین می‌کنند، آینده را پیش‌بینی می‌نمایند و مسیر فعالیت‌های طراحی شده برای به دست آوردن آن اهداف را نشان می‌دهند<ref>بون لوئیس و کرت، مدیریت، ص۱۱۹.</ref>. برنامه‌ریزی تمام بخش‌های [[سازمان]] و همه [[وظایف]] مدیریت را دربرمی‌گیرد و اهداف سازمانی را روشن می‌سازد، در نتیجه ابهام و سردرگمی، به سازمان و فعالیت‌های آن سرایت نمی‌کند و سازمان در راستای اهداف تعیین شده به پیش خواهد رفت؛ لذا هیچ مدیری نباید اهداف سازمان را بدون برنامه‌ریزی دنبال کند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۲.</ref>.
	# اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]: تصمیم‌گیری به دلیل اهمیت آن، جایگاه خاصی در میان [[وظایف]] [[مدیریت]] دارد. نویسندگان مدیریت، گاهی آن را مستقلاً پس از [[برنامه‌ریزی]] ذکر می‌کنند، گاهی نیز در ذیل مبحث برنامه‌ریزی به صورت غیرمستقل و مواردی نیز در انتهای وظایف مدیریت آن را مطرح می‌کنند. تصمیم‌گیری مفهومی فراگیر دارد و منحصر به [[سازمان]] و مدیریت نیست؛ بلکه حضور یا دخالت مستقیم و یا غیرمستقیم آن در بسیاری از زمینه‌ها، توجه محققان و دانشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۵۰.</ref>.		# '''اصل دوم: [[تصمیم‌گیری]]:''' تصمیم‌گیری به دلیل اهمیت آن، جایگاه خاصی در میان [[وظایف]] مدیریت دارد. نویسندگان مدیریت، گاهی آن را مستقلاً پس از [[برنامه‌ریزی]] ذکر می‌کنند، گاهی نیز در ذیل مبحث برنامه‌ریزی به صورت غیرمستقل و مواردی نیز در انتهای وظایف مدیریت آن را مطرح می‌کنند. تصمیم‌گیری مفهومی فراگیر دارد و منحصر به [[سازمان]] و مدیریت نیست؛ بلکه حضور یا دخالت مستقیم و یا غیرمستقیم آن در بسیاری از زمینه‌ها، توجه محققان و دانشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۵۰.</ref>.
	# اصل سوم: [[سازماندهی]]: سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود. سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به سود بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند. برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به تنهایی کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳؛ [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۶۸.</ref>.		# '''اصل سوم: [[سازماندهی]]:''' سازماندهی فرایندی دوره‌ای است که در ابتدای تشکیل [[سازمان]] و یا با بروز مسائل جدید در سازمان، به کار گرفته می‌شود. سازمان مجموعه مرکبی است از واحدهای جزئی که هر یک به سود بقیه عهده‌دار انجام کار معین می‌باشند. برای رسیدن به اهداف سازمان داشتن امکانات و نیرو به تنهایی کافی نیست؛ چراکه در صورت سازماندهی نادرست استفاده بهینه از امکانات میسور نخواهد شد و در نتیجه بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب به دلیل سازماندهی نادرست به سرانجام نخواهد رسید<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۰۳؛ [[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۶۸.</ref>.
	# اصل چهارم: [[ارتباطات]]: یکی از اصول مهم ~~[[مدیریت]]،~~ [[هدایت]] از طریق ارتباطات است؛ در یک نگاه کلی، وجود [[سازمان]]، وابسته به ارتباطات است و هر مدیری معمولاً بیشتر وقت خود را صرف برقرار کردن ارتباطات می‌کند. برای ایجاد هماهنگی بین عناصر مادی و [[انسانی]] سازمان، به صورت یک شبکه کار مؤثر و کارآمد، برقراری ارتباطات مطلوب، ضروری است؛ زیرا وقتی ارتباطات برقرار نشود، فعالیت‌های سازمان متوقف می‌شود. در واقع می‌توان گفت که مدیریت کارساز به برقراری ارتباط مؤثر بستگی دارد<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۸۷.</ref>.		# '''اصل چهارم: [[ارتباطات]]:''' یکی از اصول مهم مدیریت، [[هدایت]] از طریق ارتباطات است؛ در یک نگاه کلی، وجود [[سازمان]]، وابسته به ارتباطات است و هر مدیری معمولاً بیشتر وقت خود را صرف برقرار کردن ارتباطات می‌کند. برای ایجاد هماهنگی بین عناصر مادی و [[انسانی]] سازمان، به صورت یک شبکه کار مؤثر و کارآمد، برقراری ارتباطات مطلوب، ضروری است؛ زیرا وقتی ارتباطات برقرار نشود، فعالیت‌های سازمان متوقف می‌شود. در واقع می‌توان گفت که مدیریت کارساز به برقراری ارتباط مؤثر بستگی دارد<ref>[[عباس شفیعی\|شفیعی، عباس]]، [[اصول مدیریت در نهج البلاغه (کتاب)\|اصول مدیریت در نهج البلاغه]]، ص ۸۷.</ref>.
	# اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]: یکی از [[اصول مدیریت]] هدایت از طریق رهبری است. رهبری عبارت است از [[پیشوایی]]، راهبری و سازمان‌دهنده. انسان‌هایی که به صورت گروه و مجموعۀ به هم پیوسته [[زندگی]] می‌کنند، دارای امکانات و نیروهای بالقوه و بالفعل و [[مشکلات]] و موانع و ناهنجاری‌ها و نیز [[هدف‌ها]] و آرمان‌های مشخص بوده و آمادۀ کسب امکانات جدید و آرمان‌های پیچیده‌تری هم هستند. در چنین شرایطی نیروی سازمان‌دهنده‌ای لازم دارند که با بهره‌گیری از امکانات و نیروهای موجود و استخراج آنچه بالقوه وجود دارد از میان انبوه مشکلات و موانع، آن گروه و جمع را به سوی هدف‌ها و آرمان‌هایشان پیش ببرد، این نیرو رهبری است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۸.</ref>.		# '''اصل پنجم: هدایت از راه [[رهبری]]:''' یکی از [[اصول مدیریت]] هدایت از طریق رهبری است. رهبری عبارت است از [[پیشوایی]]، راهبری و سازمان‌دهنده. انسان‌هایی که به صورت گروه و مجموعۀ به هم پیوسته [[زندگی]] می‌کنند، دارای امکانات و نیروهای بالقوه و بالفعل و [[مشکلات]] و موانع و ناهنجاری‌ها و نیز [[هدف‌ها]] و آرمان‌های مشخص بوده و آمادۀ کسب امکانات جدید و آرمان‌های پیچیده‌تری هم هستند. در چنین شرایطی نیروی سازمان‌دهنده‌ای لازم دارند که با بهره‌گیری از امکانات و نیروهای موجود و استخراج آنچه بالقوه وجود دارد از میان انبوه مشکلات و موانع، آن گروه و جمع را به سوی هدف‌ها و آرمان‌هایشان پیش ببرد، این نیرو رهبری است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۸.</ref>.
	# اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]: از جمله [[اصول مدیریت]] در چارچوب وظایف مدیران، هدایت از طریق انگیزش است. ایجاد انگیزه و علاقه برای انجام کار، یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر سازمان است. [[مدیریتی]] مؤثر است که بتواند انگیزه‌های [[قوی]] ایجاد کند. ممکن است بتوان با [[زور]]، افراد را برای مدتی وادار به انجام کاری (فیزیکی) کرد، ولی نیروهای خلاقیت و ابتکار آنها را تنها به واسطه [[عشق]]، علاقه و انگیزه‌ای قوی می‌توان به کار گرفت<ref>علی‌آبادی، مدیران جامعه اسلامی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۲۹.</ref>		# '''اصل ششم: هدایت از راه [[انگیزش]]:''' از جمله [[اصول مدیریت]] در چارچوب وظایف مدیران، هدایت از طریق انگیزش است. ایجاد انگیزه و علاقه برای انجام کار، یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر سازمان است. [[مدیریتی]] مؤثر است که بتواند انگیزه‌های [[قوی]] ایجاد کند. ممکن است بتوان با [[زور]]، افراد را برای مدتی وادار به انجام کاری (فیزیکی) کرد، ولی نیروهای خلاقیت و ابتکار آنها را تنها به واسطه [[عشق]]، علاقه و انگیزه‌ای قوی می‌توان به کار گرفت<ref>علی‌آبادی، مدیران جامعه اسلامی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۲۹.</ref>
	# اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]]: یکی از اصول مهم سازمانی کنترل و نظارت است. «[[نظارت و کنترل]] عبارت است از توجه به نتایج کار و پیگیری برای مقایسه فعالیت‌های انجام شده با برنامه‌ها و [[اعمال]] [[اصلاحات]] مقتضی در مواردی که از انتظارات، [[انحرافی]] صورت گرفته است»<ref>مشبکی، اصغر و محمد حسن روحانی، مدیریت رفتار سازمانی، اقبال، تهران، ۱۳۸۶، ص۱۵.</ref>. اهمیت نظارت و کنترل از آن‌رو است که براساس آن می‌توان به [[اصلاح]] [[انحرافات]]، تطابق عملکردها با اهداف مطلوب سازمانی پرداخت. «[[مدیر]] همیشه باید بداند آیا کارها طبق برنامه پیش می‌رود یا خیر؟ همچنین، او باید بداند چه قسمت از برنامه‌ها اجرا شده و چه قسمت‌هایی باقی‌مانده است و چنانچه مواردی دچار رکورد شده‌اند، در رفع آن بکوشد. مدیر باید به‌طور دقیق بداند کدام‌یک از کارکنان کارشان را درست و کدام‌یک [[ضعیف]] انجام می‌دهند تا به [[تشویق]] افراد فعال و اصلاح افراد کم‌کار بپردازد. نظارت و کنترل ارتباط نزدیکی با [[تصمیم‌گیری]] و [[برنامه‌ریزی]] دارد؛ زیرا در صورت عدم کنترل اهداف و برنامه‌ها اجرا نمی‌گردد یا آن‌که درست اجرا نمی‌شود. به همین جهت [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «و برای آنها ناظرانی بگمار که نسبت به تو [[وفادار]] و [[راستگو]] باشند»<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۷۲.</ref>.		# '''اصل هفتم: [[کنترل و نظارت]]:''' یکی از اصول مهم سازمانی کنترل و نظارت است. «[[نظارت و کنترل]] عبارت است از توجه به نتایج کار و پیگیری برای مقایسه فعالیت‌های انجام شده با برنامه‌ها و [[اعمال]] [[اصلاحات]] مقتضی در مواردی که از انتظارات، [[انحرافی]] صورت گرفته است»<ref>مشبکی، اصغر و محمد حسن روحانی، مدیریت رفتار سازمانی، اقبال، تهران، ۱۳۸۶، ص۱۵.</ref>. اهمیت نظارت و کنترل از آن‌رو است که براساس آن می‌توان به [[اصلاح]] [[انحرافات]]، تطابق عملکردها با اهداف مطلوب سازمانی پرداخت. «[[مدیر]] همیشه باید بداند آیا کارها طبق برنامه پیش می‌رود یا خیر؟ همچنین، او باید بداند چه قسمت از برنامه‌ها اجرا شده و چه قسمت‌هایی باقی‌مانده است و چنانچه مواردی دچار رکورد شده‌اند، در رفع آن بکوشد. مدیر باید به‌طور دقیق بداند کدام‌یک از کارکنان کارشان را درست و کدام‌یک [[ضعیف]] انجام می‌دهند تا به [[تشویق]] افراد فعال و اصلاح افراد کم‌کار بپردازد. نظارت و کنترل ارتباط نزدیکی با [[تصمیم‌گیری]] و [[برنامه‌ریزی]] دارد؛ زیرا در صورت عدم کنترل اهداف و برنامه‌ها اجرا نمی‌گردد یا آن‌که درست اجرا نمی‌شود. به همین جهت [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «و برای آنها ناظرانی بگمار که نسبت به تو [[وفادار]] و [[راستگو]] باشند»<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۷۲.</ref>.

	== آفات مدیریت ==		== آفات مدیریت ==